I SA/Kr 2029/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2004-02-13
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek od towarów i usługnieprawidłowości podatkowekontrola skarbowaOrdynacja podatkowapostępowanie odwoławczenieważność decyzjikompetencje organuuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 31 sierpnia 1999 r. z powodu rażącego naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących kompetencji organu odwoławczego.

Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w K. uchylającej w części decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej, ponieważ sposób jej rozstrzygnięcia (uchylenie w części bez orzeczenia co do istoty sprawy) naruszał przepisy Ordynacji podatkowej, które precyzyjnie określają kompetencje organu odwoławczego. Sąd powołał się na art. 233 i art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz orzecznictwo NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Z. W. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 31 sierpnia 1999 r., która dotyczyła podatku od towarów i usług za grudzień 1997 r. Decyzja Izby Skarbowej uchyliła w części decyzję organu pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymała ją w mocy. Sąd administracyjny uznał tę decyzję za nieważną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 233 i art. 247 § 1 pkt 3. Zgodnie z tymi przepisami, organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, musi jednocześnie orzec co do istoty sprawy, umorzyć postępowanie lub przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. "Zwykłe" uchylenie decyzji w części bez rozstrzygnięcia co do meritum było niedopuszczalne. Sąd powołał się na podobne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może "zwykle" uchylić decyzji organu pierwszej instancji w części. Uchylenie musi być połączone z orzeczeniem co do istoty sprawy, umorzeniem postępowania lub przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

Przepisy Ordynacji podatkowej (art. 233, art. 247 § 1 pkt 3) precyzyjnie określają katalog kompetencji organu odwoławczego, wśród których nie ma "zwykłego" uchylenia decyzji w części. Takie działanie stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

O.p. art. 233 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, albo uchyla ją w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając ją umarza postępowanie, albo uchyla w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia.

O.p. art. 247 § 1

Ordynacja podatkowa

Decyzja jest nieważna, gdy m.in. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub gdy narusza przepisy o postępowaniu, jeśli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.k.s. art. 24 § 2 pkt 1

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 25

Ustawa o kontroli skarbowej

u.k.s. art. 31

Ustawa o kontroli skarbowej

u.p.t.u. art. 20 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 25 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 27 § 5

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 29 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

u.p.t.u. art. 29 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

r.m.f. art. 73 § pkt 2a

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wykonywania przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

p.w.u. art. 97 § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

p.w.u. art. 97 § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych.

u.n.s.a. art. 55 § 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w K. rażąco narusza przepisy Ordynacji podatkowej (art. 233, art. 247 § 1 pkt 3) poprzez uchylenie decyzji organu I instancji w części bez jednoczesnego orzeczenia co do istoty sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Tego typu rozstrzygnięcie, uchylające decyzję organu I instancji, bez rozstrzygnięcia co do uchylonej części zobowiązania podatkowego nie mieści się w zakresie umocowania przewidzianego w art. 233 par l i 2 Ordynacji podatkowej. Nie budzi przy tym wątpliwości, że przepis ten zawiera pełen katalog kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu. W związku z powyższym uchylenie decyzji organu I instancji może mieć miejsce tylko w połączeniu z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy, bądź umorzeniem postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, lub też przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji jest nieważna.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

sprawozdawca

Grażyna Jarmasz

członek

Jan Zając

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących kompetencji organu odwoławczego, w szczególności w zakresie uchylania decyzji organu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej organu odwoławczego w postępowaniu podatkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne organów administracji, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, co jest istotne dla zrozumienia prawidłowego toku postępowania odwoławczego.

Błąd proceduralny organu odwoławczego doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 2029/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2004-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /sprawozdawca/
Grażyna Jarmasz
Jan Zając /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA (del.) Jan Zając Sędziowie : NSA (del.) Grażyna Jarmasz WSA Bogusław Wolas (spr.) Protokolant : Dominika Janik po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2004r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 31 sierpnia 1999r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997r. I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 76,32 zł (siedemdziesiąt sześć złotych 32/100).
Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej w firmie Z. W. - Renomowanej Firmie Ciastkarnia Piekarnia "X" inspektor kontroli stwierdził, że w miesiącu grudniu 1997 r podatnik był zobowiązany do prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących, o których mowa w art. 29 ust l ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Z obowiązku tego skarżąca nie wywiązała się, w związku z czym na podstawie art. 29 ust. 2 utraciła prawo do obniżenia podatku należnego o 30 % podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Ponadto podatnik odliczył podatek naliczony, nie podlegający odliczeniu z tytułu zakupu pieców piekarniczych wniesionych aportem do innej firmy, oraz zakupu artykułów przeznaczonych na paczki świąteczne zwolnione od podatku od towarów i usług.
Decyzją z dnia [...] maja 1998 r wydaną na podstawie art. 24 ust. 2 pkt l, art.25 i art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100, poz. 442; z późniejszymi zmianami) w związku z art. 21 §3, art. 47 §1, art. 207 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137. poz. 926 z późniejszymi zmianami) oraz art. 20 ust. 2, art. 25 ust. l, art. 27 ust. 5, art. 29 ust. l i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz.50. z późniejszymi zmianami) określono za miesiąc grudzień 1997 r. kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. tj. kwotę wyższą od zadeklarowanej przez podatnika o [...] zł.
Ustalono równocześnie za miesiąc grudzień 1997 r kwotę dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.
Nie stwierdzono przy tym nieprawidłowości w obliczeniu podatku należnego w kwocie [...] zł. Natomiast przy ustalaniu podatku naliczonego stwierdzono odliczenie podatku VAT z faktur dotyczących zakupu towarów na paczki świąteczne, a sfinansowanych według oświadczenia podatnika z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na łączną kwotę [...] zł. Ponadto w deklaracji VAT-7 za m-c grudzień 1997r. została odliczona kwota podatku naliczonego z tytułu zakupów inwestycyjnych (dwóch pieców piekarniczych) w wysokości [...] zł. Piece te zostały zakupione w dniach [...] i [...] XII 1997r. na podstawie umowy sprzedaży spisanej pomiędzy stronami z dnia [...].12.1997r. W deklaracji VAT-7 za m-c grudzień 1997r. podatniczka wykazała podatek naliczony od zakupów inwestycyjnych o wartości netto - [...] zł., podatek VAT-[...] zł.
W dniu [...].12.1997r. Z. W. zawarła umowę Spółki Cywilnej, do której wniosła tytułem wkładu majątek rzeczowy o wartości [...] zł. w tym wyżej opisane piece jako aport rzeczowy jeszcze przed dokonaniem ich zakupu, o wartości szacunkowej [...] zł. (wg oświadczenia P. Z. W. z dnia [...].04.1998r.).
Wniesienie do spółki składników majątku w zamian za udziały jest wymienione w art. 2 ust. 3 pkt 5a ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - jako czynność podlegająca opodatkowaniu, która na podstawie § 73 pkt 2a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 czerwca 1997r. W sprawie wykonywania przepisów o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 61, poz. 389) obowiązującego od dnia 18.06.1997r. jest zwolniona od podatku od towarów i usług. W związku z powyższym dokonano korekty VAT o kwotę [...] zł.
Od powyższej kwoty zgodnie z art.27 ust.5 w/w ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty zaniżenia tego zobowiązania tzn. [...] zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca domagała się jej uchylenia i umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu zarzuciła, że przedmiotowe piece nie zostały wniesione do spółki w formie aportu, umowa spółki przewidywała tylko przekazanie ich do nieodpłatnego użytkowania. Nie nastąpiło to jednak, gdyż w dacie zawarcia umowy spółki podatnik nie posiadał jeszcze tych środków trwałych, a później zostały wydzierżawione. W związku z tym zakup pieców pozostawał w związku z czynnością opodatkowaną tzn. dzierżawą.
Zakwestionowano także obowiązek prowadzenia ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 r uchyliła zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego ponad kwotę [...] gr, w pozostałej części utrzymując decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że skoro obowiązek prowadzenia ewidencji, o której mowa w art. 29 ust l ustawy o z dnia 8 stycznia 1993 r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11 poz. 50 z późniejszymi zmianami) dotyczy tylko obrotu na rzecz osób fizycznych, nie prowadzących działalności gospodarczej, to skarżąca utraciła prawo do odliczenia 30 % podatku naliczonego tylko w tym zakresie obrotu, który powinien być, a nie był ewidencjonowany przy pomocy kas rejestrujących, tzn. od zakupów związanych ze sprzedażą na rzecz osób fizycznych. Dlatego też uchylono częściowo zaskarżoną decyzję. W pozostałym zakresie podzielono argumentację organu I instancji.
Na decyzje tę wniesiona została skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie, w której podatnik domaga się uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 roku ponad kwotę [...] zł oraz decyzji określającej wysokość odsetek od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1997 roku, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Podkreślono przy tym, że przedmiotem aportu było nie prawo własności, a nieodpłatne użytkowanie środków trwałych wykorzystywanych do dnia podpisania umowy spółki cywilnej przez Panią Z. W. na cele prowadzonej działalności gospodarczej i objęte ewidencją środków trwałych prowadzoną przez Panią Z. W..
Ponadto przedmiotowe piece zostały wydzierżawione zupełnie innemu podmiotowi i wnioskowała na powyższą okoliczność przeprowadzenie stosownych dowodów -czego organ podatkowy nie uczynił i wskutek powyższego wydał decyzje z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej. Czynność wynajmu maszyn i urządzeń jest czynnością opodatkowaną - a więc z tytułu zakupu w/w piecy podatnik miał pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT zawartego w cenie sprzedaży.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Z treści zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej z dnia 31 sierpnia 1999 r wynika, że jej rozstrzygnięcie sprowadziło się do uchylenia decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 1998 r w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego ponad kwotę [...] oraz do utrzymania pozostałej części decyzji w mocy.
Tego typu rozstrzygnięcie, uchylające decyzję organu I instancji, bez rozstrzygnięcia co do uchylonej części zobowiązania podatkowego nie mieści się w zakresie umocowania przewidzianego w art. 233 par l i 2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowił bowiem w dacie wydania zaskarżonej decyzji, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji albo
2) uchyla decyzję organu pierwszej instancji:
a) w całości albo w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie w sprawie,
b) w całości i sprawę przekazuje do ponownego rozpatrzenia właściwemu organowi podatkowemu, jeżeli decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów art. 240 lub 247, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Ponadto organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przekazując sprawę, organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Nie budzi przy tym wątpliwości, że przepis ten zawiera pełen katalog kompetencji przysługujących organowi odwoławczemu. Nie wymieniono wśród nich "zwykłego" uchylenia zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym uchylenie decyzji organu I instancji może mieć miejsce tylko w połączeniu z równoczesnym orzeczeniem co do istoty sprawy, bądź umorzeniem postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, lub też przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. W związku z powyższym zaskarżona decyzja Izby Skarbowej w K. z dnia 31 sierpnia 1999 r, w której uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego ponad kwotę [...], a w pozostałym zakresie utrzymano decyzję w mocy, rażąco narusza wskazany wyżej przepis i w związku z tym wyczerpuje hipotezę art. 247 par l pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 13 grudnia 1996 r wydanym w sprawie SA/Łd 1833/95 (opublikowanym w bazie danych Temida Gdańsk 2000). Podkreślono w nim wyraźnie, że organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję organu I instancji, ma obowiązek orzec co do istoty sprawy, bądź uchylając decyzję umorzyć postępowanie I instancji, albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji I instancji jest nieważna.
W związku z powyższym na podstawie art. 145 par l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.
Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 par l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tym, że na mocy art. 97 par 2 powyższej ustawy w sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych, dlatego też orzeczono w tym zakresie w oparciu o art. 55 ust l ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI