I SA/Kr 1398/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2005-10-14
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościwspółwłasność małżeńskaOrdynacja podatkowawznowienie postępowanianaruszenie przepisówprawo procesoweudział strondecyzja nieważna

WSA w Krakowie stwierdził nieważność decyzji podatkowych dotyczących podatku od nieruchomości z powodu rażącego naruszenia przepisów o udziale współmałżonków w postępowaniu.

Sprawa dotyczyła skargi A. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Sąd stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, wskazując na rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Kluczowym błędem było prowadzenie postępowania i wydawanie decyzji wyłącznie wobec jednego z małżonków, mimo że obowiązek podatkowy ciążył na obojgu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa w sprawie podatku od nieruchomości za 2002 rok. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Głównym powodem było rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku współwłasności małżeńskiej, obowiązek podatkowy ciąży na obojgu małżonkach, a decyzje powinny być wydawane łącznie na nich. Organy podatkowe I i II instancji dopuściły się błędu, prowadząc postępowanie i wydając decyzje wyłącznie wobec jednego ze współmałżonków, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz przepisów procesowych zapewniających czynny udział stron w postępowaniu. Sąd uznał, że nawet jeśli istniały podstawy do wznowienia postępowania (np. ujawnienie nowych okoliczności faktycznych), to samo postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie. Sąd podkreślił, że posiadanie dokumentów przez jeden wydział urzędu nie jest równoznaczne z ich posiadaniem przez organ podatkowy, co uzasadniało wznowienie postępowania. Niemniej jednak, błędy proceduralne dotyczące stron postępowania były na tyle istotne, że skutkowały stwierdzeniem nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest wznowienie postępowania przez podatkowy organ I instancji w oparciu o nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a znane wyłącznie pracownikom komórki organizacyjnej powołanej do prowadzenia innych spraw, niż sprawy podatkowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że posiadanie informacji przez jeden wydział urzędu nie jest równoznaczne z ich posiadaniem przez organ podatkowy występujący w innej roli, co uzasadnia wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

u.p.o.l. art. 2 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

W przypadku współwłasności małżonków, obowiązek podatkowy ciąży łącznie na obojgu małżonkach, a decyzja wymiarowa powinna być wystawiona na oboje.

Pomocnicze

O.p. art. 240 § § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

u.p.o.l. art. 4 § ust. 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § §1

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez wydanie decyzji wymiarowej wyłącznie na jednego z małżonków, mimo że obowiązek podatkowy ciążył na obojgu. Naruszenie przepisów procesowych zapewniających czynny udział obu małżonków w postępowaniu.

Odrzucone argumenty

Zarzut, że wznowienie postępowania nastąpiło na skutek uchylenia decyzji przez SKO, co narusza zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego. Zarzut, że organ podatkowy I instancji już w 1999r. wiedział o rzeczywistej powierzchni budynku. Zarzut nie uwzględnienia wymiarów pomieszczeń o wysokości poniżej 1,40m oraz dwukrotnego policzenia gruntu pod budynkiem.

Godne uwagi sformułowania

posiadanie informacji lub dokumentów przez jeden z wydziałów, prowadzący czynności postępowania w sprawach budowlanych, nie może być utożsamiane z posiadaniem takich samych informacji lub dokumentów przez ten sam organ występujący jednocześnie w charakterze organu podatkowego. Uniemożliwienie przez podatnika przeprowadzenia przez pracowników kontroli podatkowej, faktycznych pomiarów powierzchni nieruchomości, skutkuje [...] możliwością ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. np. dokumenty powstające w trakcie postępowania w sprawach budowlanych. decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. powinna być wystawiona na oboje małżonków łącznie. wznowienie postępowania [...] wobec wyłącznie jednego ze współmałżonków, podczas gdy poprzednio wydana decyzja [...] wystawiona została łącznie na oboje małżonków, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego.

Skład orzekający

Maria Zawadzka

przewodniczący

Ewa Michna

sprawozdawca

Anna Znamiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku podatkowego małżonków w podatku od nieruchomości, dopuszczalności wznowienia postępowania w oparciu o informacje z innych działów urzędu oraz ustalania podstawy opodatkowania w przypadku braku możliwości dokonania pomiarów."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2003r. w zakresie art. 2 ust. 3 u.p.o.l., choć zasady dotyczące udziału stron w postępowaniu są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania podatkowego i prawidłowe określenie stron, nawet jeśli faktyczne podstawy opodatkowania są sporne. Podkreśla znaczenie współwłasności małżeńskiej w kontekście zobowiązań podatkowych.

Nieważność decyzji podatkowej przez błąd formalny: dlaczego oboje małżonkowie musieli być stroną postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1398/03 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2005-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec
Ewa Michna /sprawozdawca/
Maria Zawadzka /przewodniczący/
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Dnia 14 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr) WSA Anna Znamiec Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005r sprawy ze skargi A. i R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium z dnia 4 lipca 2003r Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2002r. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 200 zł (dwieście złotych).
Uzasadnienie
I SA/Kr 1398/03
Uzasadnienie
W dniu [...] października 2002r. Prezydent M. Tarnowa postanowieniem nr[...]wznowił z urzędu wobec A. M. postępowanie wymiarowe za lata 2001-2002 zakończone uprzednio wydanymi decyzjami wymiarowymi dla R. i A. M. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia wznawiającego postępowanie Prezydent M T. powołał się na art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zmianami) tj. nowe okoliczności sprawy ujawnione w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej dnia 4 września 2002r. Z akt postępowania wynika, że uprzednio decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. Prezydent M. T. wymierzył podatek od nieruchomości za rok 2002 w kwocie l 338,60zł. od nieruchomości znajdującej się przy Al. M.B. F. 27 w T.. Decyzja ta została wydana na podstawie oświadczenia podatkowego z dnia [...] kwietnia 1998r. złożonego przez podatników, w którym określili powierzchnię użytkową budynku 79,5 m2.
W aktach znajduje się protokół z kontroli podatkowej z dnia 4 września 2002r, z którego wynika, że pracownicy Zespołu Kontroli Podatkowej Urzędu M T. podjęli próbę przeprowadzenia kontroli i wykonania pomiarów ww. budynku, przy czym A.Mazur nie odebrał i nie podpisał upoważnienia do przeprowadzenia kontroli i uniemożliwił przeprowadzenie kontroli powołując się na swój konflikt z Wydziałem Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Urzędu M. T., nie wydającego pozwolenia na użytkowanie budynku.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Prezydent M. T. uchylił poprzednią decyzję za 2001 r. i ustalił A.M. wymiar podatku na kwotę 5 470,50zł. W wymiarze oparto się na szacunkowym wyliczeniu powierzchni użytkowej budynku, powierzchni wynikającej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1996r. tj. 395,88m2. A. i R. M. wnieśli dnia [...] maja 2003r. odwołanie, w którym zarzucili , że wznowienie postępowania nastąpiło w istocie na skutek uchylenia decyzją przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Prezydenta M. Tarnowa z dnia [...] grudnia 2002r. co narusza zakaz orzekania na niekorzyść odwołującego, a nadto, że organ podatkowy I instancji już w 1999r. wiedział o rzeczywistej powierzchni budynku przy Al. M.B. F. 27, a to z uwagi na złożenie przez A. M. w Urzędzie M. T. Wydziale Architektury i Budownictwa inwentaryzacji powykonawczej podatnicy związku podatnicy samowolnym odstąpieniem inwestorów od pierwotnego projektu architektonicznego. Dodatkowo podatnicy zarzucili, że organ podatkowy I instancji nie uwzględnił wymiarów budynku wpływających na obliczenie podatku od nieruchomości tj. powierzchni pomieszczeń w przedziale 2,20-1,40m. wysokości i poniżej 1,40m. wysokości, jak również, że organ podatkowy dwukrotnie policzył grunt znajdujący się pod budynkiem tj. jako grunt i jako powierzchnię budynku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie nowych okoliczności, a także, że prawidłowo oszacował powierzchnię budynku skoro podatnik nie zezwolił na wejście i dokonanie pomiarów. W złożonej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie dnia 28 lipca 2003r. A. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz o zasądzanie kosztów postępowania. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisu 4.ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych tj. nie odliczenie 155m 2 powierzchni nie przekraczających 1,4 m wysokości oraz zaniechanie pomniejszenia powierzchni o kondygnacje między 2,2-1,4m wysokości. Zdaniem skarżącego w Urzędzie M. T. od 1999r. znajdowała się inwentaryzacja powykonawcza, z której to wynikały wymiary pomieszczeń budynku. Brak było możliwości wznowienia postępowania wymiarowego za rok 2001 skoro w trakcie pierwotnego postępowania organ podatkowy I instancji znał rzeczywistą powierzchnię budynku.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podatkowy II instancji stwierdził, że w pozwoleniu na budowę nie było zaznaczone, jakie wysokości posiadały poszczególne pomieszczenia, a organ podatkowy nie dysponował innymi danymi. Ponadto organ podatkowy II instancji zaznaczył, że projekt budowlany przedstawiony przez podatników określa powierzchnię użytkową na 442,16m2, a powierzchnię całkowitą na 575,02m2, tj. powierzchnię większą niż powierzchnia przyjęta jako podstawa do wymiaru podatku. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że uchylenie poprzedniej decyzji Prezydenta M. T. nastąpiło z przyczyn formalnych. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylenie pierwotnego wymiaru nie mogło nastąpić poprzez art. 254 Ordynacji podatkowej, ale wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Podniesione w skardze zarzuty nie są zasadne.
W rozbudowanej organizacyjnie strukturze gminnego organu samorządu terytorialnego posiadanie informacji lub dokumentów przez jeden z wydziałów, prowadzący czynności postępowania w sprawach budowlanych, nie może być utożsamiane z posiadaniem takich samych informacji lub dokumentów przez ten sam organ występujący jednocześnie w charakterze organu podatkowego. W konsekwencji, dopuszczalnym jest wznowienie postępowania w oparciu o art. 245 §1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa przez podatkowy organ I instancji właściwy w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości w oparciu o nowe okoliczności faktyczne lub dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, a znane wyłącznie pracownikom komórki organizacyjnej powołanej do prowadzenia innych spraw, niż sprawy podatkowe.
Dodatkowo, niezasadnym jest również drugi zarzut skargi dotyczący bezpodstawnego, zdaniem skarżącego, przyjęcia za podstawę wymiaru podatku od nieruchomości wymiarów wynikających z decyzji - pozwolenia na budowę. Uniemożliwienie przez podatnika przeprowadzenia przez pracowników kontroli podatkowej, faktycznych pomiarów powierzchni nieruchomości, skutkuje, zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, możliwością ustalenia wysokości podatku od nieruchomości w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy tj. np. dokumenty powstające w trakcie postępowania w sprawach budowlanych.
Niemniej jednak, zgodnie z art. 2. ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciąży łącznie na obojgu małżonkach. Przytoczone brzmienie art. 2 ust. 3 oznacza, że decyzja wymiarowa w podatku od nieruchomości w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003r. powinna być wystawiona na oboje małżonków łącznie. W konsekwencji, organy podatkowe powinny zapewnić obojgu małżonkom czynny udział w postępowaniu. Dodatkowo, niezależnie od faktu wydania decyzji przez organy podatkowe I i II instancji wyłącznie na jednego z współmałżonków z rażącym, naruszeniem ww. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i prowadzenie takiego postępowania wobec wyłącznie jednego ze współmałżonków, podczas gdy poprzednio wydana decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za 2001 r. wystawiona została łącznie na oboje małżonków, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego. Zarówno Prezydent M. T. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wszczętym postępowaniu wznowieniowym i wydanych w wyniku tego postępowania nowych decyzjach, pominęli R. M., która powinna łącznie ze swoim małżonkiem być adresatem decyzji wymiarowych.
Zgodnie z art. 134. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto zgodnie z art. 135 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Orzekający w niniejszej sprawie skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wziął więc z urzędu pod uwagę wady prawne wydanych w sprawie orzeczeń organów podatkowych I oraz II instancji.
Rozpoznając sprawę oparto się na art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu więc o art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji, orzekając jednocześnie o kosztach na zasadzie art. 200 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI