I SA/Kr 1366/19

I SA/Kr 1366/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Waldemar Michaldo
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 17, art. 18, art. 29, art. 33
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2020 poz 256
art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 1366/19 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2020 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Wiesław Kuśnierz (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 31 marca 2020 r., sprawy ze skargi E.P., na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, z dnia 30 września 2019 r. nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, , , uchyla zaskarżone postanowienie, oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji., ,
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. (dalej: DIAS, organ zażaleniowy) postanowieniem z dnia września 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, dalej: K.p.a.) w związku z art. 17 § 1, art. 18 i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia E. P. (dalej: Zobowiązana, Skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie [...] w N. (dalej: DOZUS, organ egzekucyjny, wierzyciel) z dnia lipca 2019 r. nr[...] w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Z uzasadnienia postanowienia DIAS wynika następujący stan faktyczny i prawny.
DOZUS jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Zobowiązanej na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujących należności składkowe. Zawiadomieniami z dnia stycznia 2019 r. nr [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanej w Banku [...]
Pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. Zobowiązana złożyła do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "zarzuty wobec tytułu wykonawczego". W piśmie tym zarzucono przedawnienie obowiązku, jak również podniesiono, że "tytuł wykonawczy nie został mi skutecznie doręczony". W piśmie Zobowiązana zawarła również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.
DOZUS postanowieniem z dnia lutego 2019 r. nr [...]
1. odmówił przywrócenia terminu na wniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia listopada 2017 r.[...]
2. odmówił uznania zgłoszonego zarzutu przedawnienia obowiązku dochodzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia stycznia 2019 r. nr [...]
3. podjął na wniosek wierzyciela zawieszone z mocy prawa postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...]
Na powyższe postanowienie Zobowiązana pismem z dnia marca 2019 r. wniosła zażalenie.
DIAS postanowieniem z dnia kwietnia 2019 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powodem uchylenia było łączne rozstrzygnięcie w jednym postanowieniu sprawy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów, sprawy zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
DIAS podniósł, że organ egzekucyjny rozpatrując ponownie sprawę wyeliminował wskazaną nieprawidłowość i wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest postanowienie z dnia lipca 2019 r. [...] którym organ egzekucyjny odmówił uznania zgłoszonego zarzutu przedawnienia obowiązku na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz podjął zawieszone z mocy prawa postępowanie egzekucyjne do w/w tytułów wykonawczych.
Na powyższe postanowienie Zobowiązana wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie:
- art. 44 § 4 K.p.a. - poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż doręczono skutecznie tytuły wykonawcze nr: [...]
- art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 300 ze zm., dalej: u.s.u.s), poprzez wystawienie tytułów wykonawczych i prowadzenie egzekucji, podczas gdy składki zostały opłacone w terminie,
- art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż nie doszło do przedawnienia zobowiązania i do wykonania obowiązku.
Na podstawie tych zarzutów Zobowiązana wniosła o uchylenie: zaskarżonego postanowienia w całości, dokonanego zajęcia oraz wszystkich wydanych tytułów wykonawczych, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów; o uwzględnienie wniesionego zarzutu przedawnienia roszczenia, a ponadto zarzutu spełnienia obowiązku oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o dopuszczenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu zażalenia.
DIAS opisanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie DOZUS z dnia 24 lipca 2019 r.
DIAS uzasadniając swoje stanowisko w pierwszej kolejności przywołał przepis art. 29 § 1 u.p.e.a. i wskazał, że w zarzutach na postępowanie egzekucyjne zobowiązana "zarzuciła m.in. przedawnienie obowiązku objętego tytułami wykonawczymi". Dalej wskazał, że organ egzekucyjny występując jednocześnie w roli wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia i powołując się na ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że zobowiązania objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. Wyjaśnił, że tytuły wykonawcze z dnia 21 stycznia 2019 r. o nr [...] obejmują należności z tytułu składek za okres od I/2018 do III/2018 oraz od IX/2018 do XI/2018, a zgodnie z art. 24 ust 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
DIAS odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 44 § 4 K.p.a. wskazał, że organ egzekucyjny wyjaśnił, że tytuły wykonawcze z dnia stycznia 2019 r. zostały wysłane wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego na adres K. ul. [...]. Adres ten, jako miejsce zamieszkania Zobowiązanej, wskazany został przez płatnika składek Zobowiązanej – I.- sp. z o.o. Również z wypełnionego przez Zobowiązaną i przesłanego do Z. druku ZUA z dnia 28 lutego 2018 r. wynikało, że adres zamieszkania i korespondencji zobowiązanej to K. ul.[...] DIAS podzielił stanowisko organu I instancji, że korespondencja zawierająca tytuły wykonawcze wysłana została na właściwy adres, więc zarzut zobowiązanej naruszenia art. 44 § 4 K.p.a. jest nieuzasadniony.
Końcowo DIAS stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie naruszyło prawa, a podnoszony przez zobowiązaną zarzut został wyjaśniony.
Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzuciła wyżej wymienionym postanowieniom naruszenie:
- przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia tj.
1) art. 44 K.p.a., poprzez niewłaściwie zastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, iż doręczenie tytułów wykonawczych na nieaktualny adres strony jest skuteczne,
2) art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż nie doszło do przedawnienia zobowiązania i do wykonania obowiązku;
- prawa materialnego, tj.: art. 24 ust. 2 u.s.u.s., poprzez wystawienie tytułów wykonawczych i prowadzenie egzekucji, podczas gdy składki zostały opłacone w terminie.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, dokonanego zajęcia oraz wszystkich wydanych tytułów wykonawczych i uwzględnienie w całości wniesionych zarzutów, dopuszczenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca uzasadniając zarzut naruszenia art. 44 K.p.a. podniosła, że dla organu warunek określony w art. 44 K.p.a. wymaga doręczenia na adres zamieszkania, a nie adres wskazany w formularzu Z.. Jeśli więc Skarżąca zawiadomiła organ pismem z dnia 28 stycznia 2019 r. o aktualnym miejscu zamieszkania, postanowienie i inne pisma pochodzące od organu, w tym tytuły wykonawcze, powinny zostać doręczone na aktualny adres, tym bardziej iż zostały one wysłane po odebraniu ww. zarzutów zawierających wskazanie nowego adresu. Organ wysłał więc tytuły wykonawcze na niewłaściwy adres obarczając konsekwencjami Skarżącą. Organ administracji może wybrać, czy pismo zostanie doręczone w mieszkaniu adresata, czy w jego miejscu pracy. Nie może jednak wybierać między poprzednim, już nieaktualnym adresem, a adresem doręczenia, który wskazała sama strona, tym bardziej, iż cześć korespondencji kierowana była już od lutego 2019 r. na aktualny adres zamieszkania Skarżącej. Korespondencja z Z. o/ N. doręczana była na adres K. ul. [...] podczas gdy Skarżąca mieszka na ul. [...]. Skarżąca ponownie podniosła, że Z. miał informacje dotyczące właściwego adresu Skarżącej. "Rachunek Skarżącej, który Z. zajął w dn. 21 stycznia 2019 r., w Banku[...] wskazany jest właściwy adres Skarżącej, tj. ul. [...]. Ponadto w zarzutach z dnia 28 stycznia 2019 r. Skarżąca podała aktualny adres zamieszkania. Z. miał więc możliwość doręczyć postanowienie na właściwy adres.
Uzasadniając zarzut przedawnienia Skarżąca podniosła, że "nie dotyczył tylko i wyłącznie należności objętych ww. tytułami wykonawczymi tytułem składek za 2018 r., ale całych okoliczności, które doprowadziły do bezzasadnego zadłużenia Skarżącej z tytułu składek ZUS. Skarżąca wszystkie składki za 2018 r. opłacała w terminie dowód (...) potwierdzenia przelewów (w aktach sprawy)". Organ natomiast bez podstawy prawnej zaliczał wpłacane w 2018 r. Składki na poczet już przedawnionych składek za 2012 r. i 2013 r. W dacie zarachowania dokonanego przez organ w dniu 26 września 2018 r., należności za 2012 r. w całości, oraz należności za 2013 r. od stycznia do sierpnia 2013 r., były już przedawnione. Skarżąca natomiast składki za 2018 r. uiszczała w terminach i wysokości zgodnej z obowiązującymi przepisami, brak było zatem podstaw do rozliczenia dokonanego przez organ, który wpłacone w terminie składki za 2018 r. Zaliczył na poczet przedawnionych składek za 2012 r. i 2013 r. W ten sposób powstała nieuzasadniona zaległość po stronie Skarżącej, pomimo wykonywania swoich obowiązków z tytułu opłacania składek ZUS w 2018 r. Pomimo, iż Skarżąca podniosła również zarzut spełnienia świadczenia, zarówno DOZUS jak i DIAS w ogóle się do niego nie odnieśli, skupiając się tylko na zarzucie przedawnienia, ale w odniesieniu do składek za 2018 r., a nie w odniesieniu do składek za 2012 r. i 2013 r., podczas gdy Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia i zarzut spełnienia świadczenia, tj. zarzut przedawnienia składek za 2012 r. i 2013 r., na poczet których nieuprawnienie zaliczono składki wpłacane przez Skarżącą w 2018 r. (zarzut spełnienia świadczenia).
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji WSA uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji powinny być uchylone z uwagi na naruszenia prawa, które skutkują koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Zastrzec jednak należy, że nie wszystkie zarzuty skargi Sąd podzielił.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Stosowanie egzekucji administracyjnej ma miejsce wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki a zobowiązany tych obowiązków nie wykonuje dobrowolnie. Organ egzekucyjny obciąża obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym.
Niniejsza sprawa dotyczy zarzutu zgłoszonego przez Skarżącą w prowadzonym wobec Niej postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek zaskarżenia przysługujący jedynie zobowiązanemu, który zgłaszając je może powoływać się na naruszenie istotnych zasad postępowania egzekucyjnego lub niedopuszczalność egzekucji.
Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Z powyższego przepisu wynika, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie mogą być dowolne okoliczności, ale okoliczności wymienione w art. 33 u.p.e.a, czyli katalog możliwych zarzutów jest zamknięty.
Zarzuty na postępowanie egzekucyjne, zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W postępowaniu w sprawie zarzutów organ egzekucyjny zobligowany jest do stosowania procedury określonej w art. 34 u.p.e.a., z tym jednak wyjątkiem, że w sytuacji, gdy kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego skupione zostają w jednym podmiocie, to bezprzedmiotowe jest wydawanie przez wierzyciela wszelkich postanowień w zakresie zgłoszonych zarzutów. Pogląd taki znajduje oparcie w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r. (sygn. akt I FPS 4/06, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji był jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, dlatego bezprzedmiotowym było zajęcie odrębnego stanowiska w sprawie zarzutów. Jednocześnie wyjaśnić należy, że pomimo braku odrębnego postanowienia wierzyciela, wydanego na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., wypowiedź tego organu, w sytuacji, gdy ten skupia w sobie jednocześnie kompetencje wierzyciela i organu egzekucyjnego, jest wiążąca dla DIAS, w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. Przesłanka wiążącej mocy stanowiska wierzyciela nie ogranicza jednak uprawnień organu nadzoru w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym. Nie pozbawia również sądu administracyjnego możliwości dokonywania oceny tej wypowiedzi przy rozpoznawaniu skargi na postanowienie DIAS.
Za takim poglądem opowiada się również orzecznictwo, m.in. w wyrokach NSA z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1802/08, z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1446/09 oraz w wyrokach WSA: we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wr 517/04, w Poznaniu z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Po 1356/07, sygn. akt I SA/Po 1470/08.
Z tego też powodu, Sąd w pierwszej kolejności musi ocenić postanowienie wierzyciela (ZUS) w zakresie jego stanowiska, gdyż to jego treść miała wpływ na rozstrzygnięcie organów obu instancji.
Sąd przechodząc zatem w ramach wskazanych wyżej kompetencji do oceny postanowienia z dnia 24 lipca 2019 r., stwierdza, że DOZUS odpowiedział w istocie na zarzut, który jak wynika z treści pisma Skarżącej z dnia stycznia 2019 r., nie dotyczył tytułów wykonawczych nr: [...], w odniesieniu do których zostało wydane powyższe postanowienie.
Skarżąca w piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. wniosła zarzut powołując się na przepis art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. opisując go w następujący sposób "podnoszę zarzut: przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko mnie na podstawie wystawionego przez Z. o/N. tytułu wykonawczego oraz wnoszę o umorzenie ww. postępowania egzekucyjnego. (...) Zobowiązanie będące przedmiotem ww. postepowania uległo przedawnieniu, bowiem dotyczy składek za 2012 r., a więc przedawniło się najpóźniej z końcem 2017 r. W tym czasie nie była prowadzona żadna skuteczna egzekucja, która przerwałaby bieg przedawnienia. Nie doręczono mi skutecznie żadnego tytułu wykonawczego. Mając na uwadze stan sprawy zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja z mojego rachunku bankowego w banku [...] jest już przedawnione."
Istotną okolicznością w sprawie jest, że zarzut sformułowany zostały przed doręczeniem tytułów wykonawczych z dnia stycznia 2019 r. o numerach: [...], gdyż jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta nr 25 akt administracyjnych) skutek doręczenia ww. tytułów nastąpił w dniu 11 lutego 2019 r. w trybie art. 44 K.p.a., podczas gdy pismo z dnia 28 stycznia 2019 r. organ otrzymał w dniu 31 stycznia 2019 r. (do kwestii prawidłowości samego doręczenia Sąd odniesie się szczegółowo w dalszej części uzasadnienia).
Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. stronie zobowiązanej przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Przewidziane w tym przepisie pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jako obligatoryjny element tytułu wykonawczego, nie przesądza od jakiego momentu ten szczególny środek zaskarżenia przysługuje zobowiązanej. Zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Należy mieć także na uwadze, że w u.p.e.a. rozróżnia się postępowanie egzekucyjne oraz egzekucję administracyjną. Egzekucja administracyjna odbywa się w ramach postępowania egzekucyjnego. Administracyjne postępowanie egzekucyjne obejmuje, oprócz stosowania środków egzekucyjnych, także inne czynności procesowe, podejmowane zarówno przez organ egzekucyjny, jak i przez inne podmioty, np. przez wierzyciela. Wśród czynności organu egzekucyjnego można wyróżnić m.in. doręczenie tytułu wykonawczego, o którym stanowi art. 32 u.p.e.a. Prowadzona natomiast w ramach postępowania egzekucyjnego egzekucja administracyjna oznacza stosowanie przez powołane do tego organy egzekucyjne konkretnych środków egzekucyjnych. Różne są też momenty wszczęcia postępowania egzekucyjnego i egzekucji. Postępowanie egzekucyjne wszczynane jest wcześniej niż sama egzekucja. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego następuje w dniu doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym, gdy tymczasem wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a.).
Podkreślić również należy, że na podstawie każdego tytułu wykonawczego wszczynane jest i prowadzone odrębne, niezależne od siebie postępowanie egzekucyjne. Każdy tytuł wykonawczy realizowany jest w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym. Wynika to z art. 26 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Istnienie kilku tytułów wykonawczych skierowanych do tego samego dłużnika, czy też dokonanie do majątku dłużnika jednej czynności egzekucyjnej w celu realizacji szeregu tytułów wykonawczych (np. zajęcie wierzytelności), konstatacji powyższej nie zmienia. Każdy tytuł wykonawczy dotyczy bowiem innej, zindywidualizowanej należności.
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny skutecznie zajął wierzytelność – rachunek bankowy Skarżącej w [...] Banku. Zawiadomienia wystawione 22 stycznia 2019 r. otrzymał dłużnik (czyli Bank) - (karta 14-17 akt administracyjnych), wtedy też zgodnie z ww. art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a, nastąpiło wszczęcie egzekucji i w reakcji na to zajęcie Skarżąca sformułowała przedstawiony powyżej zarzut, co w ocenie Sądu było w świetle przedstawionej argumentacji dopuszczalne. Zaznaczyć jednak trzeba, że składając powyższy zarzut Skarżąca dysponowała jedynie ograniczonym zasobem wiedzy co do toczącej się egzekucji administracyjnej, nie miała doręczonych nie tylko tytułów wykonawczych, ale również zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego, dlatego też w ocenie Sądu złożony zarzut dotyczy bliżej nie określonego tytułu wykonawczego. Zauważyć należy, że Skarżąca w piśmie z 28 stycznia 2019 r. odnosi się do "składek za 2012r.", a żaden z tytułów objętych postanowieniem DOZUS nie obejmuje składek za 2012 r. I tak:[...]- obejmuje należności za okres od 1 września 2018 r. do 30 września 2018 r. (karta nr 12 akt administracyjnych); [...] obejmuje należności za okres od 1 października 2018 r. do 31 października 2018 r. (karta nr 13 akt administracyjnych), [...] obejmuje należności za okres od 1 października 2018 r. do 31 października 2018 r. (karta nr 11 akt administracyjnych); [...] obejmuje należności za okres od października 2018 r. do października 2018 r. (karta nr 10 akt administracyjnych) i [...] obejmuje należności za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 marca 2018 r. oraz za okres od 1 września 2018 r. do 30 września 2018 r (karta nr 9 akt administracyjnych).
W zaistniałej sytuacji organ egzekucyjny po analizie powyższego pisma, złożonego przecież przed formalnym otwarciem terminu do złożenia zarzutu, wobec jego niejednoznaczności, powinien wezwać Skarżącą w trybie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a do jednoznacznego wskazania, którego (których) tytułów wykonawczych zarzut dotyczy i sprecyzowania zarzutów. Oceny tej nie zmienia fakt powołania się przez Skarżąca na numery zajęć w lewym górnym rogu pisma, gdyż zajęcia te oprócz wskazanych tytułów, dotyczą również innych tytułów. Trudno przyjąć na podstawie pisma z dnia 28 stycznia 2019 r., że Skarżącej, tak jak przyjął DOZUS w swoim postanowieniu, chodziło o przedawnienie należności za 2018 r., gdyż termin przedawnienia tych należności w podstawowym okresie zgodnie z przepisem art. 24 ust. 4 u.s.u.s. upływałby w 2023 r. W kontekście powyższego nie jest trafne stanowisko DOZUS, że Skarżąca składając zarzut przed terminem doręczenia tytułu wykonawczego ponosi ryzyko takiego działania. Sąd wskazuje, że w postępowaniu egzekucyjnym, które pomimo, że jest postępowaniem wysoce sformalizowanym, z mocy art. 18 u.p.e.a, mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a., o ile przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w K.p.a., przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6), prawdy obiektywnej (art. 7), zaufania (art. 8). Stosownie do art. 7 K.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 K.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Nie podejmując działań związanych z wyjaśnieniem treści zarzutu, organ egzekucyjny naruszył również zasadę budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.).
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, DOZUS nie wzywając Skarżącej do wyjaśnienia, którego (których) tytułu wykonawczego zarzut dotyczy i do jednoznacznego sprecyzowania zarzutu, naruszył przepisy art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a. w zw. 64 § 2 K.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a., w sposób który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 44 K.p.a. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 36 ust. 1 u.s.u.s każda osoba objęta obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi podlega zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 36 ust. 10 u.s.u.s. zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera w szczególności następujące dane dotyczące osoby zgłaszanej: dane, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 1 (numer PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL - serię i numer dowodu osobistego lub paszportu – wyjaśnienie Sadu), nazwisko, imię pierwsze i drugie, datę urodzenia, nazwisko rodowe, obywatelstwo i płeć, tytuł ubezpieczenia, stopień niepełnosprawności, posiadanie ustalonego prawa do emerytury lub renty, adres zameldowania na stałe miejsce pobytu, adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres zameldowania na stałe miejsce pobytu, adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zameldowania na stałe miejsce pobytu i adres zamieszkania. Stosownie do art. 36 ust. 13 u.s.u.s. o wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniach, o których mowa w ust. 10-12, płatnik składek zawiadamia Zakład w terminie 7 dni od zaistnienia zmian, stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład (podkreślenie Sądu).
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca wykonując obowiązek zgłoszenia jako osoba objęta obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnemu i rentowym (kod [...] wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej) w zgłoszeniu Z. ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń / zgłoszenie zmiany danych osoby ubezpieczonej) z dnia 28 lutego 2018 r. (karta nr [...]akt administracyjnych) podała w:
- pkt XI. adres zameldowania na stałe miejsce pobytu: [...] M., ul. [...]numer domu [...]
- pkt XII adres zamieszkania: [...] K. ul. [...]
- pkt XIII adres do korespondencji:[...] K. ul. [...]
W ocenie Sądu posługiwanie się zatem przez DOZUS: adresem [...] K. ul. [...] w korespondencji ze Skarżącą, było nie tylko w pełni uzasadnione, ale organ miał obowiązek posługiwania się danymi z tego zgłoszenia, gdyż było to ostatnie zgłoszenie jakiego dokonywała Skarżąca i organ miał obowiązek potraktowania tego zgłoszenia jako wykonanie obowiązku aktualizacji danych, o którym mowa w cytowanym art. 36 ust. 13 u.s.u.s. Skoro prawodawca przewidział obowiązek aktualizacji danych przez objętych obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnych i rentowych obejmujący również dane dotyczące miejsca zamieszkania (danych adresowych), to wykluczone jest, aby organ ten posiłkował się innymi danymi, bowiem poddawałoby to w wątpliwość cel istnienia tego przepisu. Dlatego też zaniechanie przez ubezpieczonego dokonania zgłoszenia aktualizacyjnego w przypadku zmiany adresu zamieszkania, prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez Z. pod niewłaściwy adres; mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak ubezpieczonego, a nie organ ubezpieczeniowy będący jednocześnie organem egzekucyjnym. Zauważyć należy, że w zgłoszeniu do ubezpieczeń (jego zmianie) ubezpieczony może wskazać, na jaki adres należy kierować do niego korespondencję. Może więc go wskazać zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1145), ale może też wskazać adres, który cywilnoprawnej definicji miejsca zamieszkania nie odpowiada. Dlatego dla ustalenia, że określony adres ubezpieczonego jest nieaktualny, konieczna jest mająca umocowanie prawne inicjatywa aktualizacyjna samego ubezpieczonego. Skoro ubezpieczony nie zaktualizował danych osobowych uwzględnianych w zgłoszeniu, to wysłanie pism na adres wynikający z tego zgłoszenia, nawet jeśli ubezpieczony faktycznie zamieszkiwał w innym miejscu, nie narusza ustawowej procedury wysyłania pism, dlatego też doręczenie Skarżącej tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu na adres: [...] K., ul.[...] Sąd uznał za nienaruszające przepisu art. 44 K.p.a.
Zgodnie z art. 44 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 K.p.a. (czyli bezpośrednio adresatowi lub między innymi dorosłemu domownikowi) operator pocztowy (w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Zawiadomienie (czyli awizo) o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiodniowym (jak wyżej) pozostawia się powtórne zawiadomienie (awizo) o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki przez urząd pocztowy, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.).
Z zalegającego w aktach sprawy potwierdzenie odbioru wynika, że próbę doręczenia przesyłki nr[...] zawierającej przedmiotowe tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu, P. podjęła w dniu stycznia 2019 r. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi przesyłkę pozostawiono na okres czternastu dni do dyspozycji adresata w UP [...] ul.[...] w dniu stycznia 2019 r. Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w tym urzędzie pocztowym pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej. Przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 5 lutego 2019 r. Skutek doręczenia zgodnie z przepisem art. 44 § 4 K.p.a. nastąpił w dniu 11 lutego 2019 r. to jest z upływem czternastego dnia od daty pierwszego awizo. Jest tak dlatego, że działanie art. 44 § 4 K.p.a. następuje automatycznie i nie można uchylić się od jego skutków, jeżeli odpowiednio wcześnie nie powiadomiło się organu egzekucyjnego o zmianie adresu zamieszkania lub adresu do doręczeń.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej zawartych w skardze, że "zawiadomiła organ pismem z dn. 28.01.2019r. o aktualnym miejscu zamieszkania, postanowienie i inne pisma pochodzące od organu w tym tytuły wykonawcze powinny zostać doręczone na aktualny adres, tym bardziej iż zostały one wysłane po odebraniu ww. zarzutów zawierających wskazanie nowego adresu", Sąd wskazuje, że przesyłka zawierająca przedmiotowe tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu została nadana w dniu stycznia 2019 r., zatem przed uzyskaniem informacji przez DOZUS o zmianie adresu zamieszkania przez Skarżąca. Na marginesie należy zaznaczyć, że nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, że w Banku [...] Skarżąca podała adres miejsca zamieszkania K. ul.[...]
Sąd jeszcze raz podkreśla, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, organ egzekucyjny skierował korespondencję na właściwy adres i w związku z tym w dniu 11 lutego 2019 r. wystąpił skutek doręczenia tych pism, gdyż Skarżąca przed ich wysyłką nie powiadomiła DOZUS o zmianie miejsca zamieszkania, czy adresu do korespondencji, tym samym zarzut naruszenia art. 44 K.p.a. okazał się bezzasadny.
Odnośnie zarzutów naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i art. 24 ust. 2 u.s.u.s. Sąd wskazuje, że w sytuacji nie wyjaśnienia przez organ egzekucyjny, których tytułów wykonawczych sformułowany w piśmie z dnia 28 stycznia 2019 r. zarzut dotyczy, odnoszenie się do tych zarzutów Sąd uznał za przedwczesne.
Oceniając z kolei postanowienie DIAS utrzymujące w mocy postanowienie DOZUS Sąd ponownie wskazuje, że działając jako organ nadzoru rozpatrujący zażalenie od postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów, był merytorycznie związany stanowiskiem wierzyciela, a zarazem organu egzekucyjnego, to jednak w zakresie weryfikacji zajętego przez organ egzekucyjny stanowiska pod kątem procesowym miał pełne możliwości skontrolowania stanowiska organu egzekucyjnego (podkreślenie Sądu). Jednak DIAS tej roli nie sprostał, gdyż nie dostrzegł, że pismo Skarżącej z dnia 28 stycznia 2019 r. nie jest jednoznaczne w swojej wymowie i de facto nie wynika z niego, którego tytułu wykonawczego podniesiony w nim zarzut dotyczy. Tym samym utrzymując w mocy postanowienie DOZUS naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 K.p.a.
Na podstawie art. 153 P.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu wniosku organy orzekające w sprawie są zobowiązane, do uwzględnienia przedstawionej powyżej oceny prawnej. W szczególności organ egzekucyjny rozpatrując ponownie sprawę wezwie Skarżąca pod rygorem pozostawienia pisma z dnia 28 stycznia 2019 r. bez rozpoznania do wskazania, którego (których) tytułów wykonawczych zarzut dotyczy i jego jednoznacznego sprecyzowania i w zależności od uzyskanych od Skarżącej wyjaśnień rozpatrzy zarzuty.
Mając powyższe na uwadze Sąd, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i lit. c P.p.s.a w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.