I SA/KR 180/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę A.R. na postanowienie Dyrektora IAS w Krakowie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że uchylenie postanowień w przedmiocie zarzutów na egzekucję nie oznacza umorzenia samego postępowania.
Skarżący A.R. domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na wyrok WSA uchylający postanowienia organów dotyczące zarzutów na egzekucję. Organy egzekucyjne i odwoławcze odmówiły umorzenia, wskazując, że uchylenie postanowień w przedmiocie zarzutów nie jest równoznaczne z uchyleniem tytułów wykonawczych ani umorzeniem postępowania. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok uchylający postanowienia miał charakter formalny i nie nakazywał umorzenia postępowania egzekucyjnego, a tytuły wykonawcze nadal były ważne.
Skarżący A.R. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą wniosku o umorzenie był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20, który uchylił wcześniejsze postanowienia organów dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Skarżący argumentował, że uchylenie tych postanowień oznacza uchylenie tytułów wykonawczych i powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Organy egzekucyjne i odwoławcze odmówiły umorzenia, wyjaśniając, że wyrok WSA miał charakter formalny, dotyczył zarzutów na egzekucję, a nie wniosku o umorzenie, i nie przesądzał o zasadności dochodzonych należności. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że wyrok uchylający postanowienia organów w przedmiocie zarzutów na egzekucję miał charakter formalny, spowodowany brakami w materiale dowodowym, i nie nakazywał umorzenia postępowania egzekucyjnego ani nie uchylał tytułów wykonawczych. Sąd wskazał, że do czasu prawomocności wyroku, organy były zobowiązane do ponownego rozpoznania zarzutów z uwzględnieniem zaleceń sądu. W związku z tym, uznał, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie postanowień w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zwłaszcza gdy miało charakter formalny, nie jest równoznaczne z uchyleniem tytułów wykonawczych ani umorzeniem samego postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Wyrok uchylający postanowienia organów w przedmiocie zarzutów na egzekucję, jeśli miał charakter formalny (np. z powodu braków dowodowych), nie nakazuje umorzenia postępowania egzekucyjnego. Tytuły wykonawcze pozostają ważne do czasu ich prawomocnego uchylenia lub umorzenia postępowania z innych przyczyn.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (30)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 59 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2019 poz. 1438 art. 59 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dz.U. 2019 poz. 1438 art. 59 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 134
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 135
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 145 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 151
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 26
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 119 § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 11
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 1 § 31
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 13 § 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2019 poz. 300 art. 24 § 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dz.U. 2019 poz. 300 art. 24 § 5
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dz.U. 2019 poz. 300 art. 24 § 6
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie postanowień organów w przedmiocie zarzutów na egzekucję nie skutkuje automatycznym umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Wyrok WSA uchylający postanowienia organów miał charakter formalny i nie nakazywał umorzenia postępowania. Tytuły wykonawcze pozostają ważne do czasu ich prawomocnego uchylenia lub umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne wszczęte przed nowelizacją ustawy stosuje przepisy dotychczasowe.
Odrzucone argumenty
Uchylenie postanowień organów w przedmiocie zarzutów na egzekucję skutkuje uchyleniem tytułów wykonawczych i umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Wyrok WSA z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 nakazywał umorzenie postępowania egzekucyjnego. Niewypełnienie rubryki E.1 pkt 4 w tytułach wykonawczych (data przedawnienia) stanowiło podstawę do ich uchylenia i umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie postanowień w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie oznacza, że egzekucja powinna być umorzona stwierdzone uchybienia miały bowiem w szczególności charakter formalny i nie przesądzały o tym, że należności nie powinny być dochodzone na drodze przymusowej egzekucji wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 zapadł w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a nie jak podnosi zobowiązany - w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wyrok ten uchyla bowiem postanowienia obu instancji w przedmiocie zarzutów, co nie oznacza, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone Do czasu uprawomocnienia się wyroku, wyrok ten nie podlega wykonaniu przyczyny uchylenia przez WSA w Krakowie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 21 listopada 2019 r. miały charakter formalny Sąd nie przesądził o zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów wobec toczącego się przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego w wyroku z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie tylko nie uchylił przedmiotowych tytułów wykonawczych, ale uznał, że są one prawidłowe w kontekście spełnienia przez nie wymogów określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a.
Skład orzekający
Jarosław Wiśniewski
przewodniczący
Piotr Głowacki
członek
Waldemar Michaldo
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w kontekście uchylenia postanowień organów w przedmiocie zarzutów na egzekucję."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchylenie postanowień organów miało charakter formalny i nie dotyczyło meritum sprawy egzekucyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej procedury egzekucyjnej i interpretacji wpływu wyroków sądu na jej dalszy bieg, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.
“Czy uchylenie postanowienia o zarzutach w egzekucji oznacza koniec postępowania? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 37 689,9 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 180/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-12-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/ Piotr Głowacki Waldemar Michaldo /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1438 art,. 59 par. 1, par. 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. Dz.U. 2021 poz 1491 art. 1 pkt 31, art. 13 ust. 1 Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie WSA Piotr Głowacki, WSA Waldemar Michaldo (spr.), po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 listopada 2021 r. nr 1201-IEE.711.2.145.2021.4.GS w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala. Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (jako organ egzekucyjny) wszczął przeciwko zobowiązanemu A. R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 października 2019 r. nr od [...] do [...] obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne na kwotę należności głównej w łącznej wysokości 37.689,90 zł. W toku prowadzonej egzekucji organ egzekucyjny zajął w dniu 7 października 2019 r. świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanemu w dniu 24 października 2019 r. W dniu 25 czerwca 2021 r do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie wpłynął wniosek A. R. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze ze względu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20. A. R. wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 21 listopada 2019 r. nr 180200/71/8058/2019-KED-MSS Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie oddalił jego wniosek o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. nr 1201-IEE.711.2.12.2020.2.JB. Ww. wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił oba te postanowienia. A. R. stwierdził zatem, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone w oparciu o uchylone przez sąd administracyjny tytuły wykonawcze. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2021 r. nr 180400/71/4981/2021-RED-BK Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ I instancji stwierdził, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy tytuły wykonawcze, na podstawie których jest prowadzone postępowanie egzekucyjne nie zostały uchylone bądź umorzone. Organ wyjaśnił, że przedmiotowy wyrok WSA w Krakowie uchylał postanowienie w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów na prowadzenie egzekucji co nie oznacza, że egzekucja powinna być umorzona. Stwierdzone uchybienia miały bowiem w szczególności charakter formalny i nie przesądzały o tym, że należności nie powinny być dochodzone na drodze przymusowej egzekucji. Organ dodał też, że zalecenia Sądu zostaną zastosowane po uprawomocnieniu się przedmiotowego wyroku przede wszystkim w kwestii uzupełnienia akt i odniesienia się do wyjaśnienia poszczególnych pół tytułu wykonawczego. Podsumowując organ I instancji stwierdził, że wskazane przez dłużnika argumenty nie wyczerpują żadnej z przesłanek umorzenia postepowania wymienionej w art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie A. R. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. W treści uzasadnienia A. R. powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłe w jego sprawach, a dotyczące innych tytułów wykonawczych. Ponownie powołał się też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20, gdyż jego zdaniem na skutek uchylenia wymienionych w tym wyroku postanowień, tytuły wykonawcze o nr [...] - [...] powinny być wycofane z obiegu prawnego. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. nr 1201-IEE.711.2.145.2021.4.GS Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 26 lipca 2021 r. nr 180400/71/4981/2021-RED-BK. Uzasadniając swoje postanowienie organ II instancji wskazał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 zapadł w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, a nie jak podnosi zobowiązany - w sprawie z wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Za bezsporne organ II instancji uznał przy tym, że ww. wyrok jest nieprawomocny, co wynika z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. W opinii organu odwoławczego, organ egzekucyjny słusznie uznał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że prezentowane przez zobowiązanego stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie i nie stanowi przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wyrok ten uchyla bowiem postanowienia obu instancji w przedmiocie zarzutów, co nie oznacza, że postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone. Do czasu uprawomocnienia się wyroku, wyrok ten nie podlega wykonaniu. W związku z czym organ egzekucyjny dopiero po otrzymaniu prawomocnego wyroku Sądu wraz z aktami sprawy będzie zobligowany do zastosowania zaleceń w nim zawartych. Z tego też względu organ II instancji uznał, że do czasu uprawomocnienia się wyroku Sądu, którym uchylono postanowienia obu instancji, niezasadnym jest twierdzenie zobowiązanego, że tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne powinny zostać uchylone bądź umorzone. Tym samym nie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Zdaniem organu II instancji, w niniejszej sprawie nie wystąpiła również żadna z okoliczności wymienionych w art. 59 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ II instancji wskazał także, że organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził również, że nie widzi podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny w chwili wydania postanowienia nie stwierdził bowiem zaistnienia przesłanek aby w sposób bezsprzeczny stwierdzić bezskuteczność egzekucji na podstawie zebranego materiału. W ocenie organu II instancji, organ egzekucyjny prawidłowo zatem odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Co do rozszerzenia treści zażalenia o dodatkową argumentację w kwestii powołania wyroków, które zapadły w sprawie zobowiązanego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdził, że wyroki te dotyczą odrębnych postępowań prowadzonych m.in. na podstawie innych tytułów wykonawczych, a zobowiązany wielokrotnie posługuje się taką samą argumentacją we wszystkich środkach zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. W rzeczywistości argumentacja ta opiera się na negowaniu istnienia, jak i wymagalności obowiązku, na podstawie którego wystawiono wszystkie tytuły wykonawcze wobec zobowiązanego. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, A. R. wniósł na nie skargę, domagając się jego uchylenia wraz z postanowieniem organu I instancji. Ponadto skarżący wniósł o nakazanie organowi I instancji wydania zarządzenia tymczasowego wstrzymującego lub umarzającego postępowanie egzekucyjne toczące się na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania procesowego oraz nakazanie temu organowi wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 332/15. W treści skargi jej autor ponownie powołał się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20, opisał dotychczasowy przebieg postępowania, który doprowadził do wydania zaskarżonego postanowienia oraz stwierdził, że stanowisku organu I instancji wyrażonemu w postanowieniu z dnia 26 lipca 2021 r. przeczą okoliczności sprawy. Następnie skarżący powołał się na wydane w jego sprawach wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II FSK 3327/15 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 271/20 oraz zakwestionował zasadność ciążącego na nim obowiązku ubezpieczeniowego wynikającego z decyzji z dnia 24 czerwca 2011 r. nr 180200/40/611/2011/US/Orz. Skarżący podniósł, że decyzja ta została mu doręczona w dniu 28 września 2017 r., a więc po 6 latach od jej wydania, co stanowi rażące naruszenie art. 6-9 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 10 § 1 tego Kodeksu, a jej uzasadnienie rażąco narusza art. 107 tej ustawy. Zdaniem skarżącego, również wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt [...], którym utrzymano w mocy decyzję z dnia 24 czerwca 2011 r., był nieprawidłowy, gdyż Sąd ten nie posiadał kognicji do orzekania w tej sprawie, a poza tym nie rozpoznał istoty sprawy, a więc powinien być wyeliminowany z obrotu prawnego. Ponadto autor skargi zarzucił organowi I instancji brak doręczenia mu wielu decyzji wymiarowych wydanych w jego sprawie. W ocenie skarżącego, również decyzja z dnia 21 lipca 2017 r. nr 180271DZPDZ17/000984, na podstawie której organ I instancji wydał tytuły wykonawcze nr [...] do [...] była dotknięta nieważnością, a co za tym idzie podjęte na tej podstawie postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone. Skarżący zarzucił także organom obu instancji, że pomimo wielu rażących uchybień wskazanych w ww. wyrokach NSA i WSA w Krakowie, całkowicie je pominęły, skupiając się na art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który nie był istotą sprawy, zamiast na zarzucie nieistnienia obowiązku ubezpieczeniowego (art. 59 § 1 ust. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że ani zaskarżone postanowienie ani poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Podstawę prawną zaskarżonych postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., zwanej dalej u.p.e.a.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. Organom obu instancji nie umknął bowiem uwagi fakt, że na podstawie art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm., zwanej dalej ustawą zmieniającą) z dniem 30 lipca 2020 r. zmieniono m.in. treść art. 59 u.p.e.a. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W analizowanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 października 2019 r. wszczęto w dniu 24 października 2019 r., tj. przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Z kolei w myśl § 2 cytowanego przepisu postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza, wszakże, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r. sygn. akt II FSK 710/11, Lex nr 1291634). Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Nie wszystkie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są faktycznie trwałymi przeszkodami w jego prowadzeniu. Jako przesłankę umorzenia kwalifikuje się istotne wady postępowania egzekucyjnego, których nie sposób sanować w tym samym postępowaniu (np. brak upomnienia zobowiązanego, mimo że taki obowiązek ciążył na wierzycielu). W takim przypadku umorzenie nie stoi na przeszkodzie ponownemu wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Wskazuje się ponadto na podział przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniając przyczyny nieprzemijające oraz przemijające, czyli takie, które mogą ustąpić, np. brak majątku zobowiązanego. Istotny jest podział na przyczyny merytoryczne i formalne, a to z uwagi na dopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po jego uprzednim umorzeniu (zasadniczo ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne, jeżeli wcześniej umorzenie nastąpiło z przyczyn formalnych). Do przesłanek umorzenia o charakterze merytorycznym, czyli takich, które dotyczą egzekwowanego obowiązku, zaliczyć należy wykonanie oraz wygaśnięcie obowiązku. Natomiast do przyczyn natury formalnej można zaliczyć np. brak uprzedniego upomnienia (ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, pod redakcją Dariusza R. Kijowskiego, Lex 2010, s. 498). Jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie skarżący wskazał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20, którym uchylone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. nr 1201-IEE.711.2.12.2020.2.JB oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 21 listopada 2019 r. nr 180200/71/8058/2019-RED-MSS w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne toczące się przeciwko skarżącemu na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 1 października 2019 r. nr od [...] do [...]. Zdaniem skarżącego, w wyniku uchylenia przez WSA w Krakowie ww. postanowień Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oraz Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie zostały również uchylone ww. tytuły wykonawcze. W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, stanowisko skarżącego jest błędne. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że na dzień orzekania przez organ I instancji (26 lipca 2021 r.) oraz organ II instancji (8 listopada 2021 r.) w niniejszej sprawie, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 marca 2021 r. nie był jeszcze prawomocny – stał się prawomocny z dniem 18 listopada 2021 r. Dopiero zatem z chwilą uprawomocnienia się wyrok ten stał się dla organów wiążący. Ponadto wskazać należy, że jako przyczyny uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. oraz postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 21 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał braki w materiale dowodowym, które uniemożliwiły mu zbadanie prawidłowości wydanych postanowień. W aktach sprawy brak bowiem było wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2019 r. sygn. akt [...]oraz utrzymanej tym wyrokiem decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 czerwca 2011 r. 180200/40/611/2011/US/Orz stwierdzającej istnienie po stronie skarżącego obowiązku ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 stycznia 1999 r., a także stanowiącej podstawę wydania tytułów wykonawczych decyzji z dnia 21 lipca 2017 r. nr 180271DZPDZ17/000984, jak i kopii dowodów ich doręczenia. Zdaniem Sądu, stwierdzone braki w materiale dowodowym nie pozwalały na weryfikację ustaleń organów co do wskazanych okoliczności faktycznych sprawy, a tym samym nie pozwalały ocenić czy podjęte przez organy rozstrzygnięcia były zasadne. Niezależnie od powyższego WSA w Krakowie stwierdził, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. jest wewnętrznie sprzeczne w części dotyczącej odmówienia przez organ zażaleniowy uznania zasadności złożonego przez zobowiązanego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w zakresie w jakim podniósł on zarzut przedawnienia obowiązku. Sąd zauważył, iż odnosząc się do zarzutu przedawnienia organ zażaleniowy, w ślad za organem egzekucyjnym wskazał, że należności ze składek za okres październik 2013 r. – grudzień 2016 r., wykazane w decyzji nr 180271DZPDZ17/000984, nie uległy przedawnieniu. Organ powołał się przy tym na treść art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1988 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.) wskazując, że należne składki ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Organ dodał, że od 1 stycznia 2012r. zmianami wprowadzonymi do wskazanej powyżej ustawy ustawodawca skrócił okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne do 5 lat, jednak regulacja ta znajduje zastosowanie do należności wymagalnych od dnia 1 stycznia 2012 r. i później. Sąd zauważył, że organ II instancji nie wskazał (w przeciwieństwie do organu I instancji), aby przyjmował, iż w sprawie miały miejsce zdarzenia i okoliczności mające wpływ na przerwanie lub zawieszenie przedawnienia wskazanego obowiązku. Tymczasem skoro organ sam przyznaje, iż od 1 stycznia 2012 r. okres przedawnienia uległ skróceniu do lat 5 to siłą rzeczy dotyczy on składek za okres od października 2013 r. do grudnia 2016 r. W związku z powyższym stwierdzić należy, że przyczyny uchylenia przez WSA w Krakowie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 lutego 2020 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 21 listopada 2019 r. miały charakter formalny. Sąd nie przesądził o zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów wobec toczącego się przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Nakazał jedynie by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uzupełniły akta sprawy o wskazane w treści uzasadnienia wyroku dokumenty, uwzględniły przedstawioną w wyroku argumentację prawną i ponownie rozpoznały zgłoszone przez skarżącego zarzuty, z uwzględnieniem zasad postępowania administracyjnego. Tym samym wydany przez WSA w Krakowie wyrok z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 nie nakazywał organowi umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnośnie twierdzenia skarżącego, że w wyniku wydania przez WSA w Krakowie ww. wyroku z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 doszło również do uchylenia tytułów wykonawczych z dnia 1 października 2019 r. o nr od [...] do [...] wskazać należy, że w przedmiotowym wyroku WSA w Krakowie odniósł się do podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia przez będące podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego tytuły wykonawcze wymogów określonych w przepisie art. 27 i 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, poprzez brak wypełnienia w nich rubryki E.1 pkt 4, obejmującej datę, do której należność może być dochodzona. Sąd wskazał, że zgodnie z objaśnieniami Ministra Rozwoju i Finansów zawartymi w rozporządzeniu z dnia 27 lutego 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej do wskazanej rubryki wpisuje się datę przedawnienia należności pieniężnej, jeżeli przepisy prawa nie przewidują przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Sąd stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy należności z tytułu składek, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 963 ze zm.) ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. W przepisach wskazanych w art. 24 ust. 5-6 cytowanej ustawy wskazane zostały okoliczności, które wpływają na zawieszenie lub przerwanie biegu przedawnienia. W związku z powyższym Sąd uznał, iż tytuły wykonawcze wystawiane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie będą miały wypełnionej poz. 4 w blokach od E.1 do E.4. Słusznie więc, zdaniem Sądu, organy uznały wskazany zarzut egzekucyjny za niezasadny, choć zaskarżone oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie nie wyjaśnia precyzyjnie zobowiązanemu jego motywów w omawianym zakresie. Organy obu instancji ograniczyły się bowiem w zasadzie do wskazania, iż wystawione tytuły spełniają wszystkie wymogi określone w przepisie art. 27 u.p.e.a. oraz wyjaśnienia, iż naruszenie: art. 26 u.p.e.a, nie może stanowić podstawy do wniesienia zarzutu w trybie art. 33 u.p.e.a. W ocenie WSA w Krakowie, powyższe uzasadnienie choć zgodne z prawdą, było lakoniczne i jako takie nie realizowało zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego w wyroku z dnia 18 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 447/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie tylko nie uchylił przedmiotowych tytułów wykonawczych, ale uznał, że są one prawidłowe w kontekście spełnienia przez nie wymogów określonych w przepisie art. 27 u.p.e.a. W tej sytuacji orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI