I SA/Kr 192/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2017-04-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowezwolnienieustanowienie pełnomocnikapostępowanie egzekucyjnesytuacja materialnazdolność płatniczaWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z uwagi na niewystarczające wykazanie trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę.

Wnioskodawca B.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd analizując oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy oraz jego konkubiny, stwierdził, że przedstawione okoliczności finansowe nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W szczególności, sąd zwrócił uwagę na znaczące miesięczne wydatki na kredyty, które przewyższały koszty sądowe, a także na fakt wcześniejszej sprzedaży przez wnioskodawcę nieruchomości i pojazdów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek B.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Analizując wniosek, sąd szczegółowo zbadał sytuację materialną wnioskodawcy, jego konkubiny oraz dzieci. Mimo zawieszenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę i jego niskiego wynagrodzenia (202,78 zł netto miesięcznie), sąd zwrócił uwagę na znaczące wpływy na konto firmowe konkubiny oraz jej konto osobiste, a także na wysokie miesięczne wydatki rodziny związane ze spłatą kredytów (łącznie 7501,43 zł). Sąd podkreślił, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga od wnioskodawcy wykazania obiektywnej niemożności poniesienia kosztów. Wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej sprzedaży nieruchomości i pojazdów za znaczące kwoty. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed publicznoprawnymi, a także na konieczność wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji finansowej. W związku z powyższym, sąd postanowił oddalić wniosek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wnioskodawca nie przedstawił wyczerpująco swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Pomimo niskich dochodów z zatrudnienia, wysokie miesięczne wydatki na kredyty, wcześniejsza sprzedaż nieruchomości i pojazdów, a także wpływy na konto konkubiny, wskazują na brak obiektywnej niemożności poniesienia kosztów sądowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 244 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 245 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

p.p.s.a. art. 258 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 7

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 199

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.

Konst. RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucyjny obowiązek ponoszenia danin publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające wykazanie trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę. Wysokie miesięczne wydatki na kredyty przewyższające koszty sądowe. Wcześniejsza sprzedaż przez wnioskodawcę nieruchomości i pojazdów za znaczące kwoty. Wpływy na konto firmy konkubiny wskazujące na możliwość generowania dochodu.

Godne uwagi sformułowania

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi.

Skład orzekający

Michał Śmiałowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego rodziny, uwzględniając dochody, wydatki, posiadany majątek oraz zobowiązania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny dowodów przedstawionych przez wnioskodawcę. Może być stosowane pomocniczo w podobnych sprawach, ale wymaga indywidualnej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia wnioski o prawo pomocy, analizując szczegółowo sytuację finansową wnioskodawcy. Jest to istotne dla praktyków prawa, ale mniej dla szerokiej publiczności.

Czy wysokie raty kredytu zwalniają z kosztów sądowych? WSA analizuje wniosek o prawo pomocy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 192/17 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2017-04-28
Data wpływu
2017-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Michał Śmiałowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 244 par 1, art. 245 par 2, art. 246 par 1 pkt 1 w zw z art. 258 par 1 i 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 12.12.2016r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: wniosek oddalić
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata , w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 12.12.2016r., nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym.
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną U.S. ur. w 1982r. , córką G.S. ur. w 2011r., która chodzi do przedszkola oraz synem J.S. ur. w 1994r., który studiuje. Dzieci są na utrzymaniu wnioskodawcy.
Skarżący z dniem 1 maja 2016r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą: Firma Handlowo Usługowa "B" . Obecnie jest on zatrudniony w firmie U S. - F.H.U. "G" U. S., w wymiarze 1/8 etatu, z wynagrodzeniem 226,78 zł, brutto, miesięcznie (202,78 zł , netto).
Według skarżącego, działalność konkubiny nie przynosi dochodu. Na konto firmowe
F.H.U. "G" U S, prowadzone przez I Bank S.A., wpływają jednak wpłaty i przelewy ( w miesiącu styczniu 2017r. miały one miejsce w następujących wysokościach: 5 467,14 zł; 43,05 zł; w miesiącu lutym 2017r. w kwotach : 1 420,11 zł., 4 871,51 zł; a w miesiącu marcu 2017r. w kwotach : 4 640,37 zł., 200,02 zł., 3 863,61 zł., 10 700 zł., 27,65 zł., 2700 zł.
Wpływy odnotowywane są też na jej koncie osobistym prowadzonym przez P. Bank S.A., gdzie oprócz stałych, comiesięcznych, przelewów z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 500 zł., z tytułu świadczenia wychowawczego, miały miejsce wpłaty w kwotach: 1000 zł. (03.02.2017r.), 1309 zł. (15.02.2017r.), 10 000 zł. (09.03.2017r.).
Miesięczne wydatki rodziny obejmują : koszty wyżywienia , środków czystości opłatę za przedszkole, szkołę – 1800 zł., ratę kredytu zaciągniętego w G Bank S.A. w kwocie 832,72 zł., raty kredytów zaciągniętych w I Banku S.A. w kwotach: 825,92 zł. i 490,00 zł., raty kredytów zaciągniętych w I. Banku S.A. w kwotach: 914,59 zł., 2638,20 zł.
Wnioskodawca podniósł, że posiada wierzytelności w następujących wysokościach: 3 900 zł. wraz z odsetkami i 100 zł. z tytułu kosztów postępowania – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Z, sygn. akt [...]; 190 zł. – w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego, sygn. akt [...]; 742,13 zł. wraz z odsetkami i 474,18 zł. z tytułu kosztów – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...]; 10 269,07 zł. wraz z odsetkami i kosztami sądowymi – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...].
Z akt sprawy o sygn. I SA/Kr 336/16 wynika natomiast , że B.S.
w dniu 23.06.2016r. sprzedał lokal mieszkalny nr 10, o pow. 50,05 m2, znajdujący się w Z. za kwotę 323 000 zł. , a w dniu 17.02.2016r. sprzedał samochód marki Fiat Trigano, rok prod. 2008 za kwotę 60 000 zł, oraz Fiat Chausson Allegro, rok prod. 2009 również za kwotę 60 000 zł.
Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06.
Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że miesięczne wydatki rodziny opiewają na łączną kwotę 7501,43 zł (1800 zł + 832,72 zł + 825,92 zł + 490,00 zł + 914,59 zł + 2638,20 zł = 7501,43 zł) a na dochód składa się tylko wynagrodzenie B.S. w wysokości 202,78 zł., netto. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, którymi winien kierować się orzekający rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA z dnia 02.12.2014r., sygn. akt FZ 436/14,postanowienie NSA z dnia 19.11.2015r., sygn. akt II FZ 775/15).
Należy również podkreślić , iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11, postanowienie NSA z dnia 17.11.2011r., sygn. akt I FZ 321/11, postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Strona skarżąca spłaca natomiast kredyty o łącznej wartości 5 701,43 zł, miesięcznie, która przewyższa ponad pięćdziesięciokrotnie wartość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie ( 100 zł.), a ponad dziewięciokrotnie wartość wpisów we wszystkich sprawach o sygn. akt I SA/Kr 188 - 193/17, które łącznie wynoszą 600 zł. (6 x 100 zł. = 600 zł.).
Ponadto zwrócić trzeba także uwagę, iż wnioskodawca sprzedał swoje mieszkanie oraz dwa samochody, a uzyskane kwoty, w każdym przypadku znacznie przekraczały wysokość należnych kosztów sądowych, co dawało możliwość poczynienia oszczędności na ten cel.
W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację rodzinną i finansową. Przedstawione okoliczności nie są wystarczające aby ich analiza skutkowała przyznaniem prawa pomocy w żądanym zakresie. Ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych strony nie może bowiem opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79).
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718 z p.zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI