I SA/Kr 1609/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, uznając, że zawyżona faktura VAT za zakup naczepy nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego, gdyż nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości transakcji.
Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie określenia różnicy podatku VAT do przeniesienia. Podatnik odliczył podatek naliczony z faktury za zakup naczepy, której cena sprzedaży była znacznie zawyżona w stosunku do wartości rynkowej ustalonej przez biegłego. Organy podatkowe uznały fakturę za niezgodną ze stanem faktycznym, odmawiając prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi F. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2003 r. Podatnik dokonał odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT dokumentującej zakup naczepy, wystawionej przez M. H. na kwotę znacznie wyższą niż wartość rynkowa. Organy podatkowe, opierając się na opinii biegłego, ustaliły, że cena sprzedaży naczepy została zawyżona i faktura nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu faktycznego. W związku z tym, zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów, faktura taka nie mogła stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów unijnych, twierdząc, że zawyżenie ceny sprzedaży nie jest tożsame z pojęciem "niezgodne ze stanem faktycznym" i że Skarb Państwa nie poniósł uszczerbku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że do stanów faktycznych zaistniałych przed przystąpieniem Polski do UE nie stosuje się Dyrektyw VAT. Sąd podkreślił, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest warunkowe i faktura musi odzwierciedlać rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Ponieważ wartość naczepy wykazana w fakturze została udowodniona jako znacznie zawyżona, faktura nie mogła stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, faktura taka nie stanowi podstawy do odliczenia podatku naliczonego, jeśli nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest warunkowe i wymaga, aby faktura odzwierciedlała rzeczywisty stan faktyczny. Zawyżenie ceny sprzedaży na fakturze, potwierdzone opinią biegłego, oznacza, że faktura jest niezgodna ze stanem faktycznym i nie uprawnia do odliczenia VAT.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.p.d.o.u.i.p.a. art. 19 § 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest fundamentalną zasadą systemu VAT, ale jest prawem warunkowym, zależnym od odzwierciedlenia przez fakturę rzeczywistego stanu faktycznego.
rozp. MF z 22.03.2002 art. 48 § ust. 4 pkt 5 lit. b
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
W przypadku wystawienia faktur podających kwoty niezgodne ze stanem faktycznym, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego.
Pomocnicze
u.p.d.o.u.i.p.a. art. 23 § pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Upoważnia Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia przypadków, w których nabycie towarów i usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego.
u.p.t.u. art. 32 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Nakaz dokumentowania zdarzenia gospodarczego fakturą, która powinna stwierdzać m.in. sprzedaż towarów, jej datę, cenę, wartość sprzedaży, kwotę podatku.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obliguje organy podatkowe do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zawyżenie ceny sprzedaży na fakturze VAT nie jest tożsame z pojęciem "niezgodne ze stanem faktycznym". Faktura była potwierdzona u sprzedawcy, podatek został odprowadzony, a Skarb Państwa nie doznał uszczerbku. Utrzymanie w mocy decyzji oznaczałoby dwukrotne otrzymanie podatku od tej samej sprzedaży. Naruszenie zasad neutralności i potrącalności VAT, sprzeczne z Dyrektywami RWE i orzecznictwem ETS. Organ ocenił ekonomiczną celowość decyzji podatnika, co wykracza poza jego kompetencje. Przepis § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b rozporządzenia wykonawczego nie może stanowić podstawy do kwestionowania celowości i opłacalności czynności.
Godne uwagi sformułowania
faktura podająca kwoty niezgodne ze stanem faktycznym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego lex retro non agit prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest fundamentalną zasadą systemu VAT prawo to nie jest prawem samoistnym, lecz jest to prawo warunkowe faktura powinna wprawdzie odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych, lecz przepis art. 19 ustawy o VAT sam w sobie nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury
Skład orzekający
Stanisław Grzeszek
przewodniczący sprawozdawca
Anna Znamiec
sędzia
Józef Gach
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących odliczania VAT od faktur niezgodnych ze stanem faktycznym, zwłaszcza w kontekście transakcji z okresu przedakcesyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu faktycznego z 2003 roku, przed przystąpieniem Polski do UE. Interpretacja przepisów krajowych może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady VAT - prawa do odliczenia podatku naliczonego - i pokazuje, jak organy podatkowe i sądy podchodzą do sytuacji, gdy faktura nie odzwierciedla rzeczywistej wartości transakcji. Dodatkowo, porusza kwestię stosowania prawa unijnego w okresie przedakcesyjnym.
“Czy zawyżona faktura VAT oznacza utratę prawa do odliczenia podatku? Wyrok WSA w Krakowie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1609/04 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-11-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Znamiec Józef Gach Stanisław Grzeszek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Sygn. powiązane I FSK 271/07 - Wyrok NSA z 2008-02-19 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 1609/04 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, NSA Józef Gach, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006r., sprawy ze skargi F. K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 września 2004r. nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2003r., skargę oddala Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].2004r. Nr [...] w sprawie określenia za miesiąc wrzesień 2003r. różnicy podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie [...] zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, iż w miesiącu wrześniu 2003r. F. K. dokonał odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze VAT nr [...] z dnia [...].2003r. z tytułu zakupu środka trwałego - naczepy, wystawionej przez M. H. na wartość netto [...] zł, podatek VAT - [...] zł. Sprzedawca tej naczepy, co stwierdzono w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. /protokół kontroli z dnia [...].2004r./, zakupił przedmiotową naczepę za kwotę brutto [...] zł. Przyczyną rozbieżności pomiędzy ceną zakupu, a sprzedaży miał stanowić wg podatnika fakt wyremontowania naczepy przez sprzedawcę. Z protokołu przesłuchania M. H. z dnia [...].2004r. wynika, że dokonał on samodzielnie remontu naczepy, bez zatrudniania żadnych pracowników ani zawierania zleceń na prace remontowe z innymi firmami, na kwotę [...] zł. Prace polegały na kapitalnym remoncie zawieszenia, układu smarowania, siłownika wywrotu, remoncie i spawaniu wanny, oraz wymiany opon, bez posiadania specjalistycznego sprzętu, z części zakupionych na giełdach samochodowych. Ponadto z zeznania M. H. wynika, że był on w posiadaniu przedmiotowej naczepy od miesiąca stycznia 2003r. i od tego okresu prowadził remont oraz rozmowy w sprawie jej sprzedaży. W dniu 28.01.2003r. wystawił on F. K. dokument sprzedaży naczepy, nazwany fakturą proforma nr [...], na kwotę brutto [...] zł, pomimo, że nabył ją dopiero z dniem 1.07.2003r. - faktura nr [...]. Dokument ten /faktura proforma/ stanowił podstawę udzielenia podatnikowi w dniu [...].2003r. /umowa nr [...]/ bankowego kredytu inwestycyjnego oraz formę zabezpieczenia jego spłaty. Z powodu braku udokumentowania poniesionych nakładów na remont naczepy, potwierdzenia zapłaty całej kwoty, oraz innych okoliczności sprawy, organ podatkowy postanowieniem nr [...] z dnia [...].2004r. powołał biegłego skarbowego w zakresie wyceny samochodów w celu ustalenia stanu technicznego i wartości rynkowej naczepy. Zgodnie z opinią biegłego nr [...] z dnia [...].2004r. wydaną po przeprowadzeniu oględzin, określona wartość rynkowa netto naczepy na dzień sprzedaży tj.11.08.2003r. wynosiła [...] zł. W treści opisu stanu technicznego pojazdu, w punkcie 4 opinii stwierdzono brak śladów napraw o zakresie opisanym przez poprzedniego właściciela. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ podatkowy uznał, iż faktura dokumentująca wartość transakcji kupna-sprzedaży naczepy jest niezgodna ze stanem faktycznym, gdyż cena sprzedaży naczepy została zawyżona. W tych okolicznościach faktura VAT dokumentująca zakup naczepy nie stanowi w świetle § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz. U. Nr 27, poz.268 ze zm./, który stanowi, że w przypadku, gdy wystawiono faktury podające kwoty niezgodne ze stanem faktycznym, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, podstawy do obniżenia przez nabywcę podatku należnego o podatek naliczony w niej wykazany, bowiem zakwestionowana została jako dokument odzwierciedlający rzeczywiste kwoty transakcji sprzedaży W odwołaniu z dnia [...].2004r. od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji zarzucono naruszenie § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz art. 32 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez niesłuszne przyjęcie, że ewentualne zawyżenie ceny sprzedaży jest tożsame z terminem "niezgodne ze stanem faktycznym". Zdaniem skarżącego termin ten oznacza, że kwota podana na fakturze jest kwotą inną niż kwota ustalona przez strony umowy, a w przypadku zakwestionowanego zakupu sytuacja taka nie miała miejsca. Odwołujący się podatnik zarzucił także organowi podatkowemu niedostateczne zbadanie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz bezpodstawne oszacowanie obrotu wynikającego z zakwestionowanej transakcji w oparciu o opinię biegłego. Organ odwoławczy zarzutów odwołania nie uwzględnił. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że zasadą w podatku od towarów i usług jest, że faktura VAT, jako dokument potwierdzający zaistnienie określonej transakcji ma być poprawna pod względem formalnym i materialnym tzn. odpowiadać określonym wymogom co do formy oraz jej treść musi odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony nie istnieje wtedy, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w rozmiarach innych niż wynika z faktury, bądź też zaistniało między innymi niż to stwierdza faktura podmiotami gospodarczymi /np. wyrok NSA z 6.06.1997r. I SA/Ka 621/97/. W ocenie organu odwoławczego powołane przez podatnika dowody w postaci: przeniesienia własności naczepy, wystawienia faktury potwierdzonej kopią u sprzedawcy, od której uiszczony został należny podatek oraz pisemne oświadczenie woli złożone w toku postępowania nie są wystarczającą argumentacją w sprawie rzeczywistego przebiegu tej transakcji, bowiem nie potwierdza tego zebrany materiał dowodowy oraz ustalone okoliczności faktyczne sprawy. Organ drugiej instancji zauważył, iż dokumenty i oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu podatkowym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi podatkowemu. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył także, iż podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia nie stanowił powołany przez podatnika przepis art.32 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług dotyczący szacowania, bowiem przedmiotem niniejszego postępowania podatkowego była ocena transakcji zakupu i związane z nią nieprawidłowości, stwierdzone wyłącznie w zakresie podatku naliczonego. Zatem opinia biegłego w zakresie wyceny samochodów nie była podstawą szacunku, a stanowiła tylko jeden z dowodów w sprawie. Zgodnie z jej treścią wartość rynkowa naczepy określona została na dzień jej zakupu, zatem zarzut odnośnie wydania opinii po upływie kilku miesięcy od daty jej nabycia jest bezzasadny. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek wniosków o przeprowadzenie dodatkowych dowodów lub włączenie do akt sprawy nowych materiałów, a ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny nie był kwestionowany na żadnym etapie postępowania podatkowego poprzez wniesienie zastrzeżeń do treści protokołu kontroli czy wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej. Na decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej została wniesiona skarga z dnia [...].2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący domaga się uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 19 ust. 1 i 2, art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także naruszenie: art. 2 Pierwszej Dyrektywy RWE z 11 kwietnia 1967r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych, art. 17 ust. 1 i 2 Szóstej Dyrektywy RWE z 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, art. 64 w związku z art. 21 Konstytucji RP przez nadmierną ingerencję w prawa majątkowe. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż bezspornym jest, że jego kontrahent wystawił fakturę dokumentującą rzeczywistą sprzedaż, która została ujęta w ewidencji sprzedaży u niego, a zatem odprowadził on należny VAT do właściwego organu podatkowego. Natomiast u niego, jako nabywcy, faktura ta została ujęta w ewidencji zakupu, zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. Potwierdziła to kontrola źródłowa, w trakcie, której nie stwierdzono innego stanu faktycznego. Według skarżącego pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego z prawidłowej faktury, która dokumentowała faktycznie wykonaną czynność sprzedaży towaru, w sytuacji nie ustalenia naruszenia art. 19 ustawy o VAT było niezgodne z prawem, bowiem na podstawie par. 48 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego można kwestionować wyłącznie odliczenie podatku naliczonego dokonane przez podatnika na podstawie faktur, które w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy ono w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub innych rozmiarach, albo między różnymi podmiotami gospodarczymi. W jego przypadku nie wystąpiła żadna z wymienionych sytuacji. Organ, z powołanego przepisu wyprowadził wniosek zbyt daleko ingerujący w swobodę umów zawieranych przez przedsiębiorców, tym samym ocenił ekonomiczną celowość podjętych przez niego decyzji. Przepis ten nie może stanowić podstawy do kwestionowania celowości i opłacalności dokonywanych czynności. Ponadto przedmiotem decyzji powinny być zdarzenia faktyczne a nie ich ustalenia dokonane w sposób hipotetyczny. Skarżący podkreślił, iż faktura była potwierdzona kopią u sprzedawcy, a podatek został przez sprzedającego zadeklarowany i odprowadzony w należnej wysokości, podobnie jak podatek dochodowy. W świetle powyższego Skarb Państwa nie doznał żadnego uszczerbku z tytułu przeprowadzenia tej transakcji. Co więcej, utrzymanie w mocy zaskarżanych decyzji oznaczałoby, iż otrzymałby dwukrotnie podatek od tej samej sprzedaży. Naruszone zostałaby zasady neutralności i potrącalności VAT określone w art.2 Pierwszej Dyrektywy oraz art. 17 Szóstej Dyrektywie RWE. Konieczność ich przestrzegania podkreślana jest przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Jakiekolwiek ograniczenie w zakresie odliczenia podatku naliczonego jako naruszające zasadę neutralności są sprzeczne z ogólnymi wymogami wspólnego systemu VAT wynikającym z Szóstej Dyrektywy. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku może mieć charakter jedynie wyjątkowy, w ściśle określonych przepisami przypadkach, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę z dnia [...].2004r. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd po przeprowadzeniu kontroli postępowania podatkowego toczącego się w sprawie przed organami obu instancji nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek wniosków o przeprowadzenie dodatkowych dowodów lub włączenia do akt sprawy nowych materiałów, a ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny nie był kwestionowany na żadnym etapie postępowania podatkowego poprzez wniesienie zastrzeżeń do treści protokołu kontroli czy wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej. W kontekście powyższego, stan faktyczny przyjęty przez organy orzekające w sprawie uznać należy za prawidłowy i za miarodajny do oceny naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu - oceniając go jako nieskuteczny - naruszenia przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa unijnego w tym Pierwszej Dyrektywy RWE z dnia 11 kwietnia 19967r. (67/227/EEC) i Szóstej Dyrektywy RWE z 17 maja 1977r. ( 77/388/EEC). W tym miejscu należy podnieść, iż zgodnie z art. 68 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 16.12 1991r. / Dz. U. Nr 11, poz. 38 ze zm./, zawartego w rozdziale III pod tytułem "zbliżenia przepisów prawnych", Strony uznają, że istotnym warunkiem wstępnym integracji gospodarczej Polski ze Wspólnotą jest zbliżenie istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Polski do ustawodawstwa istniejącego we Wspólnocie w tym także w zakresie opodatkowania / art. 69 Układu /. Z przywołanych przepisów w sposób jednoznaczny wynika, że Układ zawiera porozumienie w zakresie zbliżania przepisów, natomiast porozumienie to nie obejmuje obligatoryjnego stosowania norm wspólnotowych - według obowiązującej w Unii zasady pierwszeństwa, zgodnie z którą prawo krajowe może być stosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie jest sprzeczne z normami wspólnotowymi - jak i obowiązku uwzględniania przez polskie organy i sądy dorobku orzecznictwa ETS / por. wyrok NS z 8.01.2003r. sygn. akt III RN 240/01, OSNP 2004/3/42 /. Powyższe oznacza, że niedopuszczalne było w okresie przedakcesyjnym - do stanów faktycznych zaistniałych ówcześnie - stosowanie zasady pierwszeństwa oraz dokonywanie wykładni przepisów polskich z zakresu podatku od towarów i usług, contra legem facere ( postępować wbrew ustawie), a także niestosowanie norm polskich w przypadku ich niezgodności z treścią i celami przepisów wspólnotowych. Zastosowanie Dyrektyw VAT do stanu faktycznego zamkniętego przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej oznaczałoby złamanie zasady lex retro non agit ( ustawa nie działa wstecz). Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej nastąpiło na podstawie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16.04.2003r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tego Traktatu wszedł on w życie z dniem 1.05.2004r. Od tej daty Rzeczypospolita Polska stała się członkiem Unii Europejskiej i stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii oraz dołączonego do niego Aktu zawierającego warunki przyjęcia i wynikające z tego przyjęcia dostosowania / załączniki I - XVIII, dodatki do nich, protokoły nr 1-10 /. Powołane unormowania Traktatu Akcesyjnego wraz Aktem i załącznikiem nr 12 jednoznacznie wskazują, że VI Dyrektywa VAT ustalająca wspólny system podatku od wartości dodanej wiąże Polskę od dnia akcesji i od tej daty zgodnie z art. 54 Aktu, Polska była zobowiązania do wprowadzenia w życie środków niezbędnych do przestrzegania tej Dyrektywy / por. wyrok NSA z dnia 4.01. 2006r. sygn. akt I FSK 959/05, Mon. Podat. z 2006r. nr 9, str.34, a także wyrok ETS z dnia 10.01. 2006r.,C-302/04 /. Wobec przedstawionych rozważań skonstatować należy, że do stanów faktycznych powodujących powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług zaistniałych przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej nie znajdują zastosowania Dyrektywy VAT. Powyższa konkluzja znajdzie pełne odniesienie do sprawy będącej przedmiotem rozpoznania Sądu, gdyż dotyczy ona rozliczenia podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2003r. Skarga nie może być uwzględniona także i z tej przyczyny, że brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy materialnego prawa podatkowego wskazane w skardze tj. art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm. / zwanej dalej ustawą o VAT oraz § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm./. Niewątpliwie rację ma skarżący, kiedy stwierdza, że z treści art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o VAT wynika, że prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną jest fundamentalną zasadą systemu VAT. Jednakże prawo to nie jest prawem samoistnym, lecz jest to prawo warunkowe, zależne od tego, czy wykazana w fakturze kwota podatku, uwzględniona następnie w deklaracji VAT-7 i stanowiąca podstawę do zwrotu podatku, bądź przeniesienia różnicy podatku na następny miesiąc, odzwierciedla stan faktyczny. Ustawa o VAT nie przewiduje sytuacji, w której nabywca może odebrać od budżetu państwa podatek, który jedynie został naliczony na fakturze / por. wyrok NSA z dnia 8.05.2002r., sygn. akt III SA 3210/00, RPP 2003/3/36/. Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji stanowił omówiony wyżej art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. Artykuł 23 pkt 1 tej ustawy upoważnił Ministra Finansów do określenia w drodze rozporządzenia przypadków, w których nabycie towarów i usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego. W wykonaniu dyspozycji tego przepisu wydane zostało rozporządzenie z dnia 22 grudnia 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym / Dz. U. Nr 27, poz. 268, ze zm./. Zgodnie z § 48 ust. 4 pkt 5 lit. b tego rozporządzenia w przypadku, gdy wystawiono faktury podające kwoty niezgodne za stanem faktycznym, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W ocenie Sądu treść tego przepisu jest jednoznaczna - jeżeli nabywca nie otrzymał towarów w ilości i według wartości wykazanej w fakturze, faktura taka nie może stanowić podstawy do dokonywania obniżenia podatku należnego. Faktura powinna wprawdzie odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych, lecz przepis art. 19 ustawy o VAT sam w sobie nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego zeń zwolnienia podatnika - w przypadku wątpliwości - od współdziałania z organami podatkowymi w celu wykazania, że stwierdzone w fakturze zdarzenie gospodarcze odpowiada rzeczywistości / por. wyrok SN z dnia 7.03. 2002r., sygn. akt III RN 31/01, OSNP 2002/10/451 /. Z materiału dowodowego sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący w miesiącu wrześniu 2003r. w deklaracji VAT-7 wykazał do odliczenia podatek naliczony w kwocie [...] zł wynikający z faktury VAT dokumentującej zakup naczepy o wartości [...] zł. Wartość naczepy wykazana w fakturze nr [...] z dnia [...].2003r. została znacznie zawyżona, co bezspornie zostało udowodnione w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania podatkowego. Nie można uznać za podważającą zasadność rozstrzygnięcia organów podatkowych okoliczność powołaną w skardze, że kontrahent wystawił fakturę, która została ujęta w ewidencji sprzedaży, a zatem odprowadził on należny podatek, natomiast skarżący ujął tę fakturę w ewidencji zakupu zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o VAT. Artykuł 32 ust. 1 ustawy o VAT zawiera nakaz dokumentowania zdarzenia gospodarczego fakturą. Faktura ta powinna stwierdzać w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Faktura VAT nie ma waloru dokumentu urzędowego, prawidłowość materialnoprawna tej faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. Należy również zauważyć, że w podatku od towarów i usług nie obowiązuje legalna teoria dowodów. Oznacza to, że faktura VAT sama w sobie nie jest absolutnym dowodem zdarzenia gospodarczego, któremu nie można przeciwstawić innych dowodów. W przypadku powzięcia wątpliwości, co do rzetelności zapisów w niej dokonanych, w tym także co do wartości przedmiotu transakcji, organy podatkowe są uprawnione do zbadania zgodności treści faktury z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia gospodarczego. Przy czym kontrola nie może ograniczyć się jedynie do badanie formalnej poprawności dokumentów /faktur, umowy, oświadczeń woli stron złożonych w toku postępowania/ w przypadku, gdy zebrany materiał dowodowy oraz ustalone okoliczności faktyczne sprawy przeczą treści tych dokumentów. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że zakwestionowanie rzetelności faktury mogłoby mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy kwota podana na fakturze jest kwotą inna niż kwota ustalona przez strony w umowie. Podstawę formalnoprawną dla podjęcia takich czynności przez organy podatkowe stanowi niewątpliwie art. 122 Ordynacji podatkowej, który obliguje organy podatkowe do podjęcia w toku postępowania podatkowego wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W kontekście powyższych wywodów należy zarzut skargi, co do naruszenia przepisów art. 31 ust. 3, art. 64 w zw. z art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uznać również za nieuzasadniony. Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego pierwszej instancji są zgodne z prawem. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI