Orzeczenie · 2006-12-06

I SA/Kr 1689/04

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2006-12-06

NSApodatkoweWysokawsa

podatek dochodowyPITwspólne rozliczenieśmierć małżonkaTrybunał Konstytucyjnykorekta zeznaniaterminzasada zaufaniapostępowanie podatkowenadpłata

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła wniosku podatniczki B. G. o przyjęcie korekty zeznania podatkowego PIT-36 za 2001 rok, złożonego po nagłej śmierci męża. Podatniczka powołała się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 maja 2004 roku, które uznało za niezgodne z Konstytucją pozbawienie wdów możliwości wspólnego opodatkowania zmarłym małżonkiem, jeśli zgon nastąpił w trakcie roku podatkowego. Organy podatkowe, zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego, jak i Dyrektor Izby Skarbowej, umorzyły postępowanie lub utrzymały w mocy decyzję o umorzeniu, argumentując przekroczeniem miesięcznego terminu na wznowienie postępowania od dnia wejścia w życie orzeczenia TK oraz tym, że wyrok TK nie działa wstecz. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę zaufania do organów podatkowych i obowiązek udzielania informacji. Sąd wskazał, że w przypadku wątpliwości co do wniosku, organy powinny wezwać do jego doprecyzowania i udzielić wyjaśnień, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. Sąd podkreślił, że orzeczenie TK może stanowić podstawę do stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, a organy powinny merytorycznie zbadać zasadność wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wznowienia postępowania i stwierdzenia nadpłaty w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, a także zasady zaufania do organów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci małżonka w trakcie roku podatkowego i możliwości korekty zeznania po wejściu w życie orzeczenia TK.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatniczka, której małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego, może złożyć korektę zeznania podatkowego za ten rok w celu wspólnego rozliczenia, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją przepisów pozbawiających takiej możliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatniczka miała prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego, a organy podatkowe powinny merytorycznie rozpoznać jej wniosek, a nie umarzać postępowanie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły zasadę zaufania i obowiązek informowania, umarzając postępowanie zamiast merytorycznie rozpoznać wniosek o korektę zeznania po śmierci małżonka, co było uzasadnione orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.

Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisu z Konstytucją może stanowić podstawę do stwierdzenia nadpłaty podatku na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, nawet jeśli wniosek został złożony po terminie na wznowienie postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie TK może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd podzielił pogląd, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania przewidzianego w art. 190 ust. 4 Konstytucji, w tym o stwierdzenie nadpłaty na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej.

Czy organ podatkowy pierwszej instancji, uznając niedopuszczalność wznowienia postępowania, powinien orzec o odmowie wznowienia, a nie o umorzeniu postępowania?

Odpowiedź sądu

Tak, organ pierwszej instancji naruszył przepisy dotyczące wznowienia postępowania, orzekając o umorzeniu zamiast o odmowie wznowienia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ I instancji, uznając niedopuszczalność wznowienia postępowania, naruszył dyspozycję przepisów dotyczących wznowienia postępowania, stosując art. 208 Ordynacji podatkowej (umorzenie) zamiast art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej (odmowa wznowienia).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Sąd uchylił decyzje organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji, uznając, że sprawa powinna zostać rozpoznana co do istoty.

Przepisy (17)

Główne

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2004 roku, który pozbawiał prawa do wspólnego opodatkowania małżonków, gdy jedno z nich zmarło w trakcie roku podatkowego. Uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez TK.

o.p. art. 74 § pkt 1

Ordynacja podatkowa

Określenie wysokości nadpłaty, gdy powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Pomocnicze

o.p. art. 240 § § 1 pkt 8

Ordynacja podatkowa

Podstawa do wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny.

o.p. art. 241 § § 2 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Umożliwia wznowienie postępowania na żądanie strony w przypadku zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie po wejściu w życie orzeczenia TK.

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i obowiązek udzielania informacji.

o.p. art. 237 § § 2

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego.

o.p. art. 208

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

o.p. art. 243 § § 3

Ordynacja podatkowa

Przepis dotyczący orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § pkt.1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 3