I SA/Kr 165/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2020-12-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneczynność egzekucyjnaskargaZUSświadczenia emerytalnezajęcieubezpieczenia społeczneprawidłowość postępowania

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na czynność egzekucyjną ZUS, uznając, że zajęcie świadczeń emerytalnych było prawidłowe i zgodne z prawem.

Skarżący A. R. wniósł skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczeń emerytalnych przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. Skarga została oddalona przez organ egzekucyjny, a następnie utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Skarżący zarzucił pominięcie wyroku NSA z 2017 r. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie egzekucyjne było prawidłowe, a zarzuty skarżącego wykraczają poza zakres skargi na czynność egzekucyjną.

Sprawa dotyczyła skargi A. R. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu świadczeń emerytalnych przez Dyrektora Oddziału ZUS w K. w celu egzekucji zaległych składek. Skarżący zakwestionował istnienie obowiązku i dopuszczalność egzekucji, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądowe. Organ egzekucyjny (Dyrektor O/ZUS) oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że skarga na czynność egzekucyjną dotyczy wyłącznie prawidłowości konkretnej czynności, a nie całego postępowania egzekucyjnego, a zarzuty skarżącego wykraczają poza ten zakres. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i nie może być stosowana do kwestii objętych innymi środkami zaskarżenia, takimi jak zarzuty na prowadzenie egzekucji. Sąd stwierdził, że zajęcie świadczeń było dokonane zgodnie z przepisami, a zawiadomienia o zajęciu były prawidłowe. Sąd odniósł się również do powoływanego przez skarżącego wyroku NSA, wskazując, że dotyczył on innej podstawy tytułów wykonawczych i innego stanu faktycznego, a postępowanie egzekucyjne w tamtej sprawie zostało umorzone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność egzekucyjną jest subsydiarna i dotyczy wyłącznie prawidłowości konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie całego postępowania ani istnienia obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na czynność egzekucyjną ma charakter subsydiarny i służy kontroli prawidłowości stosowania środków egzekucyjnych, a nie kwestionowaniu istnienia obowiązku czy wad postępowania, które powinny być podnoszone w innych środkach zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

upea art. 54 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upea art. 1a § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Definicja czynności egzekucyjnych jako wszelkich działań organu egzekucyjnego zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

upea art. 79 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

upea art. 67 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wymagane elementy zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych

Wzór zawiadomienia o zajęciu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga na czynność egzekucyjną jest subsydiarna i dotyczy wyłącznie prawidłowości konkretnej czynności, a nie istnienia obowiązku czy całego postępowania egzekucyjnego. Zajęcie świadczeń emerytalnych było dokonane zgodnie z przepisami prawa, a zawiadomienia o zajęciu były prawidłowe. Powołany przez skarżącego wyrok NSA z 2017 r. nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące istnienia obowiązku i dopuszczalności egzekucji. Naruszenie prawa poprzez pominięcie wyroku NSA z 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

skarga na czynność egzekucyjną (...) stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego.

Skład orzekający

Piotr Głowacki

przewodniczący

Jarosław Wiśniewski

sprawozdawca

Wiesław Kuśnierz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu skargi na czynność egzekucyjną w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście zajęcia świadczeń z ubezpieczeń społecznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze skargą na czynność egzekucyjną, a nie meritum obowiązku zapłaty składek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między skargą na czynność egzekucyjną a innymi środkami zaskarżenia, co jest kluczowe dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Kiedy skarga na zajęcie świadczeń nie pomoże? Sąd wyjaśnia granice postępowania egzekucyjnego.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 165/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Piotr Głowacki /przewodniczący/
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 660/21 - Wyrok NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 54 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną skargę oddala
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. (dalej: Dyrektor O/ZUS) wszczął przeciwko zobowiązanemu A. R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 18.07.2019 r. znak: [...] do [...] oraz [...] do [...] obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wskazane powyżej tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia 22.07.2019 r. znak: [...], [...] oraz [...] zostały doręczone stronie w dniu 08.08.2019 r.
W dniu 22.08.2019 r. zobowiązany wniósł skargę "na czynności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zajęciu świadczeń emerytalnych (...)". Skarżąc ww. czynność egzekucyjną zobowiązany wniósł o uchylenie dokonanych zajęć, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu ,,(...) prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszej skargi...)" oraz o zwrot kwot potrąconych w wyniku dokonanych zajęć. Uzasadniając podniesione okoliczności strona zakwestionowała istnienie obowiązku objętego wskazanymi powyżej tytułami wykonawczymi oraz dopuszczalność egzekucji. W ocenie zobowiązanego Sąd Okręgowy w Krakowie wydając wyrok w dniu 13.06.2019 r. " (...) do którego ZUS odwołuje się dokonując zajęć (...) " nie miał pełnej wiedzy odnośnie stanu faktycznego. W dniu 17.09.2019 r. organ egzekucyjny postanowieniem oddalił skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł , że zobowiązanemu przysługuje prawo do wniesienia skargi na czynności organu egzekucyjnego lub egzekutora (art. 54 § 1 upea), przy czym prawo to przysługuje jedynie w odniesieniu do konkretnej czynności i to wyłącznie do czynności o charakterze wykonawczym (faktycznie podejmowanej wtoku egzekucji). W związku z powyższym wszczynając postępowanie odwoławcze skarżący powinien wyraźnie wskazać czynność egzekucyjną w jego ocenie nieprawidłową oraz na czym nieprawidłowość kwestionowanej czynności polega. Należy podkreślić, iż w trybie art. 54 § 1 upea badana jest wyłącznie prawidłowość wskazanej czynności egzekucyjnej, a nie prawidłowość całości prowadzonego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., II FSK 2198/17).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. zauważył, iż w treści skargi oraz wnosząc zażalenie zobowiązany nie podniósł żadnych okoliczności, które w jego ocenie stanowią o wadliwości dokonanego zajęcia. Rozpatrzenie podniesionych przez stronę okoliczności, w jej ocenie uzasadniających wniesienie skargi na czynność egzekucyjną (tj. nieistnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi i niedopuszczalność egzekucji) wykracza poza ramy niniejszego postępowania zażaleniowego zainicjowanego w trybie art. 54 upea.
Organ nadzoru po przeprowadzeniu analizy przełożonych akt sprawy uznał, iż zaskarżona czynność została przez organ egzekucyjny przeprowadzona prawidłowo.
Obowiązujące przepisy dotyczące zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej (art.79 upea) nie zostały w toku prowadzonego postępowania naruszone. Z akt sprawy wynika, iż wskazane powyżej zawiadomienia o zajęciu zostały sporządzone na prawidłowym formularzu i podpisane przez upoważnionego pracownika organu egzekucyjnego. W przedmiotowym zawiadomieniu oznaczono strony postępowania oraz wskazano organ egzekucyjny, podano numery tytułów wykonawczych, określono wysokość dochodzonej należności, a także zawarto pouczenia dla zobowiązanego i banku. Zawiadomienia o dokonanym zajęciu organ egzekucyjny prawidłowo doręczył zobowiązanemu oraz organowi emerytalnemu.
Podsumowując uznano, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej prawidłowo. Przepisy normujące powyżej wskazaną instytucję nie zostały w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego naruszone. Oddalenie przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. skargi wniesionej przez zobowiązanego w dniu 22.04.2019 r. w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej było zasadne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zobowiązany zarzucił skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów poprzez całkowicie pominięcie istoty rzeczy tj. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19.12.2017 r., sygn. akt IIFSK 3327/15, uchylającego wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1450/14 oddalający skargę oraz jednocześnie uchylającego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 lipca 2014 r. nr EA7241-87/TM dotyczące zarzutów na prowadzone postepowanie egzekucyjne.
W ocenie skarżącego powyższy wyrok został całkowicie zignorowany. Nie tylko nie przeprowadzono postępowania dotyczącego zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczenia składek zgodnie z art. 7,8,9,10 Kpa ale w żaden sposób nie odniesiono się do tego wyroku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133 § 1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie oddalające skargę na czynność egzekucyjną.
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U.2018.1314 ze zm.) dalej "u.p.e.a.", służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Definicję legalną pojęcia "czynności egzekucyjnych" zawiera przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z 6 listopada 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07, 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. ( wyrok NSA z 25 sierpnia 2020 r. sygn.. akt II FSK 1144/18)
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację zawartą w postanowieniach organu I i II instancji. W konsekwencji skarga A. R. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. 18 listopada 2019r., nr [...], w którym utrzymano w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 września 2019r. oddalające skargę zobowiązanego na czynność egzekucyjną.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego (§ 1).
W judykaturze podkreśla się, że określony w art. 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma ona charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty (postanowienia i zarządzenia), na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie czy zarzuty. Kontroli w tym trybie mogą bowiem podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi - zgodnie z definicją legalną z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. Skarga służy kontroli prawidłowości stosowania przez organy egzekucyjne środków egzekucyjnych, zmierzających do bezpośredniego wyegzekwowania należności (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II FSK 1688/13; LEX nr 1783606; z dnia 2 kwietnia 2015r. sygn. akt II FSK 778/13, LEX nr 1774564; z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1377/13, LEX nr 1592003; czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015r. sygn. akt III SA/Wa 3396/14, LEX nr 1941089).
W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015r. sygn. akt II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których, dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek. Rodzajowa tożsamość przedmiotu zaskarżenia skargi oraz innych środków prawnych nie oznacza, że określonemu podmiotowi przysługuje możliwość wyboru środka prawnego. Dyferencjacja środków prawnych następuje bowiem nie tylko poprzez zróżnicowanie przedmiotu zaskarżenia, ale także poprzez zastosowanie kryteriów odnoszących się do innych elementów konstrukcji środków prawnych. Zasadą jest zatem wniesienie jednego środka prawnego, a nie dwóch konkurujących wobec siebie (tak NSA w wyroku z dnia 24 października 2014r. sygn. akt II GSK 1377/13).
Zgodnie z art. 79 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego, a także z renty socjalnej, zwanych dalej "świadczeniami", przez przesłanie do organu rentowego właściwego do spraw wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa organ rentowy, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych.
W myśl § 2 zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Zajęcie to zachowuje moc również w przypadku zmiany organu rentowego właściwego do wypłaty świadczeń.
Na podstawie art. 79 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu przysługujących mu świadczeń, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia przesłanego do organu rentowego, pouczając ponadto zobowiązanego, że nie może odbierać świadczeń poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nimi w żaden inny sposób;
W art. 67 § 2 u.p.e.a. ustawodawca wymienił konieczne elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Zawiadomienie to powinno zatem zawierać: oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; określenie stosowanego środka egzekucyjnego; numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia; kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia; datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Na gruncie badanej sprawy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego, na podstawie własnych tytułów wykonawczych.
Analizując dokonaną czynność egzekucyjną, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa, bowiem organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych, wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.,tj. ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, (art. 79 § 1 u.p.e.a.). W ocenie Sądu czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, została dokonana zgodnie z przepisami prawa.
Jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny doręczył skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2019r. zawiadomienia o zajęciu z dnia 22.07.2019 r. ., które zostały sporządzone poprawnie, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 3, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 12 września 2018r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2018r., poz. 1804), a tym samym zawierają wszystkie, wymagane prawem informacje na temat zobowiązanego oraz zajętej kwoty. W zawiadomieniu o zajęciu rachunku bankowego, wskazano bowiem numer tytułu wykonawczego, na podstawie którego, organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne oraz kwotę dochodzonej należności wraz z informacją o rodzaju odsetek i stopie procentowej oraz o kosztach upomnienia i kosztach egzekucyjnych.
Sąd wskazuje również, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji nie narusza zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m.in. w art. 6, 7, 8 i 11, 77 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, organy administracji publicznej, działają na podstawie przepisów prawa. W świetle art. 7 powołanego ostatnio aktu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1). Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). Zgodnie zaś z art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Natomiast z dyspozycji art. 77 § 1 wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie organu I i II instancji, stanowi wynik prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania postanowień k.p.a. oraz u.p.e.a. Organ wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie naruszono również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji, wyjaśniono również zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy.
Podkreślenia wymaga, postanowienia organów obu instancji są prawidłowe, a ich uzasadnienia pozwalały skarżącemu na odniesienie się do nich i podjęcie polemiki z kierunkiem rozstrzygnięć czego jednak skarżący nie uczynił .
Zauważyć bowiem należy , że skarżący dopatruje naruszenia prawa w niezastosowaniu się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r, sygn. akt II FSK 3327/15 , którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn.. akt I SA/Kr 1450/14 oddalający skargę zobowiązanego A. R. oraz jednocześnie uchylono postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 lipca 2014 r. nr [...] dotyczące zarzutów na prowadzone postepowanie egzekucyjne.
Niemniej jednak zauważyć należy, że przywoływane orzeczenie nie znajduje zastosowania w niniejszym postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny wydał je w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie innych tytułów wykonawczych. Zaskarżone decyzję dotyczyły tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] od [...] do [...] NSA przyznał skuteczność zarzutu naruszenia w sprawie art. 34 § 1a u.p.e.a. nakazując w ponownie przeprowadzonym postępowaniu ustalić, czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzekająca, że skarżący jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy została skarżącemu doręczona. Postępowanie egzekucyjne na skutek wspominanego orzeczenia zostało umorzone w dniu 06.04.2018 r. z uwagi, że było prowadzone na podstawie niedoręczonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami, wynikającymi z k.p.a. i u.p.e.a. W zaskarżonym postanowieniu Organ egzekucyjny zawarł wszystkie elementy, o których mowa w art. 124 k.p.a., m.in. powołał obowiązujące w niniejszej sprawie przepisy prawa i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko. Wbrew twierdzeniom skarżącego brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji, odpowiada prawu. Wydając poddane sądowej kontroli postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI