I SA/Kr 167/25

I SA/Kr 167/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek /przewodniczący/
Inga Gołowska
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 210 par. 1c pkt 2 lit. b)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 167/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grzegorz Klimek, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 15 kwietnia 2025 r., sprawy ze skargi E.S., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, z dnia 30 grudnia 2024r. nr 1201-IEW-1[1].4120.8.2024.2, w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego, , , skargę oddala., , , , , ,
Uzasadnienie
Decyzją z 31.07.2024r. nr 1209-SEW.4120.4.2024.14 Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Nowa Huta orzekł o solidarnej odpowiedzialności E.S. jako osoby trzeciej za zaległości C. Sp. z o.o., NIP [...], których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nią obowiązków Prezesa Zarządu tj. odsetki stałe od nieuregulowanych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za miesiące: luty 2019r., marzec 2019r., kwiecień 2019r., maj 2019r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, czerwiec 2019r., lipiec 2019r. i sierpień 2019r. - w łącznej wysokości 14 895,96 zł.
W dniu 28.08.2024r. E.S. ( powoływana dalej jako Strona lub Skarżąca) złożyła odwołanie z 27.08.2024r. od ww. decyzji, w którym zawarła wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroków w postępowaniach prejudycjalnych wszczętych na skutek skierowania pytań prejudycjalnych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postępowaniach pod sygn. akt I SA/Wr 4/23 i sygn. akt I SA/Wr 966/22. W ww. wniosku wskazuje, że przepisy, których naruszenie zarzuca i mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji są przedmiotem wskazanych postępowań przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Nie powołując wprost podstawy prawnej żądania zawieszenia postępowania odwoławczego stwierdza, że prawidłowe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Postanowieniem z 11.10.2024r. nr 1201-IEW-2[1].4120.6.2024.3 organ odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego, wszczętego odwołaniem z 27.08.2024r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Nowa Huta z 31.07.2024r. nr 1209- SEW.4120.4.2024.14. Ww. postanowienie zostało doręczone 25.10.2024r.
Pismem z 28.10.2024r. Strona złożyła zażalenie na ww. postanowienie.
Zaskarżanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
1. naruszenie art. 201 § lc pkt 1 lit a O.p. poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania, choć pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących Strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu (przedmiotowym) ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu - postępowaniu dotyczącym podatku VAT Spółki wszczętym odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Nowa Huta z 31.07.2024 r. nr 1209-SEW.4123.2.2024.43 orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej E.S., jako osoby trzeciej i byłego członka zarządu Spółki, za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za czerwiec 2019r., lipiec 2019r., sierpień 2019r. oraz z tytułu zobowiązania, o którym mowa w art. 108 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za maj 2019r., czerwiec 2019r., lipiec 2019r., sierpień 2019r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej wysokości 5 002 978,50 zł, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zdaniem Organu zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2 art. 2010.p.,
2. naruszenie art 201 § lc pkt 1 lit. b O.p., poprzez jego niezastosowanie i nie zawieszenie postępowania, choć stan faktyczny i zagadnienia prawne będące przedmiotem zawieszanego postępowania (przedmiotowego) i innych postępowań w sprawach dotyczących Strony są podobne - postępowaniu dotyczącym podatku VAT Spółki wszczętym odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Nowa Huta z 2.08.2024r. nr 1209- SEW.4123.4.2024.32 orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej M.P., jako osoby trzeciej i członka zarządu Spółki, za zaległości tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług oraz odsetek za zwłokę za wrzesień 2019 r. oraz styczeń 2020 r. i kosztów postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 1.323.106,93 zł oraz postępowaniu dotyczącym podatku PIT Spółki wszczętym odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków - Nowa Huta z 31.07.2024r. nr 1209-SEW.4121.4.2024.14 orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej E.S., jako osoby trzeciej i byłego członka zarządu Spółki, za zaległości Spółki z tytułu podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranych, a niewpłaconych zaliczek od wypłaconych wynagrodzeń pracowników (PIT-4R) wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące: marzec 2019, kwiecień 2019 r., maj 2019 r., lipiec 2019 r. - w łącznej wysokości 661 zł, gdyby twierdzić, że pomiędzy tymi postępowaniami nie występuje związek, o którym mowa w art. 201 § lc pkt 1 lit. a O.p.;
3. naruszenie art. 201 § lc pkt 2 lit. b w zw. z art. 120, art. 121 § 1 O.p., polegające na działaniu przez Organ w sposób wypaczający przepisy prawa l założenia ustawodawcy wynikające z nowelizacji ustawodawcy (ustawą z 30.03.2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r. poz. 694 ze zm.) oraz w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, a to poprzez twierdzenie Organu, że odmowa zawieszenia postępowania nie zamyka Stronie możliwości obrony praw bowiem Stronie przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania pomijając, że godzi to z uzasadnieniem nowelizacji Ordynacji podatkowej, jak również pomijając, że brak zawieszenia takiego postępowania do czasu rozstrzygnięcia TSUE może w prostej drodze prowadzić do wydania błędnego rozstrzygnięcia i narażenia Strony na wymierne straty (np. w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego),
4. naruszenie art. 201 § lc pkt 2 lit. b O.p., polegające na jego błędnej interpretacji, przypisującej fakultatywności zawieszenia postępowania dowolność w działaniu Organu, podczas gdy postanowienie, jakim jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania na wskazanej podstawie prawnej, musi mieścić się w granicach uznania administracyjnego, uznaniowość nie może być mylona przez Organ z dowolnością, a tak się stało.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z 30 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Strona wnioskując o zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wskazała konkretnego przepisu na podstawie, którego wniosła o zawieszenie postępowania odwoławczego.
Uzasadniając ww. wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego Strona wskazała, że " (...) wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej".
W doktrynie wyróżnia się cztery elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego:
1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania;
2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;
3) wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji;
4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju zależność, która obligowałaby do zawieszenia postępowania, nie występuje.
Słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, że brak możliwości zastosowania przesłanki, o jakiej mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. wynika również z faktu wprowadzenia przez ustawodawcę na potrzeby sytuacji, z jaką mamy do czynienie w niniejszej sprawie, a więc powoływania się na toczące się przed TSUE postępowania zainicjowane pytaniami prejudycjalnymi w przedmiocie przepisów mających wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu, dedykowanej tej sytuacji przesłanki, wymienionej w przepisie art. 201 §lc pkt 2 lit. b O.p.
W zaskarżonym postanowieniu Organ prawidłowo stwierdził, że zastosowania przesłanki o której mowa w art. 201 § lc pkt 2 lit. b O.p. ma charakter fakultatywny, co oznacza, iż nawet przy wystąpieniu tej przesłanki organ nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania. Istotna jest też okoliczność, że zawieszenie postępowania w oparciu o tę przesłankę możliwe jest tylko z urzędu, a nie na wniosek strony, wymagana jest tylko zgoda strony (w sposób dorozumiany za zgodę taką można ewentualnie uznawać samo żądanie strony inicjujące rozpoznanie kwestii zawieszenia postępowania przez organ podatkowy z urzędu).
Bezspornymi w sprawie okolicznościami są wystąpienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi o następującej treści:
I. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 25.01.2024r. sygn. akt I SA/Wr 4/23:
"Czy art. 205 i art. 273 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. nr L 347, s. 1 ze zm.) w związku z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 7 czerwca 2016 r. Nr C 202, s. 13; państwo prawa, poszanowanie praw człowieka) oraz art. 17 (prawo własności), art. 41 (prawo do dobrej administracji) i art. 47 (prawo do skutecznego środka zaskarżania i prawo do sądu) Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 7 czerwca 2016 r. Nr C 202, s. 389), a także gwarantowane przez prawo Unii Europejskiej: zasada proporcjonalności, prawo do rzetelnego procesu oraz prawo do obrony należy interpretować w ten sposób, że sprzeczna z nimi jest regulacja krajowa i oparta na niej praktyka krajowa, zgodnie z którymi odmawia się osobie fizycznej [członkowi zarządu osoby prawnej], która może ponosić całym swoim majątkiem prywatnym solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe osoby prawnej z tytułu VAT, prawa do czynnego udziału w postępowaniu mającym na celu określenie osobie prawnej ww. zobowiązania podatkowego w formie ostatecznej decyzji organu podatkowego, a jednocześnie w odrębnym postępowaniu, zmierzającym do stwierdzenia solidarnej odpowiedzialności rzeczonej osoby fizycznej za zobowiązania podatkowe osoby prawnej z tytułu VAT, osoba ta pozbawiona jest adekwatnego środka do skutecznego zakwestionowania poczynionych wcześniej ustaleń i ocen, co do istnienia lub wysokości zobowiązania podatkowego osoby prawnej - zawartych w decyzji ostatecznej organu podatkowego wydanej uprzednio bez udziału tejże osoby fizycznej, która to decyzja w konsekwencji stanowi prejudykat w tymże postępowaniu na mocy przepisu krajowego potwierdzonego praktyką krajową?".
W ww. postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazuje m.in. na art. 107, art. 108 oraz art. 116 O.p.
II. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 31.01.2024r. sygn. akt I SA/Wr 966/22:
"1. Czy wykładnia przepisów dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. Nr L 347, s. 1; dalej dyrektywa VAT), w tym jej art. 193, art. 205, art. 273 w zw. z art. 325 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/2; dalej TFUE) i art. 17 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 14 grudnia 2007 r. Nr C 303, s. 1; dalej Karta) oraz zasady proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym mechanizm odpowiedzialności solidarnej członka zarządu osoby prawnej za zobowiązania z tytułu VAT tej osoby prawnej bez wcześniejszego ustalenia czy taki członek zarządu działał w złej wierze albo że jego zachowaniom można było zarzucić zawiniony błąd lub też niedbalstwo?
2. Czy przepisy dyrektywy VAT, w tym jej art. 193, art. 205, art. 273 w zw. z art. 325 TFUE, zasada pewności prawa, zasada uzasadnionych oczekiwań, zasada prawa do dobrej administracji wywodzona z art. 41 Karty w zw. z art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004r. Nr 90, po. 864/30; państwo prawa, poszanowanie praw człowieka), art. 47 Karty (skuteczny środek zaskarżenia, prawo do sądu) należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie takiej praktyce krajowej, która dia uwolnienia się od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania w VAT osoby prawnej posiadającej jednego wierzyciela, wymaga od członka zarządu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, który jest bezprzedmiotowy na gruncie przepisów i praktyki krajowego prawa insolwencyjnego, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia istoty prawa własności (art. 17 Karty)?
3. Czy przepisy art. 193, art. 205, art. 273 dyrektywy VAT w zw. z art. 325 TFUE oraz zasadą równości wobec prawa i zasadę niedyskryminacji (art. 20 Karty i art. 21 Karty) należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie przepisom krajowym [wskazanym w pkcie 1], które dopuszczają nierówne traktowanie członków zarządu osób prawnych, w ten sposób, że członek zarządu osoby prawnej posiadającej więcej niż jednego wierzyciela, może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki poprzez złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, natomiast członek zarządu osoby prawnej posiadającej wyłącznie jednego wierzyciela, nie ma możliwości skutecznego złożenia takiego wniosku, co w efekcie pozbawia go możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania z tytułu VAT osoby prawnej oraz prawa do skutecznego środka zaskarżenia (art. 47 Karty)?".
W ww. postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazuje m.in. na art. 107, art. 108 oraz art. 116 O.p.
Z akt sprawy wynika, że C. Sp. z o.o. 30.05.2020 r. złożyła zeznanie CIT-8 za 2019 rok, wykazując kwotę podatku dochodowego od osób prawnych do zapłaty w wysokości 611732,00 zł. W zeznaniu Spółka wykazała miesięczne zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych.
W związku z nieuregulowaniem w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych C. Sp. z o.o. jest - zgodnie z obowiązującym przepisami po zakończeniu roku podatkowego i wygaśnięciu zobowiązań z tytułu zaliczek - zobowiązana do uregulowania tzw. odsetek stałych od ww. niezapłaconych zaliczek za okres od lutego 2019 roku do grudnia 2019 roku.
W oparciu o zadeklarowane przez samą Spółkę C. Sp. z o.o. należności z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za 2019r., których organ podatkowy nie kwestionował, Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Nowa Huta orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony za zaległości podatkowe Spółki C. Sp. z o.o. z tytułu odsetek stałych od niezapłaconych, a zadeklarowanych kwot zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, wydając decyzję z 31.07.2024r. nr 1209-SEW.4120.4.2024.14.
Kwoty zadeklarowane przez Spółkę nie były przez organ podatkowy kwestionowane, a zatem nie stanowią przedmiotu postępowania podatkowego, w którym prawa jakiejkolwiek osoby, w szczególności Strony miałyby być naruszane.
Organ stwierdza, że mając na względzie powyższe ustalenia, udzielenie przez TSUE odpowiedzi na zadane w postanowieniu WSA we Wrocławiu z dnia 25.01.2024r. sygn. akt I SA/Wr 4/23 pytanie prejudycjalne pozostawać będzie, zdaniem Organu, bez wpływu na opisany powyżej stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy - odmienny od tego jaki - z uwagi na podnoszone w pytaniu kwestie, związane wyłącznie z podatkiem od towarów i usług, tj. pozbawienia osoby trzeciej - strony postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej możliwości czynnego udziału w postępowaniu wymiarowym dot. zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, przy jednoczesnym braku możliwości kwestionowania przez tę osobę ustaleń tego postępowania w postępowaniu w sprawie jej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług, został przez sąd pytający przedstawiony Trybunałowi.
Podobnie jak bez wpływu, w ocenie tut. Organu, pozostawać będą odpowiedzi TSUE udzielone na pytania zadane przez WSA we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 31.01.2024r. sygn. akt I SA/Wr 966/22, sprowadzające się do następujących kwestii: czy możliwa jest solidarna odpowiedzialność członka zarządu osoby prawnej za zobowiązania z tytułu VAT tej osoby prawnej bez wcześniejszego ustalenia czy taki członek zarządu działał w złej wierze albo że jego zachowaniom można było zarzucić zawiniony błąd lub też niedbalstwo, a także czy możliwa jest praktyka, która dla uwolnienia się od odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania w VAT osoby prawnej posiadającej jednego wierzyciela, wymaga od członka zarządu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, który jest bezprzedmiotowy na gruncie przepisów i praktyki krajowego prawa upadłościowego oraz czy możliwe jest istnienie w krajowym porządku prawnym i
W przedmiotowym zażaleniu natomiast Strona zarzuca organowi pierwszej instancji naruszenie art. 201 § 1c pkt 1 lit. a i b O.p., zgodnie z którym organ podatkowy może zawiesić postępowanie na wniosek lub z urzędu, gdy:
a) pomiędzy postępowaniami w sprawach dotyczących tej samej strony istnieje tego rodzaju związek, że na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu ma wpływ rozstrzygnięcie sprawy w innym postępowaniu, a rozstrzygnięcie sprawy w tym innym postępowaniu nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w § 1 pkt 2,
b) stan faktyczny lub zagadnienie prawne będące przedmiotem zawieszanego postępowania i innego postępowania w sprawach dotyczących tej samej strony są podobne, a pomiędzy tymi postępowaniami nie występuje związek, o którym mowa w lit. a.
Organ zauważył, że powyższy przepis nie stanowił podstawy prawnej wydania zaskarżonego postanowienia, dlatego zarzut jego naruszenia należy uznać za bezzasadny.
W przedmiotowy zażaleniu zarzucono, naruszenie 201 § 1c pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej, polegające na jego błędnej interpretacji, przypisującej fakultatywności zawieszenia postępowania dowolność w działaniu Organu, podczas gdy postanowienie, jakim jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania na wskazanej podstawie prawnej, musi mieścić się w granicach uznania administracyjnego, uznaniowość nie może być mylona przez Organ z dowolnością, a tak się stało.
Powyższy zarzut uznano za bezzasadny. Zawieszenie z przyczyn wymienionych w ww. przepisie następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie organu podatkowego. Na tym też polega fakultatywność zawieszenia postępowania uregulowanego w tym przepisie. Uznanie organu podatkowego w tym zakresie oczywiście nie może być dowolne i w przedmiotowej sprawie nie było. Organ podatkowy w zaskarżonym postanowieniu rozważył, czy zasadne oraz celowe jest zawieszenie postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie oraz czy zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie, czego dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co doprowadziło do odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego.
Kolejny zarzut podniesiony w ww. zażaleniu to naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 201 § lc pkt 2 lit. b w zw. z art. 120, art. 121 § 1 O.p., polegające na działaniu przez Organ w sposób wypaczający przepisy prawa i założenia ustawodawcy wynikające z nowelizacji ustawodawcy (ustawą z 30.03.2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r. poz. 694 ze zm.) oraz w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, a to poprzez twierdzenie Organu, że odmowa zawieszenia postępowania nie zamyka Stronie możliwości obrony praw bowiem Stronie przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania pomijając, że godzi to z uzasadnieniem nowelizacji Ordynacji podatkowej, jak również pomijając, że brak zawieszenia takiego postępowania do czasu rozstrzygnięcia TSUE może w prostej drodze prowadzić do wydania błędnego rozstrzygnięcia i narażenia Strony na wymierne straty (np. w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego).
Organ stwierdził, że powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny. W wyroku z 20.08.2024r. III FSK 1542/23 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł: "Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga na niekorzyść podatnika. Materia dotycząca informowania podatnika jest uregulowana w art. 121 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. 2 przytoczonego przepisu wynika, że obowiązek udzielania podatnikowi niezbędnych informacji ogranicza się wyłącznie do informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania".
Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania odwoławczego, równocześnie poinformował stronę, że odmowa zawieszenia postępowania odwoławczego, nie zamyka możliwości obrony swych praw, na wypadek gdyby TSUE udzielił pozytywnych odpowiedzi na zacytowane powyżej pytania, zakładając równocześnie, że miałyby one wpływ na podjęte końcowe rozstrzygnięcie tut. Organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z regulacją, przyjętą w art. 240 § 1 pkt 11 O.p., stronie przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania podatkowego, gdy orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, organ pierwszej instancji wydając zaskarżone postanowienie nie naruszył żadnych przepisów postępowania podatkowego, także tych, które wymienia Strona w złożonym zażaleniu. Natomiast organ podatkowy pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej). Zebrał kompletny materiał dowodowy dotyczący okoliczności mających znaczenie dla rozpatrzenia wniosku (art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Wydając zaskarżone postanowienie działał na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a ustalenia faktyczne znajdują potwierdzenie w aktach sprawy, a podatkowe prawo procesowe zostało zastosowane wprost zgodnie z jego treścią, przy respektowaniu orzecznictwa sądowego (art. 121 Ordynacji podatkowej). Organ pierwszej instancji wszechstronnie i wnikliwie oceniły całokształt pozyskanych dowodów, wprost zgodnie z ich treścią, mając na uwadze powiązania między nimi. Na tej podstawie dokonano ustaleń faktycznych, kierując się zasadami doświadczenia życiowego oraz logiki (art. 191 Ordynacji podatkowej). Zarówno całokształt materiału dowodowego, jak i jego ocena oraz zrekonstruowany w efekcie obraz faktyczny sprawy, a następnie obowiązujący stan prawny, a więc tok argumentacji organów w warstwie faktycznej i prawnej zostały jasno, spójnie i wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad ogólnych oraz przepisów prawa, wskazanych w przedmiotowym zażaleniu. Należy podkreślić, że fakt wydania przez organ podatkowy odmiennego od oczekiwań Strony rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy do uznania, iż w sposób niewłaściwy rozpatrzono materiał dowodowy oraz nie świadczy o naruszeniu przepisów Ordynacji podatkowej.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się E.S. składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której zarzuciła :
1. naruszenie art. 124 Op i 217 § 2 w zw. żart. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.; dalej: "Op") poprzez nie odniesienie się do zarzutów zażalenia, a to zarzutu:
1) naruszenia art. 191 oraz art. 187 § 1 Op w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Op, polegającego na błędach logicznych w ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skutkującego wadliwym ustaleniem stanu faktycznego w Postanowieniu i przyjęciem przez Organ, że skoro kwestia świadomości Spółki uczestnictwa w transakcjach karuzelowych miała być przedmiotem ustaleń w prowadzonym postępowaniu wymiarowym i została potwierdzona w ostatecznej decyzji, to mając na względzie ustalenia poczynione w tym postępowaniu wymiarowym oraz to, że strona postępowania wymiarowego, jakim jest Spółka skorzystała z czynnego prawa do udziału w postępowaniu, w konsekwencji miałoby to:
a) automatycznie oznaczać, że również Strona nie została, w toku odrębnego od postępowania wymiarowego, postępowania ustalającego solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki, pozbawiona adekwatnego środka do skutecznego zakwestionowania poczynionych wcześniej ustaleń i ocen, co do istnienia lub wysokości zobowiązania podatkowego ww. Spółki - zawartych w ostatecznej decyzji, podczas gdy taka argumentacja pozbawiona jest logicznego sensu, jest fałszywa i prowadzi do absurdu utożsamiającego Spółkę ze Stroną, podczas gdy są to dwa niezależne byty, a na etapie postępowania wymiarowego Strona nie była już członkiem zarządu Spółki, nie reprezentowała Spółki, nie miała możliwości skutecznie kwestionować istnienia czy wysokości zobowiązania Spółki,
b) automatycznie oznaczać, że w stosunku do Strony dokonano wcześniejszego ustalenia czy jako członek zarządu działała w złej wierze albo że jej zachowaniom można było zarzucić zawiniony błąd lub też niedbalstwo, co doprowadziło do bezzasadnej odmowy zawieszenia postępowania,
2) naruszenia 201 § 1c pkt 2 lit. b Op, polegającego na jego błędnej interpretacji, przypisującej fakultywności zawieszenia postępowania dowolność w działaniu Organu, podczas gdy Postanowienie, jakim jest postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania na wskazanej podstawie prawnej, musi mieścić się w granicach uznania administracyjnego, uznaniowość nie może być mylona przez Organ z dowolnością, a tak się stało,
2. naruszenie art. 191 oraz art. 187 § 1 Op w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124 Op, polegające na błędach logicznych w ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, skutkujących wadliwym ustaleniem stanu faktycznego w Postanowieniu i przyjęciem przez Organ, że kwestia dobrej wiary lub złej wiary członka zarządu tudzież przypisania jego zachowaniu zawinionego błędu lub też niedbalstwa była przedmiotem badania, ceny i decyzji wymiarowej wydanej w stosunku do Spółki, podczas gdy kwestie te nie były badane w postępowaniu wymiarowym, w tym w szczególności w stosunku do członka zarządu,
3. naruszenie 201 § 1c pkt 2 lit. b Op w zw. z art. 120, art. 121 § 1 Op, polegające na działaniu przez Organ i poparciu działania Organu I Instancji w sposób wypaczający przepisy prawa i założenia ustawodawcy wynikające z nowelizacji ustawodawcy (ustawą z 30.3.2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2021 r. poz. 694 ze zm.) oraz w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, a to poprzez powoływanie się na nieprzystające do zagadnienia i nieodnoszące się do znowelizowanych przepisów orzeczenie - wyrok z 20.08.2024r. III FSK 1542/23 Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz stwierdzenie i poparcie przez Organ twierdzenia Organu I Instancji, że odmowa zawieszenia postępowania nie zamyka Stronie możliwości obrony praw bowiem Stronie przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania pomijając, że godzi to z uzasadnienie nowelizacji Op, jak również pomijając, że brak zawieszenia takiego postępowania do czasu rozstrzygnięcia TSUE może w prostej drodze prowadzić do wydania błędnego rozstrzygnięcia i narażenia Strony na wymierne straty (np. w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego).
4. naruszenie art. 201 § 1c pkt 2 lit. b O.p., polegające na jego bezzasadnym niezastosowaniu wynikającym z błędnego przyjęcia, że bez wpływu na sprawę pozostawać będą odpowiedzi TSUE udzielone na pytania zadane przez WSA we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 25 stycznia 2024 roku, I SA/Wr 4/23 i błędne przyjęcie, że stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy odmienny jest od tego jaki - z uwagi na podnoszone w pytaniu kwestie, tj. pozbawienia osoby trzeciej - strony postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej możliwości czynnego udziału w postępowaniu wymiarowym, przy jednoczesnym braku możliwości kwestionowania przez tę osobę ustaleń tego postępowania w postępowaniu w sprawie jej odpowiedzialności podatkowej, został przez sąd pytający przedstawiony Trybunałowi podczas, gdy Strona:
a) nie ma i nie miała możliwości kwestionowania w przedmiotowym postępowaniu zobowiązania Spółki wynikającego z postępowania wymiarowego,
b) nie ma i nie miała możliwości kwestionowania zobowiązania Spółki w postępowaniu wymiarowym bowiem nie pełniła już funkcji w zarządzie - co wbrew stanowisku Organu ma znaczenie zasadnicze, a więc stan faktyczny przedmiotowej sprawy i sprawy, w której zadano pytania, jest w istocie analogiczny w kwestiach poddanych w pytaniach, a więc występują znaczące okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania,
5. naruszenie 201 § 1c pkt 2 lit. b Op, polegające na jego bezzasadnym niezastosowaniu wynikającym z błędnego przyjęcia, że bez wpływu na sprawę pozostawać będą odpowiedzi TSUE udzielone na pytania zadane przez WSA we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 966/22, o czym zdaniem Organu świadczyć ma to, że kwestia dobrej lub złej wiary i świadomości Spółki uczestnictwa w transakcjach karuzelowych była przedmiotem ustaleń w prowadzonym postępowaniu wymiarowym i została potwierdzona w ostatecznej decyzji, podczas gdy pytania dotyczą kwestii wcześniejszego ustalenia czy członek zarządu działał w złej wierze albo że jego zachowaniom można było zarzucić zawiniony błąd lub też niedbalstwo, co nie było przedmiotem badania i oceny i także z tego wywodziła się sama potrzeba zadania pytania prejudycjalnego, tym samym bezzasadne jest twierdzenie, że bez wpływu na sprawę pozostają odpowiedzi TSUE na pytania WSA we Wrocławiu, wobec czego postępowanie zasługuje na zawieszenie,
6. naruszenie 201 § 1c pkt 2 lit. b Op, polegające na jego bezzasadnym niezastosowaniu wynikającym z błędnego przyjęcia, że bez wpływu na sprawę pozostawać będą odpowiedzi TSUE udzielone na pytania zadane przez WSA we Wrocławiu w postanowieniu z dnia 31 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 966/22, bowiem zdaniem Organu rzekomo trudno jest przesądzić, czy w przypadku Spółki mamy do czynienia z sytuacją istnienia tylko jednego wierzyciela, tymczasem Organ I Instancji rzekomo prawidłowo ustalił przesłanki stanu niewypłacalności Spółki, co za tym idzie ustalił wierzycieli Spółki, a skoro Organ I Instancji ustalił jedynie jednego wierzyciela, taki stan rzeczy musi wziąć pod uwagę Organ w kwestii oceny podstaw do zawieszenia postępowania, tym samym bezzasadne jest twierdzenie, że bez wpływu na sprawę pozostają odpowiedzi TSUE na pytania WSA we Wrocławiu, wobec czego postępowanie zasługuje na zawieszenie.
W odpowiedzi na skargi DIAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o ich oddalenie.
Uzasadnienie prawne
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy jednak przywołać dość ogólną konstatację, że instytucja zawieszenia postępowania podatkowego tamuje tok tego postępowania. W konsekwencji zawieszenie postępowania wpływa zawsze negatywnie na realizację zasady szybkości postępowania (art. 125 § 1 i 2 O.p.). Przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego, jako wyjątek od tej zasady, winny być interpretowane ściśle (exceptiones non sunt extendendae - np. wyroki NSA: z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II FSK 1267/17; z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3042/13, opubl: CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak inne orzeczenia sądowe powołane poniżej, o ile nie wskazano innego publikatora).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie DIAS o odmowie uwzględnienia wniosku strony, złożonego w oparciu o zapis art. 201 § 1c pkt 2 lit. b i art. 201 § 1 pkt 2 lit. o.p., o zawieszenie postępowania z zakresu rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące: luty 2019r., marzec 2019r., kwiecień 2019r., maj 2019r. wraz z kosztami postępowania egzekucyjnego, czerwiec 2019r., lipiec 2019r. i sierpień 2019r.
Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądowym, zagadnieniem wstępnym jest zagadnienie, na które składają się następujące elementy konstrukcyjne:
1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego;
2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;
3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy;
4) istnieje zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (wyrok NSA z 24 czerwca 2015 r., sygn.
akt II GSK 2699/14, Lex nr 1774978).
Z powyższego wynika, że zagadnienie wstępne stanowi kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nieprzesądzona), której treścią może być wypowiedź odnośnie do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zatem zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu, i które może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed takim organem lub sądem, co oznacza, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji (wyroki NSA: z 21 lipca 1992 r., sygn. akt III SA 1041/92; z 28 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1199/96).
Przyjmuje się przy tym, że organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, a o istnieniu takiej zależności, która musi mieć charakter bezpośredni, przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (wyroki: NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1326/08; WSA w Gdańsku z 22 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 285/21). W orzecznictwie sądowym wielokrotnie wyjaśniano, że zagadnienie wstępne ma charakter materialnoprawny, a zatem przedmiotem takiego zagadnienia nie mogą być ustalenia faktyczne (wyroki NSA: z 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II FSK 3042/13; z 22 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 524/12).
Reasumując powyższe wywody, zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd.
Uwzględniając powyższe rozważania i oceniając w tym kontekście powołaną we wniosku strony skarżącej podstawę zawieszenia, stwierdzić należy, że organ podatkowy wykazał, że w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Z kolei przywołany przepis art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p. stanowi, iż organ podatkowy może zawiesić postępowanie, z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Odnotować należy, iż w przytoczonej normie prawnej ustawodawca posłużył się zwrotem "organ może", co oznacza, iż nawet przy wystąpieniu przesłanek opisanych w tej normie organ nie jest zobowiązany do uwzględnienia wniosku i zawieszenia postępowania. Jest to fakultatywna podstawa zawieszenia postępowania podatkowego, co oznacza, iż organ podatkowy może nie skorzystać z możliwości zawieszenia, jeżeli uzna, że okoliczności sprawy przemawiają za jej prowadzeniem. Wystąpienie przesłanki fakultatywnej pozwala na dokonanie swobodnej oceny organowi, czy zawieszenie to w okolicznościach prowadzonej sprawy jest zasadne. Tak ocena w niniejszej sprawie została przez organ podatkowy dokonana i według Sądu, mieści się ona w granicach uznania.
Zwrócić przy tym należy uwagę, iż kontrola przez sądy administracyjne uznania administracyjnego nie polega na ocenie słuszności wybranego przez organ rozwiązania, lecz prawidłowości samego procesu decyzyjnego. Dokonując kontroli rozstrzygnięć uznaniowych sąd może badać, czy nie zostały przekroczone granice uznania, czy rozstrzygnięcie nie było dowolne oraz wszelkie te elementy, które w danym akcie nie wiążą się z luzem decyzyjnym pozostawionym organom przez ustawodawcę (por. T.Bigo, Kontrola uznania administracyjnego, "Sprawozdania Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego" 1959, nr 14A, s. 49-72).
Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest kontrolą ograniczoną, nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracji publicznej takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Przedmiotem oceny sądu jest kwestia, czy organ zebrał w sprawie cały materiał dowodowy i dokonał wyboru sposobu jej rozstrzygnięcia po wszechstronnym rozważeniu okoliczności sprawy, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego/ Ordynacji podatkowej. Inaczej określając, kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyroki NSA: z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10; z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt I OSK 474/11 - dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego.
Sąd, podobnie jak organ, doszedł do przekonania, że wstrzymywanie biegu postępowania podatkowego w przywołanych okolicznościach było nieuzasadnione. Nie można uznać, jakoby samo skierowanie pytania prejudycjalnego przez sąd krajowy, zwłaszcza odnoszącego się do przepisów materialnoprawnych dotyczących podatku od towarów i usług oraz jedynie pośrednio do zagadnienia odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółek kapitałowych, winno determinować brak możliwości kontynuowania postępowania odwoławczego prowadzonego na podstawie art. 116 § 1 i n. o.p.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Organy w obu instancjach rozważyły wszystkie podnoszone przez stronę skarżącą argumenty i żądania, wyczerpująco ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały oceny wniosku strony w kontekście poczynionych ustaleń z poszanowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, czemu dał wyraz z wyczerpującym uzasadnieniu. Podejmując zaskarżone postanowienie organ II instancji uwzględnił zasady celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Finalnie nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a zaskarżone postanowienie w sposób drobiazgowy odzwierciedla tryb procedowania organu i uzasadnia argumenty, które organ uwzględnił, a które pominął i dlaczego.
W ocenie Sądu, organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a z zaskarżonego postanowienia w sposób wystarczający wynika, jakie przyczyny legły u podstaw jego rozstrzygnięcia.
Uwzględniając powyższe, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów prawa, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Organ rozważył podnoszone przez stronę skarżącą argumenty, wyczerpująco ustalił okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za zaskarżony okres i dokonał oceny wniosku strony w kontekście poczynionych ustaleń z poszanowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, czemu dał wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu. Rozważania odnoszące się do kwestii odmowy zawieszenia postępowania znalazły swój wyraz także w wydanym przez Dyrektora postanowieniu z 30 grudnia 2024r.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie organ orzekający nie przekroczył granic uznania administracyjnego, w jakich było im dane rozpoznawać wniosek strony. Uwzględniły przedstawione przez stronę okoliczności, jak również z urzędu poczynił obszerne i szczegółowe ustalenia, które poddały analizie w kontekście argumentów obu stron. Analiza sprawy umożliwiła podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia, w ramach którego organ uwzględnił zasady celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Sam fakt, iż strona nie podziela stanowiska organu nie świadczy jeszcze o jego wadliwości, w szczególności, gdy jak to ma miejsce w niniejszej sprawie ustawodawca pozostawił organowi możliwość zawieszenia postępowania w warunkach opisanych w art. 201 § 1c pkt 2 lit. b o.p., a nie obowiązek wstrzymania w takich przypadkach czynności postępowania zmierzających do zakończenia sprawy.
Skarżąca wywiodła, że w pośredni sposób na postępowanie ma wpływ postępowanie toczące się przed TSUE w związku z pytaniem prejudycjalnym zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postępowaniach pod sygn. akt I SA/Wr 4/23 i sygn. akt I SA/Wr 966/22. w sprawach prowadzonych wobec innych podmiotów.
Ocena zarzutów skarżącej w tym zakresie wymaga analizy spornego przepisu i powodów jego wprowadzenia do systemu prawa w aktualnie obowiązującej formie. Jak wskazano w uzasadnieniu do przedmiotowej zmiany "W art. 201 § 1c pkt 2 Ordynacji podatkowej proponuje się, aby organ podatkowy mógł z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli przepis mający wpływ na treść decyzji jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W przypadku zakończenia postępowania decyzją ostateczną, a następnie stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę decyzji lub wydania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzeczenia mającego wpływ na treść wydanej decyzji zachodzi przesłanka wznowienia postępowania. Możliwość zawieszenia postępowania podatkowego w wielu przypadkach pozwoli na oczekiwanie na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej bez podejmowania ryzyka wydawania decyzji ostatecznej, która następnie podlegałaby uchyleniu lub zmianie po wznowieniu postępowania w wyniku orzeczenia Trybunału. Także w tym przypadku podkreślić należy konsensualność zawieszenia postępowania między organem podatkowym oraz stroną. Analogicznie dotyczyć to będzie sytuacji, gdy przepis mający wpływ na treść wydawanej decyzji jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego.
W tym zakresie nie przewiduje się możliwości wnioskowania strony o zawieszenie postępowania. Nie można wykluczyć, że przedmiotem postępowania przed TK lub TSUE będą całe akty prawne lub przykładowo jeden przepis procesowy, który jest podstawą wydawania lub doręczania wszystkich decyzji. Wniosek o zawieszenie w takim przypadku mógłby masowo zablokować prowadzenie postępowań. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w analogicznej sytuacji przewiduje działanie sądu jedynie z urzędu. Podkreślić należy, że zawieszenie w tym przypadku powinno być przedmiotem konsensu, a nie konfliktu. Uprawnienie organu nie oznacza nakazu zawieszenia postępowania. Przepis stanowi więc dyrektywę wyboru przez organ, warunkowaną zgodą strony.". Zaznaczyć przy tym , że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawach związanych pytaniem prejudycjalnym zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postępowaniach pod sygn. I SA/Wr 966/22, konsekwentnie odmawiał zawieszenia postepowania sądowego. (postanowienie NSA z 28 sierpnia 2024r. sygn. akt III FZ 317/24, z 19 marca 2024 r. sygn. akt III FSK 4812/21 15 listopada 2024r. sygn. akt III FZ 463/24, z 10 października 2024r. sygn. akt III FZ 387/24)
W tym zakresie zatem, dopiero od 30 kwietnia 2021 r. przewidziano możliwość zawieszania postępowania, i to z urzędu, gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej - w stanie prawnym obowiązującym przed tą datą wskazanej możliwości nie było.
W tej sprawie skarżąca nie może więc wnioskować o zawieszenie postępowania ze względu na ww. przesłankę. Może to zrobić jedynie organ działając z urzędu i także w zakresie wskazanym bezpośrednio w przepisie tj.: "gdy przepis mający wpływ na treść decyzji wydawanej w zawieszanym postępowaniu jest przedmiotem postępowania przed (...) TSUE". Powoływać się na taką przesłankę i wnioskować o nią nie może więc strona. Powyższe uprawnienie przysługuje organowi "organ może" i jedynie "z urzędu", a nie na wniosek strony. Choćby z tego, zasadniczego powodu, żądania skarżącej z tym związane i zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione. Strona absolutnie nie miała żadnych podstaw prawnych do wniesienia na tej podstawie wniosku o zawieszenie postępowania, a organ do jego uwzględnienia.
Pomimo wszystko organ do tego wniosku się w toku postępowania odniósł i wskazywał na powody dla których nie zawiesza postępowania z urzędu ze względu na toczące się postępowanie przed TSUE i prowadzone postępowanie. To, że organ wyjaśniając brak zawieszenia postępowania na przedmiotowej podstawie wskazywał na brak przesłanki "bezpośredniości związku pomiędzy pytaniem prejudycjalnym rozstrzyganym przez TSUE, a rozstrzyganą sprawą, gdyż tak rozumie ten przepis, nie może być jednak powodem do uchylenia skarżonego postanowienia.
Wobec powyższych ustaleń i oceny prawnej, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, Sąd nie znalazł też innych podstaw do stwierdzenia, że zaskarżonym postanowieniem naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub, aby doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów objętych zarzutami skargi, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
-----------------------
1201-1 EW-l[lj.4120.#.2024.2 8/14