I SA/Kr 175/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2014-05-29
NSApodatkoweŚredniawsa
przywrócenie terminuuchybienie terminuodwołanieOrdynacja podatkowachoroba psychicznaschizofreniastarannośćwinapostanowieniesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargi w sprawie dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu, uznając, że choroba psychiczna skarżącej nie zwalniała jej z winy w niezachowaniu terminu.

Sprawa dotyczyła skarg A.W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, który stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej oraz odmówił przywrócenia terminu. Skarżąca argumentowała, że choroba psychiczna uniemożliwiła jej złożenie odwołania w terminie. Sąd uznał jednak, że długotrwały charakter schorzenia nie usprawiedliwia braku winy i oddalił skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargi A.W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, które stwierdzały uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej oraz odmawiały przywrócenia tego terminu. Organ podatkowy uznał, że decyzja została doręczona w terminie, a odwołanie złożono znacznie po jego upływie. Wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony, ponieważ skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi, mimo podnoszenia długotrwałej choroby psychicznej. Sąd, analizując sprawę, podkreślił, że zgodnie z Ordynacją podatkową, przywrócenie terminu wymaga braku winy, co należy oceniać w kategoriach starannego działania. Sąd stwierdził, że skarżąca, mimo długotrwałego leczenia psychiatrycznego od 1992 roku, nie wykazała nagłego pogorszenia stanu zdrowia w kluczowym okresie, a jej schorzenia miały charakter stały i przewidywalny. Sąd uznał, że skarżąca mogła uwzględnić swoje problemy zdrowotne przy podejmowaniu czynności procesowych, np. poprzez zapewnienie pomocy lub ustanowienie pełnomocnika. W związku z tym, sąd uznał postanowienia organu za zasadne i oddalił skargi, wskazując jednocześnie, że zarzuty dotyczące meritum podatku nie były przedmiotem tej sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, długotrwały i przewidywalny charakter schorzenia psychicznego, od 1992 roku, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi i nie podjęła środków zaradczych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca, mimo choroby psychicznej, powinna była uwzględnić jej długotrwały charakter przy podejmowaniu czynności procesowych i podjąć odpowiednie kroki, np. zapewnić pomoc lub ustanowić pełnomocnika, aby uniknąć uchybienia terminowi. Brak winy w uchybieniu terminowi wymaga wykazania, że przeszkoda była niezależna od strony i uniemożliwiała działanie mimo dołożenia największego wysiłku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Ordynacja podatkowa art. 162 § 1

Ordynacja podatkowa

Przywrócenie terminu wymaga wykazania braku winy w uchybieniu terminowi, co należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania. Strona ma obowiązek uprawdopodobnić brak swej winy, uwiarygodniając stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas i uniemożliwiła działanie mimo dołożenia największego wysiłku.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa ocena organu, że okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie zwalniają skarżącej od winy w uchybieniu terminowi. Długotrwały i przewidywalny charakter schorzeń psychicznych skarżącej nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu. Skarżąca miała możliwość podjęcia środków zaradczych w celu uniknięcia uchybienia terminowi.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej opierająca się na nagłym pogorszeniu stanu zdrowia psychicznego w okresie uchybienia terminowi. Argumenty dotyczące zasadności merytorycznej decyzji podatkowej obciążającej skarżącą obowiązkiem zapłaty podatku.

Godne uwagi sformułowania

Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Strona ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach. W tych realiach tak określone schorzenia nie mogą być wystarczającą podstawą wyłączenia winy w niezachowaniu terminu, tym bardziej nie mogą być uznane za przyczynę nagłą i zaskakującą, lecz mającą charakter stały i przewidywalny. Zaniechanie tych działań przez skarżącą musi wpływać na ocenę wniosku o przywrócenie terminu.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Piotr Głowacki

sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przywrócenia terminu w sprawach podatkowych w kontekście chorób psychicznych, wymóg starannego działania strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z chorobą psychiczną i wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza ważny temat granicy między chorobą a odpowiedzialnością procesową, co jest interesujące dla prawników procesowych i podatkowych. Pokazuje, jak sąd ocenia argumenty związane ze zdrowiem psychicznym w kontekście formalnych wymogów proceduralnych.

Choroba psychiczna a terminy w urzędzie: kiedy sąd uzna brak winy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 175/14 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2014-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Piotr Głowacki /sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Przywrócenie terminu
Sygn. powiązane
II FSK 3286/14 - Wyrok NSA z 2016-12-01
II FSK 3288/14 - Wyrok NSA z 2015-05-08
I SA/Łd 668/14 - Wyrok WSA w Łodzi z 2014-06-30
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 162 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 175/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: st. referent Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r., sprawy ze skarg A.W. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2013 r. Nr [...],[...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - skargi oddala -
Uzasadnienie
Postanowieniami z dnia 29 listopada 2013 r. nr [...] i nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej, stwierdził uchybienie przez A.W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3.06.2013r. nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości w 2012r. oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji.
Uzasadniając rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ przyjął, że decyzja została doręczona A.W. w dniu 10.06.2013r. o czym świadczy potwierdzenie jej odbioru znajdujące się w aktach sprawy, a zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24.06.2013r. Strona złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego osobiście dopiero w dniu 25.10.2013r.
U podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu leżało zaś ustalenie przez Dyrektora Izby Skarbowej, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie nastąpiło bez jej winy tj. w sposób przewidziany w art. 162 Ordynacji podatkowej. W ocenie organu we wniosku o przywrócenie terminu wskazano jedynie na długotrwałą chorobę trwającą "od okresu wniesienia decyzji do dnia dzisiejszego" oraz wpływ silnych leków antydepresyjnych, czego skutkiem strona nie była w stanie złożyć odwołania w terminie. Jednak z akt sprawy wynika, że decyzja I instancji została odebrana przez stronę osobiście w dniu 10.06.2013r., a z załączonej do akt sprawy dokumentacji medycznej, że strona pozostaje ciągle w leczeniu psychiatrycznym od 2000r. W dniu 3.07.2013r. złożyła do organu podatkowego wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej i stan jej zdrowia nie był tu przeszkodą. Decyzją z dnia 16.07.2013r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego rozłożył zaległość podatkową na raty. Strona odebrała decyzję osobiście w dniu 5.08.2013r., a zatem, należy domniemywać, że nie było również przeszkód do złożenia odwołania od decyzji z dnia 3.06.2013r. w terminie tj. do dnia 24.06.2013r.
Skargi na powyższe postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła A.W., podnosząc iż od 1992r. choruje na schizofrenię, która ma charakter przewlekły, a od dłuższego czasu choroba pogłębiła się na tyle, że nie zdaje sobie sprawy z czynności, które miały miejsce. Nie uchybiła terminowi, bo była wówczas chora i nie świadoma terminu. Nadto skarżąca zakwestionowała zasadność decyzji obciążającej ją podatkiem. Wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie połączył sprawy dotyczące zaskarżonych postanowień - sygn. akt od I SA/Kr 175/14 do I SA/Kr 176/14, w celu prowadzenia ich i rozstrzygnięcia pod wspólną sygn. I SA/Kr 175/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Skargi są niezasadne i podlegają oddaleniu.
Skarżony organ prawidłowo ocenił, że okoliczności podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu nie zwalniają skarżącej od winy w uchybieniu terminu. Konsekwencją zaś odmowy przywrócenia terminu było stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołań.
W art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wprowadzono warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu. Spełnienie tego warunku należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego reguł starannego działania. Przy tym osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna, istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i jednocześnie uniemożliwiła jej działanie, nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011r. I FSK 2000/09 opubl. LEX nr 785329).
Wobec powyższego wskazać należy na zgłaszaną przez skarżącą okoliczność stałego i długotrwałego tj. co najmniej kilkunastoletniego leczenia psychiatrycznego. Ze złożonego wraz ze skargą zaświadczenia lekarskiego wynika, że leczenie to trwa od 1992r. Wbrew twierdzeniom akcentowanym przez skarżącą, a dotyczącym nagłego pogorszenia stanu zdrowia, nie przedstawiła ona we wniosku o przywrócenie terminu żadnych dowodów na to, iż w prawnie doniosłym okresie czerwca 2013r. nastąpiło znaczne pogorszenie stanu jej zdrowia. Załączone do skargi zaświadczenie lekarskie dotyczy wszak dopiero października 2013r., a wniosek o ubezwłasnowolnienie pochodzi ze stycznia 2014r. Nadto w ocenie sądu przywoływane przez skarżącą w sposób nader ogólny zaburzenia nie mogą same w sobie, bez ich uszczegółowienia, zindywidualizowania i konkretyzacji implikować kwestii terminowości w wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków procesowych, mało tego - z racji ich długotrwałości (od 1992r.) , a także samodzielnego w tym czasie funkcjonowania, skarżąca winna uwzględnić rzeczone okoliczności przy podejmowaniu wszelkich czynności procesowych. W tych realiach tak określone schorzenia nie mogą być wystarczającą podstawą wyłączenia winy w niezachowaniu terminu, tym bardziej nie mogą być uznane za przyczynę nagłą i zaskakującą, lecz mającą charakter stały i przewidywalny. Stały i długotrwały charakter schorzeń skarżącej powoduje, iż można od niej wymagać, aby uwzględniała je przy podejmowaniu czynności sądowych i tak je organizowała, aby uniknąć ujemnych skutków procesowych poprzez chociażby zapewnienie pomocy ze strony córki lub ustanowienie pełnomocnika w sprawie. Zaniechanie tych działań przez skarżącą musi wpływać na ocenę wniosku o przywrócenie terminu. Zatem ocena ta dokonana przez organ w zaskarżonym postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu jest w pełni zasadna. Dotyczy to także wskazania przez organ na szereg czynności procesowych, które skarżąca w sprawie dokonała w terminie pomimo swojej choroby. Skarżąca miała więc, co wyżej wskazano możliwości uniknięcia negatywnych skutków procesowych w postaci uchybienia terminu przy dołożeniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. Powyższe skutkuje zasadnym stwierdzeniem przez skarżony organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Natomiast podnoszone w skargach zarzuty w zakresie niezgodnego z prawem nałożenia na skarżącą obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonych postanowień, gdyż nie stanowią przedmiotu niniejszej sprawy, która dotyczy terminowości złożenia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając powyższe na uwadze, sąd skargi oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 ustawy o p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI