I SA/KR 1305/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2020-02-20
NSApodatkoweŚredniawsa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościwierzytelności przyszłeprawo podatkowepostępowanie egzekucyjnenieprzekazanie kwotydłużnik zajętej wierzytelnościorgan egzekucyjnyWSA

WSA w Krakowie oddalił skargę spółki W. S.A. na postanowienie Dyrektora IAS w K. dotyczące określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, potwierdzając skuteczność zajęcia wobec przyszłych wierzytelności.

Spółka W. S.A. zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności zajętej na poczet zaległości podatkowych. Spółka argumentowała, że zajęcie nie obejmowało wierzytelności wynikających z umów zawartych po dacie zajęcia. Sąd uznał jednak, że zgodnie z art. 89§2 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, co czyniło działania spółki polegające na przekazaniu środków swojemu wierzycielowi bezpodstawnym uchylaniem się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu.

Sprawa dotyczyła skargi spółki W. S.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. T. z dnia 31 maja 2019 r. o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty wierzytelności zajętej na poczet zaległości podatkowych L. sp. z o.o. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej spółki W. S.A. (dłużnika zajętej wierzytelności) z tytułu wystawionych faktur, doręczając zawiadomienie 19 czerwca 2018 r. Spółka W. S.A. oświadczyła, że na dzień sporządzenia pisma nie przysługuje jej żadna wierzytelność od L. sp. z o.o. Organ egzekucyjny uznał jednak, że zajęcie dotyczyło wszystkich wystawionych faktur, w tym przyszłych, a wypłata należności po dacie zajęcia bez zgody organu egzekucyjnego stanowi bezpodstawne uchylenie się od przekazania kwoty. Spółka złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 89§2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), twierdząc, że wierzytelności powinny wynikać z umów zawartych przed zajęciem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, powołując się na art. 89§1 i art. 71a§9 u.p.e.a., wskazując, że zajęcie obejmuje wierzytelności przyszłe. Spółka wniosła skargę do WSA w Krakowie, podtrzymując argumentację o nieskuteczności zajęcia wobec wierzytelności powstałych po jego dokonaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że zgodnie z art. 89§2 u.p.e.a., zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, które powstaną po dokonaniu zajęcia. Sąd podkreślił, że działania spółki polegające na przekazaniu środków swojemu wierzycielowi nosiły znamiona bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, a przesłanka "bezpodstawnie uchyla się" ma charakter prawny, a nie faktyczny. Sąd nie znalazł naruszeń prawa materialnego ani przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, które powstaną po dokonaniu zajęcia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni art. 89§2 Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również tych, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po jego dokonaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 89 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 168e

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67a § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 91

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zajęcie wierzytelności pieniężnej z tytułu dostaw, robót i usług obejmuje również wierzytelności przyszłe, które powstaną po dokonaniu zajęcia. Przekazanie przez dłużnika zajętej wierzytelności środków pieniężnych swojemu wierzycielowi, zamiast organowi egzekucyjnemu, stanowi bezpodstawne uchylenie się od przekazania zajętej kwoty, jeśli nie istnieją ku temu prawne podstawy.

Odrzucone argumenty

Zajęcie wierzytelności pieniężnej jest nieskuteczne wobec wierzytelności wynikających z umów zawartych po dacie dokonania zajęcia. Działania spółki nie były bezprawne, ponieważ nie miała obowiązku przekazania organowi egzekucyjnemu wierzytelności powstałej ze stosunku prawnego zawartego po dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu.

Godne uwagi sformułowania

zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również tych, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną

Skład orzekający

Inga Gołowska

sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

przewodniczący

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności zajęcia wierzytelności pieniężnych wobec wierzytelności przyszłych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz interpretacja pojęcia \"bezpodstawnego uchylania się\" od przekazania zajętej kwoty."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów Prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Interpretacja pojęcia "wierzytelności przyszłych" może być różna w zależności od konkretnych umów i okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w egzekucji administracyjnej – skuteczności zajęcia wobec przyszłych wierzytelności. Jest to istotne dla przedsiębiorców i prawników zajmujących się windykacją i postępowaniem egzekucyjnym.

Czy zajęcie komornicze obejmuje przyszłe faktury? WSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1305/19 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2020-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek /przewodniczący/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III FSK 2703/21 - Wyrok NSA z 2023-09-19
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 119 pkt 3, art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 71a par 9, art. 98 par 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Inga Gołowska (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi W. S.A. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanie kwoty wierzytelności skargę oddala .
Uzasadnienie
I.
Postanowieniem z 31 maja 2019r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. T. określił wysokości nieprzekazanej kwoty - wierzytelności z tytułu wystawianych faktur, w tym faktury VAT nr [...] z 16 sierpnia 2018r. - zajętej na poczet zaległości podatkowych L. sp. z o.o. zawiadomieniem z 11 czerwca 2018r. - na kwotę [...]zł.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zawiadomieniem z 11 czerwca 2018r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej w W. S.A. (dłużnik zajętej wierzytelności) z tytułu wystawionych faktur. Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 19 czerwca 2018r.
Dłużnik zajętej wierzytelności w dniu 26 czerwca 2018r. złożył oświadczenie, w którym wyjaśnił, że na dzień sporządzenia pisma nie przysługuje od spółki [...] S.A. jakakolwiek wierzytelność. Organ egzekucyjny nie zgodził się z twierdzeniami dłużnika. Wskazał, że dokonał zajęcia tytułem "wystawionych faktur" tj. wszystkich faktur, także tych wystawionych w przyszłości nie zaś jednej konkretnej faktury. Spółka zawierała umowy o wykonanie robót budowlanych z dłużnikiem wcześniej, przed dokonaniem zajęcia, a zatem te wierzytelności istniały, a jedynie były uregulowane przed datą dokonania zajęcia. Następne zaś zlecenie było dokonane zaledwie 2 dni po udzieleniu odpowiedzi na zajęcie wierzytelności, a zatem dłużnik zajętej wierzytelności miał pełną świadomość, że dokonane zajęcie wierzytelności pozostaje aktualne i nie zostało uchylone. Wypłatę należności dłużnikowi po dacie dokonania zajęcia wierzytelności bez zgody organu egzekucyjnego uznać zatem należy jako bezpodstawne uchylenie się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu.
Na to postanowienie [...] S.A. złożyła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 89§2 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019r. poz. 1438 ze zm., dalej-u.p.e.a.) poprzez dowolne i błędne uznanie, że Spółka bezprawnie uchyliła się od przekazania zajętej kwoty w wysokości [...] zł organowi egzekucyjnemu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że przedmiotowe działanie skarżącej w żadnym wypadku nie naruszyło dyspozycji art. 89§2 u.p.e.a., bowiem wierzytelności, o których mowa w tej normie prawnej powinny wynikać z umów dostaw i robot i usług zawartych przed dokonaniem zajęcia. Spółka zarzuciła również błędne ustalenie, że była zobowiązana do realizacji zastosowanego wobec niej środka egzekucyjnego przy wierzytelności powstałej na podstawie zlecenia nr [...] z 28 czerwca 2018r. i z tego tytułu zobowiązana jest do zapłaty kwoty [...]zł.
Postanowieniem z 12 września 2019r. znak: [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 2096 ze zm. dalej-k.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 23§4 pkt 1 oraz art. 71a§9 u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ przywołał w pierwszej kolejności regulację art. 89§1 u.p.e.a. oraz art. 71a § 9 u.p.e.a. Wyjaśnił, że ustawodawca określił dwie przesłanki uprawniające organ egzekucyjny do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty w drodze postanowienia; po pierwsze przeprowadzenie kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności oraz po drugie stwierdzenie w wyniku kontroli, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności. Jedynie powody faktyczne do niezrealizowania zajęcia np. wygaśnięcie lub nieistnienie wierzytelności umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela.
Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 18 marca 2019r. wynika, że dłużnik zajętej wierzytelności dokonał wypłaty w dniu 2 października 2018r. na rzecz zobowiązanego kwoty [...]zł wynikającej z faktury wystawionej w dniu 30 sierpnia 2018r. W zastrzeżeniach do protokołu kontroli, dłużnik zajętej wierzytelności podniósł, że nie pozostawał ze zobowiązanym w jakichkolwiek relacjach umownych, a prace budowlane były przez zobowiązanego wykonywane na podstawie dwóch zleceń tj. z kwietnia (rozliczone w dniu 30 maja 2018r. tj. przed dniem dokonania zajęcia) oraz zlecenia z 28 czerwca 2018r. tj. zawartego po dacie zajęcia wierzytelności, ale też po dacie udzielenia przez [...] S.A. odpowiedzi na dokonane zajęcie. Według dłużnika zajętej wierzytelności dokonane zajęcie nie dotyczyło zlecenia zawartego po dokonaniu zajęcia wierzytelności, stąd Spółka nie była zobowiązana do przekazania organowi egzekucyjnemu żadnych kwot tytułem tego zajęcia, a co za tym, nie uchylała się od jego wykonania.
W ocenie organu z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że w dniu 19 czerwca 2018r. zostało doręczone dłużnikowi ww. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej, w dniu 27 czerwca 2018r. dłużnik zajętej wierzytelności nadał w urzędzie pocztowym oświadczenie, że na dzień sporządzenia pisma tj. 26 czerwca 2018r. zobowiązanemu nie przysługują od dłużnika jakiekolwiek wierzytelności. W dniu 28 czerwca 2018r. wierzyciel na podstawie zlecenia nr [...] (wydanego jeden dzień po nadaniu oświadczenia) zlecił zobowiązanemu realizację kolejnych (wcześniejsze zlecenia z kwietnia, zapłacone w maju) prac budowlanych za wykonanie których otrzymał od zobowiązanego fakturę nr [...] z 16 sierpnia 2018r. zapłaconą w dniu 2 października 2018r.
Organ wskazał, że art. 89§2 u.p.e.a. umożliwia dochodzenie należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych, tj. takich, które w chwili zajęcia jeszcze nie istniały, ale powstaną po dokonaniu zajęcia. Nie tylko wierzytelności o zapłatę za świadczenie niepieniężne, spełnione w ramach umów dostawy, umów o dzieło, umów o roboty budowlane, umów-zleceń, ale również innych umów. Możliwe jest prowadzenie egzekucji z niewymagalnych wierzytelności z tytułu umów sprzedaży. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności tytułem "wystawionych faktur" tj. wszystkich faktur, także tych wystawionych w przyszłości, a nie jednej, konkretnej faktury. Dłużnik zawierał umowy o wykonanie robót budowlanych z zobowiązanym wcześniej, przed dokonaniem zajęcia, a zatem wierzytelności istniały (były uregulowane przed datą dokonania zajęcia). Następne zlecenie z 28 czerwca 2018r. było dokonane jeden dzień po nadaniu odpowiedzi na zajęcie wierzytelności. Bezspornym jest dokonanie przez dłużnika zajętej wierzytelności zapłaty zobowiązanemu za ww. fakturę kwoty [...]zł.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania art. 71a§9 u.p.e.a. Organ egzekucyjny wydając zaskarżone postanowienie przeanalizował informacje zawarte w protokole Naczelnika Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. które potwierdziły istnienie należności na rzecz zobowiązanego w kwocie [...]zł. W trakcie tej kontroli zebrano materiał dowodowy, a wyniki ustaleń kontroli zostały zawarte w protokole z czynności kontrolnych. Przeprowadzona kontrola ustaliła wysokość nieprzekazanej wierzytelności w oparciu o dokumentację rachunkową dłużnika i zgromadzony materiał dowodowy. Powyższe oznacza, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylił się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu. Tym samym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał postanowienie organu I instancji za prawidłowe.
II.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. wniosła [...] S.A. zarzucając naruszenie:
- art. 89§2 zd. 2 u.p.e.a. przez jego błędne zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, iż z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej, zajęcie to jest także skuteczne względem wierzytelności wynikających z przyszłych umów zawartych po dacie dokonania tego zajęcia, podczas gdy prawidłowa interpretacja tej normy prawnej wskazuje, iż takie zajęcie może być skuteczne względem wierzytelności przyszłych jedynie wtedy, gdy wierzytelności te powstaną z umów już istniejących w chwili otrzymania zawiadomienia o zajęciu,
- art. 71a§9 u.p.e.a poprzez jego błędną interpretację polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, iż strona skarżąca bezpodstawnie uchyliła się od przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, podczas gdy prawidłowa analiza całokształtu okoliczności faktycznych wskazuje, że działania spółki [...] S.A. nie były bezprawne, albowiem strona skarżąca nie miała obowiązku przekazania na rzecz organu egzekucyjnego wierzytelności, która powstała ze stosunku prawnego, tj. umowy zlecenia zawartej po dacie doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej.
W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że w żaden sposób nie uchyliła się od przekazania zajętej wierzytelności albo jej części organowi egzekucyjnemu, a jej działanie nie pozostawało w sprzeczności z dyspozycją jakiegokolwiek przepisu u.p.e.a., ponieważ w świetle zarówno orzecznictwa jak i stanowiska doktryny, wierzytelność wynikająca z umów zawartych w dniu zajęcia i nieobjęta tym zajęciem egzekucyjnym nie może nakładać na skarżącą spółkę obowiązku jego realizacji.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
III.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.).
Sąd wydał wyrok na podstawie akt sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym (art. 133§1 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a). Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd był uprawniony do oceny działań organu w toku postępowania administracyjnego do dnia wniesienia skargi, ale z uwzględnieniem stanu sprawy na dzień orzekania. W przypadku tego rodzaju skarg, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota kontrowersji w sprawie dotyczy tego, czy w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do wydania wobec strony skarżącej postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty jako dłużnikowi zajętej wierzytelności.
Na wstępie należy wskazać, że zajęcie egzekucyjne zdefiniowane w art. 1a pkt 18 u.p.e.a. stanowi czynność organu egzekucyjnego, na podstawie którego następuje odebranie zobowiązanemu swobody rozporządzania przysługującym mu prawem majątkowym.
Przepisem art. 89 i następnymi u.p.e.a. normodawca umożliwił przeprowadzenie egzekucji z wierzytelności pieniężnych innych niż określone w art. 72-87 u.p.e.a. W myśl art. 89§2 u.p.e.a. zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Oceny skuteczności doręczania zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej należy dokonywać według przepisów art. 39 i następnych k.p.a. Zajęcie z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy wierzytelności aktualnych jak również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. Tak więc przepis ten umożliwia dochodzenie należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych, tj. takich które w chwili zajęcia jeszcze nie istniały, ale powstaną po dokonaniu zajęcia.
Po prawidłowym zawiadomieniu dłużnika zajętej wierzytelności powstaje obowiązek złożenia przez niego oświadczenia, o którym mowa w art. 89§3 u.p.e.a., i ewentualnie nałożenie na niego kary pieniężnej za niewykonanie tego obowiązku (art. 168e u.p.e.a.).
Powołać w tym miejscu należy również art. 67a§1 u.p.e.a. według którego organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia (m.in. wierzytelności) wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. Z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny zajmując wierzytelność wstępuje w prawa i obowiązki zobowiązanego, a dłużnik jest zobligowany przekazać mu kwoty wynikające z zajętej wierzytelności.
Art. 91 u.p.e.a. upoważnia natomiast organ egzekucyjny do zastosowania wobec dłużnika zajętej wierzytelności trybu przewidzianego w art. 71b u.p.e.a., tj. możliwości ściągnięcia zajętej kwoty wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a§9 u.p.e.a., a którego przesłankami do jego wydania jest ustalenie w wyniku przeprowadzonej kontroli, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Postanowienie wydane na podstawie art. 71a§9 u.p.e.a. stanowi zatem konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Przepis art. 71§ 9 u.p.e.a. stanowi prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności. Odpowiedzialność z tego tytułu może być dochodzona od dłużnika zajętej wierzytelności także w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. W tym przypadku organ egzekucyjny staje się wierzycielem, zaś podstawą wystawienia tytułu wykonawczego w tym zakresie jest właśnie postanowienie wydane w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a.
Postanowienie wydane na podstawie art. 71a§9 u.p.e.a. stanowi zatem konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżąca spółka zlecała firmie [...] Sp. zo.o. w R. wykonywanie prac budowlanych tj. naprawy usterek w lokalach mieszkalnych, balkonach. (zlecenia wykonania prac nr [...], [...], [...]). W ślad za tym, spółka [...] wystawiała na rzecz skarżącej spółki W. W. faktury za wykonane prace: faktura z 30 kwietnia 2018r. (nr [...]) i z 3 maja 2018r. (nr [...]). Oznacz to, że skarżąca spółka w ramach działalności gospodarczej kooperował, współpracowała z podmiotem z R. . Spółka [...] nie wykonała jednostkowej usługi lecz w krótkich odstępach czasu wykonywała prace w lokalach mieszkalnych położonych w K. przy ul. [...] pod nr: [...], [...], [...]. Na dokumencie ,,zlecenia" widnieje adnotacja, że zlecenia udzielono na podstawie oferty z dnia 25 czerwca br.(2018r.)
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że zawiadomieniem z 11 czerwca 2018r. (data odbioru 19 czerwca 2018r.) dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności, tymczasem spółka [...] w dniu 16 sierpnia 2018r. wystawiła na rzecz skarżącej spółki fakturę nr [...] za naprawę usterek wg zlecenia [...] na kwotę [...]zł a skarżąca spółka, w dniu 2 października 2018r. dokonała przelewu z rachunku bankowego w [...]. (k.29 akt adm.).
W dniu 18 marca 2019r. Naczelnik Pierwszego M. Urzędu Skarbowego w W. przeprowadził kontrolę u skarżącej spółki, przeprowadzając ją w trybie art. 71a u.p.e.a.
Sąd nie podziela argumentacji strony skarżącej, że zajęcie wierzytelności przez organ było bezskuteczne, albowiem w momencie jego dokonania nie istniały wierzytelności, które mogłoby objąć - powstały one bowiem dopiero później. Przepis art. 89§2 u.p.e.a. umożliwia dochodzenie należności pieniężnych z wierzytelności przyszłych, tj. takich, które w chwili zajęcia jeszcze nie istniały, ale powstaną po dokonaniu zajęcia. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z art. 89§2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również tych, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia, czyli przyszłych. (wyrok NSA z 23 września 2014r. sygn. akt: II FSK 2274/12 dostępny-CBOSA) a z takim przypadkiem mamy do czynienia w tej sprawie.
Zasadnie zatem organ egzekucyjny uznał, że działanie skarżącej spółki polegające na przekazywaniu kwoty [...]zł na rzecz swojego wierzyciela nosi znamiona bezpodstawnego uchylania się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, o którym mowa w art. 71a§9 u.p.e.a. i w konsekwencji zasadnie przyjął, że została spełniona przesłanka do określenia wysokości nieprzekazanej kwoty.
Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu - w rozumieniu ww. przepisu - mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.) a to nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Użyty w treści art. 71a§9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną.
Organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i stwierdził jego zgodność z przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art.151 p.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI