I SA/KR 1367/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-02-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
samorząd terytorialnyuchwała budżetowainwestycjeremontyRegionalna Izba Obrachunkowakontrolafinanse publicznekompetencje rady gminyorgan wykonawczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Miasta Nowy Sącz na uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzające nieważność uchwał Rady Miasta dotyczących zgody na rozpoczęcie inwestycji i remontów.

Miasto Nowy Sącz zaskarżyło uchwały Regionalnej Izby Obrachunkowej, które stwierdziły nieważność uchwał Rady Miasta dotyczących zgody na rozpoczęcie inwestycji i remontów o znacznej wartości. Izba uznała, że uchwały Rady Miasta naruszały przepisy ustawy o finansach publicznych, ponieważ nie korespondowały z uchwałą budżetową i przekraczały uprawnienia organu wykonawczego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Rada Miasta nie miała podstaw prawnych do nakładania dodatkowych wymogów akceptacji na Prezydenta Miasta w zakresie inwestycji i remontów, które zostały już uwzględnione w uchwale budżetowej.

Sprawa dotyczyła skarg Miasta Nowy Sącz na uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, które stwierdziły nieważność uchwał Rady Miasta z marca 2005 r. w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie inwestycji i remontów o planowanej wartości przekraczającej określone progi finansowe. Kolegium RIO uznało, że uchwały te naruszały art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisy ustawy o finansach publicznych (art. 28 ust. 1, art. 26 ust. 1 pkt 2, art. 109), ponieważ środki na realizację tych zadań zostały zaplanowane w budżecie Miasta na 2005 r., a Rada Miasta nie mogła nakładać dodatkowych ograniczeń na organ wykonawczy w tym zakresie. Miasto Nowy Sącz zarzuciło naruszenie przepisów dotyczących podstawy prawnej uchwał, błędną wykładnię przepisów o samorządzie gminnym i finansach publicznych. Miasto argumentowało, że uchwała budżetowa na 2005 r. zawierała odpowiednie zapisy, a uchwała budżetowa, której nieważność stwierdzono wcześniej, nie była prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że Rada Miasta Nowego Sącza, uchwalając budżet na 2005 r., określiła nieprzekraczalny limit wydatków i tym samym upoważniła Prezydenta Miasta do realizacji inwestycji i remontów w ramach tych limitów. Sąd uznał, że Rada Miasta nie miała podstaw prawnych do wprowadzania dodatkowych wymogów akceptacji dla Prezydenta Miasta w zakresie inwestycji i remontów, które przekraczały określone kwoty, gdyż takie upoważnienie zostało już udzielone poprzez uchwałę budżetową. W związku z tym, uchwały Kolegium RIO stwierdzające nieważność uchwał Rady Miasta nie naruszały prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Rada Miasta nie może nakładać dodatkowych wymogów akceptacji na organ wykonawczy w zakresie inwestycji i remontów, jeśli zostały one już uwzględnione w uchwale budżetowej i mieszczą się w ustalonych limitach.

Uzasadnienie

Uchwała budżetowa określa nieprzekraczalny limit wydatków i stanowi podstawę do realizacji zadań przez organ wykonawczy. Dodatkowe wymogi akceptacji ze strony Rady Miasta w tym zakresie naruszają przepisy ustawy o finansach publicznych i mogą uniemożliwić realizację budżetu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.s.g. art. 18 § 2 pkt 9 lit e

Ustawa o samorządzie gminnym

Rada gminy ma wyłączną właściwość do podejmowania uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zobowiązań w zakresie podejmowanych inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustaloną corocznie przez radę gminy.

u.f.p. art. 109

Ustawa o finansach publicznych

Podstawę prowadzenia gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym stanowi uchwała budżetowa.

u.f.p. art. 28 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonej w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego.

u.f.p. art. 26 § 1 pkt 2

Ustawa o finansach publicznych

Ujęte w budżetach wydatki i rozchody stanowią nieprzekraczalny limit.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 7

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uprawnionym do wniesienia skargi sądowej jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności.

u.s.g. art. 98 § 1 i 3

Ustawa o samorządzie gminnym

Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych aktów pod względem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzekając o zasadności skargi nie bierze pod uwagę, czy zaskarżony akt narusza interes prawny strony, lecz obiektywną zgodność lub niezgodność tego aktu z przepisami prawnymi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania skargi za niezasadną, sąd oddala skargę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała budżetowa określa nieprzekraczalny limit wydatków i stanowi podstawę do realizacji zadań przez organ wykonawczy. Rada Miasta nie może nakładać dodatkowych wymogów akceptacji na Prezydenta Miasta w zakresie inwestycji i remontów, które zostały już uwzględnione w uchwale budżetowej i mieszczą się w ustalonych limitach. Sąd administracyjny kontroluje akty pod względem obiektywnej zgodności z prawem, a nie tylko naruszenia interesu prawnego strony.

Odrzucone argumenty

Uchwały Rady Miasta były nieważne, ponieważ powoływały się na nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczące uchwały budżetowej. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e ustawy o samorządzie gminnym dawał podstawę do podjęcia przez Radę Miasta uchwał, których nieważność stwierdzono w rozstrzygnięciach nadzorczych.

Godne uwagi sformułowania

W roku budżetowym zarówno upoważnieniem jak i nieprzekraczalnym limitem dokonywania wydatków - w tym także w zakresie inwestycji i remontów - przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego są kwoty dotyczące poszczególnych rodzajów wydatków ustalone w budżecie rocznym. Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, a o treści orzeczenia sądu nie decyduje fakt, czy zaskarżona uchwała lub zarządzenie naruszają czyjś interes prawny, ale obiektywna kategoria zgodności aktu z prawem.

Skład orzekający

Anna Znamiec

przewodniczący sprawozdawca

Ewa Michna

członek

Stanisław Grzeszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji rady gminy w zakresie uchwalania budżetu, zaciągania zobowiązań inwestycyjnych i remontowych oraz kontroli sądowej nad rozstrzygnięciami nadzorczymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami budżetowymi i rozstrzygnięciami nadzorczymi w kontekście ustawy o samorządzie gminnym i finansach publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z finansami samorządów i kompetencjami organów, co jest istotne dla prawników i urzędników samorządowych.

Rada Miasta kontra Izba Obrachunkowa: Kto ma decydujący głos w sprawach inwestycji?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1367/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Znamiec /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Michna
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Skarżony organ
Regionalna Izba Obrachunkowa
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 1367/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lutego 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2006r., spraw ze skarg Miasta Nowy Sącz, na uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, z dnia 27 kwietnia 2005r. Nr KI-4001/210/05, Nr KI-4001/211/05, Nr KI-4001/212/05, Nr KI-4001/213/05, Nr KI-4001/214/05, Nr KI-4001/215/05, Nr KI-4001/216/05, Nr KI-4001/217/05, w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Rady Miasta Nowy Sącz z dnia 15.03.2005r. od nr XLII/490/2005 do nr XLII/496/2005 oraz, nr XLII/520/2005, -skargi oddala-
Uzasadnienie
Uchwałami Nr KI-4001/193/05 Nr KI-4001/186/05 Nr KI-4001/188/05 Nr KI-4001/189/05 Nr KI-4001/190/05 Nr KI-4001/191/05 Nr KI-4001/192/05 Nr KI-4001/187/05 z dnia 13 kwietnia 2005 r. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie wszczęło postępowania o stwierdzenie nieważności Uchwał Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 15 marca 2005 r.:
- Nr XLII/496/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie remontu chodnika ul. Kolejowej w granicach administracyjnych Miasta Nowego Sącza o planowanej wartości powyżej 100000 zł,
- Nr XLII/490/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie inwestycji pn. przebicie ul. Łukasińskiego do ul. Kolejowej, budowa trasy nad Łubianką, modernizacja ul. Szarych Szeregów o planowanej wartości powyżej 500000 zł,
- Nr XLII/491/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie zadania pn. remonty cząstkowe nawierzchni bitumicznych ulic miejskich, powiatowych i krajowych w granicach administracyjnych Miasta Nowego Sącza o planowanej wartości powyżej 100000 zł,
- Nr XLII/492/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie remontu chodnika ul. Tarnowskiej w granicach administracyjnych Miasta Nowego Sącza o planowanej wartości powyżej 100000 zł,
- Nr XLII/493/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie remontu chodnika ul. Lwowskiej w granicach administracyjnych Miasta Nowego Sącza o planowanej wartości powyżej 100000 zł,
- Nr XLII/494/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie remontu chodnika osiedlowego od ul. Lwowskiej do ul. Broniewskiego w granicach administracyjnych Miasta Nowego Sącza o planowanej wartości powyżej 100000 zł,
- Nr XLII/495/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie remontu chodnika ul. Klasztornej w granicach administracyjnych Miasta Nowego Sącza o planowanej wartości powyżej 100000 zł,
- Nr XLII/520/2005 w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie inwestycji pn. kanalizacja sanitarna w Dzielnicy Jamnica - połączenie Miasta Nowego Sącza z Gminą Kamionka Wielka o planowanej wartości powyżej 100000 zł.
W ocenie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie postanowienia uchwał nie korespondują z przywołanym jako podstawa prawna uchwał art. 18 ust. 2 pkt 9 lit e ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z póżn. Zm.), na mocy którego rada gminy może upoważnić organ wykonawczy do zaciągania zobowiązań finansowych w zakresie inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę określoną w roku budżetowym. Zgodnie z par. 2 uchwał środki na realizację powyższych zadań zostały zaplanowane w budżecie Miasta Nowy Sącz na 2005 r. Ponadto Kolegium Regionalnej Izby Rachunkowej w Krakowie poinformowało, że w dniu 13 kwietnia 2005 r. uchwałą Nr KI-4001/185/05 stwierdziło nieważność postanowienia par. 13 Uchwały Budżetowej Miasta Nowy Sącz na 2005 r., który również był wskazany w podstawie prawnej uchwał. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że podstawę prowadzenia gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym stanowi uchwała budżetowa, a stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.), wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonych w uchwale budżetowej jednostki. Natomiast art. 26 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o finansach publicznych stanowi, że ujęte w budżetach wydatki i rozchody stanowią nieprzekraczalny limit. Zatem w roku budżetowym, zarówno upoważnieniem jak i nieprzekraczalnym limitem dokonywania wydatków przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego są kwoty dotyczące poszczególnych rodzajów wydatków ustalone w budżecie rocznym.
Rada Miasta Nowego Sącza w dniu 25 lutego 2005 r. podjęła Uchwałę Budżetową na rok 2005, w której określiła nieprzekraczalny limit wydatków w zakresie inwestycji i remontów w szczegółowości zgodnej z art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. W związku z tym § 13 Uchwały Budżetowej zobowiązujący Prezydenta do przedkładania Radzie Miasta bliżej nieokreślonych uchwał w sprawie inwestycji i remontów ograniczających własne ustalenia z Uchwały Budżetowej narusza obowiązujące prawo i powinien zostać wyeliminowany.
Uchwałami Nr KI-4001/210/05 Nr KI-4001/211/05 Nr KI-4001/212/05 Nr KI-4001/213/05 Nr KI-4001/214/05 Nr KI-4001/215/05 Nr KI-4001/216/05 Nr KI-4001/217/05 z dnia 27 kwietnia 2005 r. Kolegium Regionalnej Izby Rachunkowej w Krakowie orzekło o stwierdzeniu nieważności uchwał Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 15 marca 2005 r. Nr XLII/496/2005, Nr XLII/490/2005, Nr XLII/491/2005, Nr XLII/492/2005, Nr XLII/493/2005, Nr XLII/494/2005, Nr XLII/495/2005, Nr XLII/520/2005, Kolegium stwierdziło, że uchwały nie są zgodne z przepisem art. 18 ust. 2 pkt 9 lit e cyt. ustawy o samorządzie gminnym, gdyż środki na realizację zadań jak wynika z par. 2 uchwał zostały zaplanowane w budżecie Miasta Nowy Sącz na 2005 r. Zgodnie z art. 109 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.) podstawę prowadzenia gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym stanowi uchwała budżetowa, zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 cyt. ustawy o finansach publicznych wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonej w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego, a art. 26 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o finansach publicznych stanowi, że ujęte w budżetach wydatki i rozchody stanowią nieprzekraczalny limit. W roku budżetowym upoważnieniem i nieprzekraczalnym limitem dokonywania wydatków przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego są kwoty dotyczące poszczególnych rodzajów wydatków ustalone w budżecie.
Na powyższe rozstrzygnięcia nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2005 r. w oparciu o uchwały Nr XLVII/573/2005 Nr XLVII/574/2005 Nr XLVII/575/2005 Nr XLVII/576/2005 Nr XLVII/577/2005 Nr XLVII/578/2005 Nr XLVII/579/2005 Nr XLVII/580/2005 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 31 maja 2005 r. w sprawie złożenia skarg na rozstrzygnięcia nadzorcze, Miasto Nowy Sącz wniosło skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:
1. naruszenie art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) poprzez niezastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że podstawę prawną podjęcia uchwał, których nieważność stwierdzono w rozstrzygnięciu nadzorczym stanowił nieistniejący przepis prawa;
2. naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit e cyt. ustawy o samorządzie gminnym przez błędna jego wykładnię i w konsekwencji pominięcie, że przepis ten dawał podstawę do podjęcia przez Radę Miasta Nowego Sącza uchwał, których nieważność stwierdzono w rozstrzygnięciach nadzorczych,
3. błędną wykładnię art. 28 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 109 ust. 3 cyt. ustawy o finansach publicznych polegającą na przyjęciu, że przez podjęcie uchwał, których nieważność stwierdzono rozstrzygnięciami nadzorczymi naruszono powołane przepisy ustawy o finansach publicznych.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności par. 13 uchwały budżetowej Miasta Nowy Sącz zostało w dniu 18 maja 2005 r. zaskarżone do Sądu, a postępowanie nie zostało zakończone, a zatem rozstrzygnięcie nadzorcze nie stało się prawomocne i nie wywołało określonego w nim skutku nieważności. Zatem powołanie przez Radę Miasta Nowy Sącz w podstawie prawnej uchwał, których nieważność stwierdzono rozstrzygnięciami nadzorczymi par. 13 uchwały budżetowej nie narusza prawa. W ocenie strony skarżącej organ nadzorczy mylnie przyjmuje, że art. 18 ust. 2 pkt 9 lit e cyt. ustawy o samorządzie gminnym stanowi podstawę w oparciu, o którą Rada Miasta może upoważnić organ wykonawczy do zaciągania zobowiązań przekraczających rok budżetowy. Przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit e ustawy o samorządzie gminnym daje podstawę do ustalenia przez Radę Miasta wartości inwestycji i remontów, powyżej których Prezydent Miasta zobowiązany jest przedkładać Radzie Miasta projekty odpowiednich uchwał i uzyskać akceptację Rady Miasta na realizację konkretnych zadań inwestycyjnych lub remontów.
Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie w odpowiedzi na skargi wniosła o odrzucenie skarg z powodu nie wykazania przez stronę skarżącą naruszenia zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym, interesu prawnego, uprawnienia albo kompetencji, ewentualne oddalenie skargi z powodu jej niezasadności.
Organ nadzorczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, a odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e ustawy o samorządzie gminnym stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie do podejmowania przez Radę Miasta uchwał dotyczących zobowiązań w zakresie inwestycji i remontów lat następnych ponad kwotę ustaloną w budżecie. Dlatego powołanie się na ten przepis w uchwałach, których nieważność stwierdzono rozstrzygnięciami nadzorczymi z jednoczesnym wskazaniem, że źródłem pokrycia opisanych w uchwałach zadań będą dochody budżetu 2005 r. jest niezasadne, gdyż nie dotyczy sytuacji faktycznej, o której mowa w uchwale. Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie, przyznała, że na mocy art. 98 ust. 5 cyt. ustawy o samorządzie gminnym rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Bezspornym jest, że rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności par. 13 uchwały budżetowej Miasta Nowy Sącz nie było prawomocne w dacie podejmowania rozstrzygnięć nadzorczych, stanowiących przedmiot zaskarżenia. Niemniej jednak, organ nadzorczy podnosi, że strona skarżąca wywodzi zbyt daleki wnioski, twierdząc, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie stwierdziło nieważność przedmiotowych uchwał, gdyż te były podjęte w oparciu o nieistniejący przepis par. 13 uchwały budżetowej. Powołanie się przez Radę Miasta Nowy Sącz na ww. przepis par. 13 uchwały budżetowej nie było powodem dla którego Kolegium stwierdziło nieważność uchwał. Uchwała budżetowa określa poszczególne cele i wysokość planowanych wydatków. Prezydent wykonuje budżet. Wprowadzenie na etapie realizacji budżetu obowiązku uzyskiwania przez Prezydenta zgody Rady na realizację uchwały może doprowadzić do niemożności realizacji uchwały budżetowej i narusza przepis art. 109, 28, 26 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o finansach publicznych.
Na mocy przepisu art. 111 par. 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na rozprawie w dniu 16 lutego 2006 r. postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Kr 1367/05 do I SA/Kr 1374/05 i prowadzić je pod wspólną sygn. I SA/Kr 1367/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przepis art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, że sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie z treścią art. 50 § 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi sądowej jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, oraz w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Natomiast stosownie do art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89 podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia.
Do złożenia skargi uprawniona jest gmina, której interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone.
Sformułowanie, że skarga służy każdemu podmiotowi, który ma interes prawny w jej wniesieniu oznacza, że "interes prawny we wniesieniu skargi, na którym została oparta legitymacja skargowa, stanowi nową kategorię interesu prawnego w prawie administracyjnym. Legitymacja skargowa podmiotu wnoszącego skargę we własnym interesie prawnym zawierać musi w sobie dwa elementy. Skarżący musi mieć interes prawny, w przeprowadzeniu sądowej kontroli zgodności z prawem konkretnego aktu oparty na normach prawa materialnego lub procesowego kształtującym istotę sprawy, w której skarga jest wnoszona oraz interes prawny w doprowadzeniu zaskarżonego aktu do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym, czyli normami określającymi treść działania organów administracji publicznej i normami regulującymi procedurę jego podejmowania. Między obu tymi kategoriami norm istnieje ścisły związek"(Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, str.123 ).
Podstawą legitymacji skargowej gminy na rozstrzygnięcie organu nadzorczego w świetle przytoczonych wyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym jest "naruszenie interesu prawnego, uprawnienia albo kompetencji" gminy zaskarżonym aktem.
Sąd zgadza się z poglądami doktryny, że uregulowania powyższe rodzą liczne zastrzeżenia. Przede wszystkim z punktu widzenia techniczno-prawnego pojęcia "interes prawny", "uprawnienie" i "kompetencja" nie stanowią odrębnych i samodzielnych pojęć prawnych. W zakresie bowiem interesu prawnego, traktowanego jako pojęcie prawa materialnego, mieszczą się dwa pozostałe.
Nie istnieją również racjonalne merytoryczne przesłanki przemawiające za ograniczeniem legitymacji skargowej wymogiem wskazania przez skarżącego naruszenia subiektywnego interesu prawnego.
Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę zaskarżonych aktów pod względem zgodności ich z obowiązującym porządkiem prawnym. Przepis ten oraz art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi statuujący zasadę niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi, stanowią najistotniejsze elementy składające się na model szerokiego określenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Z kolei stosownie do art. 145 - 150 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekając o zasadności skargi nie bierze pod uwagę fakt, czy zaskarżony akt narusza interes prawny, uprawnienie czy kompetencje strony skarżącej, lecz obiektywną zgodność lub niezgodność tego aktu z przepisami prawnymi, które określają te interesy prawne, uprawnienia lub kompetencje.
Nie znajduje więc uzasadnienia uzależnienie legitymacji skargowej od wykazania przez skarżącego, i to już w momencie wnoszenia skargi istnienia tych - mniemających wpływu na przyszłe rozstrzygnięcie sądu administracyjnego - przesłanek, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, a o treści orzeczenia sądu nie decyduje fakt, czy zaskarżona uchwała lub zarządzenie naruszają czyjś interes prawny, ale obiektywna kategoria zgodności aktu z prawem.
Brak interesu po stronie skarżącego skutkuje oddaleniem skargi. Odrzucenie skargi zaś uzasadnia nie sam brak interesu prawnego, ale to, iż wnoszący skargę nie mieści się w zakresie podmiotowym legitymacji określonej przez ustawodawcę w art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
W kontekście powyższych rozważań, wniosek o odrzucenie skargi sformułowany przez Regionalną Izbę Obrachunkową w Krakowie w odpowiedzi na skargę nie mógł zostać uwzględniony.
Natomiast w opinii Sądu zasadny jest wniosek o oddalenie skargi na rozstrzygnięcia nadzorcze Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowych Uchwał Rady Miasta Nowy Sącz w sprawie wyrażenia zgody na rozpoczęcie inwestycji o planowanej wartości powyżej 500000 zł, remontów o planowanej wartości powyżej 100000 zł.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 98 ustawy o samorządzie gminnym i podjęcie rozstrzygnięć nadzorczych, gdy rozstrzygnięcie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności par 13 uchwały budżetowej nie stało się jeszcze prawomocne nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie. Podstawą stwierdzenia nieważności zaskarżonych rozstrzygnięć nadzorczych przez Kolegium regionalnej Izby Obrachunkowej było naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit e ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 28 ust. 1, 26 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o finansach publicznych. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć nadzorczych poinformowało jedynie, że uchwałą z dnia 13 kwietnia 2005 r. Nr KI-4001/185/05 została stwierdzona nieważność par. 13 uchwały budżetowej Rady Miasta Nowy Sącz, nie twierdziła natomiast, że podstawą podjętych przez Radę Miasta Nowy Sącz powodujących ich nieważność był nieistniejący przepis par. 13 uchwały budżetowej.
Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia istnienia podstaw prawnych do zamieszczenia w Uchwałach zapisu wyrażaniu zgody przez Radę Miasta Nowego Sącza na rozpoczęcie inwestycji powyżej kwoty 500000 zł lub remontów powyżej kwoty 100000 zł, przy założeniu, że źródłem pokrycia planowanych wydatków będą dochody budżetu Miasta Nowy Sącz w 2005 r.
Strona skarżąca podniosła w skargach iż podstawą prawną uzasadniającą zamieszczenie w Uchwałach wymienionego zapisu jest przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących zobowiązań w zakresie podejmowanych inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustaloną corocznie przez radę gminy.
Rada gminy (miasta) ma status prawny organu stanowiącego i kontrolnego. Jako organ stanowiący rada gminy jest organem uchwałodawczym i kontrolnym. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym formułuje zasadę domniemania właściwości rady gminy, przypisując jej wszystkie sprawy należące do zakresu działania gminy, chyba, że ustawy stanowią inaczej. Przepis art. 18 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zawiera katalog najważniejszych i wyłącznych uprawnień rady gminy, tzn. takich kompetencji, które exspressis verbis zostały przyznane tylko i wyłącznie radzie gminy, a zatem z wyłączeniem w tych sprawach wszystkich innych organów.
Jedną z podstawowych i wyłącznych kompetencji rady gminy jest uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwał w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu.
Stosownie do treści art. 109 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148 ze zm.) podstawę prowadzenia gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym stanowi uchwała budżetowa. Wydatki publiczne mogą być ponoszone na cele i w wysokości ustalonych w uchwale budżetowej jednostki samorządu terytorialnego. Ujęte w budżecie wydatki i rozchody stanowią nieprzekraczalny limit (art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ust. 1 ustawy o finansach publicznych).
Sąd podziela pogląd organu nadzorczego wyrażony w zaskarżonych rozstrzygnięciach nadzorczych, że w roku budżetowym zarówno upoważnieniem jak i nieprzekraczalnym limitem dokonywania wydatków - w tym także w zakresie inwestycji i remontów - przez organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego są kwoty dotyczące poszczególnych rodzajów wydatków ustalone w budżecie rocznym.
Rada Miasta Nowego Sącza w Uchwale Budżetowej na 2005 r. podjętej w dniu 25 lutego 2005 r. określiła nieprzekraczalny limit wydatków budżetu miasta w szczegółowości zgodnej z art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. zostały określone zadania w zakresie inwestycji i remontów na 2005 r. ze wskazaniem wysokości środków finansowych przeznaczonych na ich realizację.
Tym samym Rada Miasta Nowego Sącza upoważniła Prezydenta Miasta Nowy Sącz do realizacji inwestycji i remontów określonych szczegółowo w uchwale budżetowej oraz wyraziła zgodę na wydatkowanie środków budżetowych (zaciąganie zobowiązań) do wysokości kwot w chwale budżetowej wskazanych.
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Miasta Nowy Sącz w przedmiocie stwierdzenia nieważności par. 13 uchwały budżetowej Miasta Nowy Sącz na 2005 r. Przyjmując, że wprowadzenie do Uchwały Budżetowej spornego zapisu § 13 zobowiązującego Prezydenta Miasta do przedkładania Radzie Miasta uchwał w zakresie inwestycji i remontów, gdy wydatki z nimi związane przekraczają odpowiednio 500.000 zł i 100.000 zł, czyli de facto nakładającego konieczność uzyskiwania każdorazowo w tych przypadkach zgody organu stanowiącego w sytuacji, gdy zgoda taka została udzielona poprzez wprowadzenie odpowiednich zapisów w Uchwale Budżetowej stanowi ograniczenie w stosunku do własnych ustaleń Rady podjętych przy uchwaleniu budżetu Miasta Nowy Sącz na 2005 r. Sporny zapis § 13 pozostaje w kolizji z samą Uchwałą, która z jednej strony zobowiązuje Prezydenta Miasta, jako organu wykonawczego (art. 26 i art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym) do wykonania budżetu w zakresie rzeczowym i finansowym w części dotyczącej inwestycji i remontów, a z drugiej strony zobowiązuje go do przedkładania Radzie Miasta do akceptacji uchwał w każdym przypadku, gdy wydatki na inwestycje lub remonty przekroczą zakreślone kwoty. Brak akceptacji Rady Miasta dla zamierzeń Prezydenta Miasta podejmowanych w tym zakresie - w ramach udzielonego mu upoważnienia w budżecie miasta na 2005 r. - doprowadzi do sytuacji powodującej niemożność realizacji Uchwały budżetowej.
Strona skarżąca swoją skargę opiera zasadniczo na treści przytoczonego wyżej przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e ustawy o samorządzie gminnym. Z wykładni gramatycznej tego przepisu wynika, że do wyłącznej kompetencji rady gminy należy ustalenie corocznie granic wartości inwestycji i remontów, po przekroczeniu której podejmowanie inwestycji i remontów wymaga kolejnej akceptującej uchwały rady. Do ustalonej przez radę gminy kwoty granicznej, zobowiązania w zakresie inwestycji i remontów mogą być podejmowane przez organ wykonawczy.
Skoro Rada Miasta Nowy Sącz w Uchwale Budżetowej na 2005 rok ustaliła granice wartości inwestycji i remontów na 2005 r., to do tej kwoty granicznej Prezydent Miasta Nowy Sącz mógł podejmować zobowiązania w zakresie inwestycji i remontów bez potrzeby przedkładania w tym zakresie uchwał do akceptacji Rady Miasta.
Przedkładania Radzie Miasta uchwał każdorazowo, gdy wydatki na inwestycje lub remonty przekroczą kwoty 500.000 zł i 100.000 zł nie znajduje umocowania prawnego w treści art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. e ustawy o samorządzie gminnym.
Z tych względów uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie z dnia 27 kwietnia 2005 r. Nr KI-4001/210/05 Nr KI-4001/211/05 Nr KI-4001/212/05 Nr KI-4001/213/05 Nr KI-4001/214/05 Nr KI-4001/215/05 Nr KI-4001/216/05 Nr KI-4001/217/05 stwierdzająca nieważność Uchwał Miasta Nowego Sącza na rok 2005 nie narusza prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych uchwał pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych uchwał zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W związku z powyższym, skoro zaskarżone uchwały nie naruszają prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając je za zgodne z prawem, skargi oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI