I UK 320/14

Sąd Najwyższy2015-03-03
SNubezpieczenia społeczneprawo ubezpieczeń społecznychWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższypełnomocnictwozastępstwo procesowedoradca podatkowyprofesordoktor habilitowanyk.p.c.prawo procesoweZUS

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu braku wymaganych kwalifikacji pełnomocnika do jej sporządzenia oraz braku wskazania podstaw kasacyjnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki I. Sp. z o.o. Spółki komandytowej od wyroku Sądu Apelacyjnego. Skarga została sporządzona przez profesora doktora habilitowanego nauk prawnych i ekonomicznych, który nie spełniał wymogów zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym. Dodatkowo, skarga nie zawierała wskazania naruszonych przepisów prawa. Z tych powodów, Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Zbigniewa Hajna rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez I. Spółkę z o.o. Spółki komandytowej w G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. w sprawie o wydanie pisemnej interpretacji. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 30 stycznia 2014 r., który oddalił apelację wnioskodawczyni. Sąd Najwyższy postanowił odrzucić skargę kasacyjną. Uzasadnienie opiera się na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, skarga została sporządzona przez prof. dra hab. J.N., który, mimo posiadania tytułu profesora nauk o przedsiębiorczości i rachunkowości nadanego w Niemczech, nie spełniał wymogów określonych w art. 87¹ § 2 k.p.c. dotyczących zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym. Sąd podkreślił, że pojęcia „profesor” i „doktor habilitowany nauk prawnych” należy interpretować zgodnie z polskimi przepisami, a przedstawione zaświadczenie z Niemiec nie potwierdzało posiadania stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych. Po drugie, skarga kasacyjna nie spełniała wymogów konstrukcyjnych określonych w art. 398⁴ § 2 k.p.c., gdyż nie przytoczono w niej podstaw kasacyjnych, czyli konkretnych naruszonych przepisów prawa. Sąd Najwyższy wskazał, że późniejsze ustanowienie pełnomocnika w osobie radcy prawnego nie mogło usunąć tych wad. W związku z powyższym, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna na podstawie art. 398⁶ § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba taka nie spełnia wymogów zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym, jeśli nie posiada stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych lub tytułu naukowego profesora nauk prawnych w rozumieniu polskich przepisów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pojęcia 'profesor' i 'doktor habilitowany nauk prawnych' należy interpretować zgodnie z polską ustawą o stopniach naukowych. Przedstawione zaświadczenie z zagranicznej uczelni nie potwierdzało posiadania stopnia doktora habilitowanego nauk prawnych, a jedynie zatrudnienie na stanowisku profesora nauk o przedsiębiorczości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
I. Spółka z o.o. Spółki komandytowej w G.spółkawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjastrona przeciwna

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 87¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych.

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna dotknięta brakiem nieusuwalnym podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

k.p.c. art. 398⁶ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398⁴ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymóg konstrukcyjny skargi kasacyjnej polegający na przytoczeniu podstaw kasacyjnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 87¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątki od obowiązku zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, obejmujące m.in. profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych.

u.s.n. art. 24 § ust. 1

Ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

Równoważność stopni naukowych nadanych przez uznane instytucje zagraniczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna sporządzona przez osobę nieposiadającą wymaganych kwalifikacji do zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym. Skarga kasacyjna nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych.

Odrzucone argumenty

Prof. dr hab. J.N. posiada kwalifikacje do reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym ze względu na posiadany tytuł naukowy i prowadzone zajęcia z prawa podatkowego. Późniejsze ustanowienie radcy prawnego może usunąć braki formalne skargi.

Godne uwagi sformułowania

pojęcia „profesor” i „doktor habilitowany nauk prawnych” winny być interpretowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. osoba nie posiadająca tytułu naukowego profesora nauk prawnych lub stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych, także wtedy gdy prowadzi zajęcia dydaktyczne na uczelni z zakresu nauk prawnych, nie spełnia wymogów określonych w art. 87¹ § 2 k.p.c. Sporządzenie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej w świetle art. 87¹ k.p.c. jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia go

Skład orzekający

Zbigniew Hajn

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zastępstwa procesowego przed Sądem Najwyższym, w szczególności kwalifikacji wymaganych od pełnomocników, w tym osób posiadających zagraniczne tytuły naukowe lub prowadzących zajęcia z prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kwalifikacji pełnomocnika oraz braku podstaw kasacyjnych. Interpretacja przepisów o stopniach naukowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu formalnego postępowania przed Sądem Najwyższym – kwalifikacji pełnomocników. Pokazuje, jak rygorystyczne są wymogi formalne i jak łatwo można stracić szansę na merytoryczne rozpoznanie sprawy przez niedopatrzenie formalne.

Profesor z zagranicy nie obroni skargi kasacyjnej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kto może reprezentować przed najwyższym sądem.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I UK 320/14
POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Hajn
w sprawie z odwołania I.  Spółki z o.o. Spółki komandytowej w G.
‎
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.
‎
o wydanie pisemnej interpretacji,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 3 marca 2015 r.,
‎
skargi kasacyjnej I. Spółki z o.o. Spółki komandytowej w G.  od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa […],
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 30 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny w […] w sprawie z odwołania I.  Sp. z o.o. Spółki komandytowej w G.  od decyzji ZUS Oddziału w L.  w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji, oddalił apelację wnioskodawczyni.
Wnioskodawczyni reprezentowana przez prof. dra hab. J.N., doradcę podatkowego, wniosła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła wskazany wyrok w całości. W skardze wniosła o jej przyjęcie do rozpoznania, nie precyzując jaka przesłanka przemawia za jej przyjęciem. Strona wezwana przez sąd odwoławczy do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej między innymi przez uzupełnienie pełnomocnictwa o wykazanie umocowania do reprezentacji strony przed Sądem Najwyższym, złożyła pismo procesowe, w którym podniosła, że osoba która sporządziła skargę kasacyjną spełnia wymagania stawiane w art. 87
1
k.p.c., gdyż jest „profesorem doktorem habilitowanym nauk prawnych i ekonomicznych, co potwierdza załączone aktualne zaświadczenie z dnia 13 czerwca 2014 r. wydane przez W. […] w Berlinie”. W sporządzonym przez tłumacza przysięgłego języka niemieckiego mgr R. N. tłumaczeniu wydanego przez W. […] w B.(H.) zaświadczenia wskazano, że zaświadcza się, że prof. dr hab. J. N. „począwszy od sierpnia 2008 roku posiada w W. […] w Berlinie na wydziale studiów dualnych profesurę na czas nieokreślony w dziedzinie nauk o ogólnej przedsiębiorczości i rachunkowości, których zakres przedmiotowy  obejmuje prawo (podatkowe) i ekonomikę przedsiębiorstwa, w szczególności międzynarodowe i krajowe prawo podatkowe, naukę o podatkach i rachunkowość finansową.” Już po wniesieniu skargi kasacyjnej wnioskodawczyni ustanowiła pełnomocnika w osobie rady prawnego do reprezentowanie jej w postępowaniu kasacyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga nie może być merytorycznie rozpoznana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 87
1
§ 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, a podejmowanych przed sądem niższej instancji. Natomiast art. 87
1
§ 2 k.p.c. stanowi, że powyższego przepisu nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcę prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także, gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca prawny Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Ze wskazanych wyżej przepisów wynika ograniczenie zdolności postulacyjnej stron w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.
Sporządzenie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego przez podmiot pozbawiony zdolności postulacyjnej w świetle art. 87
1
k.p.c. jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia go na podstawie art. 398
6
§ 2 k.p.c., jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku (
postanowienie
Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2014 r.,
II CZ 84/13,
LEX nr 1439387; postanowienie Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2009 r., II CZ 89/08, LEX nr 527186).
W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną jako pełnomocnik spółki sporządził i wniósł prof. dr hab. J.N.. Wnoszący skargę, wbrew podnoszonym argumentom, nie należy do kręgu podmiotów, o których mowa w art. 87
1
§ 2 k.p.c. Do kręgu wskazanych podmiotów nie należą doradcy podatkowi. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał ponadto, że legitymuje się stopniem naukowym doktora habilitowanego nauk prawnych ani w Polsce ani w Niemczech. P
ojęcia
„
profesor
” i „doktor habilitowany nauk prawnych” winny być interpretowane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (jednolity tekst:
Dz.U. 2014, poz. 1852
). Zgodnie z
art. 24.
ust 1 tej ustawy, „stopień naukowy lub stopień w zakresie sztuki nadany przez uznaną instytucję posiadającą uprawnienie do jego nadawania działającą w państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie członkowskim Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jest równoważny ze stopniem naukowym lub stopniem w zakresie sztuki, o których mowa w ustawie”. Pełnomocnik nie przedłożył jednakże dyplomu doktora habilitowanego, z którego wynikałoby, że uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych. Z załączonego zaświadczenia W. […] w Berlinie z 13 czerwca 2014 r. wynika jedynie, że dr hab. J. N. jest tam zatrudniony na czas nieokreślony na stanowisku profesora nauk o przedsiębiorczości, a w szczególności rachunkowości zewnętrznej i w związku z tym zajmuje się takimi przedmiotami jak prawo podatkowe, a nie, że ma tytuł naukowy profesora nauk prawnych, którego tyczy art.
87
1
§ 2 k.p.c. W związku z tym należy stwierdzić, że osoba nie posiadająca tytułu naukowego profesora nauk prawnych lub stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk prawnych, także wtedy gdy prowadzi zajęcia dydaktyczne na uczelni z zakresu nauk prawnych, nie spełnia wymogów określonych w
art.
87
1
§ 2 k.p.c.
Późniejsze umocowanie przez spółkę do reprezentowania jej w postępowaniu kasacyjnym radcy prawnego nie pociągało za sobą obowiązku wezwania tego pełnomocnika do podpisania skargi w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych skargi. Skarga kasacyjna została podpisana przez doradcę podatkowego prof. dra hab. J. N., co powoduje, że podpisu tego, nie można uznać za nieistniejący, czy niewywołujący skutków prawnych, tym bardziej, że z treści skargi wynika, że był on osobą ją sporządzającą. Niemożliwe jest zatem późniejsze usunięcie wskazanego braku przez pełnomocnika strony w osobie rady prawnego (postanowienia Sądu Najwyższego z: 23 lutego 2012 r., V CZ 132/11, LEX nr 1164756; 21 września 2011 r., I CZ 59/11, LEX nr 964456).
Niezależnie od powyższego skarga kasacyjna, będąca ściśle sformalizowanym środkiem prawnym, nie spełnia w niniejszej sprawie wymagania konstrukcyjnego w postaci przytoczenia podstaw kasacyjnych, wskazanego w art. 398
4
§ 2 k.p.c. Spełnienie tego wymagania polega na przytoczeniu naruszonego przepisu prawa, przez określenie go numerem artykułu, z podaniem paragrafu, punktu czy ustępu oraz określeniu ustawy, w której jest zamieszczony. Samo formalne powołanie się na jedną z podstaw określonych w art. 398
3
§ 1 k.p.c. nie jest wystarczające i nie stanowi przytoczenia podstawy kasacyjnej (
postanowienie
Sądu Najwyższego z 14 maja 2012 r.,
II CSK 671/11,
LEX nr 1232598)
.
Sporządzający skargę kasacyjną nie przytoczył w podstawie kasacyjnej żadnego przepisu, który naruszyć miał Sąd drugiej instancji. Brak spełnienia wskazanego wymogu konstrukcyjnego również prowadzi do odrzucenia skargi
a limine.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie
art. 398
6
§ 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI