I SA/Kr 1662/21

I SA/Kr 1662/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Klimek
Michał Niedźwiedź
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 480/24 - Wyrok NSA z 2024-06-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 121 par. 1, art. 122, art. 123, art. 187 par. 1, art. 190, art. 191 i art. 192
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a), art. 108 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 1662/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 kwietnia 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Klimek, Sędzia WSA Michał Niedźwiedź, , Protokolant: Referent stażysta Marcin Mastej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r., sprawy ze skarg E. Sp. z o.o. w K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 24 września 2021 r. nr 1201-IOP2-3.4103.12.2021.18 w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2016 r. i kwiecień 2017 r. oraz z dnia 24 września 2021 r. nr 1201-IOP2-3.4103.12.2021.17 w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2016 r. oddala skargi.
Uzasadnienie
Obecnie zaskarżonymi do WSA w Krakowie decyzjami z 24 września 2021 r., nr: 1201-IOP2-3.4103.12.2021.18, 1201-IOP2-3.4103.12.2021.17, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (DIAS) utrzymał w mocy decyzje organu I instancji – Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Stare Miasto (NUS) z 16 lutego 2021 r. w przedmiocie określenia E. sp. z o.o. w K. (skarżąca spółka, strona, podatnik) wysokości podatku od towarów i usług odpowiednio za: marzec 2016 r. i kwiecień 2017 r. oraz listopad i grudzień 2016 r.
Organ I instancji przeprowadził u skarżącej kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług - zasadności zwrotu VAT za marzec 2016 r. i kwiecień 2017 r. oraz listopad i grudzień 2016 r. W toku przeprowadzonej kontroli skarżąca nie przedłożyła zarówno rejestrów, jak i faktur zakupu i sprzedaży. W związku z powyższym zakwestionowano jej prawo do odliczenia podatku naliczonego. W zakresie podatku należnego z uwagi brak możliwości zweryfikowania danych w zakresie obrotu i podatku należnego wykazanego w deklaracjach, podstawę opodatkowania i kwoty podatku należnego przyjęto zgodnie ze złożonymi przez kontrolowaną spółkę deklaracjami. W związku z powyższym NUS wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za ww. okres.
W konsekwencji powyższego NUS wydał w dniu 16 lutego 2021 r. decyzje, którą określił skarżącej nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w kwocie 0 zł. Organ określił także podatek do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT).
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, organ II instancji wydał decyzje jak na wstępie. W uzasadnieniu swojego stanowiska DIAS wskazał, że z analizy zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, że w okresie objętym niniejszym postępowaniem spółka nie mogła dokonać dostawy towarów na rzecz podmiotów gospodarczych wymienionych na wystawionych fakturach. Tym samym wystawione przez spółkę faktury nie potwierdzają rzeczywistych czynności gospodarczych. Analiza transakcji wynikających z zakwestionowanych faktur prowadzi do wniosku, że miały być one przeprowadzane bez gospodarczego celu, bez związku z osiąganymi przychodami i bez zamiaru osiągnięcia zysku, przede wszystkim z podmiotami powiązanymi ze sobą kapitałowo i personalnie. Podmioty, na których rzecz spółka wystawiała faktury były w rzeczywistości podmiotami, gdzie prezesem i prokurentem były te same osoby czyli Ł.G. oraz Z.G. Członkami zarządu spółek również były te sarnę osoby lub członkowie ich rodziny. W spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością prokurentem spółek jest Z.G., który jest również pełnomocnikiem firm jednoosobowych prowadzonych przez członków jego rodziny. Osobami formalnie obcymi względem rodziny G. byli R. i M. M. oraz M.L., niemniej jednak udział ww. osób w transakcjach z podmiotami zarządzanymi formalnie i nieformalnie przez Z.G. wskazuje, że osoby te działały w porozumieniu ze Z.G., zaś celem przeprowadzanych transakcji była nie tyle rzeczywista działalność gospodarcza, ile stworzenie iluzji jej prowadzenia. Wynika to również z przytoczonych tu zeznań ww. osób. Brak jest również logicznego, gospodarczego i ekonomicznego uzasadnienia obrotu tego rodzaju towarami. Towary te nie były związane z produkcją i nie były przeznaczone do obrotu handlowego. Nie stwierdzono, aby zostały wykorzystane w procesie produkcji, w trakcie wykonywania usług lub nabyte przez finalnego konsumenta. Łańcuch wykazanych transakcji pozostawał całkowicie bez związku z rzeczywistym obrotem gospodarczym. Przedmiot działalności wszystkich firm powiązanych personalnie i kapitałowo ujęto bardzo szeroko i w dużej mierze jest on taki sam. Analiza deklarowanych transakcji prowadzi do wniosku, że ich celem było wyłącznie upozorowanie prowadzenia przez spółkę rzeczywistej działalności, a dokonywane transakcje nie mające cech rzeczywistego obrotu zmierzały jedynie do uzyskania nienależnego zwrotu podatku.
DIAS zwrócił uwagę, że w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego pomimo wielokrotnych wezwań spółka nie przedłożyła kompletnej dokumentacji źródłowej. Tym samym organy podatkowe obu instancji nie mają możliwości ustalenia jakie dokumenty uwzględniono do rozliczenia podatku naliczonego, ich związku ze sprzedażą opodatkowana jak również podmiotów na rzecz których Spółka wystawiła faktury oraz zweryfikowania danych wykazanych w złożonych deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe.
Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy dotyczący badanego okresu nie potwierdza zeznań prokurenta, zgodnie z którymi spółka miała zajmować się pakowaniem zakupionych części urządzeń sanitarnych lub ich kompletowaniem i składowaniem w gotowe elementy, a następnie ich dalszą sprzedażą. Dowody pozyskane w trakcie postępowania nie potwierdzają również świadczenia usług implementacji towaru należącego do F. w marketach (lub podzlecania ich innym podmiotom powiązanym ze spółką). W wyniku przeprowadzonych czynności dowodowych oraz zgromadzonego w ich toku materiału ustalono, że spółka nie miała potencjału kadrowego zdolnego do realizacji ww. usług i uznano w związku z tym, że nie wykonywała w badanym okresie usług implementacji to wara w marketach na rzecz F. Ustalono, że wszystkie zakwestionowane faktury wystawione w spornym okresie dotyczyły transakcji z podmiotami powiązanymi rodzinnie i kapitałowo. Wszystkie podmioty uczestnicząc w tych transakcjach, były zarządzane przez jedną osobę Z.G.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie szeregu przepisów postępowania procesowego oraz materialnego, które skupiają się wokół błędnych ustaleń faktycznych organu co do nierzetelności zakwestionowanych faktur, a w konsekwencji błędnego przyjęcia, że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. ze zm.), dalej w skrócie "p.p.s.a.", w ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Jeżeli sąd nie stwierdzi naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W określonych granicach orzekania, Sąd uznał skargi za niezasadne.
Przedmiotem sporu była przede wszystkim prawidłowość przeprowadzonego przez organy postępowania dowodowego, w tym dokonana ocena zebranych w sprawie dowodów na okoliczność rzeczywistych transakcji obrotu prowadzonego przez skarżącą spółkę w badanym okresie. Skarżący zarzucał, że organ bezpodstawnie zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług, zbyt wąsko zakreślił zakres czynności dowodowych, a także bezzasadnie odmówił wnioskowanych dowodów. Organy podatkowe przyjęły natomiast, że wobec udowodnionego, ich zdaniem, braku wiarygodnych źródeł pochodzenia towarów, brak dowodów dostaw towarów i ich składania, a także wobec istnienia fikcyjnych odbiorców zagranicznych, w rzeczywistości nie dochodziło do zakupu towarów i usług, a więc nabywca, czyli strona skarżąca nie była uprawniona do odliczania podatku naliczonego w oparciu o zakwestionowane faktury.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo, nie naruszono przepisów prawa procesowego, w szczególności w zakresie zbierania i oceny dowodów. Organy dokonały również prawidłowej wykładni powołanych niżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. Dz. U. 2011 r., Nr 177 poz. 1054 ze zm., dalej jako "u.p.t.u."), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. wskazano, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Przepisy te implementują regulacje zawarte w art. 167 i art. 168 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1, dalej "Dyrektywa 2006/112/WE"). Z kolei w myśl art. 108 u.p.t.u., w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty, a regułę tę stosuje się odpowiednio, w przypadku gdy podatnik wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku wyższą od kwoty podatku należnego.
Oceniając zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczące art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, prawo do odliczenia podatku naliczanego nie jest przywilejem podatkowym, ale elementem konstrukcyjnym podatku od wartości dodanej, czyli podatku od towarów i usług. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie polskich sądów i potwierdzane także w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadłych w związku z interpretacją unijnych dyrektyw regulujących podatek od towarów i usług, implementowanych w przepisach polskich.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, że sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w niej wykazanego. Faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi w niej kontrahentami, czyli legalnego (zgodnego z prawem) obrotu jest bezskuteczna prawnie, a w związku z tym nie może wywołać żadnych skutków podatkowych zarówno u jej wystawcy, jak i odbiorcy (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2007 r. sygn. akt I FSK 979/06). Przyznanie bowiem prawa do odliczenia podatku w takim przypadku oznaczałoby, że prawo do odliczenia przysługuje z tytułu samego posiadania faktury z wykazanym podatkiem, który nie jest należny od podmiotu, który fakturę taką wystawił, jako nierealizującym czynności opisanej w tej fakturze. Tymczasem prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę, czyli obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu. Jeżeli brak takiej faktycznej czynności u wystawcy faktury, nie może z jej tytułu powstać obowiązek podatkowy, a tym samym brak prawa do odliczenia podatku z takiej faktury. Z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u. wynika, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, a nie o kwotę wykazaną jedynie jako ten podatek, nie będąc nim faktycznie, a więc nie będąc świadczeniem należnym Skarbowi Państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 480/07; 20 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 1029/07; 27 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 628/07; 27 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 745/07; 24 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1699/07; 24 lutego 2009 r., sygn. akt I FSK 1700/07, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 22 kwietnia 2002 r., sygn. akt FPS 2/02).
Istotny dla rozstrzygnięcia zarzutu naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług jest wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 21 czerwca 2012 r. wydanym w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11 Mahagében kft (niepub., dostępne na http://curia.europa.eu/), który uznał, że ponieważ odmowa prawa do odliczenia stanowi wyjątek od zasady podstawowej, a organ podatkowy zobowiązany jest wykazać istnienie obiektywnych przesłanek prowadzących do wniosku, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż transakcja mająca stanowić podstawę prawa do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez dostawcę lub inny podmiot działający na wcześniejszym etapie obrotu (pkt 49 wyroku). Jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabyć towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności (pkt 60 wyroku).
Jednak organy podatkowe nie mogą w sposób generalny wymagać, by podatnik zamierzający skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT badał, czy wystawca faktury za towary lub usługi, których odliczenie ma dotyczyć, jest podatnikiem, czy dysponuje towarami będącymi przedmiotem transakcji i jest w stanie je dostarczyć oraz czy wywiązuje się z obowiązku złożenia deklaracji i zapłaty podatku VAT, w celu upewnienia się, że podmioty działające na wcześniejszych etapach obrotu nie dopuszczają się nieprawidłowości lub przestępstwa, albo żeby podatnik ten posiadał potwierdzające to dokumenty (pkt 61 wyroku). Co do zasady bowiem to do organów podatkowych należy dokonywanie niezbędnych kontroli podatników w celu wykrycia nieprawidłowości i naruszeń przepisów prawa w zakresie podatku VAT oraz karanie podatników winnych takich nieprawidłowości lub naruszeń (pkt 62 wyroku).
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że organy podatkowe zasadnie odmówiły skarżącej prawo do odliczenia podatku naliczonego. Ustalenia organów skarbowych wskazują, że transakcje uwidocznione w zakwestionowanych fakturach, w rzeczywistości nie miały miejsca. W takiej sytuacji, nie ma znaczenia, czy skarżący mógł i powinien wiedzieć, czy na wcześniejszych etapach obrotu dochodziło do nieprawidłowości w samych transakcjach lub w zakresie rozliczenia podatku VAT. Faktury, które akceptował bowiem podatnik i wywodził z nich prawo do odliczenia podatku VAT, nie dokumentowały rzeczywistych transakcji dokonanych przez skarżącego.
Bogaty materiał dowodowy zgromadzony przez organy pozwolił na ustalenie mechanizmu działania, polegającego na wprowadzaniu transakcji zakupów towarów i usług do ksiąg firm trzecich na podstawie fikcyjnych faktur; transakcjach dokonywanych pomiędzy kilkunastoma podmiotami powiązanymi osobowo. W konsekwencji m.in. skarżący wykazywał podatek naliczony z faktur dotyczących nabycia towarów (które w rzeczywistości nie miały miejsca), uzyskując zwrot podatku VAT lub zmniejszenie obciążenia podatkowego w tym podatku. Organy dokonały analizy mechanizmu i okoliczności wystawiania faktur niedokumentujących rzeczywistych transakcji, przedstawiając przekonywujące dowody wskazujące na fikcyjność tych transakcji. Dla udowodnienia nierzeczywistego charakteru transakcji związanych z handlem wodą oraz dla obiektywnej oceny działań podatnika w zakresie tych transakcji niezbędna była w szczególności analiza źródeł pochodzenia towarów, analiza środków transportu oraz zasobów osobowych (kierowców) wykorzystywanych w związku ze wskazaną działalnością, miejsc przechowywania towarów oraz analiza innych dowodów mogących ewentualnie potwierdzić rzeczywiste wykonanie usług.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika bezspornie, że działania skarżącej ograniczały się jedynie do bezpodstawnego wystawiania faktur VAT za usługi i dostawy, które w rzeczywistości nie miały miejsca. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że pomimo formalnego zarejestrowania skarżąca nie prowadziła rzeczywistej działalności, o czym świadczą szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji okoliczności:
• brak przedłożenia pełnej dokumentacji księgowej i podatkowej,
• powiązania osobowe pomiędzy podmiotami, które były formalnie lub nieformalnie zarządzane przez Z.G.,
• zamknięty krąg dostawców i odbiorców,
• ze zgromadzonych w toku postępowania faktur wynika, iż transakcje zakupu i sprzedaży odbywały się pomiędzy podmiotami powiązanymi rodzinnie,
• brak ekonomicznego celu podejmowanych transakcji za wyjątkiem wytworzenia warunków koniecznych dla uzyskania zwrotu podatku VAT przez firmy i spółki powiązane rodzinnie z osobą Pana Z.G.,
• brak faktur świadczących o ponoszeniu jakichkolwiek kosztów prowadzonej działalności gospodarczej (zakupu woreczków, które miały służyć do pakowania artykułów sanitarnych i hydraulicznych, kosztów energii elektrycznej, telefonów, zakupu artykułów biurowych, paliwa), brak zaplecza kadrowego, • wskazywane w zgłoszeniach rejestracyjnych adresy siedziby i miejsc prowadzenia działalności gospodarczej kontrahentów były nierzetelne, spółki pod wskazanymi adresami nie posiadały rzeczywistej siedziby ani nie prowadziły pod wskazanymi adresami działalności gospodarczej,
• podmioty rzekomo współpracujące nie przedkładały pełnej dokumentacji księgowej w celu potwierdzenia transakcji ze spółką,
• zeznania K.P. - osoby prowadzącej księgowość wszystkich podmiotów powiązanych, z których wynika, że w sprawie wszystkich podmiotów kontaktowała się ze Z.G. Rejestry dla celów podatku VAT sporządzała w oparciu o zestawienia i skany dokumentów przesyłanych drogą elektroniczną, nie była w posiadaniu oryginałów tych dokumentów,
• zeznania osób mających współpracować ze skarżącą, np. I.M., który był wskazany jako osoba zatrudniona w 2015 r. i 2016 r. na umowę cywilno-prawną w E. Sp. z o,o. oraz osoba reprezentująca podmiot E. Sp. z o.o. przy zawieraniu w dniu 31 października 2015 r. umowy o świadczenie usług implementacji pomiędzy E. Sp. z o.o., a H. zeznał iż w latach 2015-2018 nie pracował w podmiotach G. Sp. z o.o., H. ani E. Sp. z o.o., jak również nie współpracował w żaden sposób z tymi podmiotami, nie występował w imieniu tych firm, nie uczestniczył w transakcjach przeprowadzanych przez te podmioty.
W odniesieniu do zarzutów skarg, zmierzających do wykazania, że podczas gromadzenia i oceny materiału dowodowego w toku postępowania organy dopuściły się naruszenia zasad wynikających z art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 187 § 1, art. 190, art. 191 i art. 192 o.p., Sąd uznał je za niezasadne. Dokonując ustaleń faktycznych organy podatkowe korzystały z szerokiego wachlarza dowodów, a to z dowodów osobowych oraz obszernej dokumentacji. Skarżący nie podważył skutecznie dokonanej na tej podstawie oceny poszczególnych dowodów. Skarżący - negując ustalenia faktyczne dokonane przez organy podatkowe, poprzez wytknięcie rzekomych naruszeń proceduralnych, w toku postępowania kontrolnego oraz podatkowego - nie zdołał zaprezentować wiarygodnych przeciwdowodów, które zmierzałyby do podważenia tych ustaleń.
Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy prawa materialnego podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. l FSK 256/07, wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2010 r., sygn. akt l GSK 993/09).
W postępowaniu podatkowym nacisk kładzie się na zasadę współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakąś okoliczność faktyczną wynikającą z dowodów zgromadzonych przez organ, to na tym podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji m.in. poprzez przedstawienie stosownego dowodu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2004r., sygn. akt: III SA/Wa 1452/02). Nie można więc nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających, iż faktury dokumentowały rzeczywiste transakcje gospodarcze. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada wymogom logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego tj., gdy wyprowadzone ze zgromadzonych dowodów wnioski naruszają przesłanki swobodnej oceny dowodów. Zarzut ten nie może jednak sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy podatkowe.
Zgodnie z treścią art. 180 § 1 tej ustawy jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zasada wyrażona w art. 180 § 1 o.p. została rozwinięta w art. 181 § 1 tej ustawy, z którego wynika, że dowodami mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. W postępowaniu podatkowym bowiem nie obowiązuje zasada bezpośredniości, a stan faktyczny może zostać ustalony na podstawie dowodów przeprowadzonych przez inny organ. W konsekwencji, korzystanie z tak uzyskanych zeznań samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 Ordynacji podatkowej), ani też innych przepisów Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe miały więc prawo do tego, by w niniejszym postępowaniu wykorzystać materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowań podatkowych prowadzonych wobec kontrahentów firmy oraz materiał zgromadzony w toku postępowań karnych dotyczących kontrahentów skarżącego. Takie działanie - jak wcześniej wskazano - nie stanowi naruszenia zasad postępowania podatkowego. Z powołanych wyżej przepisów nie wynika prawny nakaz powtórzenia w toku postępowania podatkowego przesłuchania świadka, który zeznawał w innym postępowaniu. Wykorzystanie w postępowaniu podatkowym dowodów zgromadzonych w innym postępowaniu nie stanowi więc naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, nie uzasadnia też twierdzenia strony o tendencyjności organu i jego dążeniu do uzasadnienia z góry założonych nieprawidłowości transakcji gospodarczych realizowanych przez podatnika.
Co istotne, z akt sprawy wynika, że wszystkie zgromadzone dowody, zostały formalnie włączone do akt prowadzonego postępowania, a stronie zapewniono możliwość wypowiedzenia się co do nich.
Nadto, w ocenie Sądu organy podatkowego postąpiły prawidłowo, odmawiając skarżącemu w decyzjach dotyczących zobowiązania podatkowego w podatku VAT za ww. okres prawa do obniżenia podatku należnego z tytułu transakcji, na które skarżący nie posiadał faktur, zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u.,
W tym stanie sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 259).
Wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na internetowej stronie pod adresem: www.nsa.gov.pl.