I SA/Kr 193/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z uwagi na niewystarczające wykazanie trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę.
Wnioskodawca B.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd analizując oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy oraz dostępne dokumenty, uznał, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wskazania na niskie dochody z obecnego zatrudnienia, sąd zwrócił uwagę na znaczące wpływy na konto konkubiny, wcześniejsze sprzedaże nieruchomości i samochodów oraz wysokie miesięczne raty kredytów, które przewyższały koszty sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał wniosek B.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd, analizując przedstawione przez wnioskodawcę oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączone dokumenty, stwierdził, że nie zostały wystarczająco wykazane przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i dziećmi, zawiesił działalność gospodarczą i pracuje na 1/8 etatu z niskim wynagrodzeniem. Jednakże, sąd zwrócił uwagę na znaczące wpływy na konto firmowe konkubiny, które sugerowały prowadzenie działalności przynoszącej dochód. Ponadto, wnioskodawca spłaca miesięcznie wysokie raty kredytów (łącznie 5701,43 zł), które znacznie przewyższają koszty sądowe. Wcześniej wnioskodawca sprzedał lokal mieszkalny i dwa samochody, uzyskując kwoty znacznie przekraczające koszty sądowe. Sąd podkreślił, że udzielenie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową i wymaga od strony wykazania obiektywnej niemożności poniesienia kosztów. Wnioskodawca nie przedstawił wyczerpująco swojej sytuacji materialnej, a przedstawione okoliczności nie były wystarczające do przyznania prawa pomocy. W związku z tym, wniosek został oddalony na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wnioskodawca nie przedstawił wyczerpująco swojej sytuacji finansowej, a dostępne informacje (wpływy na konto konkubiny, wcześniejsze sprzedaże majątku, wysokie raty kredytów) nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 244 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 245 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 258 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucyjny obowiązek ponoszenia danin publicznych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewystarczające wykazanie trudnej sytuacji materialnej przez wnioskodawcę.
Godne uwagi sformułowania
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi
Skład orzekający
Michał Śmiałowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie przesłanek do przyznania prawa pomocy, obowiązek dowodowy strony, ocena sytuacji materialnej w kontekście kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i oceny jego oświadczeń majątkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają wnioski o prawo pomocy, zwracając uwagę na szczegóły dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego rodziny, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy niskie dochody wystarczą, by dostać darmowego adwokata? Sąd analizuje finanse wnioskodawcy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 193/17 - Postanowienie WSA w Krakowie Data orzeczenia 2017-04-28 Data wpływu 2017-02-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Michał Śmiałowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 244 par 1, art. 245 par 2, art. 246 par 1 pkt 1 w zw z art. 258 par 1 i 2 pkt 7 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S., o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 12.12.2016r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: wniosek oddalić Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata , w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 12.12.2016r., nr [...], w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów B.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną U.S. ur. w 1982r. , córką G.S. ur. w 2011r., która chodzi do przedszkola oraz synem J.S. ur. w 1994r., który studiuje. Dzieci są na utrzymaniu wnioskodawcy. Skarżący z dniem 1 maja 2016r. zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą: Firma Handlowo Usługowa "B" . Obecnie jest on zatrudniony w firmie U S. - F.H.U. "G" U. S., w wymiarze 1/8 etatu, z wynagrodzeniem 226,78 zł, brutto, miesięcznie (202,78 zł , netto). Według skarżącego, działalność konkubiny nie przynosi dochodu. Na konto firmowe F.H.U. "G" U S, prowadzone przez I Bank S.A., wpływają jednak wpłaty i przelewy ( w miesiącu styczniu 2017r. miały one miejsce w następujących wysokościach: 5 467,14 zł; 43,05 zł; w miesiącu lutym 2017r. w kwotach : 1 420,11 zł., 4 871,51 zł; a w miesiącu marcu 2017r. w kwotach : 4 640,37 zł., 200,02 zł., 3 863,61 zł., 10 700 zł., 27,65 zł., 2700 zł. Wpływy odnotowywane są też na jej koncie osobistym prowadzonym przez P. Bank S.A., gdzie oprócz stałych, comiesięcznych, przelewów z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 500 zł., z tytułu świadczenia wychowawczego, miały miejsce wpłaty w kwotach: 1000 zł. (03.02.2017r.), 1309 zł. (15.02.2017r.), 10 000 zł. (09.03.2017r.). Miesięczne wydatki rodziny obejmują : koszty wyżywienia , środków czystości opłatę za przedszkole, szkołę – 1800 zł., ratę kredytu zaciągniętego w G Bank S.A. w kwocie 832,72 zł., raty kredytów zaciągniętych w I Banku S.A. w kwotach: 825,92 zł. i 490,00 zł., raty kredytów zaciągniętych w I. Banku S.A. w kwotach: 914,59 zł., 2638,20 zł. Wnioskodawca podniósł, że posiada wierzytelności w następujących wysokościach: 3 900 zł. wraz z odsetkami i 100 zł. z tytułu kosztów postępowania – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Z, sygn. akt [...]; 190 zł. – w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego, sygn. akt [...]; 742,13 zł. wraz z odsetkami i 474,18 zł. z tytułu kosztów – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...]; 10 269,07 zł. wraz z odsetkami i kosztami sądowymi – w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w N., sygn. akt [...]. Z akt sprawy o sygn. I SA/Kr 336/16 wynika natomiast , że B.S. w dniu 23.06.2016r. sprzedał lokal mieszkalny nr 10, o pow. 50,05 m2, znajdujący się w Z. za kwotę 323 000 zł. , a w dniu 17.02.2016r. sprzedał samochód marki Fiat Trigano, rok prod. 2008 za kwotę 60 000 zł, oraz Fiat Chausson Allegro, rok prod. 2009 również za kwotę 60 000 zł. Zdaniem orzekającego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2016r., poz. 718 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246§1 w/w ustawy. Wskazuje ona, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wykazać taką sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia przy tym wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do uprawdopodobnienia, iż zachodzą uwarunkowania przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy ( por. postanowienie NSA z dnia 26.09.2013r., sygn. akt II OZ 792/13, postanowienie NSA z dnia 16.02.2012r., sygn. akt I FZ 26/12, postanowienie NSA z dnia 28.01.2013r., sygn. akt II FZ 29/13, postanowienie NSA z dnia 16.05.2013r., sygn. akt I FZ 101/13, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. , sygn. III SA/GL 823/09). Brak współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć natomiast wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 21.05.2014r., sygn. akt II FZ 654/14, postanowienie NSA z dnia 11.02.2014r., sygn. akt II FZ 1474/13, postanowienie NSA z dnia 15.03.2012r., sygn. akt II FZ 175/12, postanowienie NSA z dnia 04.04.2011r., sygn. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 15.06.2010r., sygn. akt II OZ 530/10, postanowienie NSA z dnia 19.10.2010r., sygn. akt II GZ 296/10, postanowienie NSA z dnia 05.12.2006r., sygn. akt II FZ 703/06. Tymczasem przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności wskazują, że miesięczne wydatki rodziny opiewają na łączną kwotę 7501,43 zł (1800 zł + 832,72 zł + 825,92 zł + 490,00 zł + 914,59 zł + 2638,20 zł = 7501,43 zł) a na dochód składa się tylko wynagrodzenie B.S. w wysokości 202,78 zł., netto. Taka sytuacja jest sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, którymi winien kierować się orzekający rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 09.02.2005r., sygn. akt FZ 579/04, postanowienie NSA z dnia 11.01.2008r., sygn. akt II FZ 571/07, postanowienie NSA z dnia 02.12.2014r., sygn. akt FZ 436/14,postanowienie NSA z dnia 19.11.2015r., sygn. akt II FZ 775/15). Należy również podkreślić , iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą jakiekolwiek prywatnoprawne zobowiązania nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się również koszty prowadzenia postępowania przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 07.10.2005r. sygn. akt II FZ 624/05, postanowienie NSA z dnia 07.10.2010r. sygn. akt I OZ 749/10, postanowienie NSA z dnia 16.07.2010r. sygn. akt I OZ 535/10, postanowienie NSA z dnia 01.06.2011r., sygn. akt II FZ 234/11, postanowienie NSA z dnia 17.11.2011r., sygn. akt I FZ 321/11, postanowienie NSA z dnia 18.02.2016r., sygn. akt I FZ 571/15, postanowienie NSA z dnia 17.02.2016r., sygn. akt I GZ 17/16). Strona skarżąca spłaca natomiast kredyty o łącznej wartości 5 701,43 zł, miesięcznie, która przewyższa ponad pięćdziesięciokrotnie wartość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie ( 100 zł.), a ponad dziewięciokrotnie wartość wpisów we wszystkich sprawach o sygn. akt I SA/Kr 188 - 193/17, które łącznie wynoszą 600 zł. (6 x 100 zł. = 600 zł.). Ponadto zwrócić trzeba także uwagę, iż wnioskodawca sprzedał swoje mieszkanie oraz dwa samochody, a uzyskane kwoty, w każdym przypadku znacznie przekraczały wysokość należnych kosztów sądowych, co dawało możliwość poczynienia oszczędności na ten cel. W konsekwencji więc wskazanych okoliczności, stwierdzić należy, że strona skarżąca nie dość wyczerpująco przedstawiła swoją sytuację rodzinną i finansową. Przedstawione okoliczności nie są wystarczające aby ich analiza skutkowała przyznaniem prawa pomocy w żądanym zakresie. Ocena sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych strony nie może bowiem opierać się na niekompletnych faktach (por. postanowienie NSA z dnia 03.04.2014r., sygn. akt II GZ 151/14, postanowienie NSA z dnia 24.01.2011r., sygn. akt II FZ 733/10, postanowienie NSA z dnia 06.02.2013r., sygn. akt I GZ 12/13, postanowienie NSA z dnia 11.12.2008r. , sygn. akt I FZ 394/08, postanowienie NSA z dnia 15.09.2010r., sygn. akt II FZ 400/10, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23.10.2009r. sygn. akt. III SA/Gl 823/09, postanowienie NSA z dnia 18.06.2010r., sygn. akt II FZ 253/2010, postanowienie NSA z dnia 08.11.2006r. sygn. akt II OZ 1112/2006, ONSAiWSA 2007/4, poz. 79). Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art.244§1, art.245§2, art. 246§1 pkt.1, w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r. , poz. 718 z p.zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI