I SA/Kr 1292/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2009-01-22
NSApodatkoweWysokawsa
VATeksportstawka 0%prawo wspólnotoweVI Dyrektywa VATpotwierdzenie wywozuurząd celnynadpłataspółka

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki domagającej się stwierdzenia nadpłaty VAT, uznając, że brak urzędowego potwierdzenia wywozu towarów poza UE uniemożliwia zastosowanie stawki 0%, mimo powoływania się na prymat prawa wspólnotowego.

Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku VAT za lipiec 2004 r., twierdząc, że eksport towarów do USA powinien być opodatkowany stawką 0%, mimo braku potwierdzenia wywozu przez niemiecki urząd celny. Spółka argumentowała, że polskie przepisy wymagające takiego potwierdzenia są sprzeczne z VI Dyrektywą UE, która nie nakłada takiego wymogu. Organy podatkowe i sąd uznały, że brak wymaganego przez polską ustawę dokumentu SAD z potwierdzeniem urzędu celnego wyjścia uniemożliwia zastosowanie stawki 0%, a polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym, które dopuszcza warunki stosowania zwolnień.

Spółka "K" S.A. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za lipiec 2004 r., twierdząc, że dokonała eksportu towarów do USA, który powinien być opodatkowany stawką 0%. Mimo sprzedaży udokumentowanej fakturami i dokumentem SAD, niemiecki urząd celny odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego wywóz towarów poza obszar Wspólnoty z powodu skasowania danych. Spółka argumentowała, że polskie przepisy wymagające urzędowego potwierdzenia wywozu są sprzeczne z VI Dyrektywą UE, która nie nakłada takiego obowiązku, a fakt eksportu można udowodnić innymi dokumentami. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, wskazując na art. 41 ust. 6 i 7 ustawy o VAT, który wymaga dokumentu potwierdzającego wywóz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że brak wymaganego przez polskie prawo dokumentu SAD z potwierdzeniem urzędu celnego wyjścia uniemożliwia zastosowanie stawki 0%. Sąd podkreślił, że VI Dyrektywa UE dopuszcza możliwość określenia przez państwa członkowskie warunków stosowania zwolnień w celu zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, a polski wymóg potwierdzenia wywozu jest takim dopuszczalnym warunkiem. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności między polskim a unijnym prawem i uznał, że niemiecki urząd celny odmówił wydania zaświadczenia z powodu skasowania danych, a nie braku podstaw prawnych. Sąd odrzucił również argument spółki dotyczący błędnego wyliczenia podstawy opodatkowania, wskazując, że nie był to przedmiot postępowania przed organami podatkowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, polskie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym. VI Dyrektywa dopuszcza możliwość określenia przez państwa członkowskie warunków stosowania zwolnień w celu zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania, a wymóg posiadania dokumentu potwierdzającego wywóz jest takim dopuszczalnym warunkiem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 15(1) VI Dyrektywy jedynie wprowadza zwolnienie od podatku dostawy towarów wysyłanych poza terytorium Wspólnoty, ale pozwala państwom członkowskim na określenie warunków tego zwolnienia, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania. Polski wymóg uzyskania dokumentu potwierdzającego wywóz przez urząd celny jest takim warunkiem, zgodnym z prawem UE, które przewiduje procedury potwierdzania wywozu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.t.u. art. 41 § ust. 6, 7

Ustawa o podatku od towarów i usług

Warunkiem zastosowania stawki 0% w eksporcie towarów jest otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz poza terytorium Wspólnoty. Brak takiego dokumentu uniemożliwia zastosowanie stawki 0%.

u.p.t.u. art. 2 § pkt 8 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

Przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez urząd celny wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty.

Pomocnicze

VI Dyrektywa VAT art. 15 § ust. 1, 2

Szósta Dyrektywa Rady 77/388/EWG

Wprowadza zwolnienie od podatku dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych poza terytorium Wspólnoty, ale pozwala państwom członkowskim na określenie warunków tego zwolnienia.

Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 art. 793 § ust. 1, 2 lit. c, ust. 3

Określa zasady ustalania urzędu celnego wyprowadzenia i procedury potwierdzania wywozu towarów.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 2, 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym.

Traktat WE art. 10

Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską

Dotyczy zobowiązań państw członkowskich wynikających z prawa wspólnotowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Polskie przepisy wymagające urzędowego potwierdzenia wywozu towarów poza UE są sprzeczne z VI Dyrektywą UE. Fakt eksportu można udowodnić innymi dokumentami niż dokument SAD potwierdzony przez urząd celny. Niemiecki urząd celny odmówił wydania zaświadczenia z powodu braku przepisów wspólnotowych, a nie skasowania danych.

Godne uwagi sformułowania

"polskie przepisy o podatku VAT w zakresie w jakim przewidują - dla zastosowania w eksporcie towarów stawki podatku 0% - obowiązek potwierdzenia wywozu towarów poza obszar Wspólnoty przez odpowiedni urząd celny (...) są sprzeczne z normami prawa wspólnotowego." "fakt eksportu towarów poza obszar Wspólnoty wystarczająco dokumentują: zgłoszenie wywozu (dokument celny SAD z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]), dokument przewozowy z dnia [...] czerwca 2004 r. potwierdzający załadunek kontenera na statek w porcie w H. z portem przeznaczenia w C. oraz potwierdzenie odbioru towaru przez kontrahenta z USA z zestawieniem podsumowującym wraz z pieczęcią i podpisem odbiorcy." "warunkiem zastosowania w eksporcie towarów stawki podatku 0% jest uzyskanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty, przy czym potwierdzenia winien dokonać urząd celny określony w przepisach celnych." "nie można uznać za wystarczający dowód wywozu towaru poza obszar Wspólnoty przedłożonych przez podatnika faktur, dokumentu przewozowego i potwierdzenia odbioru towaru przez kontrahenta." "polskie przepisy w przypadku eksportu bezpośredniego nakładają na podatnika obowiązek uzyskania dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty i to dokumentu potwierdzonego przez konkretny podmiot (urząd celny wyjścia), to w interesie podatnika leży zadbanie o pozyskanie takiego wymaganego potwierdzenia."

Skład orzekający

Agnieszka Jakimowicz

sprawozdawca

Beata Cieloch

przewodniczący

Stanisław Grzeszek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania urzędowego potwierdzenia wywozu towarów poza UE dla zastosowania stawki 0% VAT, nawet w sytuacji powoływania się na sprzeczność z prawem wspólnotowym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2004 r. i interpretacji przepisów dotyczących eksportu towarów poza UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego - eksportu towarów i jego opodatkowania stawką 0%, a także konfliktu między prawem krajowym a wspólnotowym, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się handlem międzynarodowym.

Eksport towarów poza UE: czy brak pieczątki urzędu celnego to koniec marzeń o stawce 0% VAT?

Dane finansowe

WPS: 54 291 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1292/08 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2009-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Jakimowicz /sprawozdawca/
Beata Cieloch /przewodniczący/
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 952/09 - Wyrok NSA z 2010-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
art. 41 ust. 6,7, art. 2 pkt 8 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Dz.U.UE.L 1977 nr 145 poz 1  art. 15(1)
Szósta Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. Nr 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do  podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku
Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1  art. 793
Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 1292/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2009r., sprawy ze skargi "K" S.A. w K., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 lipca 2008r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za lipiec 2004r., - skargę oddala -
Uzasadnienie
I SA/Kr 1292/08
UZASADNIENIE
W dniu [...] marca 2008 r. Spółka "K" S.A. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2004 r. w kwocie 54.291 zł wraz z korektą deklaracji VAT-7.
W trakcie przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalono, że w czerwcu 2004 r. Spółka dokonała sprzedaży towarów na rzecz kontrahenta amerykańskiego – "E", [...] w S. Z. - na kwotę 246.775,14 zł. Sprzedaż została udokumentowana fakturami nr [...] na łączną kwotę 62.882,26 USD. Towar został odprawiony w Urzędzie Celnym w B., a obszar Wspólnoty opuścił przez Niemiecki Urząd Celny w H.
Spółka na dowód powyższego przedłożyła dokument SAD z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]. Ponieważ jednak dokument ten nie został potwierdzony przez graniczny Urząd Celny w H., przedmiotową dostawę Spółka opodatkowała stawką krajową, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Spółka dwukrotnie pismem z dnia [...] lipca 2006 r. i [...] grudnia 2006 r. zwracała się do Urzędu Celnego w H. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego eksport towarów, jednakże niemiecki urząd celny odmówił wydania żądanego dokumentu z uwagi na skasowanie danych z systemu przetwarzania danych ZAPP. Wydania zaświadczenia odmówił również Naczelnik Urzędu Celnego w B. (ostateczne postanowienie z dnia [...], znak: [...]) stwierdzając, że wprawdzie zgłoszenie celne zostało zarejestrowane przez w oddziale celnym w C. w systemie wspomagania zgłoszeń celnych CELINA, jednak na podstawie danych zawartych w ewidencji prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. nie jest możliwe potwierdzenie wywozu towaru poza terytorium Wspólnoty.
Spółka stanęła jednak na stanowisku, że polskie przepisy o podatku VAT w zakresie w jakim przewidują - dla zastosowania w eksporcie towarów stawki podatku 0% - obowiązek potwierdzenia wywozu towarów poza obszar Wspólnoty przez odpowiedni urząd celny (art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług) są sprzeczne z normami prawa wspólnotowego. Z art. 15 (1) i (2) VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych wynika bowiem prawo zwolnienia eksportu towarów poza obszar Wspólnoty bez dodatkowych wymogów urzędowego potwierdzenia wywozu. Zdaniem Spółki fakt eksportu towarów poza obszar Wspólnoty wystarczająco dokumentują: zgłoszenie wywozu (dokument celny SAD z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...]), dokument przewozowy z dnia [...] czerwca 2004 r. potwierdzający załadunek kontenera na statek w porcie w H. z portem przeznaczenia w C. oraz potwierdzenie odbioru towaru przez kontrahenta z USA z zestawieniem podsumowującym wraz z pieczęcią i podpisem odbiorcy. Wobec tego z uwagi na prymat prawa wspólnotowego przed prawem krajowym należy bezpośrednio stosować przepisy VI Dyrektywy VAT i przyznać Spółce prawo do zastosowania stawki podatku w wysokości 0%, zwłaszcza że definicja eksportu zawarta w art. 2 ust. 8 polskiej ustawy o podatku od towarów i usług zawęża go poprzez obowiązek urzędowego potwierdzenia wywozu, podczas gdy definicja eksportu znajdująca się w przepisach prawa wspólnotowego określa eksport jedynie jako wywóz towarów poza obszar Wspólnoty. Na potwierdzenia swojego stanowiska Spółka przywołała pogląd zawarty w wyroku WSA w W. z dnia [...] listopada 2007, sygn. akt [...]
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2004 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, nie dopatrując się sprzeczności pomiędzy polskim a wspólnotowym porządkiem prawnym w zakresie podnoszonym przez Spółkę, powołał się na treść art. 2 ust. 8 oraz art. 41 ust. 4, ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z tymi przepisami warunkiem zastosowania w eksporcie towarów stawki podatku 0% jest uzyskanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty, przy czym potwierdzenia winien dokonać urząd celny określony w przepisach celnych. W zakresie ustalenia właściwego urzędu celnego oraz procedury dokumentowania pisemnych zgłoszeń celnych oraz potwierdzenia faktycznego wyprowadzenia towarów poza obszar Unii Europejskiej organ I instancji odesłał do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne i do Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku stanowiącego przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającej Wspólnotowy Kodeks Celny. Powołując się zwłaszcza na art. 793 tego rozporządzenia organ stwierdził, że podatnik w świetle prawa wspólnotowego obowiązującego także niemiecki urząd celny miał możliwość uzyskania stosownego potwierdzenia wywozu na druku SAD. Urząd celny wyjścia ma bowiem obowiązek zwrotu egzemplarza 3 dokumentu SAD w przypadku, gdy zgłaszający umieścił w treści dokumentu, w polu 44, odpowiednią adnotację lub też w inny sposób wyraził życzenie zwrotnego otrzymania. W takiej sytuacji wspomniany urząd potwierdza fakt fizycznego wywozu towarów w formie pieczęci z nazwą urzędu oraz datą na odwrotnej stronie dokumentu i zwraca go osobie, która go przedstawiła.
Organ I instancji nie podzielił stanowiska Spółki, że dla zastosowania stawki podatkowej 0% wystarczą dokumenty przedłożone przez stronę. Co do zasady Spółka winna przedłożyć potwierdzony przez urząd celny wyjścia dokument SAD 3, a w przypadku zagubienia, czy zniszczenia jego oryginału odpowiednie zaświadczenie potwierdzające wywóz wydane przez urząd celny wyprowadzenia lub potwierdzenie dokonane przez ten urząd na odwrocie kopii dokumentu SAD 3.
Od powyższej decyzji K. S.A. wniosła odwołanie zarzucając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. niezasadnie odmówił bezpośredniego zastosowania uregulowań VI Dyrektywy VAT, zwłaszcza jej art. 15(1) i (2) z pominięciem przepisów krajowych. Strona zaznaczyła również, że niemiecki urząd celny odmówił jej wydania stosownego zaświadczenia zajmując jednocześnie stanowisko, że przepisy prawa wspólnotowego nie wymagają dla zastosowania zwolnienia potwierdzenia wywozu, a fakt eksportu Spółka może udowodnić innymi dokumentami.
Decyzją z dnia 30 lipca 2008 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości podzielając zaprezentowane tam stanowisko. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że akapit 2 art. 15, na który powołuje się Spółka, a który uznaje za dowód eksportu bezpośredniego fakturę lub inny zastępujący ją dokument potwierdzony przez urząd celny wywozu, nie dotyczy nabywców - przedsiębiorców, ale osób fizycznych, tzw. podróżnych. Stąd nie można uznać za wystarczający dowód wywozu towaru poza obszar Wspólnoty przedłożonych przez podatnika faktur, dokumentu przewozowego i potwierdzenia odbioru towaru przez kontrahenta. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę na fakt, że art. 15 VI Dyrektywy wskazuje jedynie na prawo do zwolnienia od podatku dostaw towarów wywożonych poza obszar UE, ale pozwala państwom członkowskim na określenie warunków tego zwolnienia. Jednym z takich warunków jest uzyskanie potwierdzonego przez urząd celny wyjścia dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium UE.
Powyższa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarówno w skardze, jak i późniejszym piśmie procesowym datowanym na dzień 26 listopada 2008 r. strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 15(1) VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 249 akapit 3 w zw. z art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Skarżąca konsekwentnie podtrzymała swoje stanowisko wyrażane w toku całego postępowania, że wymóg urzędowego potwierdzania eksportu dla potrzeb podatku VAT zawarty w polskich przepisach nie uwzględnia treści art. 15(1) Dyrektywy. Powstaje bowiem sprzeczność w definicji eksportu znajdującej się w art. 2 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług ze wspólnotową definicją eksportu, która nie przewiduje zawężenia eksportu do wywozu towarów potwierdzonego przez urząd celny. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżąca strona powołała się po raz kolejny na wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] listopada 2007, sygn. akt [...]. W takiej sytuacji, zdaniem Spółki, odmowa zastosowania przez organy podatkowe unormowań VI Dyrektywy VAT narusza art. 10 i 249 Traktatu Ustanawiającego UE i wprost art. 91 ust. 2 i 3 Konstytucji, co prowadzi do nierównego traktowania podatników na terenie Unii w zależności od kraju siedziby. Niemiecki urząd celny stwierdził bowiem, że nie wyda zaświadczenia potwierdzającego wywóz, gdyż takiej procedury nie przewidują przepisy wspólnotowe. Wreszcie pełnomocnik Spółki zaznaczył, że niezrozumiały dla strony skarżącej jest wywód poczyniony w zaskarżonej decyzji, a dotyczący art. 15(2) VI Dyrektywy, albowiem stan faktyczny sprawy nie dotyczy sprzedaży detalicznej dla podróżnego, a Spółka nie podnosiła twierdzenia, by dowodem w eksporcie mogła być faktura, czy inny zastępujący ją dokument. W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej Spółki stwierdził, że Spółka błędnie zastosowała art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z czym doszło do zawyżenia podatku należnego o kwotę 9.791 zł, gdyż zamiast pomniejszyć – powiększyła kwotę należną o kwotę podatku. W związku z tym, zdaniem pełnomocnika Spółki, powstała niewątpliwie nadpłata, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo zaznaczył, że nieprawdziwe jest stanowisko strony dotyczące motywów odmowy wydania zaświadczenia podatnikowi przez niemiecki urząd celny. Z dokumentów wynika, że przyczyną odmowy wydania zaświadczenia było skasowanie danych z systemu przetwarzania danych ZAPP, a nie brak w tej materii przepisów prawa wspólnotowego. Organ II instancji stwierdził również, że nowa okoliczność podnoszona przez stronę w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. nie była przedmiotem rozpoznania przez organy podatkowe, gdyż została wyartykułowana dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że kluczowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest treść art. 41 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535) w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. Zgodnie z pierwszym ze wskazanych przepisów stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w jego ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany miesiąc otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty. W dalszej kolejności, w myśl art. 41 ust. 7 cytowanej ustawy, jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 6, nie został spełniony, podatnik nie wykazuje tej dostawy w ewidencji, o której mowa w jej art. 109 ust. 3, za dany okres rozliczeniowy, lecz w okresie następnym, stosując stawkę podatku 0%, pod warunkiem otrzymania dokumentu wymienionego w ust. 6 przed złożeniem deklaracji podatkowej za ten okres. W razie nieotrzymania tego dokumentu w terminie określonym w zdaniu poprzednim mają zastosowanie stawki właściwe dla dostawy tego towaru na terytorium kraju.
Powyższy przepis wprost określa zatem konsekwencje braku dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty. Odwołać się przy tym należy do definicji eksportu zawartej w art. 2 pkt. 8 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu przez eksport towarów rozumie się potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ust. 1 pkt 1-4, jeżeli wywóz jest dokonany przez dostawcę lub na jego rzecz.
Prawidłowo organy podatkowe wskazały, że sformułowane w art. 2 pkt. 8 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług odesłanie do przepisów celnych pozwalających ustalić właściwy urząd celny dotyczy zasad określonych w Rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku stanowiącym przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającej Wspólnotowy Kodeks Celny. Zasady te, w szczególności określone w art. 793 ust. 2 lit. c powołanego rozporządzenia, pozwalają na ustalenie urzędu celnego wyprowadzenia, którym co do zasady jest ostatni urząd celny zanim towary opuszczą obszar celny Wspólnoty. W tym urzędzie zgodnie ust. 1 cytowanego przepisu dokonujący eksportu przedstawia egzemplarz 3 jednolitego dokumentu administracyjnego (SAD) wraz z towarami zwolnionymi do wywozu. Obowiązki urzędu celnego wyprowadzenia oraz formę potwierdzenia wywozu towarów wskazano w ust. 3 art. 793 rozporządzenia. W myśl tego przepisu urząd celny wyjścia upewnia się, czy przedstawione towary są towarami zgłoszonymi oraz nadzoruje ich fizyczny wywóz. Ma on obowiązek zwrotu egzemplarza 3 dokumentu SAD jedynie wtedy, gdy zgłaszający umieścił w treści dokumentu, w polu 44, odpowiednią adnotację lub też w inny sposób wyraził życzenie zwrotnego otrzymania. W takim przypadku wspomniany urząd potwierdza fakt fizycznego wywozu towarów w formie pieczęci z nazwą urzędu oraz datą na odwrotnej stronie dokumentu i zwraca go osobie, która go przedstawiła.
W sprawie niesporne jest, że Spółka nie dysponuje dokumentem egzemplarza 3 SAD z potwierdzeniem odpowiadającym powołanym przepisom. Skarżąca nie przedstawiła nadto żadnego innego dokumentu potwierdzonego przez urząd celny wyjścia towarów, z którego wynikałoby, że towary opuściły obszar UE. Wskazywane przez skarżącą dokumenty w postaci faktur, dokumentu przewozowego, potwierdzenia odbioru towaru, jako dokumenty nie potwierdzone przez odpowiedni urząd celny nie mogą stanowić wystarczającego dowodu dla zastosowania do eksportowanych towarów 0% stawki podatku VAT.
Skoro ustawa o podatku od towarów i usług w przypadku eksportu bezpośredniego nakłada na podatnika obowiązek uzyskania dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Wspólnoty i to dokumentu potwierdzonego przez konkretny podmiot (urząd celny wyjścia), to w interesie podatnika leży zadbanie o pozyskanie takiego wymaganego potwierdzenia, jeżeli zamierza skorzystać z 0% stawki podatkowej. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka miała możliwość otrzymania podstemplowanego dokumentu SAD w oparciu o obowiązujące także na terytorium Niemiec przepisy prawa wspólnotowego (Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku stanowiącym przepisy w celu wykonania Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającej Wspólnotowy Kodeks Celny). Z kserokopii dokumentu SAD z dnia 1 czerwca 2004 r., nr OGL/335010/00/001777 wynika jednak, że skarżąca Spółka nie wnioskowała o potwierdzenie wywozu zgodnie z cytowanymi przepisami, stąd zaniedbania Spółki w tym zakresie nie mogą skutkować przyznaniem jej prawa do zastosowania stawki 0%. Możliwość późniejszego pozyskania stosownego zaświadczenia potwierdzającego wywóz udaremniona zaś została, wbrew twierdzeniom Spółki, nie z tego powodu, że przepisy wspólnotowe nie pozwalały niemieckiemu urzędowi celnemu na wystawienie takiego zaświadczenia, ale z uwagi na skasowanie danych z systemu przetwarzania danych ZAPP oraz przedłożenia przez Spółkę 3 egzemplarza dokumentu SAD bez oryginalnego odcisku pieczęci placówki celnej dokonującej odprawy eksportowej (pisma Głównego Urzędu Celnego Port H. z dnia [...] sierpnia 2006 r. i z dnia [...] stycznia 2008 r.).
Sąd w niniejszym składzie nie dopatrzył się sprzeczności pomiędzy polskim porządkiem prawnym a przepisami prawa wspólnotowego w zakresie wskazywanym w skardze. Art. 15(1) Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych (Dz.U.UE.L.77.145.1), a obecnie art. 146(1) w zw. z art. 131 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1) wprowadza jedynie zwolnienie od podatku dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych poza terytorium Wspólnoty, ale jednocześnie zwolnienie to ma się dokonywać na warunkach określonych przez państwa członkowskie tak, aby zapobiec wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć. Takim właśnie warunkiem przewidzianym w polskim ustawodawstwie jest konieczność otrzymania dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium UE, który to dokument jednocześnie stanowi gwarancję, że bez powrotnego przywozu eksportowanych towarów, nie będą one przedmiotem dostawy na terytorium kraju. Trudno nazwać ów warunek niedozwolonym, skoro jak to wskazano wyżej, samo prawo unijne dopuszcza możliwość potwierdzenia dokumentu w tym zakresie i przewiduje procedurę obowiązującą na terytorium całej Wspólnoty dotyczącą możliwości uzyskania takiego potwierdzenia.
Wskazać przy tym należy, że wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] listopada 2007 r., sygn. akt [...], na który powołuje się strona skarżąca nie odnosi się do warunku potwierdzenia wywozu towarów poza obszar Wspólnoty, ale koncentruje się na zawężającej, w opinii tamtejszego Sądu, przez prawo polskie (art. 2 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług) w stosunku do prawa europejskiego (Kodeksu Celnego Wspólnoty) definicji eksportu. Przy czym owo zawężenie dostrzega WSA w Warszawie w tym, że zastosowanie zwolnienia uzależnione jest w polskiej ustawie podatkowej od wywozu towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty, zaś w prawie unijnym uzależnia się je od wywozu towarów poza obszar Wspólnoty, czyli z każdego innego kraju członkowskiego. Kwestia uzyskania urzędowego poświadczenia faktu wywozu towarów poza obszar Wspólnoty musi więc być rozpatrywana pod kątem dopuszczalnych przez przepisy Dyrektywy warunków zwolnienia eksportu z podatku od wartości dodanej, nie zaś w kontekście zawężającej definicji tego eksportu w prawie polskim.
Nie może również zostać uwzględnione żądanie strony skarżącej dotyczące uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z powodu stwierdzenia przez skarżącą Spółkę dopiero w postępowaniu przed tutejszym sądem, że błędnie ustaliła podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2004 r., gdyż zamiast pomniejszyć – powiększyła kwotę należną o kwotę podatku. Zakres przedmiotowy postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty wszczynanego na wniosek podatnika wyznacza treść tego wniosku, w tym przytoczone w nim podstawy, które w opinii strony stanowią o zaistnieniu nadpłaty. Organy podatkowe słusznie ograniczyły się więc w swoich rozważaniach do kwestii powstania lub niepowstania nadpłaty jedynie w aspekcie wskazanym we wniosku inicjującym postępowanie, a złożonym w dniu [...] marca 2008 r. Rolą wojewódzkiego sądu administracyjnego jest natomiast kontrola administracji dokonywana m. inn. poprzez badanie legalności podjętych w ramach postępowania administracyjnego rozstrzygnięć. Sąd dokonuje przedmiotowej kontroli działając w granicach sprawy. Nie może natomiast dokonywać kontroli w przedmiocie, który nie mógł być z wiadomych względów rozstrzygany przez organy podatkowe. W świetle bowiem art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a w związku z tym nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia [...] października 2005 r., sygn. akt: [...])
Przedmiotem sprawy nie było stwierdzenie nadpłaty z tytułu błędnego wyliczenia podstawy opodatkowania na skutek wadliwego zastosowania przez podatnika art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ale kwestia ewentualnej nadpłaty rozpatrywana w kontekście niezgodności polskiego porządku prawnego z przepisami wspólnotowymi, która została w ocenie Sądu rozpoznana poprawnie, a więc rozstrzygnięcie jakie zapadło w granicach rozpoznawanej sprawy było rozstrzygnięciem zgodnym z prawem.
Podatnik powołujący się na inną podstawę wystąpienia nadpłaty winien więc wystąpić do właściwego organu podatkowego z nowym wnioskiem o jej stwierdzenie, do którego należy dołączyć korektę deklaracji podatkowej wraz z pisemnym wyjaśnieniem przyczyn złożenia korekty.
W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wykazał, iż nie są trafne zarzuty skargi, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy prawa w treści skargi wskazane.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI