I SA/Kr 179/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, uznając, że zarzuty zostały złożone po terminie.
Skarżący J.S. złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne dotyczące należności ZUS, podnosząc zarzut przedawnienia i kwestionując sposób prowadzenia egzekucji. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, uznając zarzuty za złożone po upływie 7-dniowego terminu od doręczenia tytułów wykonawczych w 2016 r. WSA w Krakowie oddalił skargę, potwierdzając, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2016 r. nie zostało formalnie zakończone, a zatem stosuje się przepisy obowiązujące przed nowelizacją z 2020 r., zgodnie z którymi zarzuty złożono po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego (ZUS w Chrzanowie) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Skarżący wniósł zarzuty w sierpniu 2022 r., podnosząc zarzut przedawnienia należności i kwestionując sposób prowadzenia egzekucji od 2016 r. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na uchybienie 7-dniowego terminu do złożenia zarzutów, który rozpoczął bieg od daty doręczenia tytułów wykonawczych w trybie zastępczym w sierpniu 2016 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie, podkreślając, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2016 r. nie zostało formalnie zakończone, a zatem stosuje się przepisy sprzed nowelizacji z 2020 r., które wymagały złożenia zarzutów w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisów proceduralnych. WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące przed nowelizacją, ponieważ postępowanie egzekucyjne nie zostało formalnie umorzone. Sąd podkreślił, że brak formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego skutkuje stosowaniem przepisów sprzed nowelizacji, a zarzuty złożono po terminie. Sąd zaznaczył, że kwestia przedawnienia może być podnoszona we wniosku o umorzenie postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2016 r. nie zostało formalnie zakończone (umorzone), stosuje się przepisy obowiązujące przed nowelizacją, a zarzuty złożone po terminie są bezskuteczne.
Uzasadnienie
Postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2016 r. nie zostało formalnie umorzone. W związku z tym, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej, do postępowania stosuje się przepisy dotychczasowe. Doręczenie tytułów wykonawczych nastąpiło w 2016 r., a zarzuty złożono w 2022 r., co oznacza uchybienie 7-dniowemu terminowi do ich wniesienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przed nowelizacją z 2020 r. stanowił o 7-dniowym terminie do złożenia zarzutów od doręczenia tytułu wykonawczego.
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § 1
Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (30.07.2020 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli jest niezasadna.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przed nowelizacją z 2020 r. podstawy zarzutów były inne niż obecnie.
u.p.e.a. art. 33 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obecne brzmienie przepisu określające podstawy zarzutu.
u.p.e.a. art. 33 § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obecne brzmienie przepisu określające terminy wnoszenia zarzutów.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji.
k.p.a. art. 44 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący doręczenia zastępczego.
k.p.a. art. 61a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie egzekucyjne wszczęte w 2016 r. nie zostało formalnie zakończone, co skutkuje stosowaniem przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2020 r. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne zostały złożone po upływie 7-dniowego terminu od doręczenia tytułu wykonawczego.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów po nowelizacji z 2020 r. do postępowania wszczętego w 2016 r. Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy obu instancji. Brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, w tym nieprowadzenia egzekucji w latach 2016-2022.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne może zostać zakończone w sposób efektywny (...) lub w sposób nieefektywny (...). Bez znaczenia przy tym dla niniejszej sprawy pozostaje fakt, czy postępowanie to było skutecznie prowadzone... Wystawienie i doręczenie tytułów wykonawczych są czynnościami egzekucyjnymi. Spowodowały one wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Ponieważ w niniejszej sprawie wszczęte w 2016 r. postępowanie egzekucyjne nie zostało nigdy formalnie zakończone, (...) zasadnie organy uznały, że do postępowania tego (...) stosuje się przepisy dotychczasowe. Siedmiodniowy termin (...) jest terminem zawitym, co oznacza, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności. Nie jest istotne ustalenie czy egzekucja faktycznie (...) się toczyła, lecz ustalenie czy toczyła się formalnie, tzn. czy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i czy nie zostało zakończone (umorzone).
Skład orzekający
Grzegorz Klimek
przewodniczący sprawozdawca
Urszula Zięba
sędzia
Michał Niedźwiedź
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz znaczenie formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego dla stosowania przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed nowelizacją i złożenia zarzutów po jej wejściu w życie, przy braku formalnego zakończenia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, jakim jest termin do złożenia zarzutów i jego stosowanie w kontekście nowelizacji przepisów. Jest to istotne dla prawników zajmujących się egzekucją administracyjną.
“Termin na zarzuty w egzekucji administracyjnej: kiedy nowelizacja nie pomaga?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 179/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-04-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Klimek /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Niedźwiedź Urszula Zięba Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Skarżony organ Dyrektor Izby Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Klimek (spr.) Sędziowie WSA Urszula Zięba WSA Michał Niedźwiedź po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 8 grudnia 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.216.2022.5.AG w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne skargę oddala. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r. nr 1201-IEE.711.2.216.2022.5.AG Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej również jako: Organ, Dyrektor, DIAS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej jako k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 z późn. zm. dalej "u.p.e.a."), po rozpoznaniu zażalenia J.S. (dalej również jako: Skarżący, Strona, Zobowiązany), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Chrzanowie z dnia 16 września 2022 r. nr 070071ZD-POZ22/00001 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Chrzanowie, działając jako organ egzekucyjny, prowadził na podstawie własnych tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanego. Pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. Zobowiązany wniósł do Oddziału ZUS w Chrzanowie zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych 8 sierpnia 2016 r. o nr: [...] . Zobowiązany podniósł zarzut przedawnienia należności. Organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia 16 września 2022 r. nr 070071ZD-POZ22/00001, odmówił wszczęcia postępowania, z uwagi na uchybienie 7-dniowego terminu do złożenia zarzutów. 2. Pismem z dnia 11 października 2022 r. Zobowiązany wniósł zażalenie, podnosząc ponownie zarzut przedawnienia należności. Zobowiązany zakwestionował również skuteczność doręczenia tytułów wykonawczych w 2016r. i prowadzenia w tym czasie egzekucji. Podkreślił, że przeszedł na emeryturę w 2020 r., a przed zakończeniem stosunku pracy nie toczyła się jeszcze żadna egzekucja. Zdaniem Zobowiązanego organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśnił przebiegu postępowania egzekucyjnego, daty jego wszczęcia oraz okoliczności ewentualnego prowadzenia, w tym przyczyn jego zakończenia, w okresie gdy zajęcie mogło być realizowane, a ze względów leżących po stronie organu nie było. Podkreślił również, że przepisy normujące instytucję zarzutu uległy zmianom na mocy ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, które weszły w życie 30 lipca 2020r. W obecnym stanie prawnym można złożyć zarzuty na każdym etapie prowadzonej egzekucji, jak również przez pewien czas po jej zakończeniu. 3. W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wydał opisane na wstępie postanowienie. W jego uzasadnieniu Organ na wstępie streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Powołując się na treść art. 33 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.) wyjaśnił, że zarzuty są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Jest to dla strony podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jej majątku, które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m. in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminu – nawet jednodniowe – do złożenia zarzutów czyni więc czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Jak wynika z akt sprawy, tytuły wykonawcze objęte zarzutami doręczono Stronie w trybie zastępczym w dniu 26 sierpnia 2016 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wynagrodzenia za pracę w M. w K. Skierowana do Strony przesyłka nie została podjęta, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 12 sierpnia 2016r. oraz 22 sierpnia 2016r. Przesyłkę uznano za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania (art. 44§ 4 k.p.a.). Termin na złożenie zarzutów upływał zatem 2 września 2016r. Pismo zawierające zarzuty na postępowanie egzekucyjne zostało złożone w dniu 18 sierpnia 2022r. (data nadania pisma pocztą), a więc znacznie po upływie ustawowego terminu. Dyrektor stwierdził, że wprawdzie organ egzekucyjny błędnie wskazał datę doręczenia tytułów wykonawczych 27.08.2016 r. zamiast 26.08.2016 r., niemniej jednak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie. W tej sytuacji Organ egzekucyjny prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Odnosząc się do zarzutu sposobu prowadzenia egzekucji, Dyrektor wyjaśnił, że w niniejszym postępowaniu odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne nie bada się prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie oznacza, że sprawa nie była merytorycznie rozpatrywana. Dalej Dyrektor wskazał, że tytuły wykonawcze doręczono Zobowiązanemu w 2016 r., a więc przed nowelizacją u.p.e.a. Doręczenie zobowiązanemu tytułów wykonawczych skutkowało wszczęciem egzekucji, niezależnie od skuteczności dokonanych w tym czasie środków egzekucyjnych. Dlatego też do zarzutów na postępowanie egzekucyjne mają zastosowanie przepisy obowiązujące przed 30 lipca 2020 r. Wiąże się to z ustawowym 7- dniowym terminem (od dnia doręczenia tytułów wykonawczych) do złożenia zarzutów. Nie mają tutaj zastosowania przepisy u.p.e.a. obowiązujące od 30 lipca 2020r., zgodnie z którym zobowiązany może złożyć zarzuty na każdym etapie prowadzonej egzekucji. W związku z powyższym Organ egzekucyjny prawidłowo uznał, że zarzuty na postępowanie egzekucyjne Zobowiązany złożył z uchybieniem terminu do ich wniesienia, co skutkowało odmową wszczęcia postępowania w tym zakresie. 4.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie w sprawie polegające na ustaleniu przez Organ jedynie kiedy egzekucja względem Skarżącego została wszczęta, jednakże bez ustalenia czy na dzień wejścia w życie noweli, egzekucja względem Skarżącego nadal była prowadzona, które to ustalenie jest istotne z punktu widzenia art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r., albowiem rozstrzyga którą wersję ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należy stosować przy ustalaniu terminu dla złożenia zarzutów w sprawie; - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak prawidłowego odniesienia się Organu do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu, w szczególności w zakresie nieprowadzenia egzekucji względem Skarżącego w latach 2016- 2022; - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 8 k.p.a., gdyż postępowanie zostało przeprowadzone przez Organ II instancji bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym w szczególności z pominięciem przez Organ II instancji zarzutów odwołania, choć postępowanie odwoławcze, co wynika z brzmienia przepisu art. 138 k.p.a., powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to pod względem legalności, jak i celowości. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniósł o uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. 4.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje 5.1. W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Jak zaś zgodnie podnosi się w orzecznictwie (wyroki NSA: z dnia 16 lutego 2021 r., III FSK 2430/21; z dnia 8 grudnia 2020r., I FSK 1110/20, I FSK 1121/20, I FSK 1122/20, z dnia 11 czerwca 2019r., II OSK 1867/17; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. (w przeciwieństwie do przypadków określonych wart. 119 pkt 2 p.p.s.a.) jest niezależne od woli stron. W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji Skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty Organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią Organu na skargę. 5.2. Odnosząc się zaś do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 137), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.). Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Natomiast zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. 5.3. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. 5.4. Na wstępie zaznaczyć należy, że z dniem 30 lipca 2020 r. nastąpiła znacząca nowelizacja ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wprowadzona ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070). Dotyczyła ona również przepisu art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 33 § 2 u.p.e.a.: Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Natomiast przed ww. nowelizacją podstawy zarzutów znajdowały się w art. 33 § 1 u.p.e.a., który stanowił: Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Dodatkowo zauważyć należy, że zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Natomiast w poprzednim stanie prawnym, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego można było zgłaszać jedynie w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, co wynikało z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. W podsumowaniu powyższych różnic w przepisach wskazać należy, że na podstawie art. 13 ust. 1 ww. ustawy nowelizacyjnej, do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej stosuje się przepisy dotychczasowe. Przedmiotowa nowelizacja – jak już wspomniano – zasadniczo weszła w życie z dniem 30 lipca 2020r. 5.5. W niniejszej sprawie tytuły wykonawcze objęte zarzutami doręczono zobowiązanemu w trybie zastępczym w dniu 26.08.2016r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wynagrodzenia za pracę w M. w K. (karty nr 36-43). Skierowana do zobowiązanego przesyłka nie została przez niego podjęta, pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 12.08.2016r. oraz 22.08.2016 r. Przesyłkę uznano za doręczoną z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania (art. 44 § 4 kpa). Termin na złożenie zarzutów upływał zatem 02.09.2016 r. Pismem z 18.08.2022 r. (data nadania na poczcie 18.08.2022 r.) zobowiązany, działając przez pełnomocnika, złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Zobowiązany podniósł zarzut przedawnienia należności (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w aktualnym brzmieniu). Sam fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie jest w zasadzie sporny. Spór, w tym zarzuty skargi, dotyczą natomiast okoliczności braku prowadzenia egzekucji w latach 2016-2022, w tym braku ustalenia przez organy czy na dzień wejścia w życie ww. nowelizacji, egzekucja względem Skarżącego nadal była prowadzona. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że postępowanie egzekucyjne może zostać zakończone w sposób efektywny (poprzez wyegzekwowanie od zobowiązanego całej należności, wraz z ewentualnymi należnościami ubocznymi, w tym kosztami egzekucyjnymi) lub w sposób nieefektywny (tj. poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w art. 59 u.p.e.a.). Wystawienie i doręczenie tytułów wykonawczych są czynnościami egzekucyjnymi. Spowodowały one wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Bez znaczenia przy tym dla niniejszej sprawy pozostaje fakt, czy postępowanie to było skutecznie prowadzone, w tym czy dokonywano jakichkolwiek zajęć np. wynagrodzenia za pracę oraz emerytury w latach 2016-2022. Na marginesie wskazać jednak należy na fakt zajęcia w 2016 r. wynagrodzenia w M. w K. jest niewątpliwy. Potwierdza go również odpowiedź pracodawcy z dnia 22 sierpnia 2016 r. o zbiegu egzekucji z egzekucją prowadzoną przez Komornika Sądowego. Z akt sprawy wynikają również dokonane zajęcia rachunków bankowych w 2017 r. Abstrahując od powyższego stwierdzić należy, że efektywność egzekucji, w tym nawet fakt, że organ egzekucyjny przez długi czas nie podejmował żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, nie ma żadnego wpływu na fakt, że postępowanie egzekucyjne nie zostało formalnie zakończone. Ponieważ w niniejszej sprawie wszczęte w 2016 r. postępowanie egzekucyjne nie zostało nigdy formalnie zakończone, w tym umorzone na podstawie art. 59 u.p.e.a. (brak takiego dowodu w aktach sprawy, dowodu na zakończenie postępowania egzekucyjnego nie dostarczyła również Strona), zasadnie organy uznały, że do postępowania tego – na zasadzie art. 13 ust. 1 ww. ustawy nowelizacyjnej – stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji uchybienie terminowi określonemu w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. do złożenia zarzutów, spowodowało bezskuteczność czynności zobowiązanego, polegającej na złożeniu zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wystąpiły tym samym okoliczności uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w tym zakresie. Siedmiodniowy termin wynikający z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.) jest terminem zawitym, co oznacza, że niepodjęcie określonej czynności przez uprawniony podmiot w okresie zakreślonym tym terminem, powoduje definitywne wygaśnięcie przysługującego podmiotowi prawa do tej czynności. W takim przypadku nie ma podstaw do inicjowania czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie (w tym w zakreślonym terminie) wniesionego zarzutu. Stwierdzić zatem należy, że zasadne było wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taką przyczyną – zdaniem Sądu – może być m.in. niezachowanie terminu zawitego do dokonania określonej czynności. Podsumowując, stwierdzić należy, ze zarzut naruszenia art. 13 ust. 1 ustawy nowelizacyjnej jest niezasadny, a organy prawidłowo zastosowały przepisy u.p.e.a. w brzmieniu sprzed ww. nowelizacji. 5.6. Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Uzasadnienia postanowień obydwu instancji zawierają wszystkie wymagane prawem elementy, a w ich treści organy (zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru) wyjaśniły Skarżącemu jakimi przepisami prawa się kierowały oraz przedstawiły przyczyny, z powodu których odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów egzekucyjnych. Natomiast sam fakt, że podjęte rozstrzygniecie nie odpowiada oczekiwaniom Skarżącego nie świadczy jeszcze o naruszeniu przez organ przepisów postępowania. Niezasadne są podnoszone również w tym zakresie zarzuty niezbadania kwestii nieprowadzenia egzekucji względem Skarżącego w latach 2016- 2022. Odnosząc się do tego zarzutu, raz jeszcze stwierdzić należy, że postępowanie egzekucyjne wszczęte w niniejszej sprawie w 2016 r. nie zostało nigdy zakończone (brak takiego dowodu w aktach sprawy, dowodu na zakończenie postępowania egzekucyjnego nie dostarczyła również Strona). W konsekwencji podnoszone przez Stronę zarzuty dotyczące braku realnego egzekwowania przez organ egzekucyjny dochodzonych należności z jego wynagrodzenia za pracę oraz z jego emerytury (Skarżący pobierał w całości niezajęte wynagrodzenie za pracę oraz emeryturę) nie mają żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy. W toku niniejszego postępowania organ miał za zadanie zbadać jedynie datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz fakt, że nie zostało ono formalnie zakończone (np. poprzez umorzenie postępowania), aby stosować przepisy w brzmieniu sprzed nowelizacji. Ponadto należało zbadać datę doręczenia tytułów wykonawczych oraz datę wniesienia zarzutów. W razie stwierdzenia, że zarzuty wniesiono z uchybieniem 7-dniowego terminu (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie), obowiązkiem organu było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co też w niniejszej sprawie uczyniono. Wbrew twierdzeniom Strony nie jest istotne ustalenie czy egzekucja faktycznie (podkreślenie Sądu) się toczyła, lecz ustalenie czy toczyła się formalnie, tzn. czy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i czy nie zostało zakończone (umorzone). Skuteczność prowadzonej egzekucji, czy też "prawidłowość prowadzonej egzekucji" (jak to nazywał Organ) nie ma żadnego wpływu na fakt, że postępowanie egzekucyjne się formalnie (podkreślenie Sadu) toczy, tzn. nie zostało zakończone (umorzone). A skoro wszczęte w 2016 r. postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, to znajdują do niego zastosowanie przepisy sprzed nowelizacji. Ma rację Skarżący, że przepis art. 61 § 1 u.p.e.a. umożliwia ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Umknęło jednak uwadze Skarżącego, że warunkiem zastosowania ww. przepisu jest uprzednie umorzenie postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie – jak już wielokrotnie wspomniano – nie mieliśmy do czynienia z umorzeniem postępowania egzekucyjnego. W konsekwencji zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postepowania należy uznać za niezasadne. 5.7. Sąd dokonując badania zgodności zaskarżonego postanowienia z prawem w zakresie określonym w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził również, aby Organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia naruszył inne – poza zaskarżonymi – przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania. 5.8. Końcowo stwierdzić należy, że nieniejsze rozstrzygniecie nie zamyka Zobowiązanemu kwestionowania prowadzonego w dalszym ciągu postępowania egzekucyjnego na podstawie zarzutu przedawnienia. Okoliczność ta może być bowiem podnoszona w ramach wniosku o umorzenie postępowania (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.), który to wniosek nie jest ograniczony żadnym terminem. 5.9. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI