I SA/Kr 1286/22

I SA/Kr 1286/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Urszula Zięba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 29 i art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 1286/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek, WSA Urszula Zięba (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2023 r., na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, sprawy ze skargi J.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 27 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego skargę oddala.
Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego J.C. na podstawie własnych tytułów wykonawczych nr od [...] do nr [...] z 21.10.2020 r. Tytuły wykonawcze organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu w dniu 26.10.2020 r.
Pismem z 06.06.2022 r. (doprecyzowanym pismem z 05.07.2022 r.) zobowiązany, powołując się na przedawnienie należności z tytułu składek, złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Organ egzekucyjny w dniu 4.08.2022 r. wydał postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ szczegółowo wyjaśnił dlaczego w jego ocenie należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 27 września 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ w uzasadnieniu zacytował treść art. 59§1 i art. 29 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", jak również zawarte w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.), dalej "u.s.u.s.", przepisy dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek. Mając w szczególności na uwadze treść art. 24 ust. 5f u.s.u.s. stwierdził, że doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności składkowych nastąpiło w dniu 15.12.2015 r. i spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia do dnia 26.02.2020 r., tj. wydania wyroku przez Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]). Następnie w dniach 26.10.2020 r., 22.02.2021 r. oraz 09.03.2021 r. (data doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych) nastąpiło ponowne zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust 5b u.s.u.s., a więc od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Postępowanie egzekucyjne nie zostało zakończone, więc bieg terminu przedawnienia jest nadal zawieszony.
W związku z tym organ II instancji uznał, że należności objęte ww. tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu.
W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na postanowienie DIAS w Krakowie skarżący zarzucił:
"1. naruszenie przepisu prawa materialnego administracyjnego na skutek złamania zasady statuowanej przepisem art. 6 i art. 7 kpa w zw. z art. 33 § 2 p. 1, 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez działanie organów administracji publicznej nie na podstawie przepisów prawa i brak stania przez organy administracji publicznej w toku postępowania na straży praworządności, a w konsekwencji tego brak w załatwienia sprawy ze względu na interes społeczny i słuszny interes obywatela,
2. art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny przez organ administracji publicznej, że dana okoliczność, tj. przedawnienie składek z 2006 roku i następnych, tj. sprzed 16 lat nie nastąpiło."
W związku z tym skarżący wniósł o stwierdzenie na mocy art. 156 §1 pkt 2 i 3 k.p.a. nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszenie prawa i dotyczącej sprawy egzekucyjnej odnośnie zaległości składkowych z lat 2006-2015, a więc przedawnionych.
Odpowiadając na skargę DIAS w Krakowie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U 2022r. poz. 329 dalej, p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się na skutek wniosku skarżącego o umorzenie prowadzonego z jego majątku postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał przedawnienie należności z tytułu składek.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym po zmianie dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Bezspornie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało po 30 lipca 2020r. Odpowiednie zastosowanie znajdą także przepisy kpa na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy spełniona została przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a zatem czy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, objętych tytułami wykonawczymi od nr [...] do nr [...] wystawionymi w dniu 21.10.2020 r.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku:
1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego;
2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym;
3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27;
4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek:
a) jest ściśle związany ze zobowiązanym.
b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie
z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego;
5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel;
7) gdy odrębne ustawy tak stanowią.
Ponadto w myśl art. 29 u.p.e.a.: "Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym''.
Organ odwoławczy uznał, że organ egzekucyjny występując jednocześnie w roli wierzyciela jak i organu egzekucyjnego, odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia.
Należności objęte tytułami wykonawczymi obejmują okres od VIII.2006r. do V 2015r. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu od 01.01,2012r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Do dnia 31.12.2011r. obowiązywał 10 letni okres przedawnienia składek. Do należności składkowych, powstałych przed 01.01.2012r., a nieprzedawnionych do tego dnia, ma zastosowanie 5 letni termin przedawnienia, z tym że liczy się go nie od daty wymagalności, ale od 01.01.2012r.
Zgodnie z art. 24 ust. 5f ustawy o s.u.s. przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Doręczenie zobowiązanemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności składkowych nastąpiło w dniu 15.12.2015r. i spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia do dnia 26.02.2020r. tj. do dnia uprawomocnienia się wyroku Sądu
Apelacyjnego w Krakowie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt [...]) w którego wyniku utrzymana została w mocy pierwotna decyzja organu ZUS o ustaleniu należności składkowych zobowiązanego. Zobowiązany wykorzystał wszystkie możliwości prawne odwołania się od orzeczenia ZUS w powyższym zakresie jednakże finalnie sądy obydwu instancji nie przyznały mu racji.
Następnie w dniach; 26.10.2020r., 22.02.2021r. oraz 09.03.2021r. (data doręczenia zobowiązanemu tytułów wykonawczych) nastąpiło ponowne zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust 5b ustawy o s.u.s. Zgodnie z tym przepisem bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Postępowanie egzekucyjne nie zostało dotychczas zakończone, więc bieg terminu przedawnienia zobowiązania pozostaje nadal zawieszony.
W sprawie nie ziściła się zatem żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego a w szczególności ta na którą wskazywał zobowiązany.
Organ nadzoru, tak samo jak organ egzekucyjny dokonał prawidłowej analizy przepisów prawa regulujących przedawnienie należności z tytułu składek. Organy wzięły pod uwagę okoliczności powodujące zawieszenie biegu termu przedawnienia należności składkowych, określone w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Organ egzekucyjny szczegółowo opisał wszystkie okoliczności istotne dla kwestii przedawnienia w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Z kolei organ nadzoru dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia ponownie rozpatrzył tę kwestię i doszedł do tożsamego wniosku, że należności z tytułu zaległych składek ZUS nie uległy w stosunku do skarżącej przedawnieniu.
W tym stanie sprawy zarzuty skargi nie były zasadne. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu pozwalającym na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia i bez naruszenia przepisów procedury administracyjnej jak również procedury mającej zastosowanie w postępowaniu przed organem egzekucyjnym. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na których podstawie organy podjęły rozstrzygnięcie w sprawie mają charakter bezwzględnie obowiązujący, nie zaś uznaniowy, dający organowi możliwość oceny czy racjonalne jest tak długi trwanie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jak w badanej sprawie. Również Sąd nie ma możliwości dokonania takiej oceny i podważenia mocy obowiązującej przepisów ustanowionych przez polskiego ustawodawcę.
Nie mogły również wywrzeć wpływu na wydane rozstrzygnięcie zarzuty skarżącego w zakresie niezapewnienia mu możliwości wzięcia udziału w ostatniej rozprawie przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie. Sąd administracyjny nie może oceniać przebiegu tego postępowania, wziął jedynie pod uwagę datę prawomocnego zakończenia postępowania w procedurze przed sądem powszechnym.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona