I SA/Kr 1615/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-05-09
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyzaliczki na podatekzwolnienie płatnikaulga podatkowasytuacja materialnasytuacja zdrowotnauznanie administracyjneOrdynacja podatkowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatniczki, uznając, że organ podatkowy prawidłowo odmówił zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy za okres od lipca do października 2005 r., mimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny.

Skarżąca J. W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i zwolniła płatnika (ZUS) z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za listopad i grudzień 2005 r. Skarżąca domagała się zwolnienia za cały rok 2005, argumentując, że jej trudna sytuacja materialna i zdrowotna rodziny nie zmieniła się od początku roku. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy Ordynacji podatkowej, a decyzja o zwolnieniu ma charakter uznaniowy i nie może obejmować okresów wstecznych.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, która częściowo uwzględniła jej wniosek o zwolnienie płatnika (ZUS) z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2005. Organ odwoławczy zwolnił płatnika za listopad i grudzień 2005 r., uwzględniając ciężką sytuację materialną i zdrowotną rodziny skarżącej. Skarżąca domagała się jednak zwolnienia za cały rok, argumentując, że jej sytuacja nie uległa zmianie od początku roku, a organ podatkowy powinien być konsekwentny. Podniosła również zarzuty proceduralne dotyczące braku dodatkowego postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji odmawiającej zwolnienia za drugą połowę roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że przepis art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej, zezwalający na zwolnienie płatnika z obowiązku poboru podatku w przypadku zagrożenia ważnych interesów podatnika, ma charakter uznaniowy ('może'). Sąd podkreślił, że organ podatkowy prawidłowo zinterpretował wniosek jako dotyczący zwolnienia z poboru zaliczek, a nie podatku. Stwierdził również, że organ nie mógł zwolnić płatnika za okresy poprzedzające wydanie decyzji, gdyż obowiązek poboru został już wykonany lub musiał być wykonany. Sąd odrzucił zarzuty proceduralne, wskazując na przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w tym protokół spisany ze skarżącą i analizę sytuacji materialnej. W konsekwencji, sąd uznał decyzję Dyrektora Izby Skarbowej za zgodną z prawem i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy 'może' zwolnić płatnika, co oznacza, że jest to jego uznanie, a nie obowiązek.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił uznaniowy charakter przepisu 'może', wskazując, że ustalenie przesłanek do zwolnienia nie zobowiązuje organu do jego zastosowania. Wybór rozstrzygnięcia pozostaje poza kontrolą sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

o.p. art. 22 § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy, na wniosek podatnika, może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, w szczególności jego egzystencji. Jest to przepis o charakterze uznaniowym.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

o.p. art. 3 § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Przez 'podatki' rozumie się także zaliczki na podatek.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy prawidłowo zinterpretował przepis o uznaniowym charakterze zwolnienia. Organ podatkowy nie mógł zwolnić z obowiązku poboru zaliczek za okresy wsteczne. Organ podatkowy przeprowadził wystarczające postępowanie wyjaśniające.

Odrzucone argumenty

Organ podatkowy powinien być konsekwentny i zwolnić płatnika za cały rok 2005. Organ podatkowy popełnił uchybienia proceduralne, nie przeprowadzając dodatkowego postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji odmawiającej zwolnienia za drugą połowę roku.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 22 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, iż w przypadku, gdy pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika w szczególności jego egzystencji , organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku Użycie w przepisie przez ustawodawcę słowa 'może' oznacza , iż organ podatkowy ma prawo zastosować przedmiotową ulgę ale nie musi. Organ podatkowy nie mógł natomiast zwolnić płatnika za okresy z przed wydania decyzji, gdyż płatnik nie będąc zwolniony z takiego obowiązku musiał zaliczki te pobrać i odprowadzić na konto stosownego urzędu skarbowego. Organ podatkowy nie mógł więc zwolnić z obowiązku, który został bądź musiał być wcześniej wykonany.

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Jarosław Wiśniewski

sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja uznaniowego charakteru zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy oraz niemożność stosowania takich zwolnień do okresów wstecznych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i uznaniowego charakteru decyzji organu podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę uznaniowości w prawie podatkowym i ograniczenia czasowe stosowania ulg, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy trudna sytuacja życiowa zawsze gwarantuje ulgę podatkową? Sąd wyjaśnia granice uznania administracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1615/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Beata Cieloch
Ewa Michna /przewodniczący/
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Maja Chodacka
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 1615/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 09 maja 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Asesor: WSA Maja Chodacka, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Protokolant: Katarzyna Dydaś, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2007 r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 20 października 2005 r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od lica do grudnia, 2005r., - s k a r g ę o d d a l a -
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2004 roku J. W. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z prośbą o zwolnienie płatnika Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] z poboru podatku w roku 2005. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] decyzją Nr [...] - Nr systemowy [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku zwolnił płatnika tj. ZUS w [...] z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy za okres od stycznia do czerwca 2005 roku.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał w dniu 3 sierpnia 2005 roku decyzję Nr PD 2/4112/ZEG/07/05/U - Nr systemowy [...] , na podstawie której odmówił zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za następne miesiące 2005 roku.
W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia 20.10.2005 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i zwolnił płatnika - Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...] z obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy za okres od listopada do grudnia 2005 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż z materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż Pani J. W. znajduje się wraz z rodziną w ciężkiej sytuacji materialnej i zdrowotnej związanej ze stanem zdrowia męża oraz długoletnią chorobą syna i ciągłymi wydatkami na leczenie i rehabilitację. Jednocześnie z akt wynika, iż w związku z zaciągniętym kredytem i pożyczką, obowiązana jest wspólnie z mężem dokonywać spłaty rat z tytułu zadłużenia w banku BPH.
Mąż podatniczki w związku z operacją i długotrwałą chorobą, pozostaje w ciągłym leczeniu poszpitalnym i ponosi duże wydatki na lekarstwa. Jednocześnie J. W. utrzymuje niepełnosprawnego syna M., który od kilkunastu lat jest przewlekle chory, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności, wymaga stałej opieki i kontroli lekarzy. W/w okoliczności, przy ponoszeniu stałych opłat związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, wskazują, iż sytuację materialną J. W. należy określić jako trudną.
Organ odwoławczy mając na uwadze całokształt okoliczności ustalonych w sprawie uznał , iż zachodzą przesłanki do zastosowania ulgi w postaci zwolnienia płatnika za okres od listopada do grudnia 2005 r.
Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której Skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego . Zarzuciła , iż pomimo ustalenia prawdziwych okoliczności sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] dokonał nieprawidłowego rozstrzygnięcia . Podniosła , iż Jej sytuacja finansowa i problemy zdrowotne męża były przez cały 2005 r. takie same Tymczasem zwolnienie płatnika z obowiązku poboru zaliczek na podatek dochodowy od skarżącej nastąpiło za okres od stycznia do czerwca 2005 r. oraz od listopada do grudnia 2005 r. Zdaniem Skarżącej organ podatkowy powinien być konsekwentny i zwolnić płatnika od obowiązku poboru składek także za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2005 r.
W przedmiotowej sprawie zdaniem Skarżącej organ administracyjny prowadzący postępowanie popełnił ponadto uchybienia proceduralne mające wpływ na wynik postępowania. I tak w decyzji z dn. [...] .12.2004 r. Urząd Skarbowy postanowił, że o zwolnieniu "za okres od lipca do grudnia 2005 r. decyzja zostanie podjęta po dokonaniu aktualnej oceny sytuacji materialnej". Tymczasem decyzja z dnia [...].08.2005 r. o odmowie zwolnienia za drugą połowę 2005 r. została podjęta przez organ podatkowy bez jakiegokolwiek dodatkowego postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił , iż w myśl przepisów ordynacji podatkowej niemożliwym jest zwolnienie płatnika z poboru zaliczek za miesiące wstecz tylko za miesiące , które nastąpią po wydaniu decyzji . Nie zgodził się również z zarzutem wystąpienia błędów proceduralnych , gdyż jak wykazano organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające przed wydaniem decyzji z dnia [...].08.2005 r. .
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
Przepis art. 22 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi , iż w przypadku, gdy pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika w szczególności jego egzystencji , organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku . Jednocześnie zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 pkt 3 cyt. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o podatkach , rozumie się przez to także zaliczki na podatek . Podatniczka co prawda wnosiła o zwolnienie z podatku za 2005 r. jednak z uwagi na fakt , iż organy podatkowe maj ą jedynie uprawnienia do zwolnienia płatnika z poboru podatku bądź zaliczek, słusznie organy podatkowe potraktowały wniosek podatnika jako wniosek o zwolnienie płatnika z poboru zaliczek . Z orzecznictwa sądowego wynika, bowiem , iż zaniechania poboru nie można stosować do zobowiązań mających powstać w przyszłości jak to ma miejsce w przypadku podatku od osób fizycznych , który powstaje poprzez ostateczne rozliczenia dokonane do 30 kwietnia następnego roku. Natomiast gdyby organ podatkowy potraktował wniosek podatnika dosłownie musiałby umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Przechodząc do analizy wyżej wymienionej instytucji należy zaznaczyć , iż jest to wyjątkowe uregulowanie, w którym ustawodawca pozostawił uznaniu, swobodnej ocenie organu podatkowemu - przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tych przepisów - istnienie bądź nie istnienie w konkretnej sprawie szczególnych i nadzwyczajnych okoliczności , uzasadniających zastosowanie wyżej wymienionej ulgi.
W związku z tym ustalenie przez organ podatkowy , że istnieją przy czyny zwolnienia z poboru zaliczek, stanowi konieczną przesłankę do rozważenia możliwości zwolnienia , ale samo przez się nie zobowiązuje organu podatkowego do wydania decyzji zwalniającej płatnika z obowiązku poboru zaliczek. Użycie w przepisie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza , iż organ podatkowy ma prawo zastosować przedmiotową ulgę ale nie musi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując analizy akt sprawy stwierdził , iż zasadność zwolnienia płatnika z obowiązku poboru zaliczek była rozważana przez organy podatkowe , w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy , w świetle argumentów natury społeczno-gospodarczej, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności oraz argumentów podnoszonych przez podatnika we wniosku o udzielenie ulgi. Podnieść również należy , iż Sąd uprawniony jest jedynie do rozpatrzenia sprawy i skontrolowania decyzji organu podatkowego jak również postępowania, które doprowadziło do wydania decyzji pod względem legalności. W szczególności kontroli podlega czy w toku postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , czy zebrano dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Sam wybór rozstrzygnięcia , dokonywany w kryteriach słuszności i celowości , pozostaje poza kontrolą sądu .
Podkreślić natomiast należy , iż w niniejszej sprawie w zaskarżonej decyzji organ podatkowy w sposób pozytywny odniósł się do wniosku podatnika zwalniając płatnika z obowiązku pobrania zaliczek za okres od listopada do grudnia 2005 r.
Organ podatkowy wydając decyzję w październiku 2005 r nie mógł natomiast zwolnić płatnika za okresy z przed wydania decyzji, gdyż płatnik nie będąc zwolniony z takiego obowiązku musiał zaliczki te pobrać i odprowadzić na konto stosownego urzędu skarbowego. Organ podatkowy nie mógł więc zwolnić z obowiązku, który został bądź musiał być wcześniej wykonany.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, iż organy podatkowe dopuściły się błędów proceduralnych nie wyjaśniając aktualnej sytuacji podatnika na dzień wydania decyzji pierwszoinstancyjnej .
Analiza akt sprawy wykazuje , iż organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające sporządzając na tą okoliczność między innymi protokół spisany ze Skarżącą w dniu 1 lipca 2005 roku dotyczący sytuacji materialnej całej rodziny. Ponadto w aktach sprawy znajdują się: pismo dotyczące obliczenia dochodów za lata wcześniejsze ,pismo w sprawie określenia sytuacji materialnej w związku z wnioskiem o dalsze zwolnienie z podatku w roku 2005 , protokół z posiedzenia w dniu 20 lipca 2005 roku komisji ds. ulg i umorzeń podatkowych , które świadczą o dokonaniu przez organ I instancji ponownej oceny sytuacji materialnej Skarżącego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI