I SA/Kr 1448/19

I SA/Kr 1448/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Inga Gołowska
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 163/23 - Wyrok NSA z 2025-02-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 33 par 1 pkt 1 i 10
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Urszula Zięba Protokolant: Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2020r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] października 2019r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne skargę oddala.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 października 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 5 września 2019 r. uznające wniesione przez E. K. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za bezzasadne.
Z uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wszczął w stosunku do E. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 4 czerwca 2018 r. przez wierzyciela Pocztę [...] S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2013 r. do lutego 2018 r.
W ustawowym terminie zobowiązana wniosła zarzuty z art. 33§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. nieistnienie obowiązku dochodzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a..
Pismem z dnia 25 września 2018 r. organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów.
Poczta [...] S.A., postanowieniem z dnia 9 stycznia 2019r. uznała wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązana wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Postanowieniem dnia 29 maja 2019 r. wierzyciel utrzymał w mocy postanowienie z dnia 9 stycznia 2019 r.
Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydał w dniu 5 września 2019 r. postanowienie, którym uznał wniesione zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione.
Po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanej, DIAS w K. postanowieniem z dnia 21 października 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Podkreślił, że organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela odnośnie zarzutu dotyczącego nieistnienia obowiązku, nie jest uprawniony do rozważenia zasadności zarzutu. DIAS w K. wskazał, mając ma na uwadze postanowienie wierzyciela, że z art. 4 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) wynika, że osoby uprawnione do zwolnień od opłat abonamentowych obowiązane są zgłosić placówce pocztowej operatora wyznaczonego zmianę stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskane zwolnienia, w terminie 30 dni od dnia, w którym taka zmiana nastąpiła. Zwolnienia przysługuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono w placówce operatora wyznaczonego oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania z tych zwolnień i przedstawiono dokumenty potwierdzające uprawnienie do tych zwolnień. Wierzyciel zaznaczył, że nie zostały przez zobowiązaną przedstawione dowody na okoliczność dopełnienia formalności rejestracji oraz zwolnienia od opłat abonamentowych na dane męża zobowiązanej w okresie od stycznia 2013 r. do lutego 2018 r. Dopiero w dniu 18 września 2018 r. odnotowano zmianę danych na dane A. K. wraz ze zwolnieniem z opłat, które obowiązuje od dnia 19 września 2018 r. Tym samym postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuł wykonawczy jest uzasadnione. W związku z powyższym zarzut nieistnienia obowiązku uznano za nieuzasadniony.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. organ egzekucyjny wskazał, że tytuł wykonawczy zawierał prawidłowe oznaczenie wierzyciela jak i egzekwowanej nalezności.
W skardze na postanowienie z dnia 21 października 2019 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci:
1. art. 34§1 w zw. z art. 33§1 pkt1 u.p.e.a. w zw. z art. 124§2, art. 126 w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o stanowisko Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A., które nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. W szczególności postanowienia wydane przez wierzyciela nie przedstawiają ustalonego przez niego stanu faktycznego sprawy a ponadto nie wyjaśniają powodów, dla których wierzyciel odmawia realizowanego przez stronę na podstawie art. 2 ust. 5 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych prawa do zwolnienia z opłat abonamentowych, do którego strona nabyła najpóźniej prawo w dniu 3 października 2014 r., tj. w dniu złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 3 u.o.a. Na podstawie treści ww. postanowień nie sposób odgadnąć powodów, dla których wierzyciel odmawia stronie prawa do zwolnienia z opłat;
2. art. 34§1 w zw. z. art. 33§1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77§1 i art. 107§3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniach Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A., które obarczone są wadliwie przeprowadzonym postępowaniem;
3. art. 34§1 w zw. z art. 33 §1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 10§1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A. bez zapewnienie stronie prawa do uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności strona nie miała możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym przez organ materiałem dowodowym, na podstawie którego wydano stanowisko wierzyciela, zaś prośba o wydanie kopii dokumentów, o których strona po raz pierwszy dowiaduje się z treści ww. postanowień Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty [...] S.A., tj. prośba o kserokopię pisma z dnia 16 marca 2015 r. wraz z dowodem jego doręczenia, została zrealizowana po wniesieniu ostatniego środka odwoławczego w toku instancji administracyjnej.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień, dopuszczenie i przeprowadzenie załączonych dowodów z dokumentów i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę DIAS w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd zauważa, że organ egzekucyjny zasadnie przyjął, że był związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2019 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 29 maja 2019 r. Z obowiązującej wówczas treści art. 34 § 1 u.p.e.a. wynikało, że zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela było dla organu egzekucyjnego wiążące. W sprawie zarzuty skarżącej zostały oparte na art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a.. Strona podniosła bowiem zarzut nieistnienia obowiązku oraz nieprawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego. Tym samym, w zakresie pierwszego zarzutu, organy egzekucyjne były związane wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem. Sąd zaznacza jednak, że sądowej ocenie podlega zgodność z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Stare Miasto, ale także postanowień wierzyciela, co znajduje oparcie w treści art. 134 i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej "p.p.s.a.".
Sąd zauważa, że podnoszony przez skarżącą zarzut nieistnienia obowiązku nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Należy podkreślić, że to zobowiązany, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje. To na zobowiązanym spoczywa ciężar dowodu, ponieważ wnosząc zarzut egzekucyjny usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie rozwiązań. W rozpoznanej sprawie skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swojej tezy o nieistnieniu obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres od stycznia 2013 r. do lutego 2018 r. W szczególności nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie wyrejestrowania odbiorników i zarejestrowania ich na dane męża skarżącej, uprawnionego do korzystania ze zwolnienia od opłat abonamentowych. Gołosłowne twierdzenie skarżącej o złożeniu stosownego oświadczenia w tym zakresie w sytuacji, gdy to twierdzenie nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym nie mogło wywołać skutku w postaci uznania za udowodnione nieistnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Sąd zaznacza, że do pisma zawierającego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca dołączyła kopie pism z dnia 15 września 2014 r. i 3 października 2014 r. (k.16 i 17 akt administracyjnych), w których wnosi o umorzenie opłat abonamentowych w związku z niepełnosprawnością męża. W sytuacji, gdy fakt rejestracji odbiorników na dane skarżącej nie budzi wątpliwości (i nie był przez stronę kwestionowany) i nie doszło do ich wyrejestrowania, okoliczności związane z osobą męża skarżącej nie stanowią wystarczającej podstawy do zaprzestania wnoszenia opłat za używanie odbiorników RTV. Należy jeszcze raz podkreślić, że jeżeli skarżąca prowadzi z mężem wspólne gospodarstwo domowe, powinna była wyrejestrować odbiorniki RTV, a następnie mąż skarżącej powinien był dokonać rejestracji odbiorników RTV na swoje dane osobowe oraz zgłosić uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych. Zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia z ww. opłat nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez uprawnionego w urzędzie pocztowym na podstawie dokumentu uprawniającego go do zwolnienia. Zgłaszanie w urzędzie pocztowym zmiany stanu prawnego czy faktycznego, mającego wpływ na uzyskanie zwolnienia z opłaty, należy do obowiązków abonenta (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Bk 390/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 10 kpa, wskazać należy, że w doktrynie, jak i orzecznictwie wskazuje się, że zasada czynnego udziału strony w postępowaniu egzekucyjnym w ogóle nie znajduje zastosowania lub jest znacznie ograniczona (wyrok WSA w Warszawie z 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA 3483/03). Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Wynika to z tego, że zastosowanie art. 10 kpa do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia. W orzecznictwie wskazuje się, że odpowiednie stosowanie przepisów kpa w zakresie zagwarantowania stronie czynnego udziału w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału przed wydaniem orzeczenia; jest natomiast zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczonym treścią art. 73 kpa (ww. wyrok WSA w Białymstoku oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1129/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy nie wynika, aby skarżącą pozbawiono możliwości zapoznawania się z aktami sprawy.
Prawidłowo również za bezzasadny organy uznały zarzut dotyczący nieprawidłowości związanych z wystawieniem tytułu wykonawczego. Mając ma uwadze stanowisko wyrażone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08, Sąd podkreśla, że na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży z mocy prawa obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. W związku z tym Trybunał potwierdził dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej, w celu wyegzekwowania obowiązku uiszczenia zaległego abonamentu bez konieczności wydania decyzji czy postanowienia, a jedynie na podstawie przepisu prawa. W rozpoznanej sprawie tytuł wykonawczy przekazany przez wierzyciela do organu egzekucyjnego zawierał poprawne dane dotyczące należności pieniężnych poprzez wskazanie min. aktu normatywnego, rodzaju należności pieniężnej i podstawy prawnej obowiązku. Prawidłowo również został oznaczony wierzyciel.
Mając na uwadze ww. okoliczności, Sąd uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, orzekł o oddaleniu skargi działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a..