I SA/Kr 206/23

I SA/Kr 206/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-08-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Głowacki
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Kr 203/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-05-25
III FSK 328/24 - Wyrok NSA z 2025-06-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1993 nr 125 poz 569
art. 42
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie  podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Moskwie dnia 22 maja 1992 r.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 144 par. 3, art. 145 par. 1, art. 116
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 206/23 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 sierpnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Inga Gołowska, Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2023 r., sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 16 grudnia 2022 r. nr 1201-IEW-1.4123.18.2022.33 w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. i od stycznia do lipca 2017 r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -
Uzasadnienie
A. Sp. z o.o. pomimo obowiązku nie dokonała zapłaty kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług (w tym również z tytułu nienależnie otrzymanych przez ww. Spółkę zwrotów podatku VAT), wynikających z decyzji określającej z 30.06.2021 r. nr 58000-CKK1- 3.4103.1.2021.42 wydanej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno- skarbowego w Krakowie. Ww. Spółka nie dokonała również zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112 c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynikającego z ww. decyzji z 30.06.2021 r. W związku z powyższym ww. Spółka posiadała zaległości podatkowe z ww. tytułów.
Z całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, zawartego w aktach egzekucji administracyjnej wynika, że podjęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce (organ egzekucyjny) czynności zmierzające do wyegzekwowania od A. Sp. z o.o., ww. kwot zaległości podatkowych nie przyniosły rezultatu. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce postanowieniem z 8.12.2021r. nr 1226SEE.711.7.200.2021.1.KW., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku ww. Spółki na podstawie stosownych tytułów wykonawczych.
W konsekwencji bezskuteczności egzekucji i po ustaleniu występowania wszystkich przesłanek pozytywnych do przeniesienia odpowiedzialności Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce postanowieniem z 28.02.2022r. nr 1226- SEW.4123.7.2022 wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. K. jako byłego prezesa Zarządu A. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2016r., od stycznia do lipca 2017r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego oraz za zaległości ww. Spółki z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za okres: od stycznia do lipca 2017r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. Ww. postanowienie zostało doręczone 4.03.2022r.
Następnie decyzją z 27.04.2022r. nr 1226-SEW.4123.7.2022 Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej D. K. ( powoływanego dalej jako Zobowiązany lub Skarżący) - jako byłego prezesa Zarządu A. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2016r., od stycznia do lipca 2017r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego oraz za zaległości ww. Spółki z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za okres: od stycznia do lipca 2017r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego, w kwotach wskazanych w sentencji ww. decyzji. Przedmiotowa decyzja została doręczona 12.05.2022r.
Od ww. decyzji, Zobowiązany złożył odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie decyzją z 16 grudnia 2022r. nr 1201-iEW-1.4123.18.2022.33 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że przedmiotowe zobowiązania podatkowe A. Sp. z o.o., za które Zobowiązany ponosi solidarną odpowiedzialność podatkową — jako osoba trzecia są nadal wymagalne. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Stosownie do art. 71 ww. ustawy przepisy art. 70 stosuje się odpowiednio do zaległości, o których mowa w art. 52 i art. 52a, z tym że bieg terminu przedawnienia liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym organ podatkowy dokonał • zwrotu lub zaliczenia nienależnej kwoty lub płatnik pobrał nienależne wynagrodzenie. Zatem termin przedawnienia zobowiązań ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2016r. oraz od stycznia do lipca 2017r. (w tym również z tytułu nienależnie otrzymanych przez ww. Spółkę zwrotów podatku VAT) upłynie najwcześniej 31.12.2022r. o ile nie nastąpiły lub nie nastąpią zdarzenia powodujące zawieszenie bądź przerwanie biegu terminu ich przedawnienia, z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za okres: od stycznia do lipca 2017r., upłynie najwcześniej 31.12.2026r. o ile nie nastąpiły lub nie nastąpią zdarzenia powodujące zawieszenie bądź przerwanie biegu terminu ich przedawnienia.
Zasady ponoszenia odpowiedzialności podatkowej przez osoby trzecie (w tym przez członków zarządu Sp. z o.o. za jej zobowiązania) w kontekście instytucji przedawnienia zostały określone w art. 118 O.p. Zgodnie z brzmieniem § 1 tego przepisu, nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podstawą wszczęcia postępowania w sprawie solidarnej odpowiedzialności podatkowej - jako byłego członka zarządu A. Sp. z o.o. jest fakt nieuregulowania przez ww. Spółkę zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, wynikających z ostatecznej decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno- skarbowego w Krakowie z 30.06.2021 r. nr 35800-CKK1-3.1.2021.42,
Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie kontroli celno-skarbowej i postępowania podatkowego ustalono, że rzeczywistym przedmiotem działalności gospodarczej A. Sp. z o.o. w kontrolowanym okresie był handel produktami spożywczymi FMCG powszechnie znanych marek (Nutelle, Red Bull, Nescafe, Milka, Coca-Cola, itp.). Ww. Spółka wykazywała nabycia towarów od krajowych dostawców, a następnie odsprzedaż tych towarów na rzecz odbiorców krajowych, a także odbiorców z innych dostaw towarów. W związku z ustaleniami dokonanymi przez ww. Organ (w toku kontroli celnoskarbowej i postępowania podatkowego) stwierdzono jednak, że nie zostały spełnione warunki uznania transakcji jako wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów.
Stwierdzono, że A. Sp. z o.o. posługiwała się nierzetelnymi fakturami VAT mającymi dokumentować wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów na rzecz wymienionych w ww. decyzji z 30.06.2021r. dziesięciu kontrahentów unijnych, które zostały ujęte w ewidencjach podatkowych za badany okres. W ocenie ww. Organu kontrolowana Spółka obowiązana była wykazać dostawy krajowe opodatkowane podatkiem VAT wg stawki podstawowej 23%, za poszczególne okresy. Nieprawidłowości stwierdzono nie tylko w zakresie wykazanych przez ww. Spółkę transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ale również w przypadku faktur bowiem w części nie odzwierciedlały one rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Mając na względzie powyższe przepisy i ustalenia dokonane w toku ww. kontroli celnoskarbowej i postępowania podatkowego Naczelnik Małopolskiego Urzędu Celno Skarbowego w Krakowie stwierdził, że ww. Spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany na fakturach, wystawionych przez podmioty wymienione w ww. decyzji z 30.06.2021r.
Przy tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zobowiązania podatkowe powstają albo z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa), albo poprzez doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 21 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Zgodnie z art. 21 § 3 ww. ustawy jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 21 § 3a ww. ustawy, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.
A. Sp. z o.o. pomimo obowiązku nie dokonała zapłaty kwot zobowiązań- podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług (w tym również z ’tytułu nienależnie otrzymanych przez ww. Spółkę zwrotów podatku VAT), wynikających z decyzji określającej z 30.06.2021 r. nr 58000-CKK1- 3.4103.1.2021.42 wydanej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno- skarbowego w Krakowie. Ww. Spółka nie dokonała również zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112 c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynikającego z ww. decyzji z 30.06.2021 r. W związku z powyższym A. Sp. z o.o. posiada zaległości podatkowe z tytułu:
nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług w związku z określeniem w ww. decyzji z 30.06.2021 r. wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika (w wysokości niższej niż w złożonych przez Spółkę deklaracjach VAT-7, które zostały Spółce zwrócone za niżej wymienione miesiące) tj.:
-grudzień 2016r. w kwocie 170.689,00 zł,
-styczeń 2017r. w kwocie 79.004,00 zł,
-luty 2017 . w kwocie 280.976,00 zł,
-marzec 2017r. w kwocie 255.145,00 zł,
-kwiecień 2017r. w kwocie 86.727,00 zł,
-maj 2017r. w kwocie 107.096,00 zł,
-czerwiec 2017r. w kwocie 167.040,00 zł,
- lipiec 2017r. w kwocie 54.515,00 zł.
zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług określonego w ww. decyzji z 30.06.2021 r. za:
-grudzień 2016r. w kwocie 68.871,00 zł,
-marzec 2017r. w kwocie 5.365,00 zł,
Podsumowując stwierdzono, że należności podatkowe A. Sp. z o.o. w orzeczonych kwotach są udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości w aktach sprawy, z którymi miał Zobowiązany możliwość zapoznać się zgodnie z art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, również na etapie postępowania odwoławczego.
Reasumując, orzeczono zatem o odpowiedzialności za przedmiotowe należności podatkowe ww. Spółki wraz z odsetkami za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego, za które D. K. — jako były członek Zarządu A. Sp. z o.o. odpowiada na mocy art. 107 § 1 i 107 § 2 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce postanowieniem z 28.02.2022r. nr 1226-SEW.4123.7.2022 wszczął z urzędu postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej - jako byłego Prezesa Zarządu A. Sp. z o.o. za zaległości podatkowe ww. Spółki z tytułu podatku od towarów i usług (w tym również z tytułu nienależnych zwrotów podatku VAT) za: grudzień 2016r., od stycznia do lipca 2017r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego oraz za zaległości ww. Spółki z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2017r., odsetki za zwłokę oraz za koszty postępowania egzekucyjnego. Ww. postanowienie zostało doręczone 4.03.2022r.
Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 108 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, bowiem wszczęcie postępowania w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności - jako osoby trzeciej za przedmiotowe należności A. Sp. z o.o., nastąpiło po upływie terminu płatności ustalonego zobowiązania, wynikającego z decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-skarbowego w Krakowie z 30.06.2021 r. nr 35800-CKKI3.1.2021.42 (doręczonej 14.07.2021 r.). Jak wynika z akt sprawy termin płatności podatku z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2017r. - upływał 28.07.2021 r. Dalej Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełniona została również przesłanka wynikająca z art. 108 § 2 pkt 2a ww. ustawy, bowiem wszczęcie ww. postępowania, nastąpiło po doręczeniu decyzji ostatecznej z 30.06.2021 r. określającej ww. Spółce m.in. wysokość zobowiązania podatkowego (wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika) z tytułu podatku od. towarów i usług za: grudzień 2016r., od stycznia do lipca 2017r. Jak wynika z akt sprawy Ww. decyzja została doręczona 14.07.2021r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że akta sprawy potwierdzają, iż organ egzekucyjny dochował staranności w celu wyegzekwowania- przedmiotowych należności zobowiązań podatkowych A. Sp. z o.o.
Następnie, w toku prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce postępowania egzekucyjnego podjęto szereg innych czynności zmierzających do wyegzekwowania od A. Sp. z o.o. należności objętych ww. tytułami wykonawczymi.
Podczas czynności egzekucyjnych spisano protokół o stanie majątkowym Zobowiązanego z 15.10.2021 r. W ww. protokole Zobowiązany oświadczył, że A. Sp. z o. o. prowadzi działalność gospodarczą od 2014r. w zakresie handlu artykułami spożywczymi. Ponadto oświadczył, iż ww. Spółka nie funkcjonuje od 2020r., nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego ani środków pieniężnych na rachunku bankowym w. N. S. A.
Zatem pomimo podjętych czynności i zastosowanych środków egzekucyjnych nie ustalono żadnego majątku ruchomego, nieruchomości, niespłaconych wierzytelności, praw majątkowych czy środków finansowych, do których można by skierować i prowadzić skuteczną egzekucję administracyjną na podstawie m.in. ww. tytułów wykonawczych.
Wobec powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż ww. czynności podjęte w trakcie prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce (organu egzekucyjnego) postępowania egzekucyjnego dowiodły, iż nie zachodzi możliwość zaspokojenia w całości egzekwowanych wierzytelności. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce postanowieniem z 8.12.2021r. nr 1226-SEE.711.7.200.2021.1.KW umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku ww. Spółki.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że organ egzekucyjny podejmował wszechstronne działania, mające na celu ustalenie i wyegzekwowanie składników majątku Spółki, przy tym w trakcie prowadzonej egzekucji nie ograniczał się do jednego sposobu egzekucji, lecz poszukiwał składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych.
Nadmieniono, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p., do uznania egzekucji za bezskuteczną wystarczający jest choćby częściowy brak możliwości zaspokojenia wierzyciela.
Umorzenie postanowieniem postępowania egzekucyjnego wobec braku mienia jest najmocniejszym dowodem nieskutecznej egzekucji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego stwierdził, co wynika z decyzji organu I instancji oraz akt sprawy, że w momencie powstania przedmiotowych zaległości podatkowych, Zobowiązany pełnił funkcję członka zarządu w A. Sp. z o.o. W aktach niniejszej sprawy znajduje się akt notarialny Repertorium [...] numer. [...] z 22.07.2014 r. tj. Umowa Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która stanowi równocześnie protokół z obrad pierwszego Zgromadzenia Wspólników A.1 Sp. z o.o. (poprzednia nazwa A. Sp. z o.o.), na których podjęto uchwałę o powołaniu jednoosobowego Zarządu i w jego skład powołano Zobowiązanego - jako prezesa Zarządu ww. Spółki.
W ocenie Organu w sprawie wystąpiły wszystkie pozytywne przesłanki umożliwiające orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności majątkowej za przedmiotowe zaległości podatkowe A. Sp. z o.o.,, tj.:
-istnienie powyżej opisanych zaległości podatkowych A. Sp. z o.o.,
-bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec majątku ww. Spółki,
-pełnienie przez Zobowiązanego funkcji prezesa Zarządu ww. Spółki w czasie upływu terminów płatności przedmiotowych zobowiązań podatkowych i otrzymania nienależnych zwrotów ww. Spółki w podatku od towarów i usług.
Możliwość orzeczenia o odpowiedzialności członków spółki za jej zaległości podatkowe to: wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu - art. 116 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa; albo wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu - art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa; lub wskazanie mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części - art. 116 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zauważył, iż na organie podatkowym spoczywa obowiązek wykazania okoliczności pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu Spółki w czasie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego oraz wykazania bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, natomiast członka zarządu (byłego członka zarządu) obciąża wykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność.
Jednym z obowiązków członka zarządu jest monitorowanie zadłużenia pozwalające na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wniosku restrukturyzacyjnego (otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego) albo wniosku o zatwierdzenie układu (zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu). Zatem niezgłoszenie we właściwym czasie stosownego wniosku jest wynikiem zaniechania obowiązków członka zarządu.
Przepis art. 116 § 1 pkt 1 O.p. nie definiuje pojęcia "czasu właściwego" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W praktyce i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ocena czy zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego.
Z analizy akt sprawy wynika, iż w okresie, w którym Zobowiązany pełnił funkcję prezesa Zarządu Spółki wystąpiła podstawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (j.t. Dz. U. 2019r., poz. 498 z późn. zm.) upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Stosownie do art. 11 ust. 1 oraz 1a tej ustawy dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące (art. 11 ust. 2 ww. ustawy).
Idąc dalej ustawodawca wskazuje w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe, dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami.
W myśl przepisu art. 21 ust. 3 ww. ustawy, osoby, o których mowa w ust. 1- 2a, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezgłoszenia wniosku w terminie określonym w ust. 1 lub 2a, chyba że nie ponoszą winy. Osoby te mogą uwolnić się od odpowiedzialności, w szczególności jeżeli wykażą, że w terminie określonym w ust. 1 lub 2a otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Zgodnie z art. 5 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego. Zobowiązanie staje się wymagalne z chwilą upływu terminu świadczenia. Po upływie tego terminu zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej niewpłacony podatek przekształcił się w zaległość podatkową. Dalej w myśl art. 52 § 1 pkt 1 ww. ustawy, zwrotowi bez wezwania organu podatkowego podlega uprzednio zwrócony przez organ podatkowy zwrot podatku, wykazany w deklaracji nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Stosownie do przepisu art. 52 § 2 ww. ustawy, w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1, kwoty podlegające zwrotowi traktuje się jako zaległości podatkowe.
Z kolei w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z 15 maja 2015r. Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. 2020 poz. 814 ze zm.), postępowanie restrukturyzacyjne może być prowadzone wobec dłużnika niewypłacalnego lub zagrożonego niewypłacalnością.
Przepis art. 6 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że przez dłużnika niewypłacalnego należy rozumieć dłużnika niewypłacalnego w rozumieniu ustawy z 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe, zwanej dalej "Prawem upadłościowym". Przez dłużnika zagrożonego niewypłacalnością należy rozumieć dłużnika, którego sytuacja ekonomiczna wskazuje, że w niedługim czasie może stać się niewypłacalny (art. 6 ust. 3 ww. ustawy Prawo restrukturyzacyjne).
Z postanowień art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo restrukturyzacyjne wynika, że o ile ustawa nie stanowi inaczej, postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się na wniosek restrukturyzacyjny złożony przez dłużnika. Przez wniosek restrukturyzacyjny należy rozumieć wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz wniosek o zatwierdzenie układu przyjętego w postępowaniu o zatwierdzenie układu.
Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy, celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego — również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli.
Postępowanie o zatwierdzenie układu:
-umożliwia zawarcie układu w wyniku samodzielnego zbierania głosów wierzycieli przez dłużnika bez udziału sądu;
- może być prowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem.
W złożonym odwołaniu Zobowiązany podniósł, naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez przyjęcie iż podatnik nie wykazał, iż we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości, podczas gdy przedmiotowy wniosek został zgłoszony bezzwłocznie. Zdaniem Zobowiązanego decyzja obejmująca przedmiotowy okres, została wydana 30.06.2021 r., zatem, podatnik w 2016r. nie mógł wiedzieć ani domniemywać, iż za ten okres powstanie zobowiązanie inne niż to wykazane przez Spółkę. Zatem w - tamtym konkretnym przypadku o ile zobowiązanie rzeczywiście dotyczy 2016r. to stan wiedzy Spółki o istnieniu takiego zobowiązania powstał dopiero po uprawomocnieniu się decyzji z 30.06.2021r. nr 58000-CKK1-3.4103.1.2021.42 wydanej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie, co miało miejsce z końcem lipca 2022r. Także i w tej dacie nie zaistniała przesłanka do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, bowiem istniało tylko jedno zobowiązanie Spółki. Stan pozwalający na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w ocenie Zobowiązanego miał miejsce dopiero przeddzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a upadłości, a ten został zgłoszony 13.10.2021 r. i jest procedowany przez Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia sygn. akt [...]. Przy tym teza wyrażona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce (str. 18 zaskarżonej decyzji) jakoby termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości należało liczyć od 9.03.2016r. jest błędna.
W odpowiedzi na podniesione zarzuty, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieliczce w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji obszernie wskazał podstawy, jakie wystąpiły do zgłoszenia przez Zobowiązanego — jako osobę pełniącą funkcję prezesa zarządu A. Sp. z o.o., do Sądu wniosku o ogłoszenie upadłości ww. Spółki lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, zatwierdzenia układu (w postępowaniu o zatwierdzenie układu). Jak wykazała kontrola celnoskarbowa przeprowadzona przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie (a następnie prowadzone przez ww. Organ postępowanie podatkowe) Spółka nie prowadziła rzetelnie swojej działalności, poprzez dopuszczanie się nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług, czego dowodem Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie decyzja z 30.06.2021 r. nr 35800-CKKI3.1.2021.42 określająca A. Sp. z o.o.:
-wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za: luty, czerwiec i grudzień 2016r. oraz za marzec, czerwiec i lipiec 2017r.
-wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika za okres: od stycznia 2016r. do lipca 2017r.,
-wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od stycznia do czerwca 2016r. oraz za sierpień 2016r., oraz ustalająca ww. Spółce:
-wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2017r.
A. Sp. z o.o. pomimo obowiązku nie dokonała zapłaty zobowiązań podatkowych, wynikających z ww. decyzji wydanej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-skarbowego w Krakowie. Ww. Spółka nie dokonała również zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i 112 c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynikającego z ww. decyzji z 30.06.2021 r.
Z ustaleń organu I instancji wynika, że zaprzestanie płacenia wymagalnych, zobowiązań podatkowych przez A. Sp. z o.o. nastąpiło już w marcu 2016r. tj. brak zapłaty z tytułu nienależnie otrzymanego przez ww. Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za: styczeń 2016r. Fakt istnienia ww. zaległości potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy listy zaległości oraz raport zestawienia zwrotów.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Organ stwierdził, po doprecyzowaniu powyższych ustaleń organu I instancji, że zaprzestanie płacenia wymagalnych zobowiązań podatkowych przez A. Sp. z o.o. nastąpiło w marcu 2016r. poprzez brak zapłaty ww. Spółki z tytułu nienależnie otrzymanego przez ww. Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2016r., a zatem w świetle przywołanych powyżej przepisów, Spółka została uznana za niewypłacalną od 10.06.2016r. (trzymiesięczne opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych). W związku z powyższym, wniosek o ogłoszenie upadłości ww. Spółki winien być zgłoszony w lipcu 2016r. (od 10.03.2016r. do 10.06.2016r. + 30 dni).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uznał, iż biorąc pod uwagę ww. zaległości podatkowe "końcowym terminem" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, aby Zobowiązany mógł skorzystać z dobrodziejstwa przewidzianego w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej - był co najmniej dzień 10.07.2016r. (tj. 10.06.2016r.+ 30 dni), a obowiązek zgłoszenia wniosku we właściwym czasie spoczywał na Zobowiązanym jako członku zarządu. Z akt sprawy wynika, że ww. zaległości podatkowe A. Sp. z o.o. powstały wówczas, gdy to Zobowiązany byt prezesem Zarządu tej Spółki, bowiem funkcję tę pełnił w okresie od 22.07.2014 r. do 13.10.2021 r.
Organ odwoławczy uznał, iż członek zarządu zobligowany jest do prowadzenia spraw spółki, dbania o jej interesy, monitorowania stanu finansowego na bieżąco, prowadzenia ostrożnej księgowości i nade wszystko do działania profesjonalnego. Zwrócono uwagę, że nieregulowanie przedmiotowych jak i wcześniejszych zaległości podatkowych A. Sp. z o.o. (wynikających z decyzji z 30.06.2021 r. wydanej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie) niewątpliwie należy ocenić jako niewykonywanie wymagalnego zobowiązania w rozumieniu art. 11 ust. 1 i la ustawy Prawo upadłościowe.
Odnosząc się do powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do uznania A. Sp. z o.o. za niewypłacalną w myśl przepisu art. 11 ust. 1 i 1 a ustawy Prawo upadłościowe od dnia 10.06.2016r. Jak potwierdzają bowiem akta sprawy, ww. Spółka zaprzestała płacenia zobowiązań wobec Urzędu Skarbowego w dniu 10.03.2016r. (tj. brak zapłaty z tytułu nienależnie otrzymanego przez ww. Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2016r.) i generowała również dalsze zaległości - co potwierdza trwałe nieuregulowanie ciążących na Spółce zobowiązań wobec Skarbu Państwa.
Organ podkreślił, iż dla stwierdzenia niewypłacalności dłużnika wystarczające jest ziszczenie się tylko jednej z dwóch wskazanych w cyt. wyżej przepisach podstaw, tj. zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań lub przekroczenie przez zobowiązania wartości majątku. Przy tym, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że skoro rzetelność ksiąg podatkowych z okresu pełnienia przez Zobowiązanego funkcji w zarządzie A. Sp. z o.o. została zakwestionowana w ostatecznej decyzji Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z 30.06.2021 r. nr 35800-CKKI3.1.2021.42, to nie było podstaw, aby w oparciu o te księgi podatkowe ustalać rzeczywistą sytuację finansową ww. Spółki
Ponadto Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, po rozpoznaniu sprawy z wniosku z 13.10.2021r. dłużnika tj. A. Sp. z o.o. - 20.06.2022r. zakończył postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości oddalając wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 prawa upadłościowego.
Skoro właściwy Sąd dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, w myśl którego Sąd oddala wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów - to tym samym wniosek o ogłoszenie upadłości A. Sp. z o.o. zgłoszony 13.10.2021 r. należało uznać za spóźniony w stosunku do "właściwego czasu", o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Powyższe stanowisko potwierdzają orzeczenia sądów administracyjnych. Jak stwierdził WSA w Krakowie w wyroku z 4.01.2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1607/12 "Skoro, zgodnie z art. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, postępowanie upadłościowe należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą — dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane, to oddalenie wniosku dłużnika o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 powołanej ustawy, samo w sobie rozstrzyga, że w dacie wniesienia wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosek ten był spóźniony tj. nie był rozumieniu art. 116 S 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej. (...) Brak majątku dłużnika na ich zaspokojenie uniemożliwia spełnienie celu postępowania upadłościowego, a co za tym idzie uzasadnia uznanie wniosku dłużnika za spóźniony jeżeli został on z tych powodów oddalony przez sąd".
Organ ponownie stwierdził, że dla określenia, czy dłużnik jest niewypłacalny, nie ma znaczenia okoliczność, czy nie wykonuje wszystkich zobowiązań pieniężnych, czy tylko niektórych z nich. Nie ma też znaczenia wielkość niewykonanych przez dłużnika zobowiązań. Istnienie podstaw do ogłoszenia upadłości determinuje wyłącznie przesłanka niewykonania przez dłużnika wymagalnych zobowiązań. Z niewypłacalnością dłużnika, o której mowa w art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe, mamy również do czynienia, gdy dłużnik ten nie zaspakaja jednego tylko wierzyciela posiadającego znaczną wierzytelność. Przesłanka egzoneracyjna wymieniona w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej odnosi się wyłącznie do zgłoszenia wniosku, a nie do skutku tego wniosku, jakim jest ogłoszenie upadłości. Wniosek należy złożyć wówczas, gdy zaistnieją przesłanki niewypłacalności dłużnika, określone w art. 10 i art. 11 ustawy Prawo upadłościowe. Jeżeli zatem dłużnik nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, powinien taki wniosek zawsze złożyć, nie antycypując, czy zgłoszenie takiego wniosku doprowadzi w konsekwencji do ogłoszenia upadłości.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzucono:
naruszenie art. 144 1 1 c ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niedoręczenie pisma pełnomocnikowi na adres wskazany w pismach złożonych w toku postępowania podatkowego.
naruszenie art. 116 1 pkt. 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa w z art. 11 ust. 1 i 1b w zw. z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe poprzez jego błędną wykładnię i orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego wraz ze spółką w o sytuacji gdy Skarżący we właściwym czasie zgłosił wniosek o ogłoszenie upadłości;
Naruszenie art. 116 1 pkt. 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa w zw z art. 11 ust. 1 i Ib w zw z art. 21 ustawy Prawo upadłościowe poprzez orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego w sytuacji gdy Organowi z urzędu było wiadomo iż spółka posiada środki na rachunku organu podatkowego wynikające z nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku postępowania podatkowego pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 05.07.2022 będącym wykonaniem wezwania złożył wniosek o doręczanie pism pocztą tradycyjną powołując się na problemy techniczne. Ponowne pismo aby korespondencję wysyłać pocztą tradycyjną zostało przesłane przy piśmie datowanym na dzień 15.08.2022roku. Pomimo tego faktu organ poza wezwaniem do uzupełnienia braków odwołania nie przesłał do pełnomocnika żadnych pism w tym także skarżonej decyzji. Jak wynika z treści art. 144 § 1 b ustawy Ordynacja podatkowa W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Zaś 1c stanowi, że w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Wskazano przy tym, iż pełnomocnik nie miał możliwości odbioru pism za pośrednictwem skrzynki epuap bowiem zagubił do niej hasło, które było zapisane na dysku komputera, który uległ awarii. Odtworzenie hasła nie było możliwe a administrator portalu epuap w ramach helpdesku jedynie co był w stanie polecić to założenie nowego konta. W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie została autorowi skargi faktycznie doręczona, co w dalszej kolejności prowadzi do wniosku, iż nie weszła ona do obrotu prawnego.
Zdaniem Skarżącego Organ pierwszej instancji jak też organ drugiej instancji bezzasadnie i wbrew logice uznali, iż wniosek o ogłoszenie upadłości był złożony z opóźnieniem.
W myśl przepisów prawa upadłościowego, a także art. 21 ustawy Prawo upadłościowe istotne jest ustalenie momentu, w którym stan niewypłacalności w przedsiębiorstwie zaistniał. W realiach niniejszej sprawy najwcześniejszym terminem powstania zaległości jest dzień, w którym po uprawomocnieniu się decyzji wymiarowej wydanej przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego skierowano do A. sp. z o.o upomnienie, następnie w myśl przywołanego powyżej art. 11 ust. 1a ustawy Prawo upadłościowe stan ten musiał trwać trzy miesiące, a dopiero wtedy spółka lub jej zarząd miała 30 dni w myśl art. 21 ww. ustawy na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Tak więc zauważono, iż złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości w dniu 13 października 2021 r. miało miejsce jeszcze przed upływem trzydziestodniowego terminu, w którym ziściło się domniemanie o niewypłacalności spółki.
Nadto podkreślono, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe została wydana dopiero w dniu 30 czerwca 2021 r. i pomimo tego, że dotyczy zobowiązań podatkowych za lata wcześniejsze to w żadnej mierze spółka czy Skarżący nie mogła w 2016r. wiedzieć iż zobowiązanie podatkowe zostanie określone w innej wysokości, niż to które sama zadeklarowała w swoich deklaracjach podatkowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się zarzutu, iż Organowi z urzędu było wiadomo, że Spółka posiada środki na rachunku organu podatkowego wynikające z nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 270.000,00 zł. zauważono, że argument ten został podniesiony przez Skarżącego po raz pierwszy na etapie złożonej skargi. Jednocześnie stwierdzono, że Skarżący nie przedłożył żadnych dowodów na poparcie swoich argumentów.
Odnosząc się do powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że ciężar wykazania przesłanki, wynikającej z treści art. 116 1 pkt 1 lit. uwalniającej od odpowiedzialności Skarżącego za przedmiotowe należności podatkowe A. Sp. z o.o. spoczywał na Skarżącym —jako osobie trzeciej.
Niezależnie od powyższego Organ zauważył, że przed wydaniem postanowienia z 8.12.2021 r. nr 1226-SEE.711.7.200.2021.1.KW przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce, w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego dokonano wnikliwej oceny zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania materiałów, uznając na tej podstawie, że całokształt sytuacji majątkowej i finansowej A. Sp. z o.o. jednoznacznie wskazuje istnienie przesłanki bezskuteczności egzekucji. Co istotne podczas czynności egzekucyjnych spisano protokół o stanie majątkowym Zobowiązanego (ww. Spółki) z 15.10.2021 r. W ww. protokole Skarżący oświadczył (pomimo złożonej przez niego już rezygnacji z funkcji Prezesa zarządu ww. Spółki tj. w dniu 13.10.2021r.), że A. Sp. z o. o. nie funkcjonuje od 2020r., nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego, praw majątkowych, ani środków pieniężnych na rachunku bankowym w N. S. A. Z akt sprawy wynika również, że Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, oddalił wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości ww. Spółki na podstawie art. 13 ust. 1 prawa upadłościowego. Powyższe potwierdza, że A. Sp. z o.o. wbrew twierdzeniom Skarżącego nie posiadała majątku na spłatę przedmiotowych zaległości podatkowych.
Organ odnosząc się do podniesionej przez Skarżącego kwestii, że ww. Spółka w dniu 24.05.2018r. otrzymała zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce stwierdza, że ww. informacja pozostaje bez wpływu na treść wydanego przez organy I i II instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego — jako osoby trzeciej za zaległość podatkową A. Sp. z o.o., bowiem jak twierdzi Skarżący ww. Spółka uzyskała zaświadczenie w maju 2018r., z kolei jak wynika z akt sprawy decyzja Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie nr 35800-CKK1-3.1.2021.42 określająca ww. Spółce m in. wysokość zobowiązania podatkowego (wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika) z tytułu podatku od towarów i usług za: grudzień 2016r., od stycznia do lipca 2017r. oraz ustalająca wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego na podstawie art. 112b ust. 1 i art. 112c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług za: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2017r. została wydana w dniu 30.06.2021r.., z kolei zobowiązania podatkowe w niej określone powstało wcześniej (jak wywiedziono już powyżej) z mocy prawa tj. na podstawie art. 21 ustawy Ordynacja podatkowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 2492), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r. poz. 259 ze zm., dalej-p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145§1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota kontrowersji w sprawie odnosi się do tego czy organy administracji podatkowej zasadnie wydały w stosunku do Skarżącego decyzję orzekającą o solidarnej odpowiedzialności z tytułu zaległości podatkowych spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób prawnych, przy czym Skarżący podnosi zarzut braku doręczenia decyzji a tym samym wprowadzenia jej do obrotu prawnego co powinno skutkować odrzuceniem skargi i umorzeniem postępowania sądowego.
Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności zauważyć należy, że Skarżący w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji z 16.12.2022r. przez organ I I instancji reprezentowany byt przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem. Zgodnie z art. 145 § 1 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Zgodnie z tymi regulacjami, doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje za urzędowym poświadczeniem odbioru.
Ustanowienie w sprawie takiego pełnomocnika zdeterminowało zatem sposób doręczania pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wykorzystywanego przez organ podatkowy, tj. platformy ePUAP, na wskazany przez pełnomocnika adres elektroniczny. W niniejszej sprawie decyzja z 16.12.2022r. nr 1201-1EW-1.4123.18.2022.33 została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w trybie fikcji doręczenia w dniu 31.12.2022r. na adres wymaganej przepisami prawa skrzynki elektronicznej na platformie e-Puap podanej przez pełnomocnika (dowód doręczenia stanowi karta nr 155 — akt organu II instancji).
Jak stanowi art. 144a § 1 O.p., w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych, pisma doręcza się na: 1) adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych; 2) adres do doręczeń elektronicznych powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono podanie, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych. Jednocześnie, w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych dzień doręczenia ustala się zgodnie z przepisami art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (art. 144a § 2 O.p.).
Z dniem 5 października 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 569) - dalej jako: "u.d.e.", która w art. 40 - 42 reguluje kwestie wystawiania dowodów wysłania i otrzymania przesyłki elektronicznej oraz chwili doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego.
Zgodnie z art. 145 § 1 O.p., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Stosownie natomiast do art. 145 § 2 O.p., jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Stosownie do art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.( o czym było wyżej)
Zgodnie z art. 40 u.d.e., operator wyznaczony w ramach świadczenia publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego wystawia dowody wysłania i dowody otrzymania zgodnie ze standardem, o którym mowa w art. 26a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Jak stanowi art. 41 ust. 1 u.d.e., dowód otrzymania jest wystawiany po: 1) odebraniu korespondencji przekazanej na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego; 2) wpłynięciu korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu publicznego; 3) upływie 14 dni od dnia wpłynięcia korespondencji przesłanej przez podmiot publiczny na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego, jeżeli adresat nie odebrał go przed upływem tego terminu. Według art. 41 ust. 2 u.d.e., przez odebranie dokumentu elektronicznego rozumie się każde działanie adresata posiadającego adres do doręczeń elektronicznych, powodujące, że adresat dysponuje dokumentem, który wpłynął na ten adres, i może zapoznać się z treścią odebranego dokumentu.
Jak natomiast stanowi art. 41 ust. 3 u.d.e., przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych rozumie się zaistnienie warunków technicznych umożliwiających adresatowi odebranie doręczanego dokumentu.
Jeżeli chodzi o chwilę doręczenia korespondencji elektronicznej, zgodnie z art. 42 ust. 1 u.d.e. w przypadku doręczania korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego korespondencja jest doręczona we wskazanej w dowodzie otrzymania chwili: 1) odebrania korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1; 2) wpłynięcia korespondencji - w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 2. Jak natomiast wynika z art. 42 ust. 2 u.d.e., w przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego.
W trzecim przypadku, uregulowanym w art. 42 ust. 2 u.d.e., ustawodawca zastosował w komentowanym przepisie konstrukcję fikcji prawnej w ramach doręczenia zastępczego. Zaniechanie przez adresata (podmiot niepubliczny) odebrania korespondencji w terminie 14 dni od dnia jej wpłynięcia na jego adres do doręczeń elektronicznych powoduje przyjęcie uznania jej za doręczoną w dniu następującym po upływie tego terminu. Zarazem po tym uznaniu wystawiany jest dowód otrzymania zawierający wskazanie daty jej doręczenia przyjętej w ramach fikcji prawnej.
Domniemanie to może jednak zostać obalone w przypadku, gdy adresat korespondencji udowodni, że nie miał on obiektywnej i niezależnej od niego możliwości zapoznania się z przesłaną do niego korespondencją. Przyczyną taką może być np. niemożność odebrania przesyłki z powodu choroby i leczenia szpitalnego oraz w przypadku wykazania, że dana korespondencja np. nie wpłynęła na adres do doręczeń elektronicznych lub nastąpił błąd w dostarczeniu korespondencji, lub wystąpił problem z integralnością danej korespondencji - co nie wystąpiło w niniejszej sprawie.
Doręczenia profesjonalnemu pełnomocnikowi pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej można było odstąpić jedynie z uwagi na wystąpienie "problemów technicznych", na co powołuje się pełnomocnik Skarżącego, zgodnie z regulacja wynikającą z art. 144 § 3 O.p obowiązującej do dnia 5 października 2021 r. W chwili wysłania przesyłki drogą elektroniczną przepis ten jednak nie obowiązywał. Niemniej jednak zauważyć należy, że przepis art. 144 § 3 O.p. odnosił się jedynie do sytuacji, w której doręczenie drogą elektroniczną nie było możliwe z przyczyn nieleżących po stronie organu podatkowego, wskutek problemów związanych z samym funkcjonowaniem portalu podatkowego bądź elektronicznej skrzynki podawczej. Innymi słowy problemy techniczne należało rozumieć wyłącznie jako wadliwość funkcjonowania systemu teleinformatycznego uniemożliwiającą komunikację elektroniczną. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca albowiem z dowodu doręczenia zalegającego w aktach sprawy wynika , że przesyłka elektroniczna dotarła na adres pełnomocnika skarżącego. Zaistniały zatem warunki techniczne umożliwiające adresatowi odebranie doręczanego dokumentu, o których mowa w art. 41 ust. 3 u.d.e., co wskazuje na przez wpłynięcie dokumentu elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych.
Podnoszona przez pełnomocnika Skarżącego kwestia braku możliwości dostępu do platformy ePUAP, w związku z zagubieniem hasła, nie stanowiła zatem problemu technicznego mającego podłoże w wadliwym działaniu ww. platformy czy też wadliwym działaniu systemów informatycznych wykorzystywanych przez organ do doręczeń (platforma doręczeniowa np. e-PUAP), bądź też w niemożliwości korzystania z systemów informatycznych z innych technicznych przyczyn (np. awaria zasilania, poparta odpowiednimi dowodami).
Przyczyna takiego stanu rzeczy leżała po stronie pełnomocnika Strony Skarżącej, który zapomniał hasła do skrzynki ePUAP.
Profesjonalny pełnomocnik, reprezentując stronę w postępowaniu podatkowym i wskazując jako adres do doręczeń skrzynkę ePUAP, mając pełną świadomość toczącego się postępowania podatkowego wobec Skarżącego, którego winien profesjonalnie reprezentować, w okoliczność braku dostępu do platformy ePUAP, niewątpliwie powinien zadziałać bezzwłocznie i skutecznie, w celu uzyskania nowego hasła czy też "założenie nowego konta" jak zalecał to administrator portalu e-Puap o czym w złożonej skardze poinformował pełnomocnik Skarżącego.
Zwrócić bowiem należy uwagę, że pełnomocnik sygnalizował trudności z dostępem do skrzynki już w piśmie z 7 lipca 2022r. a następnie 15 sierpnia 2022r. DIAS pismem z dnia 12 sierpnia 2022 r. poinformował pełnomocnika, że na postawie art. 144§ 4 O.p. pełnomocnikowi będącego adwokatem organ zobowiązany jest do doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu. Pismo to zostały wysłane drogą elektroniczną. Organ nie miał obowiązku wysyłania ww. pisma inna drogą tym bardziej, że pełnomocnik powołując się na problemy techniczne nie wyjaśnił na czym one polegają, a poświadczenia odbioru wynikało , że przesyłki dochodziły na adres ePUAPU.
Mając powyższe na uwadze że zgłaszane przez pełnomocnika Skarżącego problemy powinny być przez niego niezwłocznie załatwione, jeśli od początku wynikały one z zagubienia hasła i brakiem dostępu do skrzynki elektronicznej na platformie e-Puap. Niepodjęcie skutecznych działań w celu uzyskania nowego hasła, bądź założenia nowego konta może w tych okolicznościach stanowić o zaniedbaniu przez profesjonalnego pełnomocnika interesów własnych jak i interesów Skarżącego. Tym bardziej, że od chwili gdy pełnomocnik Skarżącego sygnalizował problemy ze skrzynką odbiorczą do chwili wydania decyzji upłynęło ponad pięć miesięcy !!!!
W ocenie Sądu brak jest zatem podstaw dla przyjęcia, że zaskarżona decyzja z 16.12.2022r., nr 1201-iEW-1.4123.18.2022.33 nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi Skarżącego.
Przechodząc do kwestii merytorycznych podnieść należy, że istota zarzutu ogniskuje się wokół zarzutu błędnego uznania przez orany, iż wniosek o ogłoszenie upadłości był złożony z opóźnieniem, podczas gdy zdaniem Skarżącego wniosek taki został złożony w terminie co wiąże z uprawomocnieniem się decyzji wymiarowej wydanej przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego skierowanej do A sp. z o.o. Zdaniem Skarżącego jeżeli ww. decyzja została wydana 30.06.2021 r., zatem w 2016r. nie mógł wiedzieć ani domniemywać, iż za ten okres powstanie zobowiązanie inne niż to wykazane przez Spółkę.
Zasady odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością określa m.in. art. 116 § 1 O.p. Stanowi on, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2020 r. poz. 814) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie z art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Wskazania wymaga, że orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie okoliczność pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie, kiedy upływał termin płatności zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. Z kolei członek zarządu chcąc uwolnić się od tej odpowiedzialności może wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne bądź też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy lub wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r. sygn. akt SA/Bd 85/03 - publ. "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" 2003 nr 4, poz. 93; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I SA/OI 345/04 - publ. ZNSA 2005/1/98; A. Mariański i A. Karolak, Odpowiedzialność członków zarządu za zobowiązania spółki z o.o. ..., Warszawa 2004, s. 234-236; S. Babiarz i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 402; B. Adamiak i in. Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Wrocław 2004, s. 433).
W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że Skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (art. 116 § 1 pkt. 1 lit. a) O.p.). Ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego. Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j.: Dz.U. z 2022 poz. 1520 ze zm., dajej "P.u.n."), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy przyjmuje się, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań, natomiast dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Stosownie do art. 21 ust. 1 P.u.n., dłużnik jest obowiązany nie później, niż w terminie miesiąca od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami, (art. 21 ust. 2 ustawy).
W piśmiennictwie podkreśla się, że "jeżeli dłużnik nie wykonuje ciążących na nim wymagalnych zobowiązań, wówczas jest niewypłacalny, co stwarza podstawę ogłoszenia go upadłym. Przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje wszystkich swoich zobowiązań czy też tylko niektórych z nich (...). Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność w rozumieniu art. 11 (...). Dla określenia stanu niewypłacalności bez znaczenia też jest przyczyna niewykonywania zobowiązań (A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze, Kraków 2003 r., s. 41-42). Bez znaczenia jest zatem podnoszona przez Skarżącego okoliczność niewypłacalności tylko jednego zobowiązania.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka niewykonywania wymagalnych zobowiązań podatkowych. Zaległości te powstały w wyniku wydania decyzji wymiarowej z 30.06.2021 r. nr 35800-CKKI3.1.2021.42 przez Małopolski Urząd Celno-Skarbowego w Krakowie wobec A. Sp. z o.o. i nie zostały uregulowane.
Spółka pomimo obowiązku nie dokonała zapłaty zobowiązań podatkowych, wynikających z ww. decyzji wydanej przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno- skarbowego w Krakowie. Ww. Spółka nie dokonała również zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalonego na podstawie art. 112b ust. 1 i 112 c ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynikającego z ww. decyzji z 30.06.2021 r.
Zgodzić się należy z organem, że zaprzestanie płacenia wymagalnych zobowiązań podatkowych przez A. Sp. z o.o. nastąpiło już w marcu 2016r. wobec braku zapłaty z tytułu nienależnie otrzymanego przez ww. Spółkę zwrotu podatku od towarów i usług za styczeń 2016r. Zatem w świetle przywołanych powyżej przepisów, Spółka została uznana za niewypłacalną od 10.06.2016r. (trzymiesięczne opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych). W związku z powyższym, wniosek o ogłoszenie upadłości ww. Spółki winien być zgłoszony w lipcu 2016r. (od 10.03.2016r. do 10.06.2016r. + 30 dni).
Od tego dnia istniały bowiem podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłość spółki, stosownie do art. 21 ust. 1 P.u.n. Sąd podziela stanowisko organu, że z uwagi na piastowanie przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu w czasie, gdy spółka pozostawała już w stanie niewypłacalności, zobowiązany był podjąć działania w kierunku ogłoszenia upadłości w lipcu 2016 r.
Tymczasem wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony dopiero w dniu 13 października 2021 r.
Przedmiotowy wniosek został zatem złożony po upływie czasu właściwego w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p.
W ocenie Sądu Skarżący nie uwolnił się z odpowiedzialności poprzez wykazanie, że zaistniała jedna z okoliczności o jakiej mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) O.p. Skarżący nie wykazał, aby brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło z przyczyn od niego niezawinionych.
Przy ocenie kryterium braku winy, jako przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Członek zarządu winien wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją i wykazać swoją staranność oraz fakt, że uchybienie ww. obowiązkowi było od niego niezależne. Tymczasem podkreślić należy, że w decyzji z 30 czerwca 2021 r. nr 358000-21-072541 organ podatkowy stwierdzając, że nie zostały spełnione warunki uznania transakcji jako wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów uznał, że Skarżący będąc prezesem spółki i jedynym członkiem zarządu w sposób świadomy dopuścił się do uszczupleń podatkowych. Organ uznał bowiem, że " nie można mówić o braku świadomości Strony w kwestii nierzetelności wykazywanych przez nią transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Strona godząc się na tak daleko idące zaniechania w kwestii weryfikacji odbiorców musiała zdawać sobie sprawę, iż uczestniczy w łańcuchu sztucznych transakcji, których celem jest uzyskanie zwrotu podatku VAT, o który zresztą występowała."
Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 2022/1, z dnia 19 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 38/16, z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 817/16) brak winy, o którym mowa w art. 116 O.p. jest kategorią obiektywną i można się na niego powoływać jedynie w sytuacji, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak tych możliwości wynikał z przyczyn od niego całkowicie niezależnych (np. obłożna choroba).
Wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż członek zarządu odpowiedzialny za prowadzenie spraw spółki, powinien orientować się w bieżącym stanie jej finansów, winien mieć wiedzę co do sposobu jej funkcjonowania, zawieranych transakcji, a także kontrahentów spółki. Członek zarządu spółki powinien być, także należycie zorientowany w sprawach podmiotu, którym zarządza, szczególnie w odniesieniu do stanu majątkowego spółki i ciążących na niej zobowiązań tak, by nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów podatkowych oraz do sytuacji zadłużenia spółki czy stanu jej niewypłacalności. Taka jest bowiem rola osób, którym powierzono prowadzenie spraw spółki. Skoro według art. 201 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, to wynika stąd obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki.
Skoro nieznajomość kondycji finansowej spółki stanowi zatem zawinione przez członka zarządu zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków to tym bardziej świadome doprowadzenie do uszczupleń podatkowych nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w rozumieniu art. 116 O.p. Natomiast decydując się dalej piastować ww. funkcję strona winna była liczyć się z konsekwencjami z tym związanymi - tj. obciążeniem ją solidarną odpowiedzialnością za zaległości spółki, które powstały w czasie zasiadania jej w zarządzie.
Nie można zatem zaakceptować stanowiska pełnomocnika strony, że w niniejszej sprawie Skarżący nie miał żadnych możliwości poznania rzeczywistej sytuacji finansowej spółki albowiem zobowiązania podatkowe powstały w wyniku późniejszej decyzji i w żadnej mierze spółka czy Skarżący nie mogła w 2016r. wiedzieć, iż zobowiązanie podatkowe zostanie określone w innej wysokości, niż to które sama zadeklarowała w swoich deklaracjach podatkowych, skoro Skarżący brał czynny udział kontraktach, których charakter został podważony i przyczynił się do powstania tychże zaległości podatkowych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle, bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawach, także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające to zobowiązanie bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane, nawet gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji (wyroki WSA w: Olsztynie z 25 listopada 2020 r" I SA/OI 568/20; Łodzi z 29 listopada 2016 r" I SA/Łd 918/16; Poznaniu z 16 lutego 2016 r, I SA/Po 1495/15; wyroki NSA z: 13 lutego 2008 r., FSK 1605/06; 10 stycznia 2017 r, II FSK 3737/14; 21 kwietnia 2001 r" sygn. akt III FSK 3105/21).
W powyższej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt III FSK 287/22, wskazując że: badanie przez organ podatkowy "właściwego czasu" na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest przesłanką obiektywną, ustaloną w oparciu o okoliczności faktyczne każdej sprawy. Przy dokonywaniu oceny w toku prowadzonego postępowania podatkowego kwestii istnienia tej obiektywnej przesłanki, należy uwzględnić wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w decyzji organu podatkowego (w albo późniejszej korekcie zobowiązania wykazanego w pierwotnej deklaracji), nawet jeżeli decyzja ta została wydana (korekta została złożona) w okresie, kiedy członek zarządu nie pełnił już funkcji. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, to Spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach określonych w przepisach prawa, za co ponosi odpowiedzialność jej zarząd. Zobowiązanie to istniało już zatem wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach przewidzianych w przepisach prawa. Tym samym odpowiedzialność osób trzecich (członków zarządu spółek kapitałowych) należy powiązać z momentem powstania zobowiązania podatkowego powstającego z mocy prawa. Wtedy bowiem zobowiązanie to staje się wymagalne. Natomiast, wydana "następczo" decyzja wymiarowa, bądź dokonana w okrasie późniejszym korekta deklaracji przez samą Spółkę, nie kształtuje nowego obowiązku podatkowego i pozostaje bez wpływu na moment powstania zobowiązania podatkowego.
W konsekwencji nie można mówić o spełnieniu przesłanki egzoneracyjnej "braku winy w niezgłoszeniu upadłości" w przypadku, gdy po okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu ujawniono istnienie zaległości podatkowej spółki, dotyczącej zobowiązań z mocy prawa, powstałych w czasie pełnienia przez członka zarządu funkcji w Spółce, a przed wydaniem decyzji określającej prawidłową wysokość zobowiązania lub zgłoszeniem korekty zobowiązania pierwotnie wykazanego w deklaracji. W judykaturze zauważa się, że w tych warunkach nie powinny nawet podlegać badaniu okoliczności egzoneracyjne określone w art. 116 § 1 O.p. bowiem odpowiedzialność członka zarządu jest w takim przypadku oczywista (por. też wyrok NSAz 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II FSK 3737/14).
Sąd również za bezzasadny uznał zarzut braku uwzględnienia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 270.000,00 zł. która ta okoliczność była ponoć organom znana z urzędu.
Jest to nowy zarzut, który pojawił się dopiero w skardze do Sądu, okoliczność ta nie była podnoszona w trakcie postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej, zarzut jest bardzo ogólny i nie jest poparty żadnymi dowodami ani też pełnomocnik Skarżącego nie wyjaśnił dlaczego takie okoliczności podniesiono dopiero na etapie postępowania przed Sądem.
Zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że ciężar wykazania przesłanki, wynikającej z treści art. 116 1 pkt 1 lit. uwalniającej od odpowiedzialności Skarżącego za przedmiotowe należności podatkowe A. Sp. z o.o. spoczywał na Skarżącym —jako osobie trzeciej a ww. okoliczności na tym etapie nie została ani podniesiona a tym bardziej udowodniona. Jednocześnie organ odwoławczy nie potwierdził aby taka nadwyżka występowała na co wskazują okoliczności przywołane w odpowiedzi na skargę , co przytoczono wyżej.
Mając powyższe na uwadze, przedstawione w skardze zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
-----------------------
Sygn. akt I SA/Kr 206/23
Sygn. akt I SA/Kr 206/23
Sygn. akt I SA/Kr 206/23
1