I SA/KR 1885/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-12-16
NSApodatkoweWysokawsa
podatek dochodowy od osób prawnychdotacjekoszty uzyskania przychoduinterpretacja przepisówordynacja podatkowaprzewozy pasażerskiewznowienie postępowaniasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów podatkowych dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r., uznając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące dotacji na przewozy pasażerskie.

Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Przedsiębiorstwo K. S. Sp. z o.o. kwestionowało decyzje organów podatkowych, które zwiększyły jego zobowiązanie podatkowe m.in. poprzez błędną interpretację przepisów o dotacjach na przewozy pasażerskie. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, błędnie interpretując znaczenie dotacji jako kosztów uzyskania przychodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Przedsiębiorstwa K. S. Spółki z o.o. na decyzję Izby Skarbowej w K. dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Spółka zarzucała organom podatkowym błędną interpretację przepisów, w szczególności art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dotyczącego wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wydatków sfinansowanych dotacją. Organy podatkowe uznały, że dotacja na przewozy pasażerskie powinna zostać wyłączona z kosztów uzyskania przychodu, podczas gdy spółka argumentowała, że dotacja pokrywała koszty, a nie stanowiła przychodu. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły wskazany przepis, błędnie interpretując znaczenie dotacji. Sąd wyjaśnił, że dotacja na przewozy pasażerskie pokrywała przychody przewoźnika, a nie jego koszty, i że art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o PDOPr nie pozwala na mechaniczne obniżenie kosztów o całą kwotę dotacji, lecz jedynie o wydatki i koszty faktycznie sfinansowane dotacją. Sąd nakazał organom podatkowym ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej interpretacji przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Dotacja otrzymana na przewozy pasażerskie stanowi przychód zwolniony z podatku dochodowego od osób prawnych, jednakże wydatki i koszty sfinansowane tą dotacją nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Interpretacja art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o PDOPr wymaga ustalenia, jakie koszty zostały poniesione z tytułu przejazdów osób uprawnionych i w jakiej części zostały one sfinansowane faktycznie otrzymaną dotacją.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o PDOPr, mechanicznie obniżając koszty uzyskania przychodu o całą kwotę dotacji. Sąd wyjaśnił, że dotacja pokrywała przychody przewoźnika, a nie jego koszty, i że należy pomniejszyć koszty uzyskania przychodu jedynie o te wydatki, które zostały faktycznie sfinansowane dotacją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 58

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ord. pod. art. 240 § § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 12 § ust. 4 pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 17 § ust. 1 pkt 14

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

k.c. art. 508

Kodeks cywilny

u.f.p. art. 69 § ust. 4

Ustawa o finansach publicznych

u.u.b.i.u.p. art. 8a § ust. 1

Ustawa o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

u.u.b.i.u.p. art. 8a § ust. 2

Ustawa o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

u.u.b.i.u.p. art. 8a § ust. 4

Ustawa o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego

Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez organy podatkowe art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o PDOPr w zakresie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodu wydatków sfinansowanych dotacją na przewozy pasażerskie.

Godne uwagi sformułowania

Dotacja pokrywała nie koszty strony skarżącej, ale jej przychody. Art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o PDOPr nie pozwala na odjęcie od kosztów uzyskania przychodu całej kwoty uzyskanej dotacji, nakazuje tylko pomniejszyć koszty o wydatki i koszty sfinansowane dotacją. Dla prawidłowego zastosowania przepisu należy ustalić jakie koszty zostały poniesione w danym roku z tytułu przejazdów osób uprawnionych, w jakiej części przejazdy te zostały sfinansowane faktycznie otrzymaną dotacją, a następnie pomniejszyć koszty uzyskania przychodu o koszty tych przejazdów za które wypłacono dotację.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

sprawozdawca

Maria Zawadzka

członek

Stanisław Grzeszek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dotacji na przewozy pasażerskie i ich wpływu na koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej związanej z dotacjami na przewozy autobusowe w 1999 r. i przepisami obowiązującymi w tym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów podatkowych związanych z dotacjami, co jest istotne dla firm działających w sektorze transportu. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna wykładnia prawa w kontekście finansowym.

Dotacje w transporcie: Kiedy pokrywają koszty, a kiedy są tylko przychodem?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1885/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-12-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /sprawozdawca/
Maria Zawadzka
Stanisław Grzeszek /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr) WSA Maria Zawadzka Protokolant: Bożena Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa K. S. Spółki z o. o. w T. na decyzję Izby Skarbowej w K. OZ w T. z dnia 25 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 12.053,20 zł(dwanaście tysięcy pięćdziesiąt trzy złote 20/100).
Uzasadnienie
Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w T. uwzględniając wniosek Przedsiębiorstwa K. S. Spółki z o.o. w T. będącego następcą prawnym Przedsiębiorstwa P. K. S. w T. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. wznowiła postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001 r., którą uchylono w całości decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] marca 2001 r. i określono zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w wysokości [...] zł. zaległość podatkową w tym podatku w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej naliczone na dzień 30 marca 2001 r. w wysokości [...] zł 30 gr. Wznowienie postępowania nastąpiło ze względu na wskazane przez spółkę nowe okoliczności dotyczące ujawnienia wyceny gruntu o wartości [...] zł [...] gr, nabytego przez zasiedzenie na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] kwietnia 1999 r. wydanego w sprawie sygn. akt [...], oraz zawyżenia odpisów amortyzacyjnych naliczonych od dystrybutora paliwa o kwotę [...] zł [...] gr.
Izba Skarbowa stwierdziła istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej w związku z tym decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchyliła w całości dotychczasową decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej i określiła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie [...] zł.
Uznała bowiem, że podatnik uzyskując w dniu [...] kwietnia 1999 r. postanowienie Sądu Rejonowego w T. stwierdzające nabycie nieruchomości w drodze zasiedzenia otrzymał przychód w naturze o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z tego względu zwiększono kwotę przychodów w 1999 r. o wartość tej nieruchomości wynoszącą [...] zł [...] gr.
Za nową okoliczność uznano także zaliczenie wydatków poniesionych na nabycie dystrybutora oleju silnikowego z licznikiem, oraz pompy oleju z osprzętem warz montażem do wartości niematerialnych i prawnych, oraz zastosowanie do nich stawki odpisów amortyzacyjnych w wysokości 50 %. Urządzenie to należało bowiem uznać za środek trwały i zastosować stawkę amortyzacji właściwą dla urządzeń dystrybucyjnych do benzyny i oleju wynoszącą od 14% do 17 %. W pozostałym zakresie podzielono natomiast ustalenia zawarte w uchylonej decyzji. Za zasadne uznano zmniejszenie zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kwoty przychodów o 48 427 zł 51 gr, stanowiące należne lecz nie otrzymane odsetki.
Zmniejszono także przychody o kwotę [...] zł [...] gr stanowiącą różnice pomiędzy należną dotacją z tytułu dopłat do pasażerskich przewozów autobusowych w kwocie [...] zł [...] gr, a faktycznie otrzymaną w roku podatkowym w wysokości [...] zł. Pozostała część dopłat wpłynęła bowiem na rachunek podatnika dopiero w dniu [...] marca 2000 r. Spółka nie miała zatem podstaw do zaliczenia do przychodów 1999 r. pełnej kwoty należnej dotacji bowiem zgodnie z art. 12 ust. 1 powołanej wyżej ustawy są nimi tylko otrzymane pieniądze.
Zmniejszono również koszty uzyskania przychodu o kwotę [...] zł [...] gr stanowiącą różnice pomiędzy faktycznie otrzymaną dotacją, a kwotą [...] zł [...] gr, którą podatnik wyłączył już z kosztów uzyskania przychodu. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 pkt 14 powołanej wyżej ustawy wolne od podatku dochodowego są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zwolnienie to obejmuje zatem tylko faktycznie otrzymane dotacje. Jednocześnie w art. 16 ust. 1 pkt 58 powyższej ustawy nie uznano za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 14. Z tego względu koszty uzyskania przychodu muszą być zmniejszone o taką kwotę jaka z tytułu dotacji została zwolniona z podatku.
Nie uznano również za koszt uzyskania przychodu kwoty [...] zł [...] gr stanowiącej umorzone odsetki, które przysługiwały podatnikowi z tytułu nadpłaty dywidendy od funduszu założycielskiego za lata 1990 - 1995. Nie zostały one wypłacone, wierzyciel nie zwolnił jednak dłużnika z długu w trybie art. 508 kc. Spełnienie tego wymogu jest natomiast, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koniecznym warunkiem uznania takiej wierzytelności za koszt uzyskania przychodu.
Ponadto zwiększono - koszty o kwotę [...] zł [...] gr stanowiącą niezapłacone odsetki od środków na rachunku bankowym, podatnik zaliczył ją bowiem w tym samym roku podatkowym do przychodów podlegających opodatkowaniu.
Korygując błędy księgowe wyłączono z przychodów oraz kosztów ich uzyskania kwotę 3 000 zł.
W odwołaniu spółka domagała się uchylenia zarówno decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2001 r., jak i poprzedzającej ją decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej. Podtrzymała dotychczasowe twierdzenia odnośnie zmniejszenia kosztów uzyskania przychodu o kwotę [...] zł [...] gr z tytułu odsetek od niezapłaconej dywidendy za lata 1990-1995. Zakwestionowała także zmniejszenie kosztów uzyskania przychodów o kwotę [...] zł [...] gr z tytułu dotacji, wskutek zastosowania niewłaściwej interpretacji 16 ust. 1 pkt. 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodu tylko tych wydatków i kosztów, które zostały sfinansowane środkami pieniężnymi otrzymanymi w formie dotacji. W związku z tym pieniądze pochodzące z dotacji, których nie wydatkowano nie podlegają opodatkowaniu. Dotyczy to środków pozostających na rachunku bankowym, lokacie terminowej, oraz przeznaczonych na zapłatę podatków dochodowego i od towarów i usług oraz wpłatę z zysku w łącznej kwocie [...] zł [...] gr.
Zarzucono przy tym, że organy skarbowe dokonały wadliwej interpretacji pojęć "sfinansować, koszt i wydatek".
Podkreślono, że "pokryty koszt" to suma pieniędzy wydatkowana, a nie tylko dostarczona statystycznie.
Ustawodawca zmieniając w 2002 r. treść art. 16 ust. 1 pkt 58 powołanej wyżej ustawy wprowadził wymóg, aby koszty były bezpośrednio sfinansowane dotacją. Wcześnie nie było takiego warunku, w związku z tym nieuzasadniony jest pogląd organów skarbowych o pośrednim i statystycznym finansowaniu kosztów z tego źródła.
Podwyższenie kosztów uzyskania przychodów o zakwestionowaną kwotę dotacji skutkuje powstaniem straty za 1999 r. w kwocie [...] zł [...] gr i w związku z tym spółka domagała się na podstawie art. 72 ordynacji podatkowej zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych w kwocie [...] zł, oraz nadpłaty z tytułu zapłaconych odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł [...] gr wraz z należnymi odsetkami od tych kwot, liczonymi od dnia ich zapłaty do dnia zwrotu.
Podatnik zarzucił także, iż Izba Skarbowa dokonując zwiększenia podatku dochodowego od osób prawnych za 1999r. pominęła kwestię korekty (zmniejszenia) wpłat z zysku za ten rok, mimo że przepisy art. 120, 121, 122 i 125 ordynacji podatkowej zobowiązywały ją do rozstrzygnięcia tego zagadnienia w ramach toczącego się postępowania podatkowego.
Izba Skarbowa w K. Ośrodek Zamiejscowy w T. decyzją z dnia 25 sierpnia 2003 r. utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r.
W uzasadnieniu podkreślono, że dopiero w odwołaniu od decyzji wydanej w następstwie wznowienia postępowania spółka zakwestionowała prawidłowość wyłączenia, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt. 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z kosztów uzyskania przychodów wydatków w kwocie [...] zł [...] gr sfinansowanych dotacją. Zagadnienie to nie było wcześniej przedmiotem sporu, a decyzja ostateczna z dnia [...] sierpnia 2001 r. nie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Uznając jednak, że kwestia ta ma istotne znaczenie dla określenia istoty sprawy tj. wysokości podatku dochodowego od osób prawnych, wyjaśniono że przedsiębiorstwu PPKS jako przewoźnikowi zostały przyznane na 1999 r. dopłaty do autobusowych przewozów pasażerskich w wysokości [...] zł [...] gr na podstawie umowy zawartej w dniu 18 marca 1999 r. z Województwem Małopolskim. Środki te miały charakter dotacji w rozumieniu art. 69 ust. 4 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155 poz. 1014 z późniejszymi zmianami). Faktycznie przewoźnik otrzymał jednak w 1999r. tylko kwotę [...] zł [...] gr, którą organy podatkowe uznały za przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Jednocześnie na podstawie art. 17 ust. 1 pkt. 14 tej ustawy kwota ta podlegała zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych.
Z kolei art. 16 ust. 1 pkt. 58 powyższej ustawy nie zezwalał na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków pokrytych z dochodów o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 14. Było to uzasadnione tym, że dotacje finansowały w całości lub w części wydatki na ściśle określony cel. W przypadku PPKS zostały one przyznane na sfinansowanie kosztów bezpłatnych lub ulgowych przejazdów autobusowych osób upoważnionych na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. Nr 54, poz. 254 z późniejszymi zmianami). Natomiast wysokość dopłat - stosownie do art. 8a ust. 4 tej ustawy była określona na podstawie ewidencji prowadzonej przez przewoźników za pomocą kas fiskalnych.
Dokonano zatem prawidłowej interpretacji art. 16 ust. 1 pkt. 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż celem przekazywania środków było finansowanie przez państwo kosztów przewozów osób uprawnionych.
Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby, że PPKS otrzymywałby z budżetu państwa środki pieniężne na sfinansowanie dowolnie wybranych przez siebie wydatków.
Podkreślono przy tym, że interpretacja ta jest zgodna z przytoczonym przez podatnika znaczeniem pojęcia "sfinansować", czyli "pokryć koszty jakiejś działalności, opłacić". Za oczywiste uznano także, iż w związku z realizacją dotowanych usług przewozów PPKS ponosił koszty i wydatki w takim sensie jaki podano w odwołaniu.
Nie ma natomiast znaczenia wprowadzona w 2002 r. zmiana art. 16 ust. 1 pkt 58 polegająca na dodaniu po wyrazie "kosztów" a przed wyrazem "sfinansowanych" słowa "bezpośrednio". Spór dotyczy bowiem zobowiązania w podatku dochodowym za 1999 r. i w związku z tym należy stosować przepisy w brzmieniu wówczas obowiązującym. Ponadto znaczenie pojęcia "bezpośrednio" tj. "bez jakiegokolwiek pośrednictwa, osobiście, wprost" musi być interpretowane zgodnie z treści art. 8a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, z którego jednoznacznie wynika z jakiego źródła oraz na jaki cel dotacja zostaje przekazana.
Nadto skoro ustawodawca wyraźnie wyłączył z kosztów uzyskania przychodów wydatki sfinansowane dotacją, to nie można podzielić sformułowanego na podstawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.11.1999 r. (Sygn. akt. I S.A./Lu 99/99) poglądu wyrażonego przez podatnika, że w tym zakresie wystąpiła luka prawna podlegająca wypełnieniu w drodze analogii.
Z tych względów skoro na pokrycie kosztów przewozów osób wymienionych w powołanej wyżej ustawie PPKS otrzymał w 1999 r. dotację w wysokości [...] zł [...] gr to ta sama kwota, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt. 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie stanowi kosztów uzyskania przychodów.
Ponieważ podatnik wyłączył z kosztów uzyskania przychodów tylko kwotę [...] zł [...] gr, to koszty te ulegają zmniejszeniu o pozostałą cześć dotacji wynoszącą [...] zł [...] gr.
Z tego względu za bezpodstawne uznano żądanie strony w kwestii określenia za 1999r. straty w wysokości [...] zł [...] gr. Nie wystąpiła także nadpłata w rozumieniu art. 72 ordynacji podatkowej podlegająca zwrotowi.
Za nietrafne uznano stanowisko podatnika odnośnie wydatków w kwocie [...] zł [...] gr obejmującej opłacone z dotacji podatki i wpłaty z zysku, bowiem organy podatkowe nie dokonały zmiany kwalifikacji tych wydatków, i nie zaliczyły tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów.
Za nieuzasadnione uznano zarzuty w kwestii wyłączenia z dotowania przewozów nauczycieli, bowiem ustalenie czy dotacja została przyznana w prawidłowej wysokości pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r., przy określaniu którego uwzględnia się tylko wysokość faktycznie otrzymanej w danym roku dotacji. Nie naruszono także zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 120, 121, 122, 125 ordynacji podatkowej. Odnośnie wysokości dotacji została bowiem wydana przez Izbę Skarbową odrębna decyzja z dnia [...] czerwca 2003 r., którą utrzymano w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] marca 2003 r. umarzającą postępowanie w sprawie wypłaty zaległych dopłat do ulgowych przejazdów autobusowych osób uprawnionych oraz odsetek za zwłokę wszczęte wnioskiem z dnia [...] grudnia 2002 r.
Wyjaśniono również, że dopiero wydanie rozstrzygnięcia w zakresie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. umożliwia odrębne wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] lutego 2002 r. określającą zobowiązanie we wpłatach z zysku za 1999 r.
Każda z tych spraw wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania i z tego względu nie można uwzględnić wniosku podatnika o uzupełnienie decyzji wydanej w przedmiocie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych o rozstrzygniecie w kwestii wpłat z zysku.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono naruszenie art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W uzasadnieniu podtrzymano dotychczasowa argumentację. Wskazano, że o zasadach opodatkowania otrzymanych i wydatkowanych środków pieniężnych pochodzących z dotacji decydują przepisy ustawy o podatku od osób prawnych, a nie ustawy o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Należy zatem stosować art. 17 ust. pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczący opodatkowania otrzymanych dotacji, oraz art. 16 ust. 1 pkt 58 tej ustawy który mówi o opodatkowaniu dotacji wykorzystanych do sfinansowania wydatków i kosztów dotyczących działalności gospodarczej związanej z wykonywaniem usług "przewozy pasażerskie". Powołano się przy tym na gramatyczną wykładnię tego przepisu.
Podkreślono również, że wolne środki pieniężne otrzymane z dotacji nie mają do czasu ich wydatkowania wpływu na wysokość kosztów uzyskania przychodu, ponieważ tylko ich wydatkowanie stanowi sfinansowanie poniesionych kosztów. Natomiast nieopłacone koszty i wydatki nie są sfinansowane dotacji i stanowią tylko zobowiązanie podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
W dalszych pismach procesowych strona skarżąca domagała się zasądzenia kwoty [...] zł tytułem wyegzekwowanego podatku dochodowego za 1999 r., wraz z wyegzekwowanymi odsetkami w wysokości [...] zł [...] gr za 2001 r. i [...] zł [...] gr za 2003 r.
Obszernie przedstawiła przebieg postępowania przed organami administracyjnymi. Podkreśliła, że sporna dotacja od 1 stycznia 1999 r. nie miała charakteru przedmiotowego, ale celowy. W odróżnieniu bowiem od dotowania przewozów pasażerskich koleją gdzie dotacja ma charakter przedmiotowy, w przypadku przewozów pasażerskich nie dotuje się utraconych wpływów tylko koszty, co wynika z art. 8a ust. 1 ustawy o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Zmiana zasad dotowania wiązała się także z opóźnieniami w wypłacie świadczeń co skutkowało koniecznością pokrywania kosztów z innych źródeł, a z drugiej strony lokowaniem przekazywanych z budżetu państwa środków na rachunki bankowe i lokaty.
Przytoczono orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, podkreślając wadliwość działania organów podatkowych polegającą na nie udzielaniu prawidłowych informacji i wprowadzaniu w błąd podatnika.
Przedstawiono zastrzeżenia co do przebiegu postępowania w którym w 2001 r. wydano uchyloną decyzję. Dotyczą one naruszenia wymogów określonych w art. 14, art. 120 art. 121, art. 122, art. 124, art. 125, art. 200, art. 210 § 1 pkt 6, art. 233 § 2 ordynacji podatkowej.
Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podkreślono, że zgodnie z art. 8a ustawy o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego dotacja z budżetu państwa została przekazana na ściśle określony cel jakim było sfinansowanie kosztów przewozów osób korzystających zł ustawowych ulg. Nie ma przy tym znaczenia, że przed otrzymaniem dotacji podatnik finansował koszty przewozów innych źródeł, bowiem w istocie na pokrycie tych kosztów otrzymał jednak środki z budżetu państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z art. 243 § 2 ordynacji podatkowej postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W związku z tym granice rozpoznania sprawy podatkowej wyznaczane są przez sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Słusznie zatem Izba Skarbowa odniosła się w zaskarżonej decyzji także do tych podstaw faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, które nie były podstawą wznowienia postępowania.
Bezpodstawnie uznały jednak, że otrzymana dotacja była w całości przeznaczona tylko na pokrycie kosztów przejazdów. Art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U. Nr 54, poz. 254, z późniejszymi zmianami) nie mówi bowiem o kosztach uzyskania przychodu przez dotowany podmiot, ale o tym, że koszty finansowania ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów pokrywane są z budżetu państwa.
Potwierdza to art. 8a ust. 2 tej ustawy zgodnie z którym samorządy województw przekazują przewoźnikom, wykonującym krajowe autobusowe przewozy pasażerskie, dopłaty do tych przewozów z tytułu stosowania obowiązujących ustawowych ulg w przewozach pasażerskich. Dotowaniu podlega zatem przewóz a nie tylko związane z nim koszty przewoźnika. Prawidłowo zatem w § 4 ust. 1 umowy z dnia 18 marca 1999 r. zawartej pomiędzy Województwem Małopolskim, a Przedsiębiorstwem P. K. S. w T. określono, że kwotę dopłaty stanowi różnica ceny netto, za przejazd na określonej trasie i kwoty netto należnej za przejazd od osoby uprawnionej do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Podkreślono przy tym, że za cenę netto za przejazd przyjmuje się kwotę netto jaką uzyskano by przy sprzedaży biletu jako pełnopłatnego. W związku z tym dotacja pokrywała nie koszty strony skarżącej, ale jej przychody. Przenosząc to na grunt przepisów podatkowych należy stwierdzić, że art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych uznaje za wolną od podatku dochodowego całą kwotę dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Jednakże art. 16 ust. 1 pkt 58 tej ustawy stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodu wydatków i kosztów sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 14. Nie może być ona zatem rozumiany jako podstawa do mechanicznego obniżenia kosztów o kwotę dotacji. Nie pozwala on bowiem na odjęcie od kosztów uzyskania przychodu całej kwoty uzyskanej dotacji, nakazuje tylko pomniejszyć koszty o wydatki i koszty sfinansowane dotacją. Nieuzasadnione są natomiast twierdzenia strony skarżącej dotyczące zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów tylko tej kwoty otrzymanej dotacji, która została wydatkowana na pokrycie kosztów przejazdów, o których mowa w umowie zawartej w dniu 18 marca 1999 r. z Województwem Małopolskim. Powołany wyżej art. 16 ust. 1 pkt 58 mówiąc o sfinansowaniu kosztów i wydatków z dochodów pochodzących z dotacji dotyczy rozliczeń dokonywanych w ramach całego roku. Podatek dochodowy od osób prawnych jest bowiem obliczany w skali rocznej i wszelkie czynniki mające wpływ na jego wysokość również są uwzględniane w tej skali. W związku z tym dla prawidłowego zastosowania powołanego wyżej przepisu należy ustalić jakie koszty zostały poniesione w danym roku z tytułu przejazdów osób, o których mowa w ustawie o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego, w jakiej części przejazdy te zostały sfinansowane faktycznie otrzymaną, a nie tylko należną dotacją a następnie pomniejszyć koszty uzyskania przychodu, o koszty tych przejazdów za które wypłacono dotację.
Przy wykładni prawa podatkowego nie można się bowiem odwoływać do zasad wynikających z ustawy o rachunkowości, bowiem jej przepisy nie mają charakteru podatkowo twórczego. Oceniając znaczenie użytego w powyższym przepisie słowa "sfinansowanych" trzeba zgodzić się z wykładnią językową zaproponowaną w skardze. Należy jednak zwrócić uwagę, że zwrot ten w omawianym przypadku dotyczy nie sfinansowania przez podatnika lecz skarb państwa. Chodzi w nim bowiem nie o techniczne pokrycie wydatku z określonego źródła, ale o to, kto faktycznie go ponosi. W tej sytuacji ponosi go skarb państwa. Jest to logiczna konsekwencja tego, że przychód z tytułu dotacji jest zwolniony z podatku, ale równocześnie sfinansowane przez skarb państwa koszty i wydatki jakie wiążą się z celem dotacji nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodu. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem jak wskazano wyżej organy podatkowe naruszyły art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych co miało wpływ na określenie zobowiązania za 1999 r. Wydając ponownie decyzje organy podatkowe zastosują powyższy przepis w sposób prawidłowy. Ustosunkują się także w sposób wyczerpujący do zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przepisów ordynacji podatkowej, bowiem uzasadnienie decyzji jest w tym zakresie lakoniczne. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1271 z późniejszymi zmianami) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Co należy do nich zaliczyć określa natomiast art. 205 wyżej powołanej ustawy. Na tej podstawie zasądzono zwrot kosztów obejmujący wpis, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego (Dz. U. nr 163 poz. 1349 z późniejszymi zmianami) oraz opłatę od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI