I SA/Kr 1539/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę G.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając działania organów za prawidłowe pomimo wadliwego tytułu wykonawczego.
Sprawa dotyczyła skargi G.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego, który opierał się na uchylonej decyzji podatkowej. Po uchyleniu przez NSA postanowień organów niższych instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne. Jednak Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, uznając, że umorzenie powinno nastąpić na innej podstawie prawnej. Ostatecznie WSA w Krakowie oddalił skargę, uznając działania organów egzekucyjnych za zgodne z prawem, mimo początkowych wadliwości tytułu wykonawczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę G.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2000 r., wystawionego na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. G.N. zarzuciła bezprawność postępowania, wskazując, że zobowiązanie podatkowe zostało zapłacone, a decyzja wymiarowa została następnie uchylona i zastąpiona nową, niższą kwotą. Po serii postanowień i zażaleń, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 grudnia 2003 r. uchylił postanowienia organów niższych instancji, uznając niedopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o uchyloną decyzję. Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne, jednak Dyrektor Izby Skarbowej uchylił to postanowienie, wskazując na niewłaściwą podstawę prawną umorzenia. Kolejne postanowienie o umorzeniu zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, który uznał, że egzekucja była co do zasady dopuszczalna, a wadliwość tytułu wykonawczego skutkowała umorzeniem na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. G.N. wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty o niedopuszczalności egzekucji i wadliwości tytułu wykonawczego. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że choć tytuł wykonawczy był wadliwy, postępowanie organów egzekucyjnych było prawidłowe, a zobowiązanie podatkowe nie wygasło. Sąd podkreślił, że wadliwość tytułu wykonawczego nie oznacza, że nie stanowi on tytułu wykonawczego, a jedynie, że jest wadliwy i może skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. WSA uznał również, że nie było potrzeby wydawania postanowienia o uchyleniu czynności egzekucyjnych, gdyż czynności te miały charakter procesowy lub nie zostały dokonane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wadliwy tytuł wykonawczy, oparty na uchylonej decyzji podatkowej, nie może stanowić podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wadliwość tytułu wykonawczego, polegająca na oparciu go na decyzji, która została następnie uchylona, stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślono, że taka wadliwość nie oznacza, że tytuł w ogóle nie istnieje, ale że jest wadliwy i powinien skutkować umorzeniem postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 2 w związku z art. 59 § 1 pkt 3 w związku z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw.
u.p.e.a. art. 59 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Umorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku, gdy tytuł wykonawczy zawierał błędne lub nieprawidłowe dane.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 27 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi formalne tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 27 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wymogi formalne tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 60 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie o uchyleniu czynności egzekucyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. 2001 Nr 125, poz. 1368 art. 12 § 4
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw
Przepisy intertemporalne dotyczące rozpatrywania wniosków, zarzutów i skarg wniesionych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość tytułu wykonawczego, który opierał się na uchylonej decyzji podatkowej. Niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o wadliwy tytuł wykonawczy.
Odrzucone argumenty
Zarzut, że postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub wadliwość tytułu). Żądanie uchylenia czynności egzekucyjnych w związku z umorzeniem postępowania.
Godne uwagi sformułowania
w tytule wykonawczym wierzyciel błędnie podał podstawę prawną a tym samym wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony na podstawie decyzji [...] która w dacie jego wystawienia [...] i doręczenia [...] nie istniała w obrocie prawnym, gdyż na skutek wniesionego odwołania została uchylona tytuł wykonawczy posiada jedynie charakter wadliwy, co powinno, po wszczęciu egzekucji, pociągać ewentualne skutki przewidziane w art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej przekazanie przez dłużnika, na wezwanie wierzyciela, określonej kwoty pieniężnej na podany przez niego numer rachunku bankowego nie może zostać uznane za czynność egzekucyjną, gdyż wynika z własnej woli zobowiązanego.
Skład orzekający
Urszula Zięba
przewodniczący
Stanisław Grzeszek
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wadliwych tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz rozróżnienie między czynnościami procesowymi a egzekucyjnymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego tytułu wykonawczego i procedur związanych z jego kwestionowaniem oraz umorzeniem postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowania egzekucyjnego i konsekwencje wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Wadliwy tytuł wykonawczy – czy egzekucja jest legalna?”
Dane finansowe
WPS: 28 759,9 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1539/04 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2006-11-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna Stanisław Grzeszek /sprawozdawca/ Urszula Zięba /przewodniczący/ Symbol z opisem 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych Sygn. powiązane II FSK 485/07 - Wyrok NSA z 2008-05-28 Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Sygn. akt I SA/Kr 1539/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2006r., sprawy ze skargi G. N., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 7 września 2004r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, - s k a r g ę o d d a l a - Uzasadnienie W dniu [...] grudnia 2000 r. Urząd Skarbowy wystawił na podstawie decyzji z dnia 30 sierpnia 1997 r. Nr [...]tytuł wykonawczy nr [...] zobowiązujący G.N. do zapłaty zaległych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 28.759,90 zł wraz z odsetkami od dnia 5 maja 1994 r. W dniu [...] grudnia 2000 r. zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zarzucając jego bezprawność. W uzasadnieniu podniesione zostało, iż w toku postępowania podatkowego toczącego się wobec spółki cywilnej J. N. i L. G. "T." decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. określono wspólnikom i ich małżonkom zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. Zobowiązanie wynikające z powyższej decyzji zostało zapłacone w 1997 r. W maju 2000 r. dokonano zwrotu nadpłaty podatku dochodowego a następnie Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego i oznaczyła zobowiązanie w niższej wysokości niż pierwotnie. Ponieważ w roku 1997 zostały wykonane wszystkie zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. na podstawie art. 26 ust.1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązanie wygasło. Postanowieniem z dnia [...]stycznia 2001 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił zarzuty G. N.. Na niniejsze postanowienie ww. wniosła zażalenie z dnia [...] stycznia 2001 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, iż wierzyciel ustosunkował się do zarzutów zgłoszonych w zażaleniu i potwierdził zasadność oraz wymagalność obowiązku podatkowego a więc zarzut nieistnienia obowiązku podatkowego był niezasadny. Organ egzekucyjny drugiej instancji również uznał, iż nie nastąpiło przedawnienie należności objętej tytułem wykonawczym, ponieważ bieg przedawnienia przerwało rozłożenie należności na raty. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Kr 965/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji uznając, że w przedmiotowej sprawie niedopuszczalne było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do G.N. w oparciu o decyzję Urzędu Skarbowego która została uchylona w postępowaniu odwoławczym i zastąpiona nową decyzją wymiarową. Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do G. N.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny pierwszej instancji podniósł, iż w świetle art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w tytule wykonawczym powinna być wskazana treść podlegającego egzekucji obowiązku, jego podstawa prawna oraz stwierdzenie, że zobowiązanie jest wymagalne. W tytule wykonawczym wierzyciel błędnie podał podstawę prawną a tym samym wszczęcie postępowania egzekucyjnego było niezgodne z prawem. Niniejsze postanowienie zostało uchylone w całości przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]lipca 2004 r. Nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postanowienie z dnia [...] maja 2004 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane zostało na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w brzmieniu po nowelizacji zamiast na podstawie art. 34 § 2 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją. W świetle przepisów intertemporalnych zawartych w art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 6 stycznia 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2001 Nr 125, poz. 1368) wnioski, zarzuty, skargi wniesione przed dniem wejścia w życie ustawy podlegają rozpatrzeniu na podstawie dotychczasowych przepisów. Kolejnym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko G.N.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny podniósł, że wierzyciel pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wypowiedział się w sprawie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną przyznając, iż tytuł wykonawczy został wystawiony w oparciu o decyzję, która została następnie uchylona. Organ egzekucyjny wskazał, że G. N. wpłaciła na konto wierzyciela kwotę 133.000,00 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. oraz zaznaczył że wierzyciel w dniu [...] marca 2004 r. zwrócił jej koszty postępowania egzekucyjnego w kwocie 1.251,30 zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 803,00 zł Na powyższe postanowienie G. N. wniosła zażalenie z dnia [...] sierpnia 2004 r. podnosząc, że postępowanie zostało niezasadnie umorzone na podstawie art. 34 § 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, podczas gdy prawidłowo powinno zostać umorzone w oparciu o art. 59 § 1 pkt. 7 wskazanej ustawy, ponieważ egzekucja administracyjna i zastosowany środek egzekucyjny były niedopuszczalne. Ponadto zostało podniesione, iż w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględniono wniosku o uchylenie czynności egzekucyjnych, w sytuacji, gdy kwota 133.000,00 zł została przelewem przekazana w drodze przymusu jako wynik podjętych czynności egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny drugiej instancji podniósł, iż zarzuty zgłoszone przez zobowiązaną zostały rozpatrzone w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie złożenia zarzutów a więc przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia [...] września 2001 r. Powołanie jako podstawy prawnej umorzenia art. 59 § 1 pkt 3 wskazanej ustawy było zasadne, gdyż w tytule wykonawczym jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wskazano decyzję wymiarową Urzędu Skarbowego która została zmieniona w postępowaniu odwoławczym w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. Decyzja ta stała się prawomocną po oddaleniu skargi G. N. wyrokiem NSA z 19 grudnia 2003 r., sygn. akt I SA/Kr 479/01. Brak było zatem możliwości umorzenia postępowania w oparciu o art. 59 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej wobec faktu, że egzekucja była co do zasady dopuszczalna, gdyż w dniu wszczęcia egzekucji na podstawie błędnie wystawionego tytułu wykonawczego istniała zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. w kwocie 28.759,90 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 96.310,80 zł. Powyższe należności oraz koszty egzekucyjne zostały pokryte z wpłaconej przez G. N. kwoty 133.000,00 zł. Pozostałą resztę w kwocie 6.670,00 zł zwrócono zobowiązanej w dniu [...] lutego 2001 r., a po wyroku NSA uznającym skargę na postępowanie egzekucyjne za zasadną, organ egzekucyjny w dniu [...] marca 2004 r. zwrócił zobowiązanej także pobrane koszty egzekucyjne wraz z należnymi odsetkami. Zatem w tej sytuacji żądanie zobowiązanej w zakresie zwrotu kwoty 133.000,00 zł według organu egzekucyjnego drugiej instancji jest bezpodstawne. W skardze z dnia [...]sierpnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej G.N.wniosła o uchylenie ewentualnie stwierdzenie nieważności i niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia organu pierwszej oraz drugiej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca podtrzymała zgłaszane dotychczas zarzuty i podniosła, iż postępowanie powinno być umorzone na podstawie art. 59 § l pkt. 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wobec brzmienia art. 29 § 2 ustawy. Obowiązek, którego dotyczył tytuł wykonawczy, nie podlegał egzekucji administracyjnej oraz tytuł nie spełniał wymogów formalnych z art. 27 § l i 2 wskazanej ustawy. Podkreślone zostało również to, że niezależnie od tego czy obowiązek został prawidłowo określony i czy z tego tytułu nadawał się do wszczęcia egzekucji, w związku z jego wadliwością, brak było w ogóle podstaw do wszczynania postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego spowodować powinno uchylenie czynności w jego toku podjętych, które w niniejszej sprawie zostały uchylone jedynie w części w zakresie w jakim częściowo zwrócone zostały koszty egzekucyjne. Organ egzekucyjny nie wydał postanowienia w tej sprawie zgodnie z art. 60 § 2 ustawy egzekucyjnej i wnioskiem skarżącej z dnia 22 grudnia 2000 r. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] listopada 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały rozpatrzone w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wniesienia. Podkreślone zostało, iż w dniu wszczęcia egzekucji była ona możliwa do prowadzenia, gdyż istniało zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 r. W przekonaniu organu nie było potrzeby wydawania postanowienia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych w trybie art. 60 § 2, gdyż w ramach postępowania doręczono jedynie odpis tytułu wykonawczego i spisano protokół o stanie majątkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji i innych aktów administracyjnych w tym postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym z przepisami powszechnie 1l ww. ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów należy stwierdzić, iż nie znajdują one potwierdzenia w okolicznościach faktycznych sprawy. Działając w oparciu o wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia z dnia 19 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Kr 965/01, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Oświęcimiu uznał zarzuty skarżącej za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne. Postanowienie takie było konsekwencją stwierdzenia, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone było w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony na podstawie decyzji z dnia [...]sierpnia 1997 r. Nr [...], która w dacie jego wystawienia ([...] grudnia 2000 r.( i doręczenia ( [...] grudnia 2000 r.) nie istniała w obrocie prawnym, gdyż na skutek wniesionego odwołania została uchylona, a zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych określone zostało w innej, niższej wysokości (decyzja Izby Skarbowej z dnia [...] października 2000 r. Nr[...] ). Tym samym bezspornym jest, że tytuł egzekucyjny określał egzekwowane zobowiązanie pieniężne niezgodnie z treścią ostatecznej decyzji wymiarowej, na co wyraźnie zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2003 r. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż zostały spełnione przesłanki do uznania zarzutów zgłoszonych przez skarżącą w piśmie z dnia [...] grudnia 2000 r. i umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 2 w związku z art. 59 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm. ) zwanej dalej "ustawą egzekucyjną" w związku z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz. 1368). Pomimo faktu umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn proceduralnych, zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1993 r. ciążące na skarżącej nie wygasło, jak to słusznie podkreślił w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej. Należy w tym miejscu dobitnie podkreślić, że w dacie wystawienia i doręczenia tytułu wykonawczego obowiązek zapłaty podatku dochodowego za 1993 r. w prawidłowej wysokości bezsprzecznie już istniał (decyzja ostateczna z dnia [...]października 2000 r.) Prawidłowość decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993r. została potwierdzona wyrokiem NSA z dnia 19 grudnia 2003 r. sygn. akt I SA/Kr 479/01. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny zobowiązany byłby do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, co jednak w niniejszej sprawie nie mogło mieć miejsca. Podniesiony przez skarżącą zarzut, iż postępowanie powinno zostać umorzone na podstawie wynikającej z art. 59 § 1 pkt. 7 ustawy egzekucyjnej, ponieważ obowiązek, którego dotyczył tytuł wykonawczy nie podlega egzekucji a ponadto tytuł nie spełniał wymogów stawianych mu przez art. 27 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej nie mógł zostać uwzględniony. Z niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej mamy do czynienia w sytuacji, gdy np. obowiązek wskazany w tytule wykonawczym w ogóle nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy został wystawiony przez nieuprawniony podmiot (tak wyrok SN z dnia 2 grudnia 1998 r., III RN 85/98, OSNAPiUS 1999, nr 18, poz. 656), bądź też organ egzekucyjny nie jest uprawniony do jej prowadzenia (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz., Warszawa 2006, s. 133 - 134, 151 - 152; również wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1999 r., I SA/Po 2576/98, Biuletyn Skarbowy 2000, nr 1, s. 30). W niniejszej sprawie obowiązek wskazany w tytule wykonawczym (tj. zapłata określonej sumy pieniężnej) podlegał egzekucji administracyjnej (tzn. mógł być egzekwowany w na podstawie przepisów ustawy egzekucyjnej), tytuł został wystawiony przez uprawniony podmiot a ponadto organ egzekucyjny był uprawniony do prowadzenia tego rodzaju egzekucji. Natomiast wystąpienie którejś z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej skutkuje umorzeniem toczącego się postępowania. Należy podkreślić, iż tytuł wykonawczy spełniał wymogi z art. 27 § 1 i § 2 ustawy, które mają charakter formalny, to znaczy, że powinny być w nim wskazane. O nie spełnieniu warunków z art. 27 § 1 i § 2 można mówić wtedy, gdy w tytule wykonawczym w ogóle nie zostaną zawarte wskazane w tych przepisach informacje, których umieszczenie jest obligatoryjne. Natomiast zawarcie w tytule wykonawczym danych błędnych, bądź nieprawidłowych nie uprawnia do konstruowania twierdzenia, iż taki dokument w ogóle nie stanowi tytułu wykonawczego. Posiada on w takim wypadku jedynie charakter wadliwy, co powinno, po wszczęciu egzekucji, pociągać ewentualne skutki przewidziane w art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej. Należy podkreślić, iż w sytuacji, gdy organ realizuje w trybie egzekucji swe własne decyzje to ma możliwość weryfikacji danych lub informacji zawartych w treści tytułu pod kątem merytorycznym (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 1999r., III SA 1614/98). Z tego też względu ma pełną możliwość analizy zasadności wystawionego tytułu wykonawczego i podejmowania w tym zakresie wszelkich działań w tym umarzania postępowania egzekucyjnego. W składanych przez skarżącą oświadczeniach zawartych w kolejnych pismach procesowych brak jest konsekwencji co do zakresu działań egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. W zażaleniu z dnia 16 sierpnia 2004 r. skarżąca podnosi, iż w wyniku podjętych działań organ egzekucyjny doręczył jej odpis tytułu wykonawczego, w którym wniesiono o przekazanie egzekwowanej należności wraz z kosztami na określony numer rachunku wierzyciela, co też zostało uczynione przez nią przelewem. Z drugiej strony stwierdza dalej, iż przelew dokonano pod przymusem w ramach czynności egzekucyjnych. Należy wskazać, iż przekazanie przez dłużnika, na wezwanie wierzyciela, określonej kwoty pieniężnej na podany przez niego numer rachunku bankowego nie może zostać uznane za czynność egzekucyjną, gdyż wynika z własnej woli zobowiązanego. Brak jest tutaj działania organu egzekucyjnego, które konstytuowałoby czynność egzekucyjną, przez którą należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (podobnie definicja legalna zawarta w art.1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej ). W tym miejscu należy odwołać się do wyroku z dnia 14 stycznia 2005 r., FSK 1218/04, POP 2005/4/83, w którym NSA stwierdził, że jeżeli organ egzekucyjny lub egzekutor doręczył zobowiązanemu podatnikowi odpis tytułu wykonawczego, to powyższy fakt procesowy nie oznacza jeszcze, że organ ten lub egzekutor dokonał czynności egzekucyjnej, którą wraz z doręczeniem odpisu tytułu wykonawczego mógł i powinien wykonać. W tymże wyroku Sąd wskazał na procesowy charakter czynności polegającej na doręczeniu tytułu wykonawczego, odróżniający ją od czynności stricte egzekucyjnej skierowanej bezpośrednio na egzekucję podatku. Z powyższego względu należy uznać za słuszne stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła konieczność wydania takiego postanowienia, albowiem nie było czynności, których uchylenie byłoby zasadne. Z treści art. 60 § 2 ustawy egzekucyjnej wynika, że organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie w sprawie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie sposób przy tym pominąć, iż skarżąca nie wykazała, uchylenia jakich czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny się domagała. Sytuacje związane z uchyleniem dokonanych czynności egzekucyjnych mogą być różne. Może być to uchylenie czynności o zajęciu ruchomości, o zajęciu wierzytelności, o oddaniu pod dozór zajętej ruchomości, postanowienie nakazujące zobowiązanemu dostarczenie materiałów potrzebnych do wykonania obowiązków przy wykonaniu zastępczym itp. Uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych może nastąpić w różnej formie, np. przez usunięcie znaku ujawniającego zajęcie ruchomości, w szczególności jednak uchylenie dokonanej czynności może nastąpić "w razie potrzeby" przez wydanie postanowienia np. postanowienia o uchyleniu postanowienia wzywającego zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego. W drodze postanowienia następuje uchylenie dokonanych czynności wówczas, gdy dokonana czynność miała formę aktu prawnego / por. Egzekucja Administracyjna, Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, R. Hauser, Z. Leoński Wydawnictwo Prawnicze 1992, str. 98 /. Niezależnie od powyższych wywodów należy stwierdzić, że brak ustosunkowania się organu egzekucyjnego do wniosku z dnia 22 grudnia 2000 r. o uchylenie czynności egzekucyjnych nie może wpływać na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, ponieważ postępowanie odnośnie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych jest samodzielnym postępowaniem, w którym organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby uwzględniające taki wniosek postanowienie lub postanowienie o odmowie uchylenia czynności (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 14 maja 1997 r., I SA/Łd 365/96, LEX nr 29815). Na takie postanowienie służy zażalenie, a w konsekwencji, po wyczerpaniu toku instancji, skarga do sądu administracyjnego. Z tego też względu bezczynność organu administracyjnego w tym zakresie nie powinna być oceniana w ramach kontroli sądowej postanowienia o uwzględnieniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne i umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Analiza całokształtu podniesionych w skardze zarzutów, w oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, przy uwzględnieniu wskazanych uwag i wywodów prowadzi do wniosku, iż postępowanie organów egzekucyjnych w powyższej sprawie było prawidłowe i zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu. 1
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI