I SA/Kr 2015/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie naliczenia i zwrotu odsetek od nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Spółka P. Sp. z o.o. S.K.A. domagała się naliczenia i zwrotu odsetek od nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, powołując się na wyrok TSUE. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując na tożsamość żądania z wcześniej rozstrzygniętą sprawą zakończoną ostateczną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki, potwierdzając, że wyrok TSUE nie tworzył nowego stanu prawnego w tej konkretnej sprawie, a kwestia nadpłaty i jej oprocentowania została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. S.K.A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie naliczenia i zwrotu odsetek od nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Spółka wnioskowała o odsetki od dnia zapłaty podatku do dnia zwrotu nadpłaty, powołując się na wyrok TSUE z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie C-357/13. Organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że sprawa tożsama z wcześniejszym wnioskiem spółki z 2013 r. została już zakończona ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję o odmowie naliczenia i wypłaty odsetek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ żądanie dotyczyło przedmiotu już prawomocnie rozstrzygniętego. Sąd podkreślił, że nadpłata została stwierdzona decyzją z 2013 r. na podstawie orzeczenia WSA z 2013 r., a nie wyroku TSUE, który zapadł później. W związku z tym, wyrok TSUE nie stanowił nowego faktu prawotwórczego uzasadniającego ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wskazał również, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania przez organ podatkowy w celu zmiany decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE nie stanowił podstawy do wszczęcia nowego postępowania, ponieważ nadpłata i kwestia jej oprocentowania zostały już prawomocnie rozstrzygnięte przed wydaniem wyroku TSUE, a sam wyrok nie stworzył nowego stanu faktycznego ani prawnego w tej konkretnej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nadpłata powstała na skutek orzeczeń polskich sądów, a nie wyroku TSUE. Ponieważ sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta, a wyrok TSUE nie zmienił stanu prawnego w sposób istotny dla tej konkretnej sprawy, nie można było wszcząć nowego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Ordynacja podatkowa art. 165a § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, w tym gdy w sprawie zapadła już ostateczna decyzja.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Ordynacja podatkowa art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Odmowa wszczęcia postępowania.
Pomocnicze
Ordynacja podatkowa art. 212
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia, co oznacza stabilizację treści decyzji i uwzględnienie jej skutków prawnych w innych postępowaniach.
Ordynacja podatkowa art. 74
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Przepis dotyczący powstania nadpłaty w wyniku orzeczenia TSUE. W tej sprawie nie miał zastosowania, gdyż nadpłata powstała na skutek orzeczeń polskich sądów.
Ordynacja podatkowa art. 78 § § 5 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Dotyczy naliczania i zapłaty oprocentowania w przypadku zwrotu podatku z tytułu orzeczenia TSUE.
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny.
PPSA art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
PUSA art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne.
PPSA art. 56
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kwestia dopuszczalności wszczęcia postępowania przez organ podatkowy po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa tożsama z wcześniej rozstrzygniętą, zakończoną ostateczną decyzją administracyjną. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania przez organ podatkowy. Wyrok TSUE nie tworzył nowego stanu prawnego w tej konkretnej sprawie, gdyż nadpłata i jej oprocentowanie zostały rozstrzygnięte przed wydaniem wyroku.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE stanowi nowy fakt prawotwórczy uzasadniający wszczęcie nowego postępowania. Naruszenie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne jego zastosowanie. Naruszenie art. 212 Ordynacji podatkowej przez jego błędną interpretację. Naruszenie art. 74 i art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej przez ich niezastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
organ podatkowy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, jeżeli wcześniej w odniesieniu do tego samego podatku została wydana decyzja skutkiem prawnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego nadpłata nie mogła powstać w wyniku orzeczenia Trybunału, o czym mowa w art. 74 Ordynacji podatkowej
Skład orzekający
Agnieszka Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Firek
członek
Paweł Dąbek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sytuacji, gdy sprawa była już przedmiotem ostatecznej decyzji administracyjnej i toczy się postępowanie sądowoadministracyjne, nawet w kontekście późniejszego orzeczenia TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której nadpłata i jej oprocentowanie zostały rozstrzygnięte przed wyrokiem TSUE, a wyrok ten nie wpłynął na pierwotne ustalenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawomocne rozstrzygnięcie i jak sądy podchodzą do prób ponownego otwarcia sprawy w oparciu o nowe orzeczenia, nawet te z TSUE. Jest to istotne dla zrozumienia granic postępowania podatkowego.
“Czy wyrok TSUE otwiera drzwi do ponownego dochodzenia odsetek od nadpłaty? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 500 600 PLN
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 2015/15 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2016-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2015-12-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Grażyna Firek Paweł Dąbek Symbol z opisem 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 2271/16 - Wyrok NSA z 2018-08-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2015 poz 613 art. 165a Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 2015/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Grażyna Firek, Protokolant: st.sekretarz Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r., sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. S.K.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - s k a r g ę o d d a l a - Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 28 października 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. w K., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 9 lipca 2015 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 12 maja 2015 r. o naliczenie i zwrot odsetek za okres od dnia 31 marca 2007 r. do dnia 28 lipca 2011 r. od stwierdzonej decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...] nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, tytułem uchwały z dnia 31 marca 2007 r. nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w K., w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego oraz zmiany Statutu Spółki (akt notarialny z dnia 31 marca 2007 r. Rep. [...]). W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o naliczenie i zwrot odsetek od nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie C-357/13 D. sp. z o.o. v Minister Finansów. Naczelnik Urzędu Skarbowego opisanym powyżej postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że w przedmiotowej sprawie toczyło się już tożsame postępowanie, które zostało wszczęte na podstawie wcześniejszego wniosku spółki z dnia 10 października 2013 r. i zakończone negatywnie ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 maja 2014 r. nr [...] , utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lutego 2014 r. nr [...] , mocą której odmówiono naliczenia i wypłaty odsetek w kwocie 400.384 zł, od stwierdzonej decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...] nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 500.600 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 12 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1282/14 uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o odmowie wypłaty odsetek liczonych od dnia powstania nadpłaty. Wyrok ten został przez spółkę zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a sprawa nie została jeszcze na chwilę obecną rozstrzygnięta. Na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego spółka złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym zarzuciła naruszenie: - art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędne jego zastosowanie, - art. 212 Ordynacji podatkowej przez jego błędną interpretację oraz art. 74 i art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej przez ich niezastosowanie. Uzasadniając zarzuty spółka argumentowała, że pomimo tego iż sprawa jest na etapie postępowania sądowego, wystąpienie przez spółkę z wnioskiem na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej jest zasadne z uwagi na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie C-357/13. Wyrok ten jest bowiem nowym faktem prawotwórczym, o którym mowa w cyt. przepisie. Nie można zatem uznać, że w sprawie z wniosku złożonego po wydaniu powyższego orzeczenia znajduje zastosowanie art. 212 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji zażądano naliczenia i zwrotu odsetek za okres od dnia zapłaty podatku do dnia złożenia wniosku o tę nadpłatę. Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył i omówił przepis art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, przewidujący podstawy odmowy wszczęcia postępowania. Zdaniem organu przeszkodą uniemożliwiającą wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie jest fakt, że w tożsamej sprawie toczyło się wcześniej postępowanie podatkowe przed organem podatkowym I instancji, tj. Naczelnikiem Urzędu Skarbowego zakończone ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 maja 2014 r. nr [...] Dyrektor wskazał, że w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że organ podatkowy ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty, jeżeli wcześniej w odniesieniu do tego samego podatku została wydana decyzja i jednocześnie zgodził się z organem I instancji, że obydwa wnioski spółki odnosiły się do tego samego przedmiotu sprawy. Dlatego w sytuacji wystąpienia po raz wtóry z tożsamym żądaniem (w niniejszej sprawie z żądaniem naliczenia i zwrotu odsetek od daty zapłaty podatku, tj. od dnia 31 marca 2007 r. do dnia zwrotu nadpłaty, tj. 12 września 2013 r., a zatem z żądaniem oprocentowania nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, stwierdzonej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2013 r. Nr [...] w kwocie 500.600 zł, pobranego przez płatnika w dniu 31 marca 2007 r.), co do którego organ już orzekał, przeszkodą do wszczęcia postępowania w przedmiocie tego żądania jest, że w tej samej sprawie została uprzednio wydana decyzja ostateczna, pozostająca w obrocie prawnym. Odnosząc się do powoływanej przez spółkę okoliczności w postaci wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości stwierdzono, że nadpłata powstaje w sytuacji nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, bądź nienależnie pobranego podatku przez płatnika, a wyrok Trybunału tworzy szczególny tryb powstania nadpłaty. Jednakże nadpłata podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 500.600 zł, od której spółka żąda oprocentowania, została stwierdzona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...], wydaną w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1917/12. W dniu 12 września 2013 r. spółka otrzymała zwrot kwoty, tj. 500.600 zł wraz z oprocentowaniem obliczonym od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, tj. od dnia 28 lipca 2011 r. Spółka uznając sposób naliczenia odsetek za niezgodny z obowiązującymi przepisami złożyła wniosek o zapłatę odsetek lub wydanie rozstrzygnięcia w sprawie naliczenia odsetek od dnia zapłaty podatku, czyli dnia 31 marca 2007 r., który to wniosek, jak opisano powyżej został ostatecznie rozpatrzony na etapie postępowania administracyjnego, nie znalazł jednak jeszcze prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego. Dyrektor zgodził się z organem I instancji, że toczące się postępowanie sądowoadministracyjne ma tu kluczowe znaczenie. Skutkiem prawnym wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji administracyjnej w znaczeniu materialnym i procesowym. Wszczynając postępowanie organ podatkowy I instancji doprowadziłby do istnienia dwutorowości postępowań obejmujących ten sam przedmiot postępowania. Natomiast istnienie ewentualnych przesłanek do uznania żądania spółki w zakresie oprocentowania nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (w tym wypadku orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości), może zostać ujawnione przed sądem administracyjnym zarówno na etapie skargi, jak i skargi kasacyjnej. Sąd administracyjny rozpatrując sprawę uwzględni powoływane przez stronę orzeczenie. Powołano też art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazano, że przepis ten wprawdzie nie wskazuje czy dopuszczalne jest po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wszczęcie postępowania przez organ podatkowy w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania, jednakże w doktrynie i w orzecznictwie reprezentowany jest pogląd, że wniesienie prawnie skutecznej skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Ratio legis cyt. przepisu zmierza bowiem do uniknięcia kumulacji dwóch trybów rozpatrywania sprawy, na poparcie czego przytoczono adekwatne wyroki sądowe. Od powyższego postanowienia spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W zażaleniu strona zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie, - art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie, - art. 212 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną interpretację, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 74 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie, - art. 212 Ordynacji podatkowej przez jego błędną interpretację. W uzasadnieniu skargi zarzucono, że organ nie odniósł się do art. 74 Ordynacji podatkowej. Jego zastosowanie doprowadziłoby natomiast do uznania orzeczenia Trybunału za nową okoliczność, uzasadniającą wniosek skarżącej spółki. Wskazując z kolei na brzmienie art. 212 Ordynacji podatkowej strona stwierdziła, że organ podatkowy jest związany decyzją od chwili jej doręczenia, jednakże nie można rozszerzać obowiązywania decyzji na nietożsamy stan faktyczny i prawny ukształtowany przez nowe fakty prawotwórcze. W opinii strony skarżącej bowiem wnioski spółki zostały złożone w związku z odmiennym stanem prawnym i okolicznościami faktycznymi. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613), gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania można zatem wydać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Rację ma organ wskazując na ugruntowane w tej materii orzecznictwo, z którego wynika, że użyty w omawianym przepisie zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. W literaturze podnosi się natomiast, że przyczyny, które powodują, iż postępowanie nie może być wszczęte mogą dotyczyć: braku w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, sytuacji, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, przypadków, gdy w sprawie zapadła już decyzja (również nieostateczna) – por. Komentarz do art. 165a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, 2007, wyd. II; A. Znamiec, Sposoby zakończenia postępowania podatkowego, CASUS 2008/2/39, cz. I. Teza nr 6. Zaprezentowany pogląd został zaaprobowany nadto przez NSA w wyroku z dnia 3 marca 2015 r. o sygn. akt II FSK 909/13. Zasadnie organ odwołał się nadto do treści art. 56 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wykształconego na tle jego brzmienia stanowiska zarówno orzecznictwa jak i doktryny, zgodnie z którym za niedopuszczalne uznać należy wszczęcie przez organ administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji po wniesieniu skargi w tej sprawie do sądu administracyjnego. Wraz ze skutecznym zainicjowaniem postępowania sądowoadministracyjnego dochodzi bowiem do powstania ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony i traci kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie decyzji administracyjnej (tak: wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2476/13 i przytoczone tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo). Należy też zauważyć, że rozstrzygnięcie przewidziane w części dyspozytywnej tego przepisu, tj. odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależnione od uznania organu administracji, stanowiąc obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej skargi należy stwierdzić, że organ prawidłowo uznał, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka do uruchomienia postępowania w celu zweryfikowania zasadności złożonego wniosku przez skarżącą spółkę. Słuszne jest stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, iż żądanie zawarte we wniosku z dnia 12 maja 2015 r. dotyczy tego samego przedmiotu, co do którego organ już orzekał i wydana została ostateczna decyzja, która następnie poddana została kontroli sądowoadministacyjnej. Obydwie bowiem sprawy – obecna oraz poprzednia z wniosku strony z dnia 10 października 2013 r. - dotyczyły kwestii oprocentowania nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, stwierdzonej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 sierpnia 2013 r. Nr [...] w kwocie 500.600 zł, pobranego przez płatnika w dniu 31 marca 2007 r. i żądania zwrotu tegoż oprocentowania od daty zapłaty podatku do dnia złożenia wniosku o nadpłatę. Tymczasem w tym przedmiocie zapadła ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 maja 2014 r. nr [...], na mocy której odmówiono stronie skarżącej naliczenia i wypłaty odsetek w kwocie 400.384 zł od daty powstania nadpłaty stwierdzonej decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. Jak wynika z akt sprawy WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 1282/14 oddalił skargę spółki na powyższą decyzję, zaś na moment orzekania przez organy sprawa znajdowała się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym i czekała na rozstrzygnięcie, a więc nie została zakończona w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wbrew przekonaniu spółki, wydanie wyroku przez TSUE w dniu 22 kwietnia 2015 r. w sprawie C-357/13 D. sp. z o.o. v Minister Finansów nie miało żadnego wpływu na sytuację prawną strony skarżącej i nie było okolicznością stanowiącą o powstaniu nowego stanu faktycznego i prawnego, a zatem nie determinowało braku tożsamości wniosków. Po pierwsze, do stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, tytułem uchwały z dnia 31 marca 2007 r. nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki P.spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w K, w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego oraz zmiany Statutu Spółki nie doszło na skutek przedmiotowego wyroku TSUE z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie C-357/13. Była natomiast wynikiem orzeczenia WSA w Krakowie z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1917/12, który w zakresie korzystnego dla strony rozstrzygnięcia kierował się uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z 19 listopada 2012 r., II FPS 1/12, a nie orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, czy faktem jakiejkolwiek niezgodności polskiej ustawy z przepisami wspólnotowymi. Z takiego też powodu organy związane zaprezentowaną w orzeczeniu Sądu oceną prawną uwzględniły wniosek skarżącej spółki o nadpłatę w podatku od czynności cywilnoprawnych uiszczonym nienależnie w konsekwencji czynności podwyższenia kapitału zakładowego, co dokonało się uchwałą z dnia 31 marca 2007 r. nr 4/03/2007 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Powyższa okoliczność została jednoznacznie przesądzona w cyt. wyroku tut. Sądu z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1917/12 oraz wyroku NSA z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 1185/15, na mocy którego oddalono skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA w Krakowie. Z pola widzenia nie może umknąć fakt, że kwestia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych została ostatecznie rozstrzygnięta przez organy dwa lata przed wydaniem wyroku przez TSUE, nie mógł on zatem stanowić podstawy powstania przedmiotowej nadpłaty (nadpłata nie mogła powstać w wyniku orzeczenia Trybunału, o czym mowa w art. 74 Ordynacji podatkowej). Skoro więc nadpłata powstała w oparciu o podstawę wyszczególnioną w art. 75 § 1 w zw. z art. 73 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i została stwierdzona decyzją ostateczną zapadłą przed wydaniem wyroku TSUE, co zostało bezsprzecznie potwierdzone przez sądy administracyjne we wskazanych wyżej orzeczeniach, to nie może powstać powtórnie w trybie art. 74 Ordynacji podatkowej. Raz stwierdzona nadpłata nie może powstać po raz kolejny w oparciu o inną podstawę prawną. W tym kontekście zatem nie można mówić o jakimś odmiennym stanie faktycznym i prawnym żądania oprocentowania od daty zapłaty podatku. Kwestia sposobu oprocentowania nadpłaty jest bowiem nierozerwalnie związana z trybem, w jakim nadpłata powstała. Z uwagi na powyższe nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 212 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Wskazana norma prawna, statuując zasadę tak zwanej stabilizacji treści decyzji, dotyczy decyzji podejmowanych w obu instancjach. W chwili doręczenia decyzji wchodzi ona do obrotu prawnego i wiąże organ ukształtowanym na jej mocy stanem faktycznym i prawnym w zakresie sytuacji prawnej strony - do czasu wzruszenia tego rozstrzygnięcia w sposób i w trybie prawem przepisanym. Związanie organu oznacza, że nie może on pominąć treści własnego rozstrzygnięcia, które ukształtowało prawa i obowiązki strony, wobec czego stan taki winien organ uwzględnić również w innych postępowaniach, które prowadzi, a które pozostają w związku podmiotowo-przedmiotowym z materią sprawy rozstrzygniętą decyzją funkcjonującą w obiegu prawnym i z niego niewyeliminowaną. Związanie organu decyzją doręczoną stronie trwa przez cały okres jej pozostawania w obrocie prawnym. Wobec tego związanie organu własną decyzją oznacza, że organ prowadzący postępowanie musi uwzględniać skutki prawne jakie wynikają z treści wprowadzonych do obrotu prawnego rozstrzygnięć. Skoro, jak wskazano wyżej, wniosek strony z dnia 12 maja 2015 r. dotyczył tego samego, co wniosek z dnia 10 października 2013 r., tj. naliczenia i zwrotu odsetek za okres od dnia 31 marca 2007 r. do dnia 28 lipca 2011 r. od stwierdzonej decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...] nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, tytułem uchwały z dnia 31 marca 2007 r. nr [...] Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki P.spółka z ograniczoną odpowiedzialnością S.K.A. z siedzibą w K, w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego oraz zmiany Statutu Spółki (akt notarialny z dnia 31 marca 2007 r. Rep. [...]), to zasadnie organy uwzględniły skutki prawne ostatecznej decyzji z dnia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 26 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odsetek w kwocie 400.384 zł, od stwierdzonej decyzją z dnia 21 sierpnia 2013 r. nr [...] nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 500.600 zł, w konsekwencji czego wydały na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na marginesie Sąd zauważa, że przywołane przez stronę skarżącą we wniosku z dnia 12 maja 2015 r. orzeczenie NSA z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie II FSK 119/13 zapadło w zupełnie innym stanie faktycznym sprawy. Sąd wyraził w nim stanowisko, że jeżeli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TSUE (art. 74 Ordynacji podatkowej) i organ dokonuje zwrotu podatku z tego tytułu, ma obowiązek naliczenia i zapłaty oprocentowania obliczonego zgodnie z art. 78 § 5 pkt 1 tej ustawy także wówczas, gdy wniosek o stwierdzenie nadpłaty i jej zwrot został złożony przed wydaniem orzeczenia przez TSUE (identyczny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny zawarł również w wyrokach z dnia 11 lutego 2015 r.: II FSK 116/13, II FSK 118/13 oraz z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 9/14). Wynika z powyższego, że oprocentowanie według zasad określonych w art. 78 Ordynacji podatkowej przysługuje również w wypadku, gdy wprawdzie wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przed wydaniem orzeczenia przez TSUE, ale decyzja o nadpłacie wydana zostanie już po zapadnięciu tego wyroku i z uwagi na jego uwzględnienie. W niniejszej sprawie jednak wprawdzie wniosek został złożony przed zapadnięciem wyroku TSUE, ale uwzględnienie tego wniosku nastąpiło także przed wyrokiem i nie nastąpiło z uwagi na orzeczenie TSUE. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI