I SA/Kr 209/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-06-30
NSApodatkoweWysokawsa
VATnadpłataodliczenie podatku naliczonegointerpretacja przepisówzasada zaufaniapaństwo prawnekoszty uzyskania przychoduodszkodowanieremont samochodu

WSA uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania się do błędnej interpretacji przepisów prawa udzielonej przez urząd skarbowy.

Podatnik S.M. nie odliczył podatku naliczonego VAT od faktur za remont samochodu, kierując się błędną interpretacją urzędu skarbowego. Po wypłacie odszkodowania netto przez ubezpieczyciela, wystąpił o stwierdzenie nadpłaty, która została odmówiona przez organy podatkowe z powodu utraty prawa do odliczenia w terminie. WSA uchylił decyzje, podkreślając zasadę zaufania do organów podatkowych i konstytucyjną zasadę państwa prawnego, zgodnie z którą podatnik nie powinien ponosić negatywnych skutków błędnych interpretacji urzędowych.

Sprawa dotyczyła wniosku podatnika S.M. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 1999 r. do stycznia 2000 r. Podatnik, po uszkodzeniu samochodu ciężarowego, otrzymał od Urzędu Skarbowego K. pisemną interpretację, zgodnie z którą nie mógł odliczyć podatku naliczonego VAT od faktur za remont, jeśli wydatki te nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o PIT (co miało miejsce w związku z otrzymaniem odszkodowania). Podatnik zastosował się do tej interpretacji. Później, po sporze z ubezpieczycielem, wystąpił o stwierdzenie nadpłaty, jednak organy podatkowe odmówiły, powołując się na utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na upływ terminów określonych w ustawie o VAT. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania się do błędnej interpretacji przepisów prawa udzielonej przez urząd skarbowy. Sąd odwołał się do zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej) oraz konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), podkreślając, że błąd organu nie może szkodzić podatnikowi działającemu w dobrej wierze. Sąd wskazał również na potrzebę ponownego ustalenia materialnoprawnych przesłanek skorzystania z odliczeń podatku naliczonego oraz wykładni pojęcia "rozporządzenie" w kontekście art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania się do błędnej interpretacji przepisów prawa udzielonej mu przez urząd skarbowy.

Uzasadnienie

Zasada państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i zasada zaufania do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej) wykluczają obciążanie podatnika skutkami błędu spowodowanego przez organ podatkowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.p.t.u. art. 25 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób niepozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

u.p.t.u. art. 19 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym. Nie dokonanie w tych okresach obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje utratę prawa do jego odliczenia.

o.p. art. 14 § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek udzielenia pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach.

o.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 23 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Nie uznaje się za koszty uzyskania przychodu strat w środkach trwałych i obrotowych w części pokrytej odpisami amortyzacyjnymi oraz otrzymanym odszkodowaniem z tytułu ubezpieczeń.

o.p. art. 72 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

o.p. art. 79 § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku.

Przepisy wprowadzające art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania się do błędnej interpretacji przepisów prawa udzielonej przez urząd skarbowy. Zasada państwa prawnego i zasada zaufania do organów podatkowych chronią podatnika przed skutkami błędów organów.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na upływ terminów określonych w ustawie o VAT.

Godne uwagi sformułowania

podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji w związku z udzieloną przez organ podatkowy na jego wniosek informacji podatkowej zasada pewności prawa podatkowego oraz zasada sprawiedliwości zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia podatnika skutkami błędu spowodowanego przez pracownika urzędu skarbowego postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych

Skład orzekający

Anna Znamiec

sprawozdawca

Bogusław Wolas

przewodniczący

Grażyna Jarmasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady ochrony podatnika przed błędnymi interpretacjami organów podatkowych oraz znaczenie zasady zaufania w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy podatnik działał w dobrej wierze i zastosował się do pisemnej interpretacji organu podatkowego pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę ochrony podatnika przed błędami administracji, co jest istotne dla każdego przedsiębiorcy i obywatela w kontaktach z urzędami.

Błędna interpretacja urzędu skarbowego nie może szkodzić podatnikowi – wyrok WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 209/02 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec /sprawozdawca/
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grażyna Jarmasz
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: NSA Grażyna Jarasz Asesor WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 20 grudnia 2001r Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...] ([...] złotych ).
Uzasadnienie
W dniu [...].2001 r. S. M. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999 r. oraz za miesiące od czerwca do grudnia 1999 r. i za miesiąc styczeń 2000 r. w związku z nie dokonaniem odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur na remont i wymianę części samochodowych. W dniu [...].1998 r. podatnik poniósł szkodę w środku trwałym samochodzie ciężarowym ciągniku siodłowym [...]. Pojazd posiadał polisę AC w [...]. Podatnik zwrócił się do Urzędu Skarbowego K o wyjaśnienie w zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego. W dniach [...].1998 r. i [...].1999 r. otrzymał pisemne wyjaśnienie, odpowiedź od Urzędu Skarbowego brzmiała, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym Urząd Skarbowy przyjął, że zakupy związane z powypadkowym remontem samochodu ciężarowego objęte zwrotem z zakładu ubezpieczeń nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego. Podatnik zastosował się do powyższej interpretacji Urzędu Skarbowego i nie dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów i usług w związku z remontem przedmiotowego samochodu. Równocześnie w związku z wypłatą przez ubezpieczyciela odszkodowania w wartościach netto podatnik wniósł do sądu powszechnego pozew o zapłatę wyrównawczego odszkodowania o wartości podatku od towarów i usług. Sąd zobowiązał podatnika do wystąpienia do Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty o kwoty podatku od towarów i usług, wynikającego z przedmiotowych faktur VAT potwierdzających zakup części samochodowych związanych z remontem powypadkowym samochodu.
Decyzją z dnia [...].2001 r. Nr [...] Pierwszy Urząd Skarbowy w K odmówił S. M. stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 1999 r. oraz za miesiące od czerwca do grudnia 1999 r. i za miesiąc styczeń 2000 r. W uzasadnieniu organ podatkowy, że przedstawione faktury, które miały być podstawą stwierdzenia nadpłaty we wnioskowanym okresie nie dotyczą tego okresu. W związku z czym zobowiązania za okres będący przedmiotem wniosku nie zostały wykazane w kwocie wyższej od należnej lub nienależnie wpłacone. Dodatkowo organ podatkowy zacytował treść przepisu art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 1993 r., Nr 90 poz. 416 z późn. zm.) oraz przepis art. 25ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), które to przepisy były przedmiotem interpretacji dokonanej w trybie przepisu art. 14 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Od powyższej decyzji odwołanie wniósł podatnik, zarzucając obrazę przepisu art. 79 par. 2 pkt 1 lit a i art. 72 par. 1 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez przyjęcie, że nie wystąpiła nadpłata za wnioskowany okres pomimo, że podatnik wykazywał nienależne zobowiązania w ww. miesiącach 1999 r. i zobowiązanie wyższe od należnego za styczeń 2000 r. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty obejmował inne miesiące, niż miesiące otrzymania przedmiotowych faktur VAT z uwagi na fakt, że od maja 1998 r. do marca 1999 r. podatnik wykazywał w deklaracjach VAT - 7 nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Podatek należny do zapłaty został wykazany dopiero za kwiecień 1999 r.
Izba Skarbowa decyzją z dnia 20.12.2001 r. Nr [...] utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego l instancji i wskazała na treść przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc w którym podatnik otrzymał fakturę albo w miesiącu następnym. Nie dokonanie w tych okresach obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje utratę prawa do jego odliczenia. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 19 ust. 2 cyt ustawy jest w okresie rozliczeniowym wyższa od podatku należnego, podatnik ma prawo a o obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy. Zatem jedynie w przypadku dokonania rozliczenia podatku we właściwym okresie, gdy kwota podatku naliczonego jest wyższa od podatku należnego podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę podatku należnego za następne okresy. W myśl art. 72 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależenie zapłaconego podatku. Dokonane wpłaty za wnioskowany okres nie są wyższe od zadeklarowanych zobowiązań nie wystąpiła nadpłata podatku. Przepis art. 79 par. 2 pkt 1 lit a cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nie ma zastosowania do deklaracji w podatku od towarów i usług.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej podatnik złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzuca naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 14 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącego do organów podatkowych, wobec odmówienia skarżącemu prawa do nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień 1999 r. i za miesiące od czerwca do grudnia 1999 r. i za miesiąc styczeń 2000 r. oraz prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z uwagi na upływ terminu określonego w art. 19 ust. 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym przy jednoczesnym stwierdzeniu, że interpretacja przepisów prawa podatkowego dokonana przez Urząd Skarbowy K. w piśmie z dnia [...].1998 r. jest błędna, a skarżący powinien był w miesiącu otrzymania faktury VAT lub w miesiącu następnym obniżyć podatek należny o podatek naliczony w fakturach remontowych. Skarżący wnosi o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Izba Skarbowa wskazuje, ze podatnik zwracał się o kolejną interpretację składając pismo w dniu [...].2000 r. W tej dacie podatnik przedłożył przedmiotowe faktury VAT, wcześniejsze pisma Urzędu Skarbowego K., zawierające ww. interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz pismo P. S.A. z dnia [...].1999 r. W odpowiedzi na to pismo Urząd Skarbowy pismem z dnia [...].2000 r. udzielił odpowiedzi, w którym ponownie powołał treść wskazanych w poprzednich pismach przepisów, dodając jednak, że z pisma P. S.A. wynika, że odszkodowanie nie zostało wypłacone do dnia [...].1999 r., a zatem przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania. W piśmie, Urząd Skarbowy poinformował skarżącego o treści art. 19 ust. 1 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Izba Skarbowa nie uznała, że pisma Urzędu Skarbowego są błędne i wzajemnie sprzeczne. Przedmiotem postępowania była odmowa stwierdzenia nadpłaty, co jest związane z techniką postępowania podatkowego na samoobliczaniu podatkowym. W zakresie podatku od towarów i usług uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku na podstawie art. 79 par. 2 pkt 1 lit b cyt. ustawy Ordynacja podatkowa przysługuje, gdy wykazano zobowiązanie podatkowe nienależnie lub w wysokości większej od należnej wpłacono zadeklarowany podatek albo wykazano kwotę podatku nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego. Ponieważ skarżący powołał się na odliczenie faktur z miesięcy maj, czerwiec, lipiec i październik 1998 r. Izba Skarbowa wskazała jedynie na art. 19 ust. 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, twierdząc, że prawo takie przysługiwałoby jedynie w rozliczeniu podatku za miesiące -otrzymania faktur lub za miesiące następne.
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Bezspornym jest, że w dniu [...].1998 r. w wyniku wypadku drogowego został uszkodzony samochód ciężarowy, będący środkiem trwałym, ujętym w ewidencji środków trwałych prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Skarżący zawarł z P. S.A. umowę ubezpieczenia samochodu auto -casco. Polisa obejmowała m. in. refundację kosztów napraw powypadkowych. Skarżący w dniu [...].1998 r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego K. o udzielenie informacji o stosowaniu przepisów prawa podatkowego w sytuacji, gdy podatnik ponosi koszty w związku z remontem powypadkowym samochodu ciężarowego, stanowiącego środek trwały, które to koszty zostaną objęte refundacją z P. S.A. W odpowiedzi Urząd Skarbowy K. wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 23 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uznaje się za koszty uzyskania przychodu strat w środkach trwałych i obrotowych w części pokrytej odpisami amortyzacyjnymi oraz otrzymanym odszkodowaniem z tytułu ubezpieczeń. Natomiast w zakresie podatku od towarów i usług Urząd Skarbowy zajął stanowisko, powołując się na przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W związku z powyższym Urząd Skarbowy przyjął, że podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony przy zakupach towarów i usług w związku z remontem przedmiotowego samochodu ciężarowego. Skarżący, uzyskawszy wyjaśnienia Urzędu Skarbowego nie wykazywał w deklaracjach VAT - 7 składanych za okres od maja do października 1998 r. podatku naliczonego wykazanego w fakturach VAT za usługę i zakup części w związku z remontem przedmiotowego samochodu ciężarowego i nie dokonywał odliczenia od podatku należnego podatku naliczonego wynikającego z ww. faktur VAT. Skarżący wystąpił z żądaniem stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług wynikającego z ww. faktur VAT za miesiące kwiecień, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 1999 r. i styczeń 2000 r. m. in. w związku z nie wypłaceniem przez P. S.A. odszkodowania w wartościach brutto tylko w wartościach netto. P. S.A. stwierdził, że wypłata odszkodowania następuje w wartościach brutto, gdyż podatnik może potrącić naliczony podatek od towarów i usług przy nabyciu towarów usług w celu naprawienia szkody z podatkiem należnym. Podatnik wystąpił ponownie do Urzędu Skarbowego K. w dniu [...].2000 r. o interpretację przepisów prawa w opisanym powyżej zakresie. W odpowiedzi Urząd Skarbowy powołując się na dokonaną uprzednio interpretację przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 23 ust. 1 pkt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyjaśnił, że skoro odszkodowanie nie zostało skarżącemu wypłacone do dnia [...].1999 r. to przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie miały zastosowania. W konsekwencji w ocenie Urzędu Skarbowego w 1998 r. skarżący miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w ww. fakturach VAT. Skoro podatnik nie skorzystał z tego prawa w ustawowych terminach, to utracił na podstawie przepisu art. 19 ust. 1 i 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług w związku z remontem samochodu ciężarowego od podatku należnego. Pierwszy Urząd Skarbowy odmówił skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług, podając jako uzasadnienie stanowisko zawarte w udzielonych podatnikowi w 1998 r. interpretacji przepisów prawa. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania Izba Skarbowa decyzją z dnia 20.12.2001 r. utrzymała w mocy decyzję organu podatkowego l instancji, a w uzasadnieniu decyzji stwierdziła, że skorzystanie przez podatnika podatku od towarów i usług z możliwości obniżenia kwoty należnego podatku o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług jest jego prawem i zależy od dopełnienia przez podatnika warunków określonych m. in. w art. 19 ust. 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Skoro podatnik nie dokonał w ustawowo określonych terminach obniżenia podatku należnego o podatek naliczony utracił prawo do jego odliczenia.
W ocenie Sądu zasługują na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, iż podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji w związku z udzieloną przez organ podatkowy na jego wniosek informacji podatkowej w trybie art. 14 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W świetle art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji, gdy zastosował się do błędnej informacji udzielonej mu przez urząd skarbowy.
Jednym z zasadniczych problemów występujących w rozstrzyganej sprawie jest wykładnia art. 14 par. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w powiązaniu z art. 121 tej ustawy i normami konstytucyjnymi w sytuacji, gdy Urząd Skarbowy udzielił pisemnej informacji, do której zastosował się podatnik, a następnie zastosowana wykładnia przepisów została zakwestionowana przez organ podatkowy. Przepis art. 14 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa nakłada na właściwy organ podatkowy pierwszej instancji, obowiązek udzielenia na żądanie podatnika, płatnika lub inkasenta pisemnej informacji o zakresie stosowania przepisów prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie wszczęto postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Cytowany przepis nie mówi o skutkach prawnych zastosowania się podatnika do tej interpretacji. Jedynie przepis art. 14 par. 6 stanowi, że zastosowanie się przez podatnika do urzędowej interpretacji prawa podatkowego dokonanej przez Ministra Finansów nie może mu szkodzić. Powstaje zatem pytanie, jakie skutki wywołuje zastosowanie się podatnika do urzędowej interpretacji organu podatkowego pierwszej instancji.
Przepis art. 2 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tej normy prawnej wynika zasada pewności prawa podatkowego oraz zasada sprawiedliwości. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r. sygn. akt III SA 957-958/99 wyrażono pogląd, że zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia podatnika skutkami błędu spowodowanego przez pracownika urzędu skarbowego. Przepis art. 121 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe w postępowaniu podatkowym są obowiązane na wniosek strony udzielać niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. A zatem jedną z podstawowych zasad postępowania, zawartych w ordynacji podatkowej, jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do całego aparatu podatkowego oraz zasada udzielania informacji.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego podatnik nie może ponosić niekorzystnych konsekwencji w związku z udzieloną przez organ informacją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 1997 r. sygn. akt SA/Lu 2249/95 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1931/95). Dotyczy to zwłaszcza podatnika, który działa w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji administracyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1987 r. sygn. akt lii SA 702/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 79). Przepis art. 14 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa wielokrotnie ma zastosowanie z art. 121 tej ustawy. Zasady wynikające z art. 121 cyt. ustawy stanowią komponent konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawa, wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Za naruszenie tej zasady należy uznać sytuacje, gdy organ administracji zachował się odmiennie wobec osoby, której uprzednio oficjalnie udzielił informacji o praktyce stosowania prawa (wyroki Sądu Najwyższego - Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych: z dnia 5 sierpnia 1992 r. sygn. akt l PA 5/92 i z dnia 23 lipca 1992 r. sygn. akt III ARN 40/92.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 04.12.2000 r. sygn. l SA/Ka 1414/99 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07.08.2003 r. sygn. l S.A./Po 2562/01, że w świetle art. 2 Konstytucji i art. 121 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji, gdy zastosował się do błędnej informacji udzielonej mu przez urząd skarbowy w trybie art. 14 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.
Następnym ważnym problemem wymagającym wyjaśnienia w tej sprawie jest ustalenie możliwości skorzystania przez skarżącego z odliczeń podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług w związku z remontem przedmiotowego samochodu ciężarowego. Następnie ustalenia wymaga czy i w jakich kwotach oraz w jakich terminach zostało wypłacone skarżącemu odszkodowanie przez P. S.A.
Ponadto, w ocenie Sądu organy podatkowe rozpatrując ponownie sprawę powinny uwzględnić stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16.10.1998 r. sygn. l!l CZP 42/98, które to poglądy podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Co do zasady, jeżeli nabywca towaru bądź usługi jest podatnikiem podatku od towarów i usług, to ma on prawo do obniżenia kwoty należnego podatku o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług na mocy przepisu art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Przepisy cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym określają jednak przesłanki, których wystąpienie eliminuje możliwość skorzystania przez podatnika z uprawnienia wynikającego z art. 19 ust. 1 cyt. ustawy. Przepis art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy wyłącza bowiem uprawnienia podatnika w sytuacji, w której nabytymi przez niego towarami i usługami rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sąd Najwyższy w powołanej uchwale dokonał wykładni pojęcia "czynność rozporządzająca" jako czynności polegającej na przeniesieniu, obciążeniu, ograniczeniu, czy zniesieniu prawa podmiotowego. W ocenie Sądu zachowanie skarżącego nie może być uznane jako rozporządzenie nabytymi towarami i usługami dlatego, że nabycie ich nastąpiło w celu odtworzenia uszkodzonego środka trwałego, co wyłącza stosowanie przepisu art. 25 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W ocenie Sądu skarżący nie został pozbawiony potencjalnej możliwości skorzystania z prawa przewidzianego w art. 19 ust. 1 cyt. ustawy. W świetle jednak przytoczonych powyżej argumentów skarżący nie może ponosić negatywnych skutków błędnej interpretacji przepisów prawa przez Urząd Skarbowy dokonanej w trybie przepisu art. 14 par. 4 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Rozpoznając ponownie sprawę organy podatkowe powinny ustalić, czy w sprawie wystąpiły wszystkie materialnoprawne przesłanki uzasadniające możliwość skutecznego skorzystania przez skarżącego z uprawnienia wynikającego z art. 19 ust. 1 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI