I SA/Kr 443/18

I SA/Kr 443/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-07-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Inga Gołowska
Jarosław Wiśniewski
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 139/19 - Wyrok NSA z 2022-11-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 59 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Inga Gołowska WSA Jarosław Wiśniewski Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 14 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 14 lutego 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z dnia 11 grudnia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Z. Ć. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezydenta Miasta K. i obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania.
Organ I instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r., poz. 1201), dalej "u.p.e.a.", z uwagi na informację o śmierci zobowiązanego w dniu 3 grudnia 2017 r.
W zażaleniu Prezydent Miasta K. podniósł niezasadność umorzenia postępowania z uwagi na fakt, że na podstawie art. 56 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postepowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w razie śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy podzielił stanowisko, że śmierć zobowiązanego stanowiła podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Opłaty o charakterze sankcyjnym uznawane są bowiem za obowiązki ściśle związane z osobą zobowiązanego (zmarłego). Organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel nie przedstawił kontrargumentów oprócz stwierdzenia, że postępowanie egzekucyjne winno być zawieszone.
W skardze na ww. postanowienie Prezydent Miasta K. zarzucił naruszenie:
przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie jest ściśle związany z osobą zmarłego, a następnie umorzenie postępowania egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. oraz utrzymanie w mocy ww. rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.;
przepisów postępowania poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, tj. zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako "k.p.a.").
Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie orzeczeń obu instancji. W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca podała, że nie można opłaty dodatkowej za niezapłacone parkowanie traktować jako sankcji, kary pieniężnej, grzywny, czy kary dyscyplinarnej, które wyłączone byłyby ze spadkobrania jako obowiązki publicznoprawne wynikające ze stosunków innych niż cywilnoprawne na mocy przepisów Kodeksu cywilnego, tj. art. 922 § 2. W ocenie strony skarżącej nałożenie opłaty dodatkowej za niezapłacone parkowanie nie jest sankcją, lecz jest ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej, który spoczywa na właścicielu samochodu, ale może spoczywać również na użytkowniku, kierującym czy też innej osobie. Na poparcie takiego stanowiska wskazano na przepisy ustawy o drogach publicznych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych. W ocenie strony skarżącej w omawianej sprawie zachodzi brak sankcyjności oraz brak ścisłego związania obowiązku uiszczenia należności z osobą zmarłą i postępowanie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 56§1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 56§3 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Spór między stronami dotyczy możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Z. Ć. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie z uwagi na śmierć zobowiązanego.
Sąd podziela stanowisko zaprezentowane przez organ II instancji, że należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie są zobowiązaniami ściśle związanymi z osobą zmarłego i w związku z tym postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu stosownie do treści art. 59§1 pkt 6 u.p.e.a.. Przepis ten stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego. Z punktu widzenia rozpoznanej sprawy istotna jest również treść art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.). Przepis ten w punkcie pierwszym wskazuje na obowiązek ponoszenia przez korzystających z dróg publicznych opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Przepis ten zatem wskazuje kto jest obowiązany do ponoszenia tych opłat - jest nim korzystający z dróg publicznych. Ten sam podmiot jest także zobowiązany do zapłaty opłaty dodatkowej w przypadku nieuiszczenia należności za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 932/17, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl, że skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej, jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to w razie stwierdzenia braku wniesienia przedmiotowej opłaty, we właścicielu pojazdu samochodowego należy upatrywać zobowiązanego do opłacenia takiego postoju. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy właściciel takiego pojazdu skutecznie wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby czy to na skutek własnego oświadczenia woli czy wbrew własnej woli. W takim przypadku właściciel pojazdu parkującego w strefie płatnego parkowania zwolniony jest z obowiązku zapłaty. W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy, organ – z uwagi na śmierć zobowiązanego - nie ma możliwości przeprowadzić postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie kto zaparkował pojazd bez uiszczenia należnej opłaty. Wiedzę o tym kto i kiedy korzystał z pojazdu posiada bowiem co do zasady właściciel pojazdu. W związku z tym zobowiązanym do zapłaty opłaty dodatkowej był właściciel pojazdu. Sąd stwierdza, że obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej z uwagi na okoliczności w jakich powstaje jest obowiązkiem ściśle związanym z osobą zmarłego zobowiązanego. Wynika bowiem z jego osobistego działania, tj. pozostawania pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty. W orzecznictwie wskazuje się na sankcyjny, dyscyplinujący charakter opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania (wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2012 r., syn. akt I OSK 1154/12, LEX nr 1225165; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2834/12, LEX nr 1369025; wyrok WSA w Szczecinie z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 138/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega bowiem wątpliwości, że wprowadzenie opłaty dodatkowej z tytułu nieopłacenia miejsca parkingowego w strefie parkowania stanowiło reakcję ustawodawcy na określone działanie jednostki polegające na niedostosowaniu się do reguł ustalonych w u.d.p. Sama też wysokość opłaty dodatkowej przemawia za uznaniem, że ustawodawca ustanowił rodzaj sankcji za niedostosowanie się do tych reguł. W odróżnieniu od opłaty podstawowej nie w każdym przypadku opłata dodatkowa będzie miała charakter ekwiwalentny do wartości jaką niesie za sobą zaparkowanie na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania.
Należy także podkreślić, że opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty za parkowanie jest daniną publiczną, jest należnością publicznoprawną co wynika z treści art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2077 ze zm.). Źródłem powstania przedmiotowych należności nie jest bowiem ani umowa, ani żadne przepisy prawa cywilnego. Spadkobranie natomiast – co wynika z treści art. 922 Kodeksu cywilnego – nie dotyczy praw i obowiązków, które wynikają ze stosunków innych niż cywilnoprawne. Spod spadkobrania wyłączone są więc obowiązki publicznoprawne takie jak obowiązek zapłaty kar pieniężnych, grzywien, kar dyscyplinarnych, jak również różnego rodzaju opłat, w tym także opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie.
W świetle powyższych rozważań, brak jest zatem podstawy prawnej do przyjęcia, że należność powstała na podstawie art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych może być dochodzona z majątku spadkobierców zobowiązanego.
Podsumowując Sąd stwierdza, że w sprawie zostały spełnione przesłanki określone z art. 59§1 pkt 6 u.p.e.a. pozwalające na umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Mając powyższe na uwadze, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302), Sąd skargę oddalił.