Orzeczenie · 2025-04-15

I SA/Kr 178/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2025-04-15
NSApodatkoweWysokawsa
odpowiedzialność solidarnaczłonek zarząduzaległości podatkoweVATprawo do obronypostępowanie dowodoweTSUEOrdynacja podatkowauchylenie decyzji

Sprawa dotyczyła skargi J.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce o solidarnej odpowiedzialności skarżącej jako byłego członka zarządu C. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. naruszenia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej (O.p.) poprzez błędne przyjęcie jej winy za niezłożenie wniosku o upadłość oraz naruszenia zasad postępowania dowodowego (art. 122, 123, 187, 188, 191 O.p.) poprzez nierzetelną analizę materiału dowodowego i pominięcie dowodów świadczących o nieistnieniu transakcji. Organy podatkowe uznały postępowanie dotyczące odpowiedzialności solidarnej za odrębne od postępowania wymiarowego wobec spółki i odmówiły uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. (C-277/24 Adjak), który stwierdził, że osoba trzecia, potencjalnie odpowiedzialna solidarnie za zobowiązanie podatkowe, musi mieć możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym wobec podatnika, a także mieć dostęp do akt sprawy. Sąd uznał, że organy naruszyły prawo do obrony skarżącej, odmawiając jej możliwości kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego i nie uwzględniając jej wniosków dowodowych. Decyzja wymiarowa wobec spółki nie stanowi prejudykatu dla postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, lecz dokument urzędowy, którego wiarygodność jest wzruszalna. Sąd uchylił decyzje obu instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni prawnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie prawa do obrony członka zarządu w postępowaniu o odpowiedzialność solidarną, możliwość kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego wobec spółki, interpretacja wyroku TSUE C-277/24 Adjak.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy organ odmawia uwzględnienia wniosków dowodowych lub możliwości kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego w postępowaniu o odpowiedzialność osoby trzeciej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba trzecia, potencjalnie odpowiedzialna solidarnie za zaległości podatkowe spółki, może skutecznie podważyć ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym wobec spółki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoba trzecia musi mieć możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych dokonanych przez organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym wobec spółki, a także mieć dostęp do akt sprawy, zgodnie z prawem do obrony i wyrokiem TSUE C-277/24 Adjak.

Uzasadnienie

TSUE w wyroku C-277/24 Adjak wskazał, że prawo do obrony wymaga możliwości kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej. Decyzja wymiarowa nie jest prejudykatem, a jej domniemanie wiarygodności jest wzruszalne.

Czy odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących nieistnienia transakcji, na podstawie których naliczono zaległości podatkowe, narusza prawo do obrony członka zarządu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa uwzględnienia wniosków dowodowych, które mogą obalić domniemanie wiarygodności decyzji wymiarowej, narusza prawo do obrony członka zarządu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy naruszyły art. 187 § 1, art. 188 i art. 191 O.p. odmawiając uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącej, które miały na celu wykazanie nieistnienia transakcji i tym samym podważenie podstaw naliczenia podatku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieliczce.

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 116 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 116 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 194 § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

k.s.h. art. 299 § 2

Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do obrony skarżącej poprzez odmowę uwzględnienia wniosków dowodowych i możliwości podważenia ustaleń z postępowania wymiarowego wobec spółki, zgodnie z wyrokiem TSUE C-277/24 Adjak. • Decyzja wymiarowa wobec spółki nie stanowi prejudykatu dla postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, że z powodu ostatecznego charakteru decyzji wydanych w powiązanych postępowaniach administracyjnych organ podatkowy zostaje zwolniony z obowiązku zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z tych postępowań, w oparciu o które organ ten zamierza podjąć wobec niego decyzję, przez co podatnik ten zostaje pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych • Decyzja wymiarowa nabiera zatem status nie prejudykatu, lecz dokumentu urzędowego (art. 194 O.p.). Dokumentowi temu przysługuje domniemanie wiarygodności – jest to jednak domniemanie wzruszalne.

Skład orzekający

Grzegorz Klimek

przewodniczący

Michał Niedźwiedź

sprawozdawca

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do obrony członka zarządu w postępowaniu o odpowiedzialność solidarną, możliwość kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego wobec spółki, interpretacja wyroku TSUE C-277/24 Adjak."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organ odmawia uwzględnienia wniosków dowodowych lub możliwości kwestionowania ustaleń z postępowania wymiarowego w postępowaniu o odpowiedzialność osoby trzeciej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z prawem do obrony w kontekście odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, z silnym odniesieniem do orzecznictwa TSUE.

Czy członek zarządu może kwestionować długi spółki? Kluczowe orzeczenie WSA ws. prawa do obrony i wyroku TSUE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst