I SA/Kr 1313/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2009-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
finanse publicznebudżetsamorząd terytorialnyustawa o finansach publicznychlimit zadłużeniauchwała budżetowaRIOniezgodność z prawem

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził niezgodność z prawem uchwał budżetowych Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa z powodu przekroczenia limitu zadłużenia określonego w ustawie o finansach publicznych.

Sprawa dotyczyła skarg Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie na uchwały budżetowe Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa. Sąd stwierdził niezgodność z prawem uchwał w części dotyczącej zaplanowanych rozchodów budżetu na spłatę pożyczek i obsługę długu, ponieważ przekroczyły one ustawowy limit 15% planowanych dochodów. Mimo stwierdzenia niezgodności, sąd orzekł o niezgodności z prawem, a nie o nieważności, z uwagi na upływ rocznego terminu na stwierdzenie nieważności uchwał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie na dwie uchwały budżetowe Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa z marca i czerwca 2008 roku. Głównym zarzutem było przekroczenie przez Związek limitu zadłużenia określonego w art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, który stanowi, że łączna kwota spłat rat kredytów i pożyczek wraz z odsetkami oraz wykupu papierów wartościowych nie może przekroczyć 15% planowanych dochodów jednostki samorządu terytorialnego. Sąd ustalił, że w zaskarżonych uchwałach wskaźnik ten wynosił odpowiednio 20,16% i 20,42%. Sąd oddalił zarzut braku legitymacji biernej Związku Gmin, uznając go za organ administracji publicznej. Pomimo stwierdzenia naruszenia prawa, sąd nie mógł orzec o nieważności uchwał z uwagi na upływ rocznego terminu określonego w art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z tym, zgodnie z art. 94 ust. 2 tej ustawy, sąd orzekł o niezgodności z prawem zaskarżonych części uchwał. Sąd odrzucił również argument Związku o bezprzedmiotowości postępowania z powodu wygaśnięcia budżetu za rok 2008, wskazując na nadal istniejące skutki finansowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała budżetowa związku międzygminnego nie może przekroczyć limitu zadłużenia określonego w art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, który wynosi 15% planowanych dochodów.

Uzasadnienie

Do gospodarki finansowej związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce finansowej gmin, w tym przepisy ustawy o finansach publicznych dotyczące limitu zadłużenia. Przekroczenie tego limitu skutkuje niezgodnością uchwały z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

u.f.p. art. 169 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Łączna kwota przypadająca w danym roku budżetowym spłat rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi odsetkami oraz wykupu papierów wartościowych wraz z odsetkami i potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji przez jednostkę samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 15 % planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego.

Pomocnicze

u.f.p. art. 171

Ustawa o finansach publicznych

Przepis art. 169 stosuje się również do związków jednostek samorządu terytorialnego.

u.s.g. art. 94 § 1

Ustawa o samorządzie terytorialnym

Nie stwierdza się nieważności uchwały po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie lub jest ona aktem prawa miejscowego.

u.s.g. art. 94 § 2

Ustawa o samorządzie terytorialnym

Jeżeli nie stwierdza się nieważności uchwały z powodu upływu rocznego terminu od jej wydania, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, orzeka się o jej niezgodności z prawem.

u.s.g. art. 73a

Ustawa o samorządzie terytorialnym

Do gospodarki finansowej związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce finansowej gmin.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekroczenie przez Związek Gmin limitu zadłużenia określonego w art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych.

Odrzucone argumenty

Związek Gmin nie jest legitymowany biernie do występowania w sprawie. Postępowanie sądowe jest bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie budżetu za rok 2008. Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie obejmuje związków międzygminnych.

Godne uwagi sformułowania

łączna kwota przypadająca w danym roku budżetowym spłat rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi w danym roku odsetkami oraz wykupu papierów wartościowych wraz z odsetkami i potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji przez jednostkę samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 15 % planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego. uchwały budżetowe są wyłącznie szczególnym rodzajem aktów planowania i zarządzania finansowego w okresie budżetowym.

