I SA/Kr 1447/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-27
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności obszaroweARiMRdopłaty unijnewsparcie rolnictwadobra kultura rolnaużytki rolnenierolniczy charakter gruntukontrola terenowasankcje administracyjnerolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności obszarowych z powodu niezgodności z przepisami UE dotyczącymi użytkowania gruntów rolnych.

Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2020, deklarując 3,01 ha. Organy ARiMR odmówiły przyznania części płatności (JPO, PD) i nałożyły sankcje, stwierdzając, że znaczna część zadeklarowanego obszaru (1,51 ha) nie spełnia wymogów dobrej kultury rolnej, jest zarośnięta, stanowi wybieg dla zwierząt lub jest nieużytkowana rolniczo. Rolnik odwoływał się, twierdząc m.in. że zdjęcia organów są nierzetelne, a tereny są użytkowane rolniczo. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że zadeklarowane tereny nie były użytkowane rolniczo zgodnie z przepisami.

Rolnik P. S. złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych (JPO, PZ, PD) na rok 2020, deklarując 3,01 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie decyzją z 13 stycznia 2021 r. przyznał płatność za zazielenienie, ale odmówił płatności redystrybucyjnej i pomniejszył JPO z powodu stwierdzonych nieprawidłowości na powierzchni 1,09 ha, uznając ją za nierolniczą. Po uchyleniu tej decyzji przez Dyrektora OR ARiMR i ponownym rozpatrzeniu, Kierownik Biura decyzją z 14 maja 2021 r. przyznał płatność za zazielenienie, odmówił JPO i PD, nakładając sankcje, ponieważ powierzchnia uprawniona do płatności została ustalona na 1,50 ha, a różnica 1,51 ha dotyczyła działek uznanych za nierolnicze (zarośnięte nawłocią, zakrzaczone, stanowiące wybieg dla zwierząt z ubitą glebą). Dyrektor OR ARiMR decyzją z 19 sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, szczegółowo analizując stan działek rolnych A i B, zdjęcia z kontroli terenowej oraz zdjęcia lotnicze, potwierdzając nierolniczy charakter zakwestionowanych obszarów. Rolnik wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając błędy w kontroli, nierzetelność zdjęć i brak uwzględnienia dowodów. WSA w Krakowie, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, oddalił skargę. Sąd podzielił stanowisko organów, że zadeklarowane tereny nie były użytkowane rolniczo zgodnie z przepisami UE i krajowymi, co uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym zdjęcia, był wystarczający do oceny stanu faktycznego, a zarzuty skarżącego dotyczące błędów proceduralnych i dowodowych były bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie grunty nie spełniają wymogów dobrej kultury rolnej i nie mogą być uznane za kwalifikujące się hektary do płatności obszarowych, ponieważ nie są użytkowane rolniczo zgodnie z przepisami.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że tereny zarośnięte, zakrzaczone, stanowiące wybiegi dla zwierząt z ubitą glebą, nie są użytkowane rolniczo i nie spełniają definicji użytków rolnych ani wymogów dobrej kultury rolnej, co wyklucza je z możliwości przyznania płatności obszarowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.p.s.w.b. art. 7 § ust. 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.w.b. art. 8 § ust. 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

u.p.s.w.b. art. 19 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Rozp. 1307/2013 art. 32 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

Rozp. 1307/2013 art. 32 § ust. 3

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

Rozp. 1307/2013 art. 32 § ust. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013

Rozp. 640/2014 art. 19a § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014

Pomocnicze

u.p.s.w.b. art. 14 § ust. 1

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Rozp. 640/2014 art. 9 § ust. 1

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014

Rozp. 640/2014 art. 9 § ust. 3

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014

Rozp. 640/2014 art. 23 § ust. 2

Rozporządzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014

Dz.U. 2015 poz. 351 § § 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r.

k.p.a. art. 107 § par. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nierolniczy charakter zakwestionowanych gruntów (zarośnięcie, zakrzaczenie, wybieg dla zwierząt z ubitą glebą) uniemożliwiający uznanie ich za kwalifikujące się hektary do płatności obszarowych. Niespełnienie przez skarżącego wymogów dobrej kultury rolnej i braku zabiegów agrotechnicznych na zakwestionowanych obszarach. Zgodność decyzji organów z przepisami prawa UE i krajowego regulującymi przyznawanie płatności obszarowych. Bezzasadność zarzutów skarżącego dotyczących nierzetelności dowodów (zdjęć) i braku przeprowadzenia wnioskowanych dowodów (przesłuchanie świadków).

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego o błędach w kontroli terenowej i nierzetelności zdjęć. Twierdzenia skarżącego, że zakwestionowane tereny są użytkowane rolniczo (pastwisko, uprawa nawłoci). Wniosek o przesłuchanie świadków i przeprowadzenie dodatkowych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia wymogów dobrej kultury rolnej nierolniczy charakter zakwestionowanych terenów wybieg dla zwierząt z ubitą glebą pozbawioną roślinności bujne zachwaszczenia (nawłoć) i zakrzaczenia wskazujące na wieloletnie zaniedbanie terenu brak śladów upraw rolniczych i regularnych zabiegów agrotechnicznych

Skład orzekający

Waldemar Michaldo

przewodniczący sprawozdawca

Wiesław Kuśnierz

członek

Jarosław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności gruntów do płatności obszarowych, ocena dowodów (zdjęć) w postępowaniu administracyjnym, zasady prowadzenia kontroli terenowych w ARiMR."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów UE i krajowych dotyczących płatności bezpośrednich dla rolników. Stan faktyczny sprawy jest kluczowy dla oceny kwalifikowalności gruntów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie rolnym i administracyjnym, ponieważ dotyczy szczegółowej interpretacji przepisów o płatnościach obszarowych i oceny dowodów w kontekście użytkowania gruntów rolnych.

Czy wybieg dla zwierząt i zarośla mogą być podstawą do unijnych dopłat dla rolnika? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1447/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski
Waldemar Michaldo /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1041/23 - Wyrok NSA z 2024-08-23
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 106 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1341
art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 19 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Dz.U. 2015 poz 351
par. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności  bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu
Dz.U. 2021 poz 735
art. 80, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 32 ust. 2, ust. 3, ust. 4
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 9 ust. 1, ust. 3, art. 19a ust. 1, art. 23 ust. 2
Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.), Sędziowie WSA Wiesław Kuśnierz, WSA Jarosław Wiśniewski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr 417/OR06/21 w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 skargę oddala.
Uzasadnienie
W dniu 15 czerwca 2020 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie wpłynął wniosek P. S. o przyznanie na 2020 r. jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie (PZ) oraz płatności redystrybucyjnej - dodatkowej (PD). Do ww. płatności wnioskodawca zadeklarował powierzchnię 3,01 ha.
Decyzją z dnia 13 stycznia 2021 r. nr 0104-2021-001629 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie przyznał P. S. jednolitą płatność obszarową w wysokości 137,88 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 791 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia oraz płatność za zazielenie w wysokości 621,79 zł. Organ I instancji odmówił natomiast przyznania płatności redystrybucyjnej. Organ wyjaśnił, że powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ/PD ustalono na poziomie 1,92 ha. Zmniejszenie dotyczyło działek ewid. nr [...] (dz. rolna A), [...],[...],[...] (dz. rolna B), a powodem zmniejszenia płatności były nieprawidłowości stwierdzone na ww. działkach ewidencyjnych. Organ I instancji wskazał, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wyniosła 1,09 ha i w związku z tym odmówiono przyznania stronie płatności redystrybucyjnej - dodatkowej. Ponadto płatność JPO została pomniejszona o kwotę 791,00 zł. Ustalenia ww. nieprawidłowości zostały dokonane w oparciu o wyniki kontroli administracyjnej wniosku.
W odwołaniu z dnia 12 lutego 2021 r. od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie P. S. wniósł o jej zmianę w zakresie przyznania płatności za 2020 rok, gdyż w części wykluczającej z płatności obszaru A i B jest ona całkowicie błędna, nieuzasadniona i podjęta z naruszeniem prawa. Odnośnie obszaru A odwołujący podniósł, że nieprawdziwe jest stwierdzenie, iż w północno - wschodnim narożniku znajduje się obszar zadrzewiony. W mapach Google czy w geoprortalu bez problemu można bowiem zweryfikować posługując się elementarną logiką, że nie ma tam żadnych drzew, a obszar jest minimalnie przesłonięty koronami drzew należących do Lasu Wolskiego. Z kolei odnośnie obszaru B odwołujący wskazał, że stwierdzenia zawarte w decyzji nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistości. Obszar wykorzystywany jest bowiem jako pastwisko dla koni i kóz.
Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie decyzją z dnia 11 marca 2021 r. nr 165/OR06/21 uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie z dnia 13 stycznia 2021 r. nr 0104-2021-001629 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dyrektor OR ARiMR uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zdaniem organu II instancji, ustalenia dokonane przez organ I instancji i ich konsekwencje nie odzwierciedlały wszystkich istotnych okoliczności prawnych i faktycznych tej sprawy. W związku z tym Dyrektor OR ARiMR nakazał by uzasadnienie nowej decyzji zawierało dokładne i konkretne opisanie stanu faktycznego i dowodów, na których oparł się organ I instancji przy jego ustaleniu. W uzasadnieniu tym nie powinno również zabraknąć odniesienia się do zarzutów strony z odwołania oraz uwzględnienia wszelkich istotnych czynności wyjaśniających podjętych po wydaniu niniejszej decyzji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie decyzją z dnia 14 maja 2021 r. nr 0104-2021-006067 przyznał P. S. płatność za zazielenie w wysokości 485,78 zł oraz odmówił przyznania: jednolitej płatności obszarowej, nakładając równocześnie sankcję w wysokości 370,10 zł oraz płatności redystrybucyjnej, nakładając sankcję w wysokości 139,25 zł.
Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji stwierdził, że powierzchnię uprawnioną do płatności JPO/PZ/PD ustalono na poziomie 1,50 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną do wsparcia a stwierdzoną wyniosła 1,51 ha. Zawyżenie powierzchni dotyczyło działek ewid. nr [...],[...],[...],[...]. Ustalenia w zakresie powierzchni uprawnionej do płatności dokonano w oparciu o pomiary tzw. maksymalnego kwalifikowanego obszaru (tzw. MKO) działek ewidencyjnych zgłoszonych przez stronę do płatności oraz na podstawie wyników kontroli terenowej z dnia 3 sierpnia 2020 r. Organ wskazał, że w raporcie z kontroli terenowej z dnia 3 sierpnia 2020 r. znajduje się łącznie 44 fotografie, które dokładnie obrazują stan dz. ewid. nr [...],[...],[...] oraz [...] (dz. rolna A i B). Zdaniem organu, zawartość ww. zdjęć obrazuje tereny wyłączone z płatności oraz wskazuje powierzchnie, na których nie przeprowadzano żadnych zabiegów agrotechnicznych, niezbędnych do utrzymania gruntów w dobrej kulturze rolnej. Wyłączone z płatności obszary ww. działek ewid. mają charakter jednoznacznie nierolniczy.
W ocenie organu I instancji, zakwestionowane obszary, położone na działkach ewid. nr [...],[...] oraz na działce ewid. nr [...] wskazują na brak prowadzenia działalności rolniczej uprawniającej do uzyskania wsparcia, którego dotyczy niniejsza decyzja. Organ stwierdził, że miejsca i kierunki wykonania tych zdjęć pozwalają na twierdzenie, że są one reprezentatywne dla całego zakwestionowanego obszaru, a ich zawartość bez wątpliwości pozwała na twierdzenie, że obrazują one tereny nieużytkowane rolniczo. Organ I instancji wskazał, że fotografie nr 1, 3, 6, 13, 18 oraz 34 przedstawiają obszary maksymalnie wyeksploatowane, na których nie występuje żadna roślinność (tzw. klepisko). Dalszy obszar położony w północnej oraz północno-zachodniej części dz. ewid. nr [...] jest terenem zalesionym (fotografie nr 5, 35). Z płatności wyłączono również obszar o charakterze nierolniczym zlokalizowany w południowo-wschodniej części ww. działki sąsiadujący z działką nr [...]. Obszar oraz stan gruntu wskazują na pozarolniczy charakter. Analogiczna sytuacja występuje również na całej dz. ewid. nr [...] (fotografie nr 14, 24), gdzie wykluczony obszar stanowi teren zadrzewiony (o charakterze leśnym).
Organ I instancji wyjaśnił, że wnioskowanie przez stronę o płatności do trwałych użytków zielonych oraz traw na gruntach ornych wymaga zachowania na danym obszarze właściwej kultury rolnej. Teren leśny, zadrzewiony lub zakrzaczony posiada bowiem zupełnie inny charakter oraz mikroklimat od terenu rolniczego, np. łąki czy pastwiska. Na terenie rolniczym (m.in. łąki, pastwiska) mogą występować niewielkie ilości drzew, lecz ich obecność nie może powodować zmiany rolniczego charakteru gruntu. Organ dodał przy tym, że łąki i pastwiska porośnięte są charakterystyczną roślinnością m.in. wieloletnie trawy, turzyce, rośliny motylkowe, itp., a występujące na ich obszarze pojedyncze drzewa lub ich niewielkie skupiska nie powodują zmiany charakteru roślinności właściwej dla tego rodzaju gruntów. Organ I instancji wskazał, że charakterystyczne dla łąk jest to, że korzenie i rozłogi roślinności łąkowej tworzą darń, dzięki której łąka może odrastać na nowo po każdym skoszeniu i spoczynku zimowym. Rośliny rosnące na łąkach mogą być pozyskiwane na paszę (łąki kośne). Ww. tereny mogą być też wykorzystywane do corocznego wypasu zwierząt gospodarskich i posiadać charakter pastwiska. Łąki wraz z pastwiskami składają się na użytki zielone. Zdaniem organu, roślinność zawarta na łąkach lub pastwiskach umożliwia prowadzenie typowo rolniczej działalności, może stanowić pasze dla wypasanych zwierząt lub podlega koszeniu, co umożliwia zebranie pokosu. Organ I instancji stwierdził, że na wyłączonych z płatności obszarach nie stwierdzono prowadzenia żadnej ww. działalności o charakterze rolniczym, ponieważ na terenach zajętych pod wybieg dla zwierząt nie stwierdzono żadnej roślinności tworzącej darń.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że działka ewid. nr [...] (działka rolna A) jest kolejnym obszarem wykluczonym z płatności. Na zdjęciach z kontroli na miejscy stwierdzono bowiem, że cała działka porośnięta jest nawłocią i inną niepożądaną roślinnością (roślinnością wieloletnią), a rolnik nie wykonał odpowiednich zabiegów agrotechnicznych w celu ich usunięcia. W ocenie organu, obecność roślin tego rodzaju nie świadczy o użytkowaniu rolniczym danego gruntu. Stan ten, zdaniem organu I instancji, jest ewidentny - kwestionowana działka jest zachwaszczona i brak na niej dobrej kultury rolnej. Zawartość zdjęć (fotografia nr 39, 44) bez wątpliwości pozwala na twierdzenie, że obrazują one tereny nieużytkowane rolniczo.
W ocenie organu l instancji, odnośnie ww. obszarów wykluczonych strona nie wypełniła podstawowych wymogów związanych z wsparciem, o jakie się ubiegała. Dotyczy to w szczególności warunków wskazanych w art. 8 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organ I instancji podkreślił, że rozstrzygnięcie zawarte w niniejszej decyzji wynikało z braku stwierdzenia odnośnie zakwestionowanych obszarów cech umożliwiających uznanie ich za grunty będące kwalifikującymi się hektarami do płatności za rok, którego dotyczył wniosek strony. Efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie, nie pozwalały bowiem na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych obszarów były to tereny faktycznie użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przez cały rok, za który starano się do tych obszarów o ww. płatności, na powierzchni wskazanej we wniosku strony. Strona nie dochowała więc podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie.
Uzasadniając nałożone sankcje organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Mając na uwadze powyższe organ I instancji stwierdził, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności, w związku z powyższym płatność zostaje odmówiona i naliczona zostaje kara administracyjna. Organ dodał, że kwota kary administracyjnej zgodnie z art. 19a ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kary administracyjnej, pozostałe saldo zostanie anulowane.
W odwołaniu od powyższej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie P. S. wniósł o jej zmianę w zakresie przyznania płatności za 2020 rok, gdyż w części wykluczającej z płatności obszaru A i B jest ona całkowicie błędna, nieuzasadniona i podjęta z naruszeniem prawa. Odwołujący oświadczył, że podtrzymuje wszystkie argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji tego organu z dnia 13 stycznia 2021 r. nr 0104-2021-001629. Ponadto odwołujący zarzucił, że organ I instancji nie odniósł się do przedstawionych wniosków dowodowych, tj. zdjęcia z listopada 2020 r., które przeczą twierdzeniom organu, gdyż jednoznacznie widać, że trawa na obszarze B odrosła, więc nie ma absolutnie żadnego uzasadnienia, że brak jest korzeni, rozłóg tworzących darń. Obszar B jest więc pastwiskiem, będącym podstawą wyżywienia dla stada koni i kóz. Ponadto organ I instancji nie przesłuchał świadków, którzy z całą pewnością potwierdziliby, że do dnia kontroli, tj. 3 sierpnia 2020 r. obszar A był dwa razy koszony, najpierw w kwietniu, a później pod koniec maja 2021 r., co wyczerpuje ilość wykonanych zabiegów agrotechnicznych.
Odwołujący wyjaśnił, że od końca maja obszar A nie był koszony, ani przeznaczony do wypasu z uwagi na fakt, że chciał pozwolić nawłoci zakwitnąć, ponieważ na sąsiedniej działce posiada pasiekę, a nawłoć jest rośliną bardzo mocno nektarującą. Jesienią obszar został skoszony ponownie. Odwołujący stwierdził, że organ nie podał żadnego uregulowania prawnego, które wykluczałoby takie użytkowanie obszaru w kontekście uprawnienia do opłat. Za kuriozalną odwołujący uznał argumentację o wykluczeniu z płatności obszaru A, gdyż "stwierdzono obecność roślin wieloletnich...". Jego zdaniem nie może być inaczej skoro nawłoć jest rośliną wieloletnią i rok rocznie koszona, każdego następnego roku odrasta, podobnie jak inne rośliny.
Odwołujący zauważył również, że organ dla uzasadnienia decyzji załączył zdjęcia obszarów znajdujących się poza obszarem wnioskowanym do dopłat (zdjęcia 24, 35, 14, 5). W jego ocenie, decyzja organu I instancji jest nieuprawniona, przesłanki do jej wydania nie zostały w żaden sposób udokumentowane, a stronie nie zostało wyjaśnione w sposób jasny i przejrzysty, z jakiego powodu odmówiono wypłat, dlaczego pominięto istotne dowody w sprawie.
Decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr 417/OR06/21 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Krakowie z dnia 14 maja 2021 r. nr 0104-2021-006067. Organ odwoławczy wskazał, że najważniejsze ustalenia przedstawiały się w niniejszej sprawie następująco:
– łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności JPO/PZ/PD za 2020 r. została ustalona na poziomie: 3,01 ha (obejmowała ona obszar działek rolnych A-E),
– łączna powierzchnia uprawniona do ww. płatności została ustalona na poziomie: 1,50 ha (obejmowała 0,00 ha na dz. ewid. nr [...], nr [...], nr [...] i 0,08 ha na dz. ewid. [...] oraz całą powierzchnię zadeklarowaną na pozostałych dz. ewid.); dz. ewid. nr [...] została wykluczona z płatności w całości ponieważ nie spełniała wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej uprawnionej do płatności, która wynosi 0,10 ha,
– różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do tych płatności, a łączną powierzchnią uznaną na uprawnioną do płatności wyniosła 1,51 ha.
W ocenie organu II instancji, wyniki analizy sprawy strony nie pozwalały w niniejszej sprawie na uznanie, że na całej powierzchni zadeklarowanej odnośnie zakwestionowanych działek rolnych A i B, zgodnie z normami i wymogami prowadzona była przez stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności. Natomiast stan pozostałych działek rolnych C, D i E (dz. ewid. nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...]) zadeklarowanych przez stronę do płatności obszarowych na 2020 r. nie wzbudził zastrzeżeń organów l instancji i w związku z tym cały ich obszar został uznany za uprawniony do płatności.
Odnośnie zakwestionowanej w niniejszej sprawie działki rolnej A organ odwoławczy stwierdził, że według wniosku strona umiejscowiła ww. działkę rolną na działce ewid. nr [...] i zadeklarowała powierzchnię 0,45 ha. W toku rozpatrywania sprawy powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie ww. działki rolnej na poziomie 0,00 ha (powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,45 ha), a teren wykluczony z płatności obejmował obszar zakrzaczony, porośnięty chwastami (m.in. nawłoć) i niekoszoną roślinnością łąkową. Powołując się na wykonane podczas kontroli terenowej zdjęcia nr 37-39, 40-43, obrazujące tereny zadeklarowane przez stronę i wykluczone z płatności na działce rolnej A (dz. ewid. [...]), organ II instancji wskazał, że cała powierzchnia tej działki została uznana za nieużytkowaną rolniczo z uwagi na widoczne liczne i bujne zachwaszczenia, a także zakrzaczenia wskazujące na brak wykonania zabiegu agrotechnicznego mającego na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności. Stan działki wskazuje na wieloletnie zaniedbanie terenu i brak użytkowania rolniczego.
Odnośnie zakwestionowanej w niniejszej sprawie działki rolnej B organ odwoławczy stwierdził, że według wniosku strona umiejscowiła ww. działkę rolną na działkach ewid. nr [...] (0,01 ha), [...] (0,25 ha), [...] (0,80 ha) i zadeklarowała łącznie pow. 1,06 ha. W toku rozpatrywania sprawy powierzchnię uprawnioną do płatności określono odnośnie ww. działki rolnej na poziomie 0,08 ha (dz. ewid. nr [...]-0,00 ha, [...]-0,00 ha, [...]-0,08 ha). Powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła więc w przypadku ww. działki rolnej -1,06 ha (z uwagi na fakt, iż minimalna powierzchnia działki rolnej uprawnionej do płatności wynosi 0,10 ha to dz. ewid. nr [...] została w całości wykluczona z płatności ponieważ nie spełniła tego kryterium), a teren wykluczony z płatności obejmował obszar zadrzewiony i zakrzaczony (dz. ewid. [...],[...]) oraz wybieg dla zwierząt z ubitą glebą pozbawioną roślinności (dz. ewid. [...]i [...]). Na poparcie swoich twierdzeń organ II instancji wskazał na zdjęcia nr 26-27 przedstawiające zakrzaczenia i zachwaszczenia znajdujące się na zadeklarowanej do płatności części dz. ewid. nr [...] przy płn. - zach. granicy tej działki. Organ stwierdził, że cała powierzchnia tej działki zadeklarowana do płatności (0,01 ha) została uznana za nieużytkowaną rolniczo z uwagi na obecność wieloletnich drzew i krzewów oraz suchych, starych i połamanych gałęzi, a także ubogą roślinność przy ziemi.
Organ odwoławczy wskazał także na zdjęcia nr 1-2 oraz 36, obejmujące obszar zadeklarowany przez stronę do płatności na działce ewid. nr [...] (dz. rolna B) i przedstawiające teren gospodarczy oraz wybieg dla zwierząt z ubitą ziemią pozbawioną jakiejkolwiek roślinności, który nie został zakwalifikowany do płatności. Zdaniem organu, elementy infrastrukturalne i gospodarcze znajdujące się na obszarze zadeklarowanym do płatności, z uwagi na ich nierolniczy charakter (brak śladów upraw rolniczych) potwierdzają, że teren ten nie jest użytkowany rolniczo.
Z kolei obraz ze zdjęć nr 3, 6-8, 13, 16 i 20-21, przedstawiających wybrane fragmenty dz. ewid. nr [...], obejmujące wybieg dla zwierząt, ubitą ziemię pozbawioną roślinności i konary wieloletnich drzew, niektóre zdrewniałe i połamane, wskazuje zdaniem organu II instancji, na brak użytkowania rolniczego tego gruntu (brak upraw rolniczych) i jest to stan istniejący od wielu lat. Organ odwoławczy dodał, że zdjęcia nr 9 oraz 29 obejmują fragment dz. ewid. nr [...], położony w centralnej części o pow. 0,08 ha, który został uznany za użytkowany rolniczo, zgodnie z obowiązującymi wymogami, gdyż powierzchnia nie spełnia warunku minimalnej powierzchni działki rolnej wynoszącej 0,10 ha i dlatego nie mogła zostać objęta płatnością obszarową.
Organ II instancji stwierdził również na zdjęcia lotnicze pochodzące z programu Google Earth i przedstawiające działki ewidencyjne wchodzące w skład spornych działek rolnych A i B wskazują, że stan działek zasadniczo nie zmieniał się na przestrzeni lat 2017-2020, a widoczny obraz nie stanowi obrazu typowych działek użytkowanych rolniczo: powierzchnia obszarów zakwestionowanych widoczna na tych zdjęciach zdecydowanie nie jest jednolita i jednobarwna, w sposób typowy dla obszarów uprawianych (kolor od piaskowego przez jasno zielony do brunatnego). Wygląd taki wskazuje, zdaniem organu, na brak rzeczywistego użytkowania rolniczego tego gruntu w analizowanym okresie czasu.
W ocenie organu odwoławczego, analiza dokumentacji zebranej podczas kontroli terenowej wykonanej na spornych działkach w dniu 8 marca 2020 r. wskazuje bezspornie, że zadeklarowane w roku 2020 do płatności obszarowych działki rolne A i B nie były terenami użytkowanymi rolniczo (brak upraw rolniczych). Terenów rolniczych nie stanowią bowiem wybiegi dla zwierząt z ubitą ziemią pozbawioną roślinności oraz wieloletnimi drzewami i krzewami różnego gatunku oraz leżącymi konarami pozbawionymi liści i połamanymi gałęziami czy po prostu zachwaszczone. Zdaniem organu, krajobraz ten ewidentnie przedstawia działkę wykorzystywaną intensywnie pod hodowlę zwierząt (kozy), niemniej jednak działalność ta nie jest objęta tym rodzajem dofinansowania, o który wnioskowała strona i którego dotyczy niniejsze postępowanie. Obrazy przedstawione na zdjęciach z kontroli terenowej wskazują na wieloletnie użytkowanie działek w ww. sposób. Tym samym stan gruntu wskazuje na brak użytkowania rolniczego nie tylko w roku 2020, ale także w latach wcześniejszych (2017-2019).
Organ II instancji po analizie materiału z ww. kontroli terenowej uznał informacje w nim zawarte za adekwatne i wystarczające do oceny stanu działek strony w 2020 r. Dowodem są tu zarówno ustalenia z kontroli na miejscu jak i zdjęcia, które obrazują ustalenia poczynione przez osoby wykonujące czynności kontrolne. Organ stwierdził, że w materiale dowodowym znajdują się także zdjęcia lotnicze tych działek z lat 2017-2020, które wskazują, iż stan na działkach strony zasadniczo nie zmienia się od lat. Zdjęcia z kontroli zasadniczo więc potwierdziły obraz ze zdjęć lotniczych i stanowią tym samym najbardziej wiarygodne źródło informacji o stanie działek strony w 2020 roku. Zdaniem organu II instancji, analiza całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że teren zadeklarowany przez stronę do płatności obszarowych nie był poddany zabiegom agrotechnicznym mającym na celu albo terminowe usunięcie roślinności niepożądanej (zakrzaczeń, zadrzewień, zachwaszczeń itp.) albo rekultywację gruntu. Z uwagi na swoją powierzchnię, rozmieszczenie i charakterystykę tereny zakwestionowane odnośnie działek strony nie pozwalają więc na zakwalifikowanie ich do żadnych z wyjątków (wynikających przepisów dot. płatności) umożliwiających przyznanie wsparcia do tego obszaru. Organ II instancji stanął zatem na stanowisku, że ww. okoliczności oznaczały brak możliwości przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Łączna powierzchnia uprawniona do wnioskowanych płatności ustalona została na poziomie 0,69 ha, co stanowi powierzchnię mniejszą od minimalnej powierzchni uprawnionej do płatności wynoszącej 1 ha.
Według Dyrektora OR ARiMR obszar wykluczony z płatności nie był do nich uprawniony, ponieważ niemożliwe było uznanie tego obszaru za grunty będące kwalifikującymi się hektarami do płatności za rok, którego dotyczył wniosek strony. Organ powołał się przy tym na treść art. 32 ust. 2 i nast. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
Odnośnie zakwestionowanych gruntów organ II instancji przyjął, że nie były one: 1) użytkami rolnymi (według art. 4 ust. 1 pkt e-k rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.), 2) uprawnioną do płatności częścią gospodarstwa rolnego strony (według art. 4 ust. 1 pkt b rozporządzenia nr 1307/2013), 3) terenem, na którym była prowadzona działalność rolnicza w okresie, którego dotyczy wniosek strony (według art. 4 ust. 1 pkt c rozporządzenia nr 1307/2013).
Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku obszarów zakwestionowanych w niniejszej sprawie nie stwierdzono również, aby możliwe było uznanie ich np. za elementy krajobrazu zupełnie nie wpływające na prowadzenie działalności rolniczej. Organ wyjaśnił, że sytuację, w której na danej działce rolnej znajdują się niewielkie obiekty lub roślinność nie związana bezpośrednio z działalnością rolniczą regulują art. 9 ust. 1-2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. oraz § 2 i 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości. Zgodnie z ww. przepisami do powierzchni uprawnionej do płatności można zaliczać takie elementy krajobrazu jak np. rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów, murki, lub o ile ich całkowita szerokość nie przekracza 2 metrów, bądź jeżeli podlegają wymogom i normom tzw. wzajemnej zgodności wymienionym w załączniku II do rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew, działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za obszar kwalifikujący się do płatności, o ile działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze a liczba drzew na hektar przekracza 100 drzew na hektar.
Organ II instancji uznał również, że zakwestionowany obszar z uwagi na swój stan nie mógł być (w związku z wnioskowanymi płatnościami) uznany za część gospodarstwa strony. Nie był to bowiem teren prawidłowej działalności rolniczej, tj. przynajmniej polegającej na utrzymaniu gruntu w dobrej kulturze rolnej.
Organ stwierdził, że efekty czynności wyjaśniających przeprowadzonych w niniejszej sprawie, nie pozwalały na uznanie, że w przypadku zakwestionowanych obszarów były to tereny faktycznie użytkowane rolniczo zgodnie z normami i wymogami przez cały rok, za który starano się do tych obszarów o ww. płatności, na powierzchni wskazanej we wniosku strony. Strona nie dochowała bowiem podstawowych wymogów związanych z płatnościami, o jakie starano się w przedmiotowej sprawie.
W ocenie organu II instancji, materiały zgromadzone w niniejszej sprawie pozwalają wystarczająco jednoznacznie określić powierzchnię, sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych strony w okresie istotnym dla niniejszej sprawy. Dotyczy to w szczególności ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności w ramach poszczególnych działek rolnych strony.
Odnośnie zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że nie może uwzględnić argumentów strony dotyczących uznania za tereny prawidłowo użytkowane pastwiska położnego na obszarze B oraz uprawy nawłoci na obszarze A. Organ wskazał, że to między innymi właśnie z powodu istnienia złego stanu gruntu określonego przez stronę jako pastwisko dla koni i kóz a w rzeczywistości będącym klepiskiem oraz występowania nawłoci strona nie mogła otrzymać żądnych płatności do działek rolnych A oraz B.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że działka rolna A została uznana za nieużytkowaną rolniczo z uwagi na stwierdzenie występowania na jej obszarze m.in. bujnego zachwaszczenia. Zdaniem organu, zdjęcia z kontroli terenowej wskazują, że teren ten porośnięty jest m.in. nawłocią, co potwierdza sam odwołujący. Organ stwierdził, że płatności, o które wnioskowała strona w roku 2020 nie obejmują uprawy nawłoci, która jest rośliną niepożądaną z uwagi na jej inwazyjność oraz wypieranie rodzimych gatunków roślin, ograniczanie bioróżnorodności zarówno fauny, jak i flory. Jako roślina długo kwitnąca zaburza naturalny tryb życia wielu owadów, w tym także pszczół i jest uznawana za roślinę w praktyce wyniszczająca rodzimy ekosystem. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że nawłoć pojawia się zwykle na terenach użytków porolniczych, czyli na terenach nieuprawianych już rolniczo, co potwierdza długotrwałe nieużytkowanie terenu, na którym występuje. Z kolei działka rolna B została uznana za nieużytkowaną rolniczo, z uwagi na stwierdzenie, że obszar ten faktycznie stanowił wybieg dla zwierząt, przypominający wyglądem wybiegi dla zwierząt w ogrodach zoologicznych. Był bowiem pozbawioną roślinności, ubitą i wyschniętą ziemią z porozrzucanymi, suchymi konarami i gałęziami drzew. Organ stwierdził, że znajduje to odzwierciedlenie w zdjęciach strony dołączonych do pisma z dnia 12 lutego 2021 r., które przedstawiają obszary nieużytkowane rolniczo, na co wskazuje obecność kamieni, grud ziemi, suchych gałęzi oraz brak roślin uprawnych. Dodatkowo organ odwoławczy poinformował, iż materiał nadesłany przez stronę, obejmujący 5 zdjęć (3 z nich zostały zamieszczone w decyzji), nie mógłby zostać uznany za wiarygodny, ponieważ nie został opisany datą i miejscem wykonania zdjęć, które obejmuje.
Organ II instancji zwrócił uwagę, że płatności obszarowe nie są płatnościami przyznawanymi do wybiegów dla zwierząt, nawet hodowlanych. Pastwiska objęte płatnościami obszarowymi to użytki zielone porośnięte głównie trawami wieloletnimi. Na pastwiskach uprawowych mogą być wypasane zwierzęta hodowlane, ale wymagają zabiegów rolniczych, celem pobudzenia systemu korzennego traw czy usunięcia "niedojadów". W ocenie organu, obszary widoczne na zdjęciach strony nie posiadają tych cech.
Organ II instancji stwierdził, że gruntów zakwestionowanych na działkach ewid. nr [...],[...] i [...] nie można uznać np. za pastwisko lub łąkę (trwałą), ponieważ teren ten nie spełnia definicji takich użytków, zawartych w art. 4 lit. C oraz l rozporządzenia wspólnotowego nr 1307/2013. Zgodnie z tam zawartymi opisami "trwałe użytki zielone i pastwiska trwałe" (zwane łącznie "trwałymi użytkami zielonymi") oznaczają grunty wykorzystywane do uprawy traw lub innych zielnych roślin pastewnych rozsiewających się naturalnie (samosiewnych) lub uprawianych (wysiewanych), które nie były objęte płodozmianem danego gospodarstwa rolnego przez okres co najmniej pięciu lat, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - które nie były zaorane przez okres co najmniej pięciu lat; mogą one obejmować inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które mogą nadawać się do wypasu, a także - w przypadku gdy państwa członkowskie tak zadecydują - inne gatunki, takie jak krzewy lub drzewa, które służą do wytwarzania paszy dla zwierząt, pod warunkiem że zachowano przewagę traw i innych zielnych roślin pastewnych. Z kolei "trawy lub inne zielne rośliny pastewne" oznaczają wszystkie rośliny zielne, rosnące tradycyjnie na naturalnych pastwiskach lub zazwyczaj zawarte w mieszankach nasion przeznaczonych do zasiewania pastwisk lub łąk w państwie członkowskim, niezależnie od tego czy są wykorzystywane do wypasania zwierząt. Zdaniem organu, wygląd spornych gruntów nie pozwala na uznanie, że odznaczając się one cechami wskazanymi wyżej. Poza tym zgromadzony materiał wskazuje, że sposób użytkowania gruntów na dz. ewid. [...] i [...] obejmował wypas tak intensywny, że trawa (lub inne gatunki roślin) nie miały możliwości na prawidłowy rozwój.
Odnośnie natomiast przesłuchiwania świadków organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest na tyle obszerny i wyczerpujący, że pozwala w sposób obiektywny i logiczny ocenić sytuację na działkach strony. Z tego powodu za zbyteczne organ uznał powoływanie świadków wskazanych przez stronę.
Odnośnie zarzutu dotyczącego zamieszenia przez organ zdjęć przedstawiających obszar niedeklarowany do płatności organ odwoławczy wskazał, że zdjęcie nr 24 zostało wykonane na działce ewid. [...], wchodzącej w skład dz. rolnej B. Strona zadeklarowała do płatności na tej dz. ewid. pow. 0,01 ha, która w całości została wykluczona z płatności. Organ dodał, że zdjęcie nr 24 (jak i zdjęcie nr 25) zostało wykonane z miejsca niedeklarowanego do płatności, ale przedstawia po lewej stronie obszar deklarowany do płatności na tej działce. Z uwagi na bardzo małą powierzchnię objętą wnioskiem o płatności na dz. ewid. [...] niemożliwe było bowiem jednoczesne wykonywanie zdjęcia powierzchni deklarowanej z miejsca znajdującego się na obszarze deklarowanym. Zdaniem organu, zdjęcia przedstawiające dz. ewid. [...] nie pozostawiają wątpliwości co do jej stanu: działka jest nieużytkowana rolniczo, zgodnie z wymogami: jest zadrzewiona i zakrzaczona. Natomiast pozostałe zdjęcia, które wskazała strona (nr 35, 14 i 5) obejmują częściowo tereny niedeklarowane do płatności. Mając jednak na uwadze charakterystykę obszaru deklarowanego przez stronę do płatności na dz. rolnej B (dz. rolna obejmuje nierównomierne fragmenty trzech dz. ewidencyjnych) nie można było, według organu II instancji, wykonać wszystkich zdjęć tak, by przedstawiały wyłącznie tereny deklarowane do płatności. Organ podkreślił, że w przypadku strony analiza wszystkich zdjęć wykonanych podczas kontroli składa się na spójny obraz terenu deklarowanego do płatności, jako obszaru nieużytkowanego rolniczo i nieuprawianego zgodnie z wymogami płatności do jakich zostały zgłoszone.
Odnośnie zarzutu braku przejrzystości decyzji organu I instancji oraz braku odniesienia się do konkretów, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że zaskarżona decyzja nr 0104-2021-001629 została uznana za decyzję prawidłową i zawierającą wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Reasumując, organ II instancji stwierdził, że nie jest możliwe uznanie twierdzeń odwołującego zawartych w odwołaniu za zasadne z uwagi na bezsprzecznie nierolniczy charakter zakwestionowanych do płatności terenów. Stan zakwestionowanych obszarów uniemożliwiał bowiem (według organu odwoławczego) prowadzenie jakiejkolwiek rzeczywistej działalności rolniczej uprawniającej do uzyskania wsparcia, którego dotyczy niniejsza decyzja. W ocenie organu, materiał dowodowy zebrany podczas całego postępowania w sprawie, w tym najbardziej adekwatne zdjęcia z kontroli terenowej z dnia 3 sierpnia 2020 r. potwierdzają, iż zadeklarowane tereny nie są uprawiane rolniczo (brak śladów upraw rolniczych i regularnych zabiegów agrotechnicznych). Obszar zadeklarowany przez stronę do płatności na dz. ewid. nr [...],[...],[...] oraz [...] o łącznej pow. 1,51 ha nie jest użytkowany przez rolnika zgodnie z jego deklaracją i obowiązującymi wymogami dotyczącymi płatności obszarowych. Konsekwencją wykluczenia ww. terenów położnych na dz. ewid. [...],[...],[...] oraz [...]o łącznej pow. 1,51 było zmniejszenie całkowitej powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności obszarowych. W niniejszej sprawie powierzchnie uprawniona do płatności ustalono na poziomie 1.50 ha. Inne ustalenia dotyczące powierzchni uprawnionej do płatności powodowałyby naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Mając powyższe na względzie organ II instancji stwierdził, że łączne zawyżenie powierzchni zadeklarowanej pierwotnie (tj. różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną) wyniosło w stosunku do powierzchni faktycznie uprawnionej do ww. płatności ponad 100%. Po uwzględnieniu całości okoliczności niniejszej sprawy oraz zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 oznaczało to odmowę przyznania jednolitej płatności obszarowej (wraz z nałożeniem sankcji w wysokości 370,10 zł) i płatności redystrybucyjnej (wraz z nałożeniem sankcji w wysokości 139,25 zł) oraz przyznanie płatności za zazielenienie do powierzchni stwierdzonej (1,50 ha) w wysokości 485,78 zł.
Podsumowując organ II instancji wskazał, że po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu l instancji została uznana za prawidłową. Nie stwierdzono bowiem w niniejszej sprawie niedostatecznego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bądź innych naruszeń Kodeksu postepowania administracyjnego lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone odnośnie wniosku strony uznano za wystarczająco wnikliwe i zgodne z zasadami regulującymi te czynności. W ocenie organu odwoławczego, organ l instancji rozpatrzył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie zaniedbując czynności związanych z zebraniem tego materiału. Również wybór i zastosowanie przepisów odnoszących się do przypadku strony uznano za prawidłowe. Efektem działań organu l instancji było adekwatne ustalenie konsekwencji stanu faktycznego sprawy oraz podstaw prawnych zastosowania tych konsekwencji.
Z powyższą decyzją Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie nie zgodził się P. S. i pismem z dnia 5 października 2021 r. wniósł na nią skargę, domagając się jej zmiany lub przekazania sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącego, najpierw organ I instancji, a potem również organ II instancji przekroczył swoje uprawnienia, gdyż nie tylko nie uwzględnił żądania, ale jeszcze je zmienił na jego niekorzyść. Zmiana decyzji dotyczyła aspektu, który nie był wnioskowany, co stanowi przekroczenie uprawnień przez organ. Skarżący zarzucił również, że kontrola została przeprowadzona z licznymi błędami, a zdjęcia, które stanowiły podstawę wydania decyzji pochodzą z innych obszarów niż deklarowane do dopłaty. Poza tym organ nie przeprowadził dowodów ze zdjęć przekazanych przez skarżącego ani nie przesłuchał wnioskowanych świadków.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności zaznaczenia wymaga, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., zwanej dalej ustawą o COVID-19). Zgodnie z ust. 2 wymienionego artykułu, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Stosownie do wspomnianego powyżej ust. 3 omawianego przepisu, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
W niniejszej sprawie Sąd zwrócił się do stron postępowania (skarżącego i organu) o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP oraz podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Sąd poinformował, że w takiej sytuacji sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne. W piśmie z dnia 24 listopada 2021 r. skarżący podał adres elektroniczny na platformie ePUAP oraz wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej. Natomiast organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie Sądu.
Mając powyższe na uwadze Przewodniczący Wydziału I WSA w Krakowie zarządzeniem z dnia 29 września 2022 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, uznając rozpoznanie sprawy za konieczne z uwagi na obowiązek terminowego załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Wyjaśnić należy przy tym, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji skarżącego, bowiem podnoszone przez niego argumenty, podobnie jak i argumenty organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy oraz złożoną skargę wraz z odpowiedzią organu na skargę.
Przystępując zatem do rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę, uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku wystąpienia przesłanek nieważności postępowania administracyjnego określonych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części.
Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że ani zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie, którą przyznano skarżącemu płatność za zazielenie za rok 2020, odmówiono przyznania mu jednolitej płatności obszarowej i płatności redystrybucyjnej za rok 20202 oraz nałożono na niego sankcje.
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm., zwanej dalej ustawą o płatnościach), płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności, oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha (art. 14 ust. 2 ustawy o płatnościach).
Z kolei płatność za zazielenienie jest przyznawana na zasadach określonych w tytule III rozdział 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. nr 347, str. 608 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1307/2013), jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych (art. 43 i nast. tego rozporządzenia).
Art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach stanowi, że wysokość płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni - po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.
Zgodnie zaś z art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 kwalifikujący się hektar oznacza: a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który: (i) nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE; (ii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub (iii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszarem odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
W myśl ust. 3 art. 32 rozporządzenia nr 1307/2013 do celów ust. 2 lit. a): a) w przypadku gdy użytki rolne gospodarstwa rolnego wykorzystywane są także do prowadzenia działalności pozarolniczej, obszar ten uznaje się za wykorzystywany głównie do prowadzenia działalności rolniczej, pod warunkiem że jej prowadzenie nie jest znacząco utrudnione przez intensywność, charakter, okres trwania i harmonogram działalności pozarolniczej; b) państwa członkowskie mogą sporządzić wykaz obszarów, które są wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności pozarolniczej. Państwa członkowskie ustanawiają kryteria wykonania niniejszego ustępu na swoim terytorium.
Zgodnie z ust. 4 omawianego przepisu ww. rozporządzenia, obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy, z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych.
Warunki uznania czy dany grunt nadaje się do uprawy regulują zapisy § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r. poz. 351 ze zm.), zgodnie z którym grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.
Jak wynika z akt sprawy we wniosku o przyznanie na 2020 r. jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie (PZ) oraz płatności redystrybucyjnej - dodatkowej (PD) skarżący zadeklarował do płatności powierzchnię 3,01 ha. W wyniku przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2020 r. kontroli terenowej ustalono jednak, że obszar uprawniony do płatności wyniósł 1,50 ha, a zatem różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną przez skarżącego do wsparcia a powierzchnią uprawnioną do płatności wyniosła 1,51 ha. Zmniejszenie dotyczyło działek ewidencyjnych: nr [...] (działka rolna A) oraz nr [...],[...]i [...] (działka rolna B).
Ze zgromadzonej przez organy dokumentacji fotograficznej (zdjęcia nr 37-39 oraz 40-43) wynika, że jeżeli chodzi o działkę ewidencyjną nr [...], na której skarżący umiejscowił działkę rolną A, to całą jej powierzchnię zajmują liczne zachwaszczenia (nawłoć) i zakrzaczenia wskazujące na wieloletnie zaniedbanie terenu i brak jego użytkowania rolniczego. Prawidłowo zatem organy obu instancji wykluczyły z płatności powierzchnię tej działki ewidencyjnej (0,45 ha).
Również przedstawione przez organy zdjęcia nr 26 i 27 potwierdzają ich stanowisko o wykluczeniu z płatności całej powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] (0,01 ha). Na zdjęciach tych widoczne są zakrzaczenia i zachwaszczenia przy północno – zachodniej granicy tej działki, a także wieloletnie drzewa i krzewy. Stan działki wskazuje, że nie była ona użytkowana rolniczo (zalegają na niej połamane pnie, konary i gałęzie oraz pokrywa uboga roślinność).
Rację mają też organy obu instancji wykluczając z płatności powierzchnię działki ewidencyjnej nr [...] (0,25 ha). Potwierdzają to zdjęcia nr 1, 2 oraz 36, na których widać, że na obszarze tym znajduje się wybieg dla zwierząt z ubitą glebą i bez żadnej roślinności.
Odnośnie z kolei działki ewidencyjnej nr [...] wskazać należy, że na zdjęciach przedstawiających tą działkę (nr 3, 6-8, 13, 16 oraz 20-21) widać wybieg dla zwierząt z ubitą i pozbawioną roślinności ziemią, co wskazuje, że stan taki istnieje od wielu lat. Zdjęcia te potwierdzają brak użytkowania rolniczego tego gruntu. Prawidłowo zatem obszar ten został wykluczony z płatności. Jeżeli natomiast chodzi o część tej działki o powierzchni 0,08 ha, położonej w jej centralnej części i użytkowanej rolniczo, to z uwagi na nie spełnienie przez nią warunku minimalnej powierzchni działki rolnej wynoszącej 0,10 ha nie mogła ona zostać objęta płatnością.
Stanowisko organów obu instancji potwierdzają również zdjęcia lotnicze pochodzące z programu Google Earth przedstawiające działki ewidencyjne wchodzące w skład spornych działek rolnych A i B wskazujące, że stan działek zasadniczo nie zmieniał się na przestrzeni lat 2017-2020, a widoczny obraz nie stanowi obrazu typowych działek użytkowanych rolniczo.
W związku z powyższym Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że zadeklarowane przez skarżącego do płatności obszarowych za rok 2020 działki rolne A i B nie były terenami użytkowanymi rolniczo, gdyż brak jest na nich upraw rolniczych. Teren ten nie był również poddany zabiegom agrotechnicznym mającym na celu albo terminowe usunięcie roślinności niepożądanej (zakrzaczeń, zadrzewień, zachwaszczeń itp.) albo rekultywację gruntu.
Rację ma organ II instancji, że zakwestionowanych obszarów nie można również uznać za elementy krajobrazu nie wpływające na prowadzenie działalności rolniczej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48, zwanego dalej rozporządzeniem nr 640/2014) w przypadku gdy niektóre elementy krajobrazu, w szczególności żywopłoty, rowy i murki, tradycyjnie stanowią element dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi w niektórych regionach, państwa członkowskie mogą postanowić, że odpowiedni obszar należy uznawać za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, pod warunkiem że jego szerokość nie przekracza całkowitej szerokości ustalanej przez dane państwo członkowskie. Szerokość ta odpowiada tradycyjnej szerokości w danym regionie i nie może przekraczać dwóch metrów. Zgodnie z § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. z 2015 r. poz. 336) do elementów krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 zalicza się rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, żywopłoty, ściany tarasów o ile ich całkowita szerokość nie przekracza 2 metrów. Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 oraz § 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r. poz. 338) działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za obszar kwalifikujący się do płatności, o ile działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze a liczba drzew na hektar przekracza 100 drzew na hektar.
Rację ma też organ II instancji, że za tereny rolnicze nie mogą być również uznane obszary, na których znajdują się wybiegi dla zwierząt z ubitą i pozbawioną roślinności ziemią, czy też porośnięte wieloletnimi drzewami i krzewami różnego gatunku wraz z leżącymi na nich konarami i połamanymi gałęziami. Płatności obszarowe nie są bowiem płatnościami przyznawanymi do wybiegów dla zwierząt, nawet hodowlanych. Poza tym również pastwiska wymagają zabiegów rolniczych, celem pobudzenia systemu korzennego traw, jednak na zdjęciach nie widać by takie działania były przez skarżącego podejmowane.
W związku z powyższym Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że z zadeklarowanej przez skarżącego do płatności powierzchni 3,01 ha obszar 1,51 ha nie jest przez niego użytkowany rolniczo, gdyż brak jest na nim widocznych śladów upraw rolniczych oraz regularnych zabiegów agrotechnicznych. Tym samym obszar położony na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...]oraz [...]o łącznej powierzchni 1,51 ha należało wykluczyć z obszaru deklarowanego przez skarżącego do płatności za rok 2020.
W konsekwencji prawidłowo zatem organy odmówiły przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej oraz płatności redystrybucyjnej i naliczyły kary administracyjne. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przewidzianych w tytule III rozdział 1, 2, 4 i 5 oraz tytule V rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz środków wsparcia, o których mowa w art. 30 i 31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary. Kara administracyjna nie przekracza 100% wartości kwot obliczonych w oparciu o zgłoszony obszar. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zmniejszenie płatności wyliczone jako 1,5-krotność stwierdzonej w niniejszej sprawie różnicy przekracza powierzchnię stwierdzoną do płatności, w związku z powyższym należało odmówić skarżącemu przyznania płatności i naliczyć kary administracyjne.
Prawidłowo natomiast organy przyznały skarżącemu płatność za zazielenienie za 2020 r. Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 jeżeli obszar zgłoszony w pojedynczym wniosku o płatność podstawową lub jednolitą płatność obszarową przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności z tytułu zazieleniania stosuje się obszar zatwierdzony. Jak to już zostało powyżej wskazane stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 1,50 ha i to ta powierzchnia stanowi podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.
Odnośnie podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że są one niezasadne. W szczególności nie ma racji skarżący, że materiał dowodowy został spreparowany, gdyż zdjęcia stanowiące podstawę wydania decyzji pochodzą z innych obszarów niż deklarowane do płatności. Niektóre ze zdjęć opisanych w zaskarżonej decyzji zostały co prawda wykonane z miejsca niedeklarowanego do płatności, co przyznał organ II instancji, jednak wynikało to z tego, że nie zawsze było możliwe wykonanie zdjęcia z miejsca zadeklarowanego z uwagi albo na zbyt małą powierzchnię zadeklarowanej działki (np. [...] o powierzchni 0,01 ha) albo charakterystykę deklarowanego obszaru (np. działka rolna B, która obejmuje nierównomierne fragmenty trzech działek ewidencyjnych). Nie zmienia to jednak faktu, że na zdjęciach tych widoczne są obszary deklarowane przez skarżącego do płatności.
Brak było też możliwości uznania za wiarygodne nadesłanych przez skarżącego zdjęć, gdyż jak słusznie zauważył organ II instancji, zdjęcia te nie zostały w żaden sposób opisane, poprzez wskazanie daty i miejsca ich wykonania. Poza tym zdjęcia te potwierdzają ustalenia organów obu instancji, że teren nie był użytkowany rolniczo.
Jeżeli natomiast chodzi o nieprzeprowadzenie przez organ przesłuchania wnioskowanych świadków stwierdzić należy, że organy administracyjne nie są zobligowane do przeprowadzania wszystkich wnioskowanych w toku postępowania dowodów. Obowiązek ten dotyczy tylko tych dowodów, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a wnioskowana okoliczność nie została w sposób wystarczający, udowodniona innymi dowodami. W sytuacji zatem, gdy tak jak w niniejszej sprawie, organy uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci wyników kontroli terenowej (w tym wykonanych w jej toku zdjęć) oraz zdjęć lotniczych i satelitarnych obejmujących obszar deklarowanych działek, jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego i jego oceny, przesłuchanie wskazanych przez skarżącego świadków było zbędne i mogłoby jedynie doprowadzić do niepotrzebnego przedłużenia postępowania.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i dokonując jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), ustaliły wszystkie istotne do rozstrzygnięcia sprawy fakty, a następnie motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawiły w uzasadnieniach swoich decyzji, spełniających kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonej decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania świadków oraz opinii biegłego na okoliczność daty wykonania zdjęć. Zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z treści tego przepisu wynika zatem, że w toku postępowania sądowego dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu tylko z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika więc, że ustawodawca nie przewidział możliwości przeprowadzenia przed sądem administracyjnym dowodu z przesłuchania świadków lub z opinii biegłego.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI