I SA/Kr 1299/22

I SA/Kr 1299/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski
Urszula Zięba /przewodniczący/
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr SKO.EA/418/32/2022 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Tarnowa (dalej: PMT, organ egzekucyjny, wierzyciel, organ I instancji) postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2022 r. oddalił zarzut A.S. (dalej: Zobowiązany, Skarżący) w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 24 marca 2022 r. nr [...] dotyczącego należności z tytułu opłaty parkingowej, sformułowany na podstawie przepisu art. 33 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, ze zm.; dalej: u.p.e.a.).
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu SKO podało, że niniejsza sprawa dotyczy egzekucji opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania w Tarnowie i przedstawiło chronologię zaistniałych zdarzeń w sprawie, wskazując, że:
"w dniu 14.07.2021 roku wystawione zostało zawiadomienie-wezwanie nr [...] do zapłaty opłaty dodatkowej z tytułu parkowania ponad opłacony czas samochodu marki [...], nr rej. [...] w Tarnowie na ul. [...].
W dniu 19.07.2021 r. A.S., ustalony współwłaściciel ww. pojazdu zwrócił się do T. w T. wyjaśniając, że samochód wypożyczył innym osobom to jest K.B. i M.W. Podał także, że samochód stanowi współwłasność, a on jest głównym użytkownikiem.
Następnie pismem z dnia 23.09.2021 r. wezwano A.S. do przedłożenia oryginału oświadczenia rzeczywistego użytkownika pojazdu, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań zgodnie z art. 233 § 1 k.k., który w dniu 14.07.2021 r. parkował ww. pojazd w strefie płatnego parkowania przy ul. [...] w Tarnowie oraz do wpłaty kwoty 200 zł tyt. należności głównej w terminie 7 dni od doręczenia pisma na wskazane konto T. w T.
Następnie do akt sprawy załączono wydruk z CEPiK na dzień 14.07.2021 r. z którego wynika że samochód [...] o nr rejestracyjnym [...] stanowi współwłasność A.S., M.S. i B.C.
W dniu 28.09.2021 r. wierzyciel - Prezydent Miasta Tarnów wystosował do A.S. upomnienie, w którym wezwał ww. do zapłaty kwoty 211,60 zł, tytułem opłaty dodatkowej za nieopłacone parkowanie (200,00 zł) i kosztów upomnienia (11,60 zł). Upomnienie doręczono w dniu 06.10.2021 r. Następnie w dniu 14.10.2021 r., wpłynęło do organu pismo A.S., w którym ww. wniósł o anulowanie upomnienia, wskazując ponownie na osoby, które w dniu parkowanie dysponowany jego samochodem.
Pismem z dnia 28.10.2021 r. Zastępca Dyrektora T. wezwał K.B. - wskazanego przez A.S., do oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co do faktu, że był lub nie był rzeczywistym użytkownikiem pojazdu w dniu 14.07.2021 r.
Jak wynika z materiałów załączonych przez organ I instancji w dniu 22.11.2021 r. do organu wpłynęło pismo K.B., zamieszkałego w M., w którym ten oświadczył, że w dniu 17.07.2021 r. pożyczył od A.S. samochód o numerze rejestracyjnym [...], ale w dniu tym kierującym pojazdem był M.W. Jak wynika z adnotacji na ww. piśmie, pismo wpłynęło do organu I instancji w formie kopii.
Kolejnym pismem - z dnia 30.11.2021 roku organ wezwał M.W. zamieszkałego w K. do złożenia oświadczenia co do rzeczywistego użytkowania samochodu w dniu 14.07.2021 roku pod rygorem wynikającym z art. 233 § 1 k.k.
Następnie w dniu 24.03.2022 roku wobec A.S. wystawiony został tytuł egzekucyjny numer [...] .
Pismem z dnia 06.05.2022 r. Zastępca Dyrektora T. zwrócił się do A.S. z informacją, że ten nie wskazał wiarygodnie użytkownika pojazdu w dniu 14.05.2021 r., albowiem K.B. oświadczył, ze nie był w tym dniu osobą kierującą ani parkującą samochód przy ul. [...] w Tarnowie, ponadto organ wyjaśnił, że korespondencja skierowana do M.W. zwróciła niepodjęta z adnotacją "nie ma takiego adresu". (...)
W dniu 09.06.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Mielcu, pismem z dnia 01.09.2022 r. numer 1812-SEE.711.535.2022 przesłał zarzuty z dnia 24.05.2022 r. A.S. w sprawie prowadzonej egzekucji. Powiadomił jednocześnie, że zawiadomieniem z dnia 28.03.2022 r. numer 1812-SEE.711.50178989.2022. 1.MBERN dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i oszczędnościowego. Zawiadomienie z odpisem tytułu wykonawczego zobowiązany odebrał w dniu 15.04.2022 r. (doręczenie zastępcze), z dnia 05.05.2022 r., znak: 1812-SEE.711.52083879.2022.1.AFUR zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego doręczone w dniu 19.05.20922 r. oraz z dnia 09.05.2022 r. znak: 1812-SEE.711.52196555.2022.1.AFUR zajęcie innej wierzytelności pieniężnej - doręczenie 19.05.2022. Środki pieniężne wyegzekwowano zajęciem z dnia 09.05.2022 r.
Następnie w dniu 26.05.2022 roku do Prezydenta Miasta Tarnowa wpłynęło pismo M.W. napisane w języku ukraińskim. Następnie w dniu 10.06.2022 r. na pocztę e-mail T. w T. wpłynęło to samo oświadczenie wyżej wymienionego z tłumaczeniem na język polski. W dniu 15 czerwca 2022 roku Prezydent Miasta Tarnowa wydał zaskarżone postanowienie."
Dalej organ II instancji wskazał, że Zobowiązany co prawda podał, że samochód w dniu 14 lipca 2021 roku pożyczył K.B. Jednak fakt ten nie znalazł potwierdzenia w podjętym przez organ I instancji postępowaniu wyjaśniającym, gdyż K.B. podał, że w dniu 17 lipca 2021 r. pożyczył pojazd marki [...] o nr rejestracyjnych [...] od A.S., a zatem podał inną datę, w której dysponował pojazdem. Ponadto A.S. nie złożył oświadczenia na przesłanym mu przez Dyrektora T. w T. wzorze oświadczenia zawierającym oświadczenie co do świadomości odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, tylko złożył wyjaśnienia bez oświadczenia za składanie fałszywych zeznań. Jednocześnie podał nieprawidłowy adres osoby, która rzekomo kierowała pojazdem tj. M.W. (przesyłka na podany przez A.S. adres powróciła z adnotacją "nieznany").
Dalej SKO wskazało, że dopiero w dniu 26 maja 2022 r. wpłynęło oświadczenie M.W. (tłumaczenie w dniu 10 czerwca 2022 r.), w którym ww. "nie oświadczył ani, że w dniu 14.07.2021 r. był użytkownikiem przedmiotowego pojazdu, ani że składa oświadczenie będąc świadomym odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Oświadczenie M.W. w ocenie organu odwoławczego, nie ma zatem wartości dowodowej. Podobnie, z uwagi na brak oświadczenia o świadomości odpowiedzialności karnej z art. 233 k.k., pomimo przesłanego wzoru takiego oświadczenia, oraz inną datę użytkowania samochodu, aniżeli wskazaną w tytule wykonawczym, należy traktować wyjaśnienia K.B.."
W ocenie Kolegium przesyłane przez A.S. wyjaśnienia, jak i zgromadzone w postępowaniu dokumenty w postaci pism K.B. oraz M.W. zmierzają wyłącznie do uniknięcia odpowiedzialności przez A.S. i przedłużenia postępowania egzekucyjnego.
Następnie SKO powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziło, że organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu lub współwłaściciel pojazdu, który może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela (współwłaściciela bądź współwłaścicieli) pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. Tym samym, to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne.
Podsumowując SKO wskazało, że wskazanie przez Zobowiązanego innych osób, które rzekomo w dniu 14 lipca 2021 r. użytkowały jego samochód, okazało się nieprawdziwe, a co najmniej niemożliwe do zweryfikowania, na co wskazują oświadczenia tych osób zgromadzone w toku postępowania. Zobowiązany nie wykazał, że korzystającym z drogi była inna osoba. Podkreślić przy tym trzeba, że właściciel przekazując pojazd innej osobie bierze na siebie ryzyko, że osoba ta nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej i tym samym musi ponieść skutki zaniechania obowiązku przez tę osobę. Wierzyciel, jak i organ egzekucyjny, nie ma możliwości poszukiwania faktycznego użytkownika samochodu.
Końcowo SKO podniosło, że w przypadku współwłasności pojazdu, wystarczającym jest wskazanie jedynie jednego ze współwłaścicieli, jako zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej.
Na powyższe postanowienie SKO Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której zarzucił postanowieniu naruszenie przepisów prawa, a zwłaszcza niezastosowanie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 ze zm.; dalej: u.d.p.) oraz uchwały nr XIII/162/2019 Rady Miejskiej W Tarnowie z dnia 11 lipca 2019 r. a także wyroków sygn. akt II GSK 1816/12 i sygn. akt III SA/KR 1200/10.
Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.; dalej: K.p.a.) polegające na zaniechaniu dokonania prawdziwych ustaleń faktycznych i dowolność w ocenie dowodów.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że nie zostało wyjaśnione "dlaczego zgodnie z Uchwały NR XIII/162/2019 Rady Miejskiej W Tarnowie z dnia 11 lipca 2019 roku po zakończeniu postępowania i przed wysłaniem do Urzędu Skarbowego postanowienia o wszczęcie egzekucji w ww. sprawie nie otrzymałem decyzji zakończeniu postępowania na piśmie tylko zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym zastanawia fakt że pomimo stałego kontaktu z pracownikami T. osoba prowadząca sprawę nie wskazała ani nie przekazała, że w piśmie od K.B. jest błąd w dacie i dlaczego pracownik mający o tym wiedze tego faktu nie sprostował u K.B. Zastanawia również fakt dlaczego sprawa została skierowana do windykacji / narażając mnie na dalsze koszty windykacyjne 150 zł. / jeżeli osobiście kilkukrotnie informowałem kierownika jednostki przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego, że M.W. wysłał list z Ukrainy i że będzie dostarczony z przyczyny wojny w przeciągu dwóch miesięcy / i tak się stało./ pomimo tego nie wiadomo z jakich przyczyn sprawa została skierowana do windykacji.
Ponadto zarzucam brak wyjaśnienia:
- pomimo obowiązkowi i wiecznej obietnicy do dnia dzisiejszego nie otrzymałem odpowiedzi na zadane pytania w piśmie z dnia 25-01-2021 pismo w posiadaniu T. w T..
- brak wiedzy pracowników w zakresie przepisów prawa T.
- brak dostarczenia pomimo wielokrotnych wezwań do okazania dokumentów prawnych oraz przetargowych.
- brak przekazania podstawy prawnej / pomimo obietnicy / podstawy domagania się oświadczenia z klauzulą odpowiedzialności karnej zgodnie z art. 233 p.1.
- brak odpowiedzi dlaczego prowadzone postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone zgodnie z Kodeksem Postępowania Administracyjnego oraz z terminami zawartymi w Kodeksem Postępowania Administracyjnego.
- brak kompetencji oraz wiedzy przepisów prawa, rzucanie słuchawka po zadaniu pytania, przeuczanie odpowiedzialności z jednego pracownika na drugiego itd."
SKO w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznając sprawę zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna, a zaskarżone postanowienie Kolegium, a także poprzedzające je postanowienie organu I instancji, nie naruszają prawa.
Na wstępie Sąd wskazuje, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa postępowanie i środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania obowiązków objętych egzekucją administracyjną w przypadku, gdy zobowiązani uchylają się od ich wykonania. Egzekucją administracyjną objęte są m.in. należności pieniężne przekazane do tej egzekucji na podstawie innych ustaw. Jedną z takich ustaw jest ustawa o drogach publicznych, która w art. 40d ust. 2 przewiduje ściągnięcie w drodze egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych przewidzianych w art. 13f ust. 1 u.d.p. za parkowanie w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty. Podstawę prawną działania organu egzekucyjnego stanowi w takim przypadku art. 13f ust. 1 u.d.p. w zw. z art. 40d ust. 2 u.d.p. Z istoty opłat parkingowych wynika ich związek z korzystaniem w obrębie drogi z miejsca postoju pojazdu samochodowego i obowiązek ich ponoszenia związany jest z pozostawieniem tego pojazdu w strefie płatnego parkowania. Natomiast użycie przez ustawodawcę w przytoczonych powyżej regulacjach prawnych sformułowania: "pobiera" wskazuje jednoznacznie, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, jest obowiązkiem wynikającym z mocy prawa (ex lege). W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego.
Powstanie obowiązku z mocy prawa oznacza, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty.
Skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy prawa to możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu (podkreślenie Sądu).
Dlatego też argumentacja skargi dotyczącą prowadzonego postępowania przed wniesieniem zarzutu egzekucyjnego przez Skarżącego (m.in. - "przed wysłaniem do Urzędu Skarbowego postanowienia o wszczęcie egzekucji w ww. sprawie nie otrzymałem decyzji zakończeniu postępowania na piśmie"; "pomimo obowiązkowi i wiecznej obietnicy do dnia dzisiejszego nie otrzymałem odpowiedzi na zadane pytania w piśmie z dnia 25-01-2021 pismo w posiadaniu T. w T."; "brak przekazania podstawy prawnej / pomimo obietnicy / podstawy domagania się oświadczenia z klauzulą odpowiedzialności karnej zgodnie z art. 233 p.1."; "brak odpowiedzi dlaczego prowadzone postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone zgodnie z Kodeksem Postępowania Administracyjnego oraz z terminami zawartymi w Kodeksem Postępowania Administracyjnego") nie mogła odnieść skutku.
Kolejno Sąd wskazuje, że z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika zarazem, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego z dróg publicznych. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje, poza właścicielem pojazdu, również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody.
Tym samym wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest z reguły właściciel pojazdu i w związku z tym, to na nim spoczywa obowiązek ponoszenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Kierowanie egzekucji do właściciela (współwłaściciela) samochodu opiera się zwykle na domniemaniu prawnym i faktycznym. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a także wynikająca z prawa własności tzw. triada uprawnień właścicielskich, czyli prawo do: posiadania (ius possidendi), korzystania i rozporządzania (ius disponendi). Tego rodzaju domniemanie ma zatem swoje źródło w definicji prawa własności zawartej w treści art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 r.). Pozytywna strona własności obejmuje uprawnienie do posiadania rzeczy, uprawnienie do korzystania z rzeczy i uprawnienie do rozporządzania rzeczą. Wyraźnie zaznaczonym w przytoczonej normie uprawnieniem właściciela jest przysługujące mu uprawnienie do korzystania z rzeczy. Dopiero więc, kiedy właściciel pojazdu wykaże, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że z należącego do niego pojazdu korzystał inny - wskazany przez niego - podmiot, który parkował w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, obowiązek uiszczenia opłaty może obciążyć tego użytkownika drogi. We wszystkich innych przypadkach opłatę ponosi właściciel pojazdu. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to na nim spoczywa ciężar obalenia domniemania, że nie był "korzystającym" z pojazdu stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p.
Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają również zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie dokładnie, kto to uczynił (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 591/08; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) przez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu.
To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. np. wyroki NSA z dnia: 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07; 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1513/08; 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 869/09 i sygn. akt I OSK 868/09).
Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich jej danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 198/10, podkreślenie Sądu.).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że Skarżący nie udowodnił, że korzystającym z samochodu była inna osoba. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący nie przedstawił w toku postępowania wiarygodnych dowodów na okoliczność korzystania z jego pojazdu przez inne osoby.
Natomiast zamiast takich dowodów Skarżący wskazał osobę (K.B.), która nie potwierdziła, że w dniu 14 lipca 2021 r., tj. w dniu wystawienia zawiadomienia - wezwania nr [...] do zapłaty opłaty dodatkowej, korzystała z samochodu, którego współwłaścicielem jest Skarżący, lecz wskazała kolejną osobę i jej adres zamieszkania, która miała użytkować (kierować i parkować) samochód, którego współwłaścicielem jest Skarżący. Jednocześnie stwierdziła, że opłata parkingowa została uiszczona ("parking był prawidłowo opłacony").
Tą osobą miał być M.W. - obywatel Ukrainy zamieszkały w Kijowie ul. [...] , do którego na wskazany adres, T., pismem z dnia 30 listopada 2021 r., tj. na blisko trzy miesiące przed wybuchem wojny w Ukrainie, skierowały wezwanie do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, co do rzeczywistego użytkowania samochodu w dniu 14 lipca 2021 r., którego współwłaścicielem był Skarżący. Przesyłka została zwrócona z adnotacją "inconnu" (nieznany). Zatem na zwrot przesyłki nie mogły mieć wpływu działania wojenne, jak sugeruje Skarżący.
Znamienne jest również to, że K.B. - osoba wskazana przez Skarżącego jako użytkujący przedmiotowy samochód, nie złożył oświadczenia na druku przesłanym mu przez PMT, zawierającym pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, tylko wskazał w piśmie M.W. jako osobę, która w dniu 17 lipca 2021 r., (a nie 14 lipca 2021 r., kiedy wystawiono zawiadomienie-wezwanie), miała kierować przedmiotowym pojazdem i jednocześnie parkować w miejscu, w którym nie opłacono opłaty parkingowej.
Powyższe okoliczności w sposób nie budzący żadnych wątpliwości świadczą, że wierzyciel przed wystawieniem tytułu wykonawczego podjął działania w celu ustalenia osoby zobowiązanej do uiszczenia należności wynikającej z przepisu 40d ust. 2 u.d.p. i w konsekwencji prawidłowo określił w tytule wykonawczym z dnia 24 marca 2022 r. nr [...] jako zobowiązanego z tytułu tej opłaty Skarżącego jako współwłaściciela pojazdu samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
Na powyższą ocenę nie ma wpływu doręczone wierzycielowi w dniu 26 maja 2022 r. pismo przesłane w języku obcym przez M.W.
Sąd wskazuje, że organy w postępowaniu egzekucyjnym nie mają, co do zasady, obowiązku dokonywania urzędowego tłumaczenia na język polski dokumentów obcojęzycznych zaoferowanych przez stronę postępowania. O ile bowiem zgodnie z art. 75 § 1 w zw. z art. 76 K.p.a. sporządzone w języku polskim dokumenty dotyczące okoliczności istotnych dla sprawy podlegają dopuszczeniu jako dowody w sprawie z urzędu lub na wniosek strony na ogólnych zasadach (zob. art. 78 K.p.a.), o tyle w odniesieniu do dokumentów obcojęzycznych obowiązuje ograniczenie wynikające z ustawy art. 27 Konstytucji RP oraz ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 672 ze zm.; dalej: u.j.p.).
Zgodnie z art. 27 Konstytucji RP językiem urzędowym w Rzeczypospolitej Polskiej jest język polski. W myśl art. 4 pkt 3 u.j.p. język polski jest językiem urzędowy terenowych organów administracji publicznej,
Zgodnie z art. 5 ust. 1 powyższej ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Przepis art. 5 ust. 1 stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom i instytucjom publicznym, o których mowa w art. 4 tej ustawy (art. 5 ust. 2 u.j.p.). Oznacza to, że podania składane w postępowaniach przed organami administracji publicznej sporządzone w językach obcych (w tym pisma zawierające wnioski dowodowe) muszą być przetłumaczone na język polski już w momencie złożenia ich właściwemu organowi (podkreślenie Sądu).
Dokument obcojęzyczny aby mógł mieć wartość dowodową w świetle art. 75 § 1 K.p.a., musi odpowiadać warunkom normatywnym. Nie może ulegać jakimkolwiek wątpliwościom, iż wynik badania treści dokumentu wraz z jego urzędowym tłumaczeniem powinien być jednoznaczny, gdyż dopiero wówczas możliwe jest stwierdzenie, czy i w jakim zakresie przeprowadzony dowód wpływa na rozstrzygnięcie sprawy.
Innymi słowy strona, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktu (tak jak w rozpatrywanej sprawie) i która na tę okoliczność przedstawia w postępowaniu egzekucyjnym dokument, którego treść jest sporządzona w języku obcym, winna przedstawić treść tego dokumentu, wiarygodnie przetłumaczoną na język polski tzn. przetłumaczona przez tłumacza przysięgłego (podkreślenie Sądu).
Powyższego ograniczenia związanego z dopuszczalnością włączania w poczet materiału dowodowego dokumentów obcojęzycznych nie może podważyć ogólna zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) lub obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Strona wnioskująca o dopuszczenie dowodów z dokumentów obcojęzycznych powinna zatem przede wszystkim we własnym zakresie zadbać o ich przetłumaczenie przez tłumacza przysięgłego. Oznacza to, że z uwagi na nieprzetłumaczenie obcojęzycznych dokumentów na język polski nie mogą one być uznane za dowód w sprawie i poddawane ocenie zgodnie z art. 80 K.p.a., zaś fakty w ten sposób ustalone nie mogą zostać uznane za podstawę rozstrzygnięcia (pogląd o konieczności urzędowego tłumaczenia dokumentów obcojęzycznych od lat jest ugruntowany w orzecznictwie por. np. wyroki NSA z dnia: 9 lutego 2001 r., sygn. akt III SA 2339/99, 12 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 409/15, 5 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 2338/18).
W rozpatrywanej sprawie za pośrednictwem poczty elektronicznej przedstawiono w dniu 10 czerwca 2022 r., jedynie prywatne tłumaczenie pisma sporządzonego w języku obcym, które wpłynęło do organu w dniu 26 maja 2022 r., zatem pismo to nie stanowiło dowodu na okoliczność, że M.W. był osobą, która użytkowała w dniu 14 lipca 2021 r. samochód [...] nr rejestracyjny [...] .
Kolejno Sąd wskazuje, że nie budzi wątpliwości Sądu również prawidłowość wystawienia zawiadomienia-wezwania nr [...] do zapłaty opłaty dodatkowej. Przedłożony przez organ materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że opłata parkingowa została opłacona do godziny 13 minut 12 dnia 14 lipca 2021 r., a zawiadomienie-wezwanie, w którym stwierdzono, że nie została uiszczona opłata parkingowa, wystawiono o godz. 13 minut 34 dnia 14 lipca 2021 r. Prawidłowo w tytule wykonawczym określono również wysokość dochodzonej opłaty dodatkowej na kwotę 200,00 zł, gdyż opłata parkingowa w wysokości 60,00 zł nie została opłacona w terminie 14 dni od dnia wystawienia zawiadomienia-wezwania. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały nr XIII/162/2019 Rady Miejskiej w Tarnowie z dnia 11 lipca 2019 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Tarnowie oraz wysokości opłat za parkowanie pojazdów w tej strefie i sposobu ich pobierania (Dz.Urz.W.Małp. z 2019 r. poz. 5627 ze zm.) za nie uiszczanie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w SPP pobiera się opłatę dodatkową w wysokości:
1) 60,00 zł, jeżeli opłata dodatkowa zostanie wniesiona w terminie do 14 dni od dnia parkowania bez uiszczenia opłaty;
2) 200,00 zł, jeżeli opłata dodatkowa zostanie wniesiona po terminie określonym w pkt 1.
Wobec jednoznacznych dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, stwierdzenie K.B. w piśmie z dnia 5 listopada 2021 r., że abonament postojowy został prawidłowo opłacony nie polega na prawdzie.
Podsumowując Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że Skarżący nie wskazał, innego rzeczywistego użytkownika pojazdu marki [...] nr rej. [...] w dniu 14 lipca 2021 r. i prawidłowo określiły w tytule wykonawczym z dnia 24 marca 2022 r. Skarżącego (współwłaściciela pojazdu) jako osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej. Wobec powyższego organy orzekające w sprawie prawidłowo nie uwzględniły zarzutu egzekucyjnego wniesionego przez Skarżącego, sformułowanego na podstawie przepisu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. (zarzut błędu co do osoby zobowiązanego).
Wbrew zarzutom skargi w rozpatrywanej sprawie organy nie naruszyły przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. W kontekście powyższego jeszcze raz należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie ciężar udowodnienia, kto użytkował i parkował w Tarnowie w strefie płatnego parkowania przedmiotowy samochód w dniu 14 lipca 2021 r., spoczywał na Skarżącym. W kontekście przywołanych w skardze wyroków, Sąd wskazuje, że nie wystarczy samo wskazanie osoby, która miałaby użytkować samochód, lecz osoba ta musi potwierdzić, że użytkowała pojazd w momencie, gdy opłata za parkowanie nie została uiszczona.
W przywołanym przez Skarżącego w skardze jako "naruszony", wyroku z dnia 14 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 1816/12 NSA stwierdził: "Organ nie jest więc zobowiązany do przeprowadzenia ani postępowania administracyjnego, ani też postępowania wyjaśniającego, które zwykle poprzedza rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Tym samym, wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, wierzyciel ma prawo domniemywać, iż korzystającym z dróg publicznych jest właściciel pojazdu. Innymi słowy, obowiązek wykazania osoby zobowiązanej do poniesienia opłaty dodatkowej spoczywa na właścicielu pojazdu samochodowego, a nie na wierzycielu". Zatem w rozpatrywanej sprawie organ prowadząc postępowanie wyjaśniające nie tylko nie naruszył przepisów art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., ale właśnie podjął działania w celu ustalenia kto rzeczywiście użytkował przedmiotowy samochód w dniu 14 lipca 2021 r., a wynik tego postępowania nie uzasadniał przyjęcia, że pojazd w dniu 14 lipca 2021 r. użytkował K.B. czy M.W.
Odnosząc się do twierdzenia w skardze o przewlekłości postępowania, Sąd wskazuje, że w istocie wierzyciel powinien podejmować czynności egzekucyjne jak najwcześniej – zarówno ze względu na interes zobowiązanego, jak i interes finansowy gminy (dla uniknięcia przedawnienia zobowiązania), jednak zauważyć należy, że do takich czynności jak wysłanie upomnienia, czy wystawienie tytułu wykonawczego, nie stosuje się przepisów K.p.a. regulujących terminy załatwiania spraw, gdyż czynności takie nie stanowią "załatwiania" spraw administracyjnych. Z tego powodu argumentacja zawarta w skardze, oparta na przepisach dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych, nie mogła odnieść skutków w sprawie zarzutów egzekucyjnych.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia że stosownie do przepisu art. 18 K.p.a. "Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego".
Postępowanie egzekucyjne toczy się bowiem w celu realizacji stwierdzonego już obowiązku. Stąd uznaje się, że tak postawione postępowaniu egzekucyjnemu cele determinują zakres inkorporacji poszczególnych przepisów K.p.a. Odpowiednie stosowanie przepisów innej ustawy oznacza, że w zależności od specyfiki konkretnej sytuacji, przedmiotu uregulowania i obszaru ewentualnego zastosowania, może wchodzić w rachubę stosowanie pełne, stosowanie z odpowiednimi modyfikacjami, bądź niestosowanie w ogóle określonych przepisów, do których odpowiedniego zastosowania odesłano (podkreślenie Sądu).
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.