Skład orzekający

Ewa Długosz-Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

sędzia

Urszula Zięba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących limitów zadłużenia w jednostkach samorządu terytorialnego i związkach międzygminnych, a także kwestia dopuszczalności orzekania o niezgodności z prawem po upływie terminu do stwierdzenia nieważności uchwały."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia limitu zadłużenia w uchwale budżetowej związku międzygminnego i upływu terminu do stwierdzenia nieważności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii finansów publicznych i odpowiedzialności samorządów, ale jej szczegółowy charakter prawny może być mniej interesujący dla szerokiej publiczności.

Samorząd przekroczył limit zadłużenia – sąd orzeka o niezgodności z prawem po upływie terminu.

Dane finansowe

WPS: 1 722 314 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1313/08 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2009-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Długosz-Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Budżetowe prawo
Skarżony organ
Zarząd Gminy
Treść wyniku
stwierdzono niezgodność z prawem uchwał w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
art. 169 ust. 1 w zw z art.171
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
Dz.U. 1990 nr 16 poz 95
art. 94
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 1313/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009r., sprawy ze skarg Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, na uchwały budżetowe Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej z dnia 28 marca 2008r. nr II/7/2008 oraz z dnia 19 czerwca, 2008r. nr IV/15/2008, I. stwierdza niezgodność z prawem uchwały budżetowej Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej na rok 2008 nr II/7/2008 z dnia 28 marca 2008r.w części w jakiej zaplanowano rozchody budżetu przeznaczone na spłatę zaciągniętych pożyczek w wysokości 1 594 132 zł (§1 ust 4 uchwały i załącznik nr 3 do uchwały budżetowej ) oraz wydatki na obsługę długu w kwocie 128 182 zł (załącznik nr 2 do uchwały budżetowej -Dział 757; Rozdział 75702), co stanowi łącznie kwotę 1 722 314 zł, II. stwierdza niezgodność z prawem uchwały budżetowej Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej nr IV/15/2008 z dnia 19 czerwca 2008r. zmieniającej uchwałę budżetową nr II/7/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej z dnia 28 marca 2008r. w części dotyczącej zwiększenia wydatków Związku o kwotę 27 393 zł, zgodnie z zapisem w §1 pkt 2 lit a zaskarżonej uchwały, które w załączniku nr 2 do uchwały ujęto w pełnej wysokości w dziale 757 Obsługa długu publicznego, rozdziale 75702 Obsługa papierów wartościowych, kredytów i pożyczek jednostek samorządu terytorialnego, III. zasądza od Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej na rzecz Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie kwotę 480zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 28 marca 2008 roku Zgromadzenie Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej przyjęło Uchwałę Budżetową na rok 2008, nr II/7/2008. Natomiast w dniu 19 czerwca 2008 roku Zgromadzenie Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej przyjęło uchwałę nr IV/15/2008 w sprawie zmiany Uchwały Budżetowej nr II/7/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa z dnia 28 marca 2008 roku.
Do Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie uchwała budżetowa wpłynęła w dniu 8 kwietnia 2008 roku, a uchwała w sprawie zmiany uchwały budżetowej w dniu 25 czerwca 2008 roku. Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie rozpatrywało uchwałę budżetową na posiedzeniach w dniach 16 i 30 kwietnia 2008 roku, a uchwałę w sprawie zmiany uchwały budżetowej - w dniu 9 lipca 2008 roku. Jednakże wobec upływu terminu, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie w dniu 20 sierpnia 2008 roku podjęło uchwałę nr KI-308/08 w sprawie wniesienia skargi na Uchwałę budżetową nr II/7/08 Zgromadzenie Związku Gmin Dorzecza Górnej R aby i Krakowa w Mszanie Dolnej z dnia 28 marca 2008 roku, a w dniu 29 sierpnia 2008 roku podjęło uchwałę nr KI-310/08 w sprawie wniesienia skargi na Uchwałę nr IV/15/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej raby i Krakowa w Mszanie Dolnej z dnia 19 czerwca 2008 roku w sprawie zmiany Uchwały budżetowej nr II/7/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa z dnia 28 marca 2008 roku.
Pismami z dnia 5 września 2008 roku Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, za pośrednictwem Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej, wniosło skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na Uchwałę budżetową nr II/7/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa oraz na Uchwałę nr IV/15/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej raby i Krakowa w Mszanie Dolnej z dnia 19 czerwca 2008 roku w sprawie zmiany Uchwały budżetowej nr II/7/2008 Zgromadzenia Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa z dnia 28 marca 2008 roku.
W skardze na Uchwałę budżetową Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie wniosło o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w części dotyczącej prognozowanych dochodów w kwocie 8.541.722 zł i zaplanowania rozchodów budżetu przeznaczonych na spłatę zaciągniętych pożyczek w wysokości 1.594.132 zł oraz wydatków na obsługę długu w kwocie 128.162 zł, co wynosi łącznie 1.722.294 zł, zarzucając naruszenie art. 169 ust. 1 w związku z art. 171 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych.
W uzasadnieniu Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie podniosło, że w toku badania zgodności z prawem przedmiotowej uchwały budżetowej stwierdzono, że łączna kwota rozchodów budżetu przeznaczonych na spłatę pożyczek w wysokości 1.594.132 zł i wydatków na obsługę długu w wysokości 128.162 zł, to jest kwota w łącznej wysokości 1.722.294 zł wynosi 20,16 % planowanych dochodów ogółem (8.541.722 zł). Zatem zaplanowana w budżecie kwota przekracza ustawowy limit, wskazany w art. 169 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych (Dz.U. Nr 249 poz. 2104) - zwanej dalej u.f.p.-, gdyż łączna kwota przypadających w danym roku budżetowym spłat rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi w danym roku odsetkami oraz wykupu papierów wartościowych wraz z odsetkami i potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji przez jednostkę samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 15 % planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 171 ustawy o finansach publicznych art. 169 tej ustawy stosuje się również do związków jednostek samorządu terytorialnego. Kolegium RIO podniosło również, że dołączona do uchwały budżetowej prognoza długu publicznego Związku Gmin na lata 2007 - 2017, limit z art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych są również przekroczone w latach 2009 - 2011.
W skardze na uchwałę w sprawie zmiany uchwały budżetowej Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie wniosło o stwierdzenie nieważności zapisów tej uchwały w części dotyczącej zwiększenia prognozowanych dochodów o kwotę 27.393 zł, które w całości przeznaczono na wydatki w dziale 757 Obsługa długu publicznego, w rozdziale 75702 Obsługa papierów wartościowych, kredytów i pożyczek jednostek samorządu terytorialnego, zarzucając naruszenie art. 169 ust. 1 w związku z art. 171 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku o finansach publicznych.
W uzasadnieniu Kolegium RIO w Krakowie podniosło, że po dokonanej zmianie prognozowanych dochodów Związku Gmin rozchody budżetu przeznaczone na spłatę zaciągniętych pożyczek oraz wydatki na obsługę długu, w łącznej kwocie 1.749.707 zł wynoszą 20,42 % planowanych dochodów ogółem w kwocie 8.569.165 zł. Zatem zaplanowana w budżecie, po zmianach przedmiotową uchwałą, kwota przekracza ustawowy limit, wskazany w art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, gdyż łączna kwota przypadających w danym roku budżetowym spłat rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi w danym roku odsetkami oraz wykupu papierów wartościowych wraz z odsetkami i potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji przez jednostkę samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 15 % planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego. Na podstawie art. 171 ustawy o finansach publicznych art. 169 tej ustawy stosuje się również do związków jednostek samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę na uchwałę budżetową, Związek Gmin wniósł o oddalenie skargi w całości. Związek Gmin podniósł, że skarga winna zostać skierowana do Zgromadzenia Związku, czyli organu kolegialnego, który podjął zaskarżoną uchwałę, a nie do Związku Gmin. W konsekwencji Związek Gmin nie jest legitymowany biernie, a postępowanie winno zostać umorzone. Wskazał również, że związek międzygminny nie jest jednostką samorządu terytorialnego, tym samym ustawa z 13 listopada 2003 roku o dochodach jednostek samorządu terytorialnego go nie obejmuje. Dochody i rozchody zostały w budżecie prawidłowo przyjęte i założone, czego dowodem jest, że RIO, dokonując opiniowania budżetu nie wniosła uwag. Rozchody w budżecie obejmowały pożyczki zaciągnięte w poprzednich latach i musiało to zostać uwzględnione. Natomiast przekroczenie limitu z art. 169 ust. 1 ustawy o finansach publicznych było nie do uniknięcia z uwagi na konieczność spłaty długów i odsetek wcześniej już wymagalnych.
W odpowiedzi na skargę na uchwałę w sprawie zmiany uchwały budżetowej Związek Gmin wniósł o oddalenie skargi w całości. Podniósł, że skarga winna zostać skierowana do Zgromadzenia Związku, czyli organu kolegialnego, który podjął zaskarżoną uchwałę, a nie do Związku Gmin. W konsekwencji Związek Gmin nie jest legitymowany biernie, a postępowanie winno zostać umorzone. Wskazał również, że kwoty na sporne wydatki przyjęte w uchwale budżetowej były niewystarczające, wzrosły odsetki od pożyczek, w związku czym Zgromadzenie Związku podjęło uchwałę w sprawie zmiany uchwały budżetowej, którą dokonano zwiększenia kwoty dochodów związku i przeznaczono ją na spłatę odsetek od pożyczek.
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie, pismem z dnia 5 lutego 2009 roku, ostatecznie sprecyzowało żądania skarg w ten sposób, iż zaskarżyło uchwałę nr II/7/2008 z dnia 28 marca 2008 roku w części w jakiej zaplanowano rozchody budżetu przeznaczone na spłatę zaciągniętych pożyczek w wysokości 1594132 (§ 1 ust. 4 uchwały i załącznik nr 3 do uchwały budżetowej) oraz wydatki na obsługę długu w kwocie 128182 zł (załącznik nr 2 do uchwały budżetowej - Dział 757, Rozdział 75702), zaś uchwałę Nr IV/15/2008 z dnia 19 czerwca 2008 roku w części dotyczącej zwiększenia wydatków Związku o kwotę 27393 zł zgodnie z zapisem § 1 pkt 2 lit. a) skarżonej uchwały, które w załączniku nr 2 do uchwały ujęto w pełnej wysokości w dziale 757 Obsługa długu publicznego, rozdziale 75702 Obsługa papierów wartościowych, kredytów i pożyczek jednostek samorządu terytorialnego.
W związku z czym KRIO wniosło o stwierdzenie nieważności wymienionych uchwał w w/w zakresie lub w przypadku upływu terminu, określonego w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 16 poz. 95 ze zm) - zwanej dalej u.s.g. - orzeczenie w skarżonej części o ich niezgodności z prawem.
W piśmie z dnia 24 lutego 2009 roku Związek podtrzymał dotychczasowe zarzuty oraz prezentowane stanowisko, a nadto stwierdził., iż toczone postępowania winny zostać umorzone. Jego zdaniem bowiem z uwagi na wygaśnięcie budżetu za rok 2008, którego to dotyczyły kwestionowane uchwały, dalsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe.
Na rozprawie w dniu 23 czerwca 2009 roku pełnomocnik RIO domagał się tylko orzeczenia o niezgodności z prawem części spornych uchwał z uwagi nas upływ rocznego terminu. Podniósł również niezasadność wniosku o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- zwanej dalej ppsa - kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organ administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw, poprawnego stosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia spraw na podstawie stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu administracyjnego.
Analiza akt sprawy i powołanych w skargach zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania, iż skargi te zasługują na uwzględnienie.
Oceniając w pierwszej kolejności zarzut Związku Gmin w zakresie braku legitymacji biernej należy wskazać, że nie może on podlegać uwzględnieniu. Organem, który wydał w sprawie wadliwy akt jest co prawda Zgromadzenie Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej, jednakże jest ono organem uchwałodawczym w ramach struktury organizacyjnej organu administracji publicznej tj. Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej. Dlatego też zaskarżone uchwały są wydane przez organ administracji, którym w tym przypadku jest Związek Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej. W badaniu oceny zgodności z prawem wydanych aktów administracyjnych okolicznością nie mająca znaczenia dla oceny legitymacji biernej jest struktura organizacyjna organu administracji. Z tych powodów Sąd nie uwzględnił zarzutu organu o braku legitymacji biernej po stronie Przewodniczącego Zarządu Związku Gmin Dorzecza Górnej Raby i Krakowa w Mszanie Dolnej.
Odnosząc się zaś do meritum sprawy podnieść należy, że. zarówno uchwała budżetowa z dnia 28 marca 2008 r. nr II/7/2008 Związku Gmin, jak i uchwała z dnia 19 czerwca 2008 r. nr IV/15/2008 w sprawie zmiany uchwały budżetowej Związku Gmin, które określają dochody oraz wydatki i rozchody Związku w 2008 r. wymagają, wbrew twierdzeniom Związku, oceny pod kątem limitu określonego w art. 169 ust. 1 u.f.p.
Zgodnie bowiem z treścią art. 73a u.s.g. do gospodarki finansowej związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce finansowej gmin. Na podstawie wskazanego odesłania, w niniejszej sprawie znajdą więc zastosowanie odpowiednio przepisy regulujące gospodarkę finansową gmin, zamieszczone w Rozdziale 6 u.s.g. - Gminna gospodarka finansowa. W świetle zmieszczonego w nich odesłania, tj. art. 63 pkt. 3) u.s.g., który odsyła do zasad procedury budżetowej i gospodarki finansowej w gminach, a także na podstawie art. 171 u.f.p., ocena budżetu związku międzygminnego odbywać się będzie w związku z tym według postanowień ustawy o finansach publicznych. W rozpatrywanych sprawach zastosowanie znajdzie zatem art. 169 ust. 1 u.f.p., w którym wskazano, że łączna kwota przypadająca w danym roku budżetowym spłat rat kredytów i pożyczek, o których mowa w art. 82 ust. 2 i 3 u.f.p. wraz z należnymi odsetkami nie może przekroczyć 15 % planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego.
Skoro zatem w częściach zaskarżonych uchwał, dotyczących właśnie planowanych w wyżej wymienionym zakresie wydatków i rozchodów w stosunku do dochodów przedmiotowy stosunek kształtował się odpowiednio na poziomie 20.16% (uchwała Nr II/7/2008) oraz 20.42 % (uchwała Nr IV/15/2008) niewątpliwie doszło do naruszenia wspomnianego 15% progu. Implikuje to stwierdzenie), iż uchwała Związku z dnia 28 marca 2008 roku w części w jakiej zaplanowano rozchody budżetu przeznaczone na spłatę zaciągniętych pożyczek w wysokości 1594132 (§ 1 ust. 4 uchwały i załącznik nr 3 do uchwały budżetowej) oraz wydatki na obsługę długu w kwocie 128182 zł (załącznik nr 2 do uchwały budżetowej - Dział 757, Rozdział 75702), zaś uchwała z dnia 19 czerwca 2008 roku w części dotyczącej zwiększenia wydatków Związku o kwotę 27393 zł (zgodnie z zapisem § 1 pkt 2 lit. a) skarżonej uchwały, które w załączniku nr 2 do uchwały ujęto w pełnej wysokości w dziale 757 Obsługa długu publicznego, rozdziale 75702 Obsługa papierów wartościowych, kredytów i pożyczek jednostek samorządu terytorialnego) łamią powołaną na wstępie normę art. 169 § 1 u.f.p. Naruszenia tego nie konwaliduje fakt, iż co podkreśla Związek, nie było możliwe ustalenie w uchwale budżetowej oraz uchwale ją zmieniającej innej proporcji pomiędzy kwotą planowanych przychodów a kwotami przeznaczonymi na spłatę rat kredytów i pożyczek wraz z należnymi w danym roku odsetkami od kredytów i pożyczek. Przepis art. 169 ust. 1 u.f.p. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a ustawodawca nie przywidział wyżej przytaczanej okoliczności jako przesłanki, której wystąpienie prowadziłoby do możliwości przekroczenia 15% poziomu.
Podsumowując więc omawiane uchwały w zaskarżonych częściach jako sprzeczne z prawem winny być uznane za nieważne (wniosek z art. 91 ust. 1 w zw. z art. 93 ust. 1 w zw. z art. 99 ust. 1 a) u.s.g.).
Niemniej jednak z uwagi na treść art. 94 ust. 1 przedmiotowej ustawy orzeczenie o nieważności nie było możliwe. W świetle bowiem tego przepisu nie stwierdza się nieważności uchwały po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli jest ona aktem prawa miejscowego. Żaden z wymienionych wyjątków, zdaniem Sądu, w niniejszych sprawach nie ma miejsca. Pierwszy z nich nie wymaga uzasadnienia (jak wynika z stanu faktycznego termin nie został przekroczony). Natomiast odnośnie drugiego, tutejszy Sąd podziela ten kierunek wykładni, który uchwały budżetowe (i je zmieniające) nie traktuje jako akty prawa miejscowego. Jakkolwiek jest to w doktrynie zagadnienie sporne, to w opinii Sądu, uchwały budżetowe są wyłącznie szczególnym rodzajem aktów planowania i zarządzania finansowego w okresie budżetowym (vide Dorota Dąbek Prawo miejscowe samorządu terytorialnego, Bydgoszcz - Kraków 2003, str. 199). Za przedstawionym stanowiskiem przemawia zwłaszcza fakt, iż akty planowania i budżety są rodzajem wytycznych, nie wykazujących cech normatywnych w sensie materialnoprawnym i procesowym, czyli nie zawierających norm powszechnie obowiązujących. Ponadto treść ustrojowych ustaw samorządowych (ustawy o samorządzie województwa) oraz ustawy z dnia 20 lipca 2000 roku (Dz.U. Nr 62 poz. 718 ze zm.) o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych wskazują, że niezależnie od aktów prawa miejscowego ogłoszeniu podlega również uchwała budżetowa. Wymienienie tej ostatniej osobno - obok aktów prawa miejscowego mocniej potwierdza pogląd o jej odrębności i samodzielności (tak też Dorota Dąbek Prawo..., str. 199/200).
Dlatego Sąd w rozważanych przypadkach zobligowany był to zastosowania art. 94 ust. 2 u.s.g (o co na ostatniej rozprawie wniósł również pełnomocnik KRIO w Krakowie), w obliczu którego jeżeli nie stwierdza się nieważności uchwały z powodu upływu rocznego terminu od jej wydania, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, orzeka się o jej niezgodności z prawem.
Skoro zatem zaskarżone uchwały pochodziły odpowiednio z 28 marca 2008 roku i 19 czerwca 2008 roku, a Sąd rozstrzygał 30 czerwca 2009 roku, to oczywistym jest upływ powołanego rocznego terminu. Poza tym nie zachodził żaden z wcześniej omówionych wyjątków z art. 94 ust. 1 u.s.g., zaś w zaskarżonych częściach uchwał istniały przesłanki do stwierdzenia ich nieważności (co zostało już dokładnie wyjaśnione). W związku z czym Sąd w pkt I i II sentencji wyroku orzekł o ich niezgodności z prawem.
Bezzasadnym okazał się natomiast zarzut, dotyczący konieczności umorzenia postępowania sądowego z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Zdaniem Sądu okoliczność, iż sporne uchwały dotyczyły minionego roku, ma charakter drugorzędny. Zauważyć przecież należy, iż nadal relewantne pozostają skutki w postaci zdarzeń związanych z wydatkowaniem środków finansowych w oparciu o uchwalony w 2008 roku budżet. Dlatego rozstrzyganie o niezgodności z prawem tego rodzaju uchwał z pewnością nie stało się bezprzedmiotowe. Przywoływany przez Związek wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 roku dotyczył zaś odmiennego stanu faktycznego, gdzie przedmiotem rozważań było pozwolenie na budowę (które po upływie trzech lat wygasa i po tym okresie nie wywołuje już dalszych konsekwencji prawnych) i w tym kontekście NSA wyraził pogląd, iż przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć, gdy decyzja obarczona terminem wygasa.
W rozważanych przypadkach Sąd zarządził połączenie spraw do wspólnego ich rozpoznania, albowiem niewątpliwe pozostawały ze sobą w związku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 ppsa oraz § 14 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI