I SA/Kr 1798/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzje dotyczące podatku od spadków i darowizn, uznając, że ulga mieszkaniowa może być zastosowana nawet jeśli nabycie nowego lokalu nastąpiło przed sprzedażą darowanego.
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn od darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Skarżąca E.M. sprzedała darowany lokal, aby zaspokoić potrzeby mieszkaniowe i nabyć nowy. Organy podatkowe odmówiły zastosowania ulgi mieszkaniowej, argumentując, że nabycie nowego lokalu musi nastąpić po sprzedaży darowanego. WSA w Krakowie uchylił decyzje, stwierdzając, że kluczowe jest funkcjonalne powiązanie zbycia i nabycia oraz terminowe przeznaczenie środków ze sprzedaży na nowy lokal, niezależnie od kolejności tych zdarzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę dotyczącą podatku od spadków i darowizn, w której skarżąca E.M. otrzymała w darowiźnie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego od swoich rodziców. Po pewnym czasie E.M. sprzedała darowany lokal, aby zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe i nabyć nowy lokal. Organy podatkowe, w tym Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa, odmówiły zastosowania ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Argumentowały, że warunkiem zachowania ulgi jest nabycie nowego lokalu po dacie sprzedaży darowanego mieszkania, zgodnie z interpretacją art. 16 ust. 7 ustawy. Skarżąca odwołała się, podnosząc, że istotne jest jedynie nabycie nowego lokalu w ciągu sześciu miesięcy od daty sprzedaży i przeznaczenie środków ze sprzedaży na ten cel, niezależnie od kolejności zdarzeń. WSA w Krakowie przychylił się do stanowiska skarżącej, uchylając zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że gramatyczna wykładnia art. 16 ust. 7 ustawy nie wyklucza sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło przed sprzedażą darowanego, o ile oba zdarzenia pozostają w funkcjonalnym związku z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych i środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na nabycie nowego lokalu. Sąd podkreślił, że organy podatkowe nie zbadały wystarczająco twierdzeń skarżącej o przeznaczeniu środków ze sprzedaży na sfinansowanie nabycia nowego mieszkania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ulga mieszkaniowa może być zastosowana, jeśli nabycie nowego lokalu nastąpiło przed sprzedażą darowanego, pod warunkiem, że oba zdarzenia pozostają w funkcjonalnym związku z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych, a środki ze sprzedaży zostały przeznaczone na nabycie nowego lokalu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na gramatycznej wykładni art. 16 ust. 7 ustawy, która wymaga jedynie, aby nabycie nowego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia, nie precyzując kolejności tych zdarzeń. Kluczowe jest funkcjonalne powiązanie zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.s.d. art. 16 § ust. 2 pkt 5 lit. a
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Warunkiem zachowania ulgi jest nabycie innego budynku lub lokalu nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia, jeżeli zbycie było uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych.
u.p.s.d. art. 16 § ust. 7
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Określa termin na nabycie nowego lokalu (nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia) oraz warunek uzasadnionej zmiany warunków mieszkaniowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit. a
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie nowego lokalu mieszkalnego może nastąpić przed sprzedażą darowanego lokalu, jeśli oba zdarzenia są funkcjonalnie powiązane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych i środki ze sprzedaży są przeznaczone na nabycie nowego lokalu. Interpretacja art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn powinna uwzględniać cel przepisu, jakim jest umożliwienie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe błędnie zinterpretowały art. 16 ust. 7 ustawy, wymagając, aby nabycie nowego lokalu nastąpiło wyłącznie po dacie sprzedaży darowanego lokalu.
Godne uwagi sformułowania
dokonując gramatycznej wykładni art. 16 ust. 7 ustawy [...] stwierdzić należy iż ustawodawca dla zachowania ulgi wymaga jedynie by nabycie nowego lokalu [...] nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Oznacza to spełnienie tego warunku także w takiej sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło jeszcze przed datą zbycia nabytego w drodze darowizny lokalu. pozostaje w funkcjonalnym związku z zaspokajaniem swoich potrzeb mieszkaniowych
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Grzeszek
sędzia
Jarosław Wiśniewski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zakresie kolejności zdarzeń przy nabyciu i zbyciu lokalu w kontekście ulgi mieszkaniowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ulgą mieszkaniową w podatku od spadków i darowizn; wymaga wykazania funkcjonalnego związku między zbyciem a nabyciem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia ulgi mieszkaniowej i jej interpretacji, co jest interesujące dla wielu podatników i prawników zajmujących się prawem podatkowym.
“Ulga mieszkaniowa: Czy kolejność zakupu i sprzedaży ma znaczenie dla podatku od spadków i darowizn?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1798/03 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2005-12-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-09-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Wiśniewski Stanisław Grzeszek Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr) Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek Asesor WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2005r. sprawy ze skarg E. M. na decyzje Izby Skarbowej z dnia 19 sierpnia 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn I. Uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji. II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 745 zł ( siedemset czterdzieści pięć złotych ). Uzasadnienie +ISA/Kr 1798/03 Uzasadnienie Dwoma decyzjami z dnia [...] maja 2003r. Urząd Skarbowy ustalił E.M. wieź jako obdarowanej i odpowiednio J. N.oraz M.N. jako darczyńcom, podatek od spadków i darowizn w kwotach po 1 236,40zł. Ustalenia Urzędu Skarbowego zostały oparte na zgromadzonym materiale dowodowym tj. m.in. umowie darowizny w formie aktu notarialnego zawartej [...] sierpnia 2001 r. dotyczącej darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przysługującego J. i M. N.(rodzicom obdarowanej) na zasadach wspólności ustawowej. W zawieranej umowie darowizny, obdarowana E. M. oświadczyła, że spełnia wszelkie wymogi do zastosowania ulgi przewidzianej art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. Nr 45 poz. 207 ze zmianami). W dniu [...] marca 2003r. E. M.poinformowała Urząd Skarbowy o zbyciu darowanego lokalu w dniu [...] lutego 2003r., co spowodowane było koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Jednocześnie E. M. przedstawiła akt notarialny z dnia [...] grudnia 2002r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz umowy sprzedaży dotyczący nowowybudowanego lokalu mieszkalnego sprzedawanego małżonkom , M. i E. M. przez spółkę prawa handlowego. Określona w akcie notarialnym cena sprzedaży została uiszczona przy zawarciu umowy tylko w części, w pozostałym zakresie strony ustaliły termin zapłaty na dzień [...]marca 2003 r. Standard wykończenia sprzedawanego lokalu został określony w umowie, przy czym co do zasady strony umowy przewidziały sprzedanie lokalu w stanie z wylewkami, izolacją i styropianem, tynkami tradycyjnymi, stolarką okienną, bez białego montażu. Urząd Skarbowy wszczął postępowanie podatkowe, zakończone wydaniem powołanych wyżej decyzji z dnia [...] maja 2003r., bez uwzględnienia ulgi mieszkaniowej. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, iż aby zachować prawa do zwolnienia z art. 16 cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn nabycie kolejnego lokum musi nastąpić po dacie sprzedaży darowanego mieszkania. Pismami z dnia [...] czerwca 2003r. E. M. wniosła odwołanie, podnosząc, że sprzedaż mieszkania otrzymanego w darowiźnie została dokonana w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, czego Urząd Skarbowy nie kwestionował. Zdaniem E. M. termin do nabycia innego mieszkania po sprzedaży darowanego lokalu może rozpocząć swój bieg przed terminem sprzedaży, a istotne jest, aby nabycie nastąpiło nie później niż 6 miesięcy od daty sprzedaży i za środki pochodzące ze sprzedaży. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu argumentowała, że ulga z art. 16 cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn kierowana jest do osób nie mających możliwości samodzielnego zaspokojenia swych potrzeb mieszkaniowych, mogą więc je zaspokoić z uzyskanej darowizny. Skoro, więc zaistniała konieczność zmiany warunków mieszkaniowych to ustawodawca w art. 16 ust. 7 wskazał jako termin początkowy -zbycie, nabytego w drodze darowizny, lokalu. Dodatkowo Izba Skarbowa powołała orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2001 r. o sygn. I S.A./Lu 1257/99. W dniu [...] września 2003r. E. M. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi na obie decyzje domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających je decyzji organu I instancji, jak również zasądzenia na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarg E. M., podniosła dotychczasowe argumenty, a to, iż art. 16 ust. 7 cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazując jako warunek zachowania ulgi z art. 16 ust.2 pkt 5 lit. a cyt. ustawy w postaci sformułowania, że " oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a-nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie, innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia" nie zawiera wymogu nabycia lokalu mieszkalnego wyłącznie po sprzedaży darowanego lokalu. Istotne, zdaniem E. M., jest aby nabycie nowego lokalu nastąpiło nie później 6 miesięcy po zbyciu darowanego mieszkania. Dodatkowo E. M. podkreślała, że fakt nabycia bądź zbycia mieszkania następuje w różnej kolejności, nie ma znaczenia jeżeli zarówno .zbycie, jak i nabycie, pozostaje w funkcjonalnym związku, polegającym na tym, iż wszystkie środki pochodzące ze zbycia, są przeznaczone na nabycie nowego mieszkania. W kolejnych pismach z dnia [...] października 2005r. E. M. cytowała korzystne dla niej wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2004r. i dnia 19 maja 2004r. odpowiednio o sygnaturach III SA 1608/02 oraz III SA3242/02. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała dotychczasową argumentację, wskazując, iż cytowane przez Skarżącą orzeczenia sądowe, są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, zapadłych w innych stanach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Istotnie, jak rozstrzygnął w jednym z cytowanych przez Skarżącą orzeczeń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując gramatycznej wykładni art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, stwierdzić należy iż ustawodawca dla zachowania ulgi wymaga jedynie by nabycie nowego lokalu, budynku lub uzyskanie pozwolenia na budowę nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia. Oznacza to spełnienie tego warunku także w takiej sytuacji, gdy nabycie nowego lokalu nastąpiło jeszcze przed datą zbycia nabytego w drodze darowizny lokalu. Zdaniem orzekającego w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w celu zachowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn wartości nabytego w drodze darowizny mieszkania, co do którego obdarowany nie spełnił warunku zamieszkiwania przez 5 lat, konieczne jest spełnienie dwóch warunków tj. nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia, a nadto jeżeli zbycie nastąpiło w związku z uzasadnioną zmianą warunków mieszkaniowych. Jeżeli więc podatnik wykaże, że zbycie darowanego lokalu nastąpiło co prawda po dacie nabycia innego budynku (lokalu) bądź po uzyskaniu pozwolenia na budowę, ale pozostaje w funkcjonalnym związku z zaspokajaniem swoich potrzeb mieszkaniowych to zachowuje prawa do tzw. ulgi mieszkaniowej określonej w art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. a cyt. ustawy o podatku od spadków i darowizn. Strony sporu zgodne były, że ustawodawca przewidział zwolnienie podatkowe dla osób, które, bez przedmiotu darowizny, nie zaspokoiłyby swoich potrzeb mieszkaniowych. Skoro ustawodawca nie tylko zwolnił z podatku osoby zaspokajające bezpośrednio swoje potrzeby mieszkaniowe przedmiotem darowizny, ale również przewidział w dodatkowym przepisie możliwość zachowania zwolnienia przy zaspokajaniu swoich potrzeb mieszkaniowych poprzez zbycie przedmiotu darowizny i przeznaczenie uzyskanych środków na kolejne lokum mieszkalne, to nie ma przeszkód prawnych, aby zachować prawo do zwolnienia, jeśli podatnik wykaże, że przeznaczył uzyskane środki ze sprzedaży darowanego lokalu na finansowanie nabycia nowego lokalu mieszkalnego. Organy podatkowe w niniejszej sprawie nie analizowały w ogóle prawdziwości twierdzeń E. M. wieź co do przeznaczenia uzyskanych środków ze sprzedaży przedmiotu darowizny na sfinansowanie zapłaty całości ceny nabycia nowego mieszkania. Podkreślić należy, że umowa z dnia [...] grudnia 2002r. odraczała termin zapłaty całości ceny do końca marca 2003r. E. M. najprawdopodobniej rzeczywiście sprzedała przedmiot darowizny w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. W oparciu więc o powyższe orzekający Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż nie zostały w sprawie wyjaśnione wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu więc o art. 145 § 1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji, orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 tejże ustawy w tym określając koszty zastępstwa prawnego na zasadzie §6 i §14 ust. 2 pkt.1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zmianami).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI