I SA/KR 1445/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę ławnika, uznając rekompensatę za pełnienie funkcji ławnika za przychód podlegający opodatkowaniu, a nie zwolniony.
Skarga dotyczyła opodatkowania rekompensaty pieniężnej otrzymanej przez ławnika za pełnienie funkcji w sądzie. Organy podatkowe uznały tę rekompensatę za przychód z działalności wykonywanej osobiście, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ławnik argumentował, że jest to wyrównanie strat, a nie wynagrodzenie, i powinno być zwolnione z podatku. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów podatkowych, stwierdzając, że rekompensata jest przychodem podlegającym opodatkowaniu, a zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 17 updof dotyczy diet i zwrotu kosztów, a nie samej rekompensaty.
Sprawa dotyczyła wniosku ławnika A. F. o pisemną interpretację przepisów podatkowych w zakresie opodatkowania rekompensaty pieniężnej otrzymanej za pełnienie funkcji ławnika w 2004 roku. Płatnik zakwalifikował tę rekompensatę do przychodów z osobiście wykonywanej działalności (art. 13 pkt 2, 3, 6 i 8 updof). Ławnik uważał, że powinna być ona zakwalifikowana jako przychód ze źródła "udział w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej" (czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych) i podlegać zwolnieniu. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał stanowisko podatnika za prawidłowe, powołując się na art. 13 pkt 5 updof (przychody z tytułu pełnienia obowiązków społecznych lub obywatelskich) oraz art. 21 ust. 1 pkt 17 updof (zwolnienie diet i zwrotu kosztów do 2280 zł miesięcznie). Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie, odmówił zmiany postanowienia, podtrzymując stanowisko, że rekompensata jest przychodem podlegającym opodatkowaniu, a zwolnienie dotyczy jedynie diet i zwrotu kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały rekompensatę jako przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 updof). Sąd podkreślił, że rekompensata pieniężna na podstawie art. 172 par. 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych stanowi wynagrodzenie, a nie zwolnione diety czy zwrot kosztów (art. 21 ust. 1 pkt 17 updof). Sąd zaznaczył, że wykładnia przepisów o zwolnieniach podatkowych nie może być rozszerzająca. Płatnik prawidłowo wykazał dochód w PIT-11/8B.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Rekompensata pieniężna otrzymywana przez ławnika za pełnienie funkcji w sądzie stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście (art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 updof) i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie jest ona objęta zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 17 updof, które dotyczy diet i zwrotu kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rekompensata pieniężna wypłacana ławnikom na podstawie art. 172 par. 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych ma charakter wynagrodzenia za czynności, a nie zwolnionych diet czy zwrotu kosztów. Podkreślono, że zasada powszechności opodatkowania nie może być rozszerzająco interpretowana w odniesieniu do przepisów o zwolnieniach podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
updof art. 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zasada powszechności opodatkowania.
ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
updof art. 10 § 1 pkt 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
updof art. 13 § pkt 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
updof art. 21 § 1 pkt 17
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie dotyczy diet i zwrotu kosztów, a nie rekompensaty pieniężnej za pełnienie funkcji ławnika.
pusp art. 172 § 3
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
pusp art. 173
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
op art. 14a § 1 i 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
op art. 14b § 5 pkt 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rekompensata pieniężna dla ławnika stanowi przychód z działalności wykonywanej osobiście, podlegający opodatkowaniu. Przepisy o zwolnieniach podatkowych (art. 21 updof) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt 17 updof dotyczy diet i zwrotu kosztów, a nie rekompensaty pieniężnej.
Odrzucone argumenty
Rekompensata pieniężna dla ławnika stanowi wyrównanie strat i powinna być zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 updof.
Godne uwagi sformułowania
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadza zasadę powszechności opodatkowania. Enumeratywny katalog zwolnień przedmiotowych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być przez wykładnię rozszerzany.
Skład orzekający
Józef Gach
przewodniczący
Anna Znamiec
sprawozdawca
Beata Cieloch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów updof dotyczących opodatkowania rekompensat dla ławników oraz zasady wykładni przepisów o zwolnieniach podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ławników i ich rekompensat; ogólne zasady wykładni przepisów podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opodatkowania dochodów z prac społecznych, co może być interesujące dla osób pełniących podobne funkcje lub dla prawników zajmujących się prawem podatkowym.
“Czy pieniądze od sądu dla ławnika to dochód? WSA wyjaśnia zasady opodatkowania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1445/05 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Anna Znamiec /sprawozdawca/ Beata Cieloch Józef Gach /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja |Sygn. akt I SA/Kr 1445/05 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Sędziowie: WSA Anna Znamiec (spr), Asesor WSA Beata Cieloch, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006r., sprawy ze skargi A. F., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 9 września 2005r. Nr [...], w przedmiocie interpretacji w zakresie stosowania prawa podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, skargę oddala Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...].05.205 r. uzupełnionym w dniu [...].05.2005 r. A. F. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji w zakresie zastosowania przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.). A. F. w 2004 r. wykonywał czynności w sądzie w charakterze ławnika. Za pełnione czynności otrzymywał rekompensatę pieniężną na podstawie przepisu art. 172 par. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.), którą płatnik wykazał w przekazanej podatnikowi informacji PIT - 11/8B. Płatnik zakwalifikował wypłaconą rekompensatę do przychodów z osobiście wykonywanej działalności, wymienionej w art. 13 pkt 2, 3, 6 i 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik przedstawił swoje stanowisko, iż pełnienie funkcji ławnika nie nosi cech działalności na zlecenie. Płatnik powinien zakwalifikować uzyskany przez niego przychód jako przychód ze źródła: "udział w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej" (czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych). Zapytanie podatnika dotyczyło opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych otrzymanej w 2004 r. rekompensaty pieniężnej za wykonywanie czynności w sądzie w charakterze ławnika i prawidłowego zakwalifikowania tego dochodu do źródła przychodów określonego w art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Postanowieniem z dnia [...].06.2005 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 14 a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005r., nr 8, poz. 60), stwierdził, że przedstawione przez podatnika stanowisko we wniosku jest prawidłowe. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego powołał się na przepis art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym za przychody z działalności wykonywanej osobiście, wymienionej w art. 10 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Natomiast na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 17 cyt. ustawy, zwolnieniu od podatku dochodowego podlegają diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby dokonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280,00 zł. Na podstawie przepisu art. 172 par. 3 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnik za czas wykonywania czynności w sądzie otrzymuje rekompensatę pieniężną. Wysokość rekompensaty za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika wynosi 3 % kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego asesora sądowego. Ponadto zgodnie z art. 173 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnik zamieszkały poza siedzibą sądu otrzymuje dietę oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów. Należności otrzymywane przez ławnika, a wymienione w art. 173 cyt. ustawy podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy do wysokości nie przekraczającej miesięcznie 2280,00 zł. Natomiast rekompensatę pieniężną wypłacana ławnikom na podstawie art. 172 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych należy kwalifikować jako przychody wymienione w art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rekompensata jest świadczeniem pieniężnym mającym charakter wynagrodzenia za czynności wykonywane przez ławnika. Płatnik powinien wykazać wymienione dochody w imiennej informacji o wysokości dochodu PIT -11/8B w wierszu 7 części E. Na powyższe postanowienie A. F. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. W ocenie podatnika uzyskiwana przez niego rekompensata z tytułu pełnienia funkcji ławnika nie stanowi wynagrodzenia pieniężnego i nie podlega opodatkowaniu, a jedynie stanowi wyrównanie strat jakie występują przy wykonywaniu obowiązków obywatelskich i społecznych. W wyniku zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 14 b § 5 pkt 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowej, decyzją z dnia 09.09.2005 r. Nr [...] odmówił zmiany postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podtrzymano w całości stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na zasadę powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52 a ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Rekompensaty otrzymywane na podstawie przepisu art. 172 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych przez ławników są zaliczane do źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich). Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy wolne od opodatkowania są wyłącznie diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280,00 zł. Zwolnienia przedmiotowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, a zatem nie można ich interpretować dowolnie ani rozszerzająco. Przychód uzyskany przez podatnika z tytułu pełnienia funkcji ławnika został prawidłowo wykazany przez płatnika w informacji PIT-11/8B, a nie w informacji PIT-R, w której wykazuje się wypłatę dochodów zwolnionych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit b i pkt 17 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazano, iż pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest błędny, albowiem uzyskiwane przez ławnika rekompensaty pieniężne stanowią wynagrodzenie strat jakie występują przy wykonywaniu czynności ławnika i podlegają zwolnieniu na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją postanowienie nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzić należy, że strona skarżąca w piśmie z dnia [...].05.2005 r. uzupełnionym w dniu [...].05.2005 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie w trybie przepisu art. 14 a par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) o dokonanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych otrzymanej w 2004 r. rekompensaty pieniężnej otrzymanej z tytułu pełnienia funkcji ławnika i zakwalifikowania tego dochodu przez płatnika w informacji PIT -11/8B. Organy podatkowe udzielając pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego podzieliły stanowisko wyrażone przez skarżącego, odnośnie kwalifikacji uzyskanego przez niego w 2004 r. przychodu - rekompensaty pieniężnej - do źródła wymienionego w katalogu źródeł przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) na mocy, którego za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Organy podatkowe przyjęły, że rekompensaty pieniężne podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie podlegają zwolnieniu przedmiotowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 27 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały uzyskiwane przez skarżącego przychody z tytułu rekompensaty pieniężnej w związku z wykonywaniem czynności ławnika jako przychody z działalności wykonywanej osobiście przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich (art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Na mocy przepisu art. 172 par. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm.) ławnik, za czas wykonywania czynności w sądzie, otrzymuje rekompensatę pieniężną. Wysokość rekompensaty zgodnie z par. 4 cyt. art. 172 dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 3 % kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego asesora sądowego. Na podstawie przepisu art. 173 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych ławnicy zamieszkali poza siedzibą sądu otrzymują diety oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu według zasad ustalonych w tym zakresie dla sędziów. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadza zasadę powszechności opodatkowania, wyrażoną w art. 9 ustawy. Opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52 a, 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przepis art. 21 cyt. ustawy zawiera katalog zwolnień przedmiotowych. Enumeratywny katalog zwolnień przedmiotowych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być przez wykładnię rozszerzany. Na mocy art. 21 ust. 1 pkt 17 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowym są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nie przekraczającej miesięcznie kwoty 2280 zł. Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wynagrodzenia otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z działalnością społeczną lub obywatelską. Ustawa zwalnia jednak od podatku otrzymywane przez te osoby wypłaty stanowiące diety i kwoty będące zwrotem kosztów. Prawo do diet oraz zwrotu kosztów dla osoby pełniącej wymienione funkcje wynika z przepisów prawnych rangi ustawowej - w stosunku do ławnika z ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Opodatkowaniu podlegać będą zatem rekompensaty pieniężne wypłacane ławnikom na podstawie przepisu art. 172 par. 3 stanowiące wynagrodzenie natomiast zwolnieniu na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 17 podlegają diety oraz zwrot kosztów przejazdu i noclegu wypłacane na podstawie art. 172 cyt. ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Płatnik powinien wykazać dochody uzyskane przez skarżącego z tytułu wykonywania czynności ławnika w 2004 r. w informacji PIT -11/8B. Wskazać również należy, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczania kosztów uzyskania przychodów ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości kosztów dla przychodów uzyskiwanych ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych. Na podstawie przepisu art. 22 ust. 9 pkt 5 i ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych koszty uzyskania przychodów w 2004 r. wynoszą 102,25 zł miesięcznie, a za rok nie więcej niż 1227,00 zł. W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI