I SA/Kr 1589/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata dla skarżącej, uznając jej trudną sytuację materialną i rodzinną, jednocześnie oddalając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie w sprawach ubezpieczeń społecznych.
Skarżąca P. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia składek ZUS. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, wskazując na trudności finansowe związane z utrzymaniem czteroosobowej rodziny i spłatą zobowiązań. Sąd uznał, że skarżąca wykazała niemożność poniesienia kosztów postępowania w zakresie ustanowienia adwokata, przyznając mu pomoc. Wniosek o zwolnienie od kosztów oddalono, ponieważ sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są z mocy prawa zwolnione od tych opłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrzył sprzeciw P. W. od postanowienia referendarza w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Skarżąca domagała się ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Prezesa ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. P. W. przedstawiła szczegółową sytuację materialną i rodzinną, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z mężem, dwoje małoletnich dzieci, dochody z działalności gospodarczej (ok. 3000 zł netto miesięcznie), posiadanie mieszkania, problemy zdrowotne własne i dzieci, a także operację męża i konieczność spłaty kredytu oraz długów. Sąd, analizując przedstawione dokumenty i oświadczenia, uznał, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Miesięczne wydatki rodziny na mieszkanie, media, spłatę kredytu i wyżywienie dzieci oszacowano na około 2195,52 zł, co przy dochodzie netto 3000 zł, po uwzględnieniu innych niezbędnych kosztów, wskazywało na brak środków na profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym sąd postanowił ustanowić dla skarżącej adwokata. Jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargi w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.
Uzasadnienie
Sąd szczegółowo przeanalizował dochody i wydatki rodziny skarżącej, uwzględniając koszty utrzymania, spłatę zobowiązań, leczenie oraz sytuację zdrowotną członków rodziny, uznając, że poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika przekracza jej możliwości finansowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
PPSA art. 245 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 246 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 260
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
PPSA art. 255
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 239 § 1 lit. e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna i rodzinna skarżącej uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny skarżąca w sposób wyczerpujący i dokładny wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania osiągane dochody w całości konsumowane są na niezbędne i bieżące potrzeby rodziny
Skład orzekający
Agnieszka Jakimowicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przyznania prawa pomocy w sprawach o świadczenia z ubezpieczeń społecznych oraz interpretacja przepisów o kosztach sądowych w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej oraz specyfiki spraw ubezpieczeniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o prawie pomocy i kosztach sądowych w kontekście trudnej sytuacji obywatela ubiegającego się o świadczenia z ZUS, co jest istotne dla prawników procesowych i osób w podobnej sytuacji.
“Trudna sytuacja rodzinna a prawo do adwokata w sporze z ZUS: Sąd przyznaje pomoc.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1589/08 - Postanowienie WSA w Krakowie Data orzeczenia 2009-04-29 Data wpływu 2008-12-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Prawo pomocy Sygn. powiązane II GSK 450/10 - Wyrok NSA z 2011-04-19 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku ustanowiono adw., w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalono Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 245 par. 1 i 2, art. 246 par. 1, art. 260 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. W. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2008 r., sygn. akt [...]w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia I. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Uzasadnienie W dniu [...] sierpnia 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek skarżącej P. W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. We wniosku skarżąca podniosła, że wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, mają na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci i uzyskują dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie brutto 4.000 zł (netto 3.000 zł) miesięcznie. Nadto skarżąca oświadczyła, że posiada mieszkanie o pow. 71,50 m kw. i nie dysponuje żadnym innym źródłem dochodu, nie ma żadnych wartościowych przedmiotów, oszczędności i innych nieruchomości. W toku postępowania, na wezwanie Sądu o złożenie dodatkowego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym w trybie art. 255 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skarżąca wskazała na swoje kłopoty zdrowotne związane z głęboką depresją lękową oraz problemy zdrowotne dzieci cierpiących na schorzenia górnych dróg oddechowych i alergie. Nadto dołączyła kopię dokumentacji lekarskiej, z której wynika, iż w marcu 2009 r. jej mąż – B. W. przeszedł operację kolana, a obecnie skierowany został na zabiegi fizjoterapeutyczne. Skarżąca sprecyzowała również koszty utrzymania mieszkania i rodziny podnosząc w szczególności, że spłaca kredyt w spółdzielni mieszkaniowej oraz długi zaciągnięte od osób trzecich na leczenie swoje oraz członków bliskiej rodziny, przedłożyła nadto rachunki dokumentujące wysokość opłat za czynsz, media, przedszkole syna, a także dokumenty obrazujące wysokość przychodu osiąganego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za miesiące styczeń i luty 2009 r. Wreszcie przedstawiła wyciągi bankowe służące obsłudze świadczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i oświadczyła, że nie posiada żadnych lokat, oszczędności, akcji, obligacji, innych poza mieszkaniem nieruchomości oraz cennych ruchomości, a także że nie korzysta z instytucjonalnej pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści art. 246 § 1 cytowanej ustawy wynika zatem, że to na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu skarżąca w sposób wyczerpujący i dokładny wykazała, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania. Wprawdzie z przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, że w miesiącu styczniu i lutym 2009 r. działalność gospodarcza prowadzona wraz z mężem wygenerowała stratę, to jednak należy zaznaczyć, że skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 25 akt sądowych) podała, że łączny dochód w rodzinie wynosi ok. 4000 zł miesięcznie brutto, tj. ok. 3000 zł netto. Orzekający Sąd uznał zatem, że podawana kwota 3000 zł jest kwotą faktycznie pozostająca do dyspozycji czteroosobowej rodziny – już po uiszczeniu wszelkich należności publicznoprawnych w postaci składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, wszelkiego rodzaju podatków, a także pozostałych należności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skarżąca wykazała, że miesięczne wydatki rodziny wynoszą: 474,98 zł czynsz za mieszkanie, 207,35 zł spłata kredytu w spółdzielni mieszkaniowej, 199,19 zł światło, ok. 100 zł woda, ok. 134 zł telefon, ok. 80 zł gaz (ok. 160 zł płatne za dwa miesiące). Koszty utrzymania i wyżywienia jednego dziecka skarżąca wyszacowała na kwotę ok. 500 zł miesięcznie, w czym mieści się opłata za przedszkole syna w wysokości 185 zł miesięcznie. Uznać zatem należy, że miesięczne wydatki tylko na utrzymanie domu i małoletnich dzieci wynoszą ok. 2.195,52 zł. Jeśli wziąć pod uwagę niezbędne koszty utrzymania i wyżywienia skarżącej oraz jej męża, konieczność spłaty zaciągniętych u osób prywatnych długów, wykupienia niezbędnych leków dla siebie i cierpiących na nieżyty dróg oddechowych i alergię małoletnich dzieci oraz będącego po operacji kolana B.W. należy uznać, że osiągane dochody w całości konsumowane są na niezbędne i bieżące potrzeby rodziny, a zatem poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika przez skarżącą przekracza jej obecne możliwości finansowe i byłoby dla niej zbyt dużym obciążeniem. Z uwagi na powyższe Sąd uwzględnił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało natomiast oddalić z tego powodu, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia wynikającego z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zgodnie z którym skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych, zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie przepisu art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI