I SA/Kr 126/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-05-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacjaCOVID-19PKDdziałalność gospodarczaprzeważająca działalnośćCEIDGTarcza Antykryzysowazasada równościpostępowanie dowodoweWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił czynność Starosty odmawiającą przyznania dotacji na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej, uznając, że weryfikacja oparta wyłącznie na kodzie PKD w rejestrze jest niewystarczająca.

Skarżący R.W. złożył wniosek o dotację na pokrycie bieżących kosztów działalności gospodarczej, który został odrzucony przez Starostę z powodu niezgodności przeważającego kodu PKD z wymogami rozporządzenia. Skarżący argumentował, że jego faktyczna działalność detaliczna jest inna niż wskazana w rejestrze. Sąd uchylił czynność Starosty, stwierdzając, że weryfikacja oparta wyłącznie na wpisie w CEIDG jest niewystarczająca i narusza zasadę równości wobec prawa, a organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe.

Skarżący R.W. ubiegał się o jednorazową dotację na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie wsparcia poszkodowanych przez pandemię COVID-19. Starosta odmówił przyznania dotacji, wskazując, że przeważający kod działalności gospodarczej Skarżącego (PKD 4772Z - sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia) nie był wymieniony w przepisach ustawy o COVID-19 jako podstawa do udzielenia wsparcia, a weryfikacja opierała się na danych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Skarżący podniósł, że jego faktyczna działalność to sprzedaż detaliczna obuwia i akcesoriów, a wpis w CEIDG nie odzwierciedlał rzeczywistości. Sąd administracyjny uznał skargę za dopuszczalną, mimo uchybienia terminowi, ze względu na brak pouczenia o środkach zaskarżenia w piśmie Starosty. Merytorycznie sąd uchylił zaskarżoną czynność, stwierdzając, że Starosta nieprawidłowo zinterpretował przepis art. 15 zze4 ustawy o COVID-19. Sąd podkreślił, że weryfikacja oparta wyłącznie na kodzie PKD w rejestrze jest niewystarczająca i może prowadzić do naruszenia zasady równości wobec prawa. Organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego charakteru i rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej, a kody PKD mają jedynie charakter pomocniczy i dowodowy, a nie merytoryczny. Sąd zasądził od Starosty na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taka weryfikacja jest niewystarczająca i narusza zasadę równości wobec prawa, ponieważ organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego charakteru działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kody PKD mają charakter pomocniczy i dowodowy, a nie merytoryczny. Weryfikacja oparta wyłącznie na wpisie w rejestrze jest formalna i może prowadzić do wykluczenia podmiotów faktycznie spełniających kryteria, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa. Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe, jeśli stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy lub kwestionowany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

ustawa o Covid art. 15 zze4 § 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID 19

Pomocnicze

ustawa o Covid art. 15 zze4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Weryfikacja warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej według kodu PKD nie może opierać się wyłącznie na wpisie w rejestrze CEIDG, lecz wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Termin na wniesienie skargi na czynność organu wynosi 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności. Sąd może uznać uchybienie terminu za bezskuteczne, jeśli nastąpiło bez winy skarżącego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W ponownym postępowaniu organ jest związany oceną prawną przedstawioną w uzasadnieniu wyroku sądu.

p.p.s.a. art. 200 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.p. art. 40 § 2

Ustawa o statystyce publicznej

u.s.p. art. 46

Ustawa o statystyce publicznej

k.p.a. art. 76 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 199 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 200 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo przedsiębiorców art. 7 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa o wspieraniu przedsiębiorców

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń § 9

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Weryfikacja warunku prowadzenia przeważającej działalności gospodarczej na podstawie wpisu w CEIDG jest niewystarczająca. Organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia faktycznego charakteru działalności. Odmowa przyznania dotacji na podstawie wyłącznie kodu PKD narusza zasadę równości wobec prawa. Brak pouczenia o środkach zaskarżenia uzasadnia rozpoznanie skargi po terminie.

Odrzucone argumenty

Starosta podtrzymał swoje stanowisko, że wniosek nie mógł zostać uwzględniony z powodu niezgodności kodu PKD z przepisami ustawy.

Godne uwagi sformułowania

nie mamy do czynienia z klasyczną umową cywilnoprawną działanie organu na podstawie art. 15 zze4 ust. 1 ustawy o COVID jest, zatem działaniem z zakresu administracji publicznej rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie, której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wpis w rejestrze ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów domniemanie to jest jednak wzruszalne naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) kody PKD, którą posługują się organy mają zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Paweł Dąbek

sprawozdawca

Agnieszka Jakimowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących weryfikacji warunków przyznawania dotacji w ramach Tarczy Antykryzysowej, znaczenie kodów PKD w postępowaniu administracyjnym, zasada równości wobec prawa w kontekście pomocy publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu ustawy o COVID-19 i jego interpretacji w kontekście dotacji. Może mieć zastosowanie do innych form wsparcia, gdzie weryfikacja opiera się na formalnych rejestrach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Tarczy Antykryzysowej i pokazuje, jak formalne wymogi (kod PKD) mogą stać w sprzeczności z rzeczywistą sytuacją przedsiębiorcy, prowadząc do nierównego traktowania.

Czy kod PKD decyduje o Twojej dotacji? Sąd administracyjny wyjaśnia, dlaczego formalności nie mogą zastąpić rzeczywistości.

Dane finansowe

WPS: 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 126/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Jakimowicz
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Paweł Dąbek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną czynność
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Agnieszka Jakimowicz WSA Paweł Dąbek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. W. na czynność Starosty C. z dnia 31 marca 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej I. uchyla zaskarżoną czynność, II. zasądza od Starosty C. na rzecz R. W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
R.W. (dalej: Skarżący) złożył do Starosty C. (dalej: Starosta) wniosek o przyznanie jednorazowej dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy na podstawie rozdziału III rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID 19 (Dz.U. poz. 371 dalej: Rozporządzenie), z uwagi na fakt, że przeważającym kodem działalności gospodarczej Skarżącego był PKD 4772Z (sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia).
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Starosta pismem z 31 marca 2021 r., nr: [...], odmówił Skarżącemu przyznania wnioskowanej dotacji na podstawie art. 15 zze4 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm. - dalej ustawa o Covid), wskazując, że wniosek złożony przez Skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, bowiem Skarżący na dzień 30 listopada 2020 r. w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej nie posiadał rodzaju przeważającej działalności - zgodnie z art. 15 zze(4) ww. ustawy, co jest weryfikowane oznaczeniami Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD). Starosta wyjaśnił również, że w sprawach określonych w z art. 15 zze(4) ust. 1 ustawy o Covid nie jest wydawana decyzja administracyjna. Pismo zostało odebrane przez Skarżącego 9 kwietnia 2021 r.
Skarżący wniósł 23 kwietnia 2021 r. pozew do Sądu Rejonowego w C., domagając się przyznania wnioskowanej dotacji. Postanowieniem z 3 listopada 2021 r., Sąd Rejonowy w C. stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Postanowienie wraz z aktami zostało wyekspediowane 1 grudnia 2021 r. i wpłynęło do WSA w Krakowie 3 grudnia 2021 r. Po otrzymaniu akt sprawy, zostały one przekazane Staroście, celem nadania im właściwego biegu.
W konsekwencji w skardze Skarżący podniósł, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza obejmuje tylko i wyłącznie sprzedaż detaliczną w 3 sklepach w centrach miast, jest dokumentowana wyłącznie na podstawie wydruków z kasy fiskalnej i obejmuje handel obuwiem, torebkami, portfelami, akcesoriami obuwniczymi dla osób fizycznych. Skarżący nie był świadomy, że kolejność wpisywanych kodów będzie miała tak wielkie znaczenie w zakresie przyznawanych jednorazowych dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.
Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, koniecznym w pierwszej kolejności jest przesądzenie, czy skarga na dokonaną czynność (pismo Starosty) jest dopuszczalna. W razie pozytywnej odpowiedzi, będzie należało ustalić, czy została ona wniesiona w terminie.
Wniosek Skarżącego oparty został na podstawie wynikającej z art. 15zze4 ust. 1 ustawy o Covid, który w brzmieniu aktualnym na dzień jego złożenia stanowił, że w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom COVID-19 starosta może, na podstawie umowy, udzielić ze środków Funduszu Pracy dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej mikroprzedsiębiorcy i małemu przedsiębiorcy, o których mowa odpowiednio w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzili działalność gospodarczą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami wskazanymi w tym przepisie.
Na temat dopuszczalności skargi na czynność podjętą na podstawie wyżej powołanego przepisu, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 23 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 1497/21 (powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzekający w sprawie Sąd podziela argumentację zaprezentowaną w powołanym postanowieniu NSA i wykorzysta ją w dalszej części uzasadnienia. Analiza powyższej regulacji prawnej prowadzi do wniosku, że w sprawie nie mamy do czynienia z klasyczną umową cywilnoprawną. Otóż umowa ta została uregulowana (ma podstawę prawną) w art. 15 zze4 ust. 1 ustawy o Covid, który to przepis znajduje się w obszarze prawa administracyjnego. Reguluje, bowiem stosunki pomiędzy państwem a jednostką. Nie sposób, zatem nie dostrzec silnych powiązań tej umowy z prawem administracyjnym. Zawieranie tej umowy wiąże się z realizacją określonych zadań Starosty, jako organu administracyjnego. Działanie organu na podstawie art. 15 zze4 ust. 1 ustawy o COVID jest, zatem działaniem z zakresu administracji publicznej, tyle tylko, że z wykorzystaniem pewnych konstrukcji cywilnoprawnych.
Do uznania, że organ administracyjny rozstrzyga lub podejmuje czynność dotyczącą uprawnień lub obowiązków z zakresu administracji publicznej, należy wskazać przepis lub przepisy, z których wynika, że upoważniają one dany organ do decydowania o tym, że z jednym podmiotem umowa zostanie zawarta, a z innym - nie. Przytoczone przepisy nie zawierają takiego uregulowania, które wskazywałoby, wprost, że Starosta, może o tym rozstrzygać. W przepisie art. 15 zze4 ust. 1 ustawy o Covid użyto jednak zwrotu "starosta może, na podstawie mowy udzielić". Oznacza to, że gdy organ ten zamierza "udzielić" świadczenie, musi zawrzeć umowę, ale najpierw musi podjąć rozstrzygnięcie, że to uczyni. Ustawodawca przemilczał, w jakiej formie ma nastąpić odmowa przyznania świadczenia. Nie jest to jednak decyzja administracyjna. Z uwagi na to, że mamy tu do czynienia z dysponowaniem przez Starostę, środkami z funduszu pracy, nie mamy tu typowej relacji cywilnoprawnej, ale administracyjnoprawną konstrukcję związaną z podejmowaniem aktu w oparciu o ustawowe upoważnienie do dysponowania środkami funduszu. Dopiero w dalszej kolejności, jeżeli Starosta, dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że chce przekazać pewne środki beneficjentowi zawiera umowę. W tym działaniu (rozstrzygnięciu), poprzedzającym zawarcie umowy, należy również dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie, której otrzyma wsparcie, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (podobnie też NSA w postanowieniu z 18 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 474/21). Stwierdzenie przez Starostę, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie art. 15 zze4 ust. 1 ustawy o Covid stanowi rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. W sprawie takiej mamy do czynienia z dwuetapowością postępowania związanego z przyznaniem świadczenia. Pierwszy etap oparty jest o konstrukcje administracyjnoprawne, natomiast drugi etap to etap cywilnoprawny.
Skoro Starosta może na podstawie umowy udzielić dotacji, to organ ten ocenia warunki przyznania dofinansowania i sam kreuje relację prawną a nie jedynie urzeczywistnia obowiązek wynikający już z przepisów prawa przez jego konkretyzację, co odpowiadałoby formule czynności materialno-technicznej. Mamy tu do czynienia z innym aktem, a nie z czynnością materialno – techniczną (kwestia ta została już rozstrzygnięta w postanowieniu NSA z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 211/21).
Uznając, że skarga na dokonaną czynność jest dopuszczalna, odpowiedzi wymaga, czy została złożona w terminie. Jak wynika z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r. poz. 329 – dalej: p.p.s.a.), jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W realiach rozpatrywanej sprawy, pismo Starosty zostało Skarżącemu doręczone 9 kwietnia 2021 r. Oznacza to, że skarga powinna zostać wniesiona najpóźniej 10 maja 2021 r. Nawet gdyby przyjąć, że datą wpływu skargi jest przekazanie jej przez Sąd Rejonowy w C. (1 grudnia 2021r.), to nastąpiło to już po ustawowym terminie do jej wniesienia.
Podkreślić w tym miejscu należy, że wniesienie pozwu przez Skarżącego, nie może być uznane za termin wniesienia skargi. Jak wynika bowiem z art. 53 § 4 p.p.s.a., termin o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Tymczasem Skarżący wniósł pozew do sądu powszechnego. Sąd ten uznał, że nie jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy, czyli stwierdził, że droga sądowa o której mowa w art. 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1805 ze zm. – dalej: k.p.c.) jest niedopuszczalna, gdyż do rozpoznania sprawy właściwy jest sąd szczególny (wojewódzki sąd administracyjny). W takim jednak przypadku, powinien był on na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., pozew odrzucić, nie zaś stwierdzać swą niewłaściwość i przekazać sprawę sądowi administracyjnemu. Przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania, wydane zostało z naruszeniem art. 200 § 1(4) k.p.c., gdyż przepis ten ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy właściwym jest inny sąd powszechny, nie zaś sąd szczególny. Dlatego też WSA w Krakowie nie był związany postanowieniem o przekazaniu, gdyż w ogóle nie powinien być adresatem tego postanowienia. W takim przypadku nie może mieć również zastosowania art. 200 § 3 k.p.c., który stanowi, że czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy.
Sąd przyjął jednak, że potraktuje przekazanie sprawy, jako faktyczne doręczenie mu pisma Skarżącego, z którego wynika wola zaskarżenia dokonanej przez Starostę czynności. Jak już wyżej wspomniano, za datę wpływu skargi uznać należało 1 grudnia 2021 r., czyli po upływie terminu przewidzianego w art. 53 § 2 p.p.s.a. W realiach rozpatrywanej sprawy, zastosowanie w ocenie Sądu powinno jednak znaleźć unormowanie zawarte w zdaniu drugim powyższego przepisu. Przewidziano w nim, że sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Regulacja ta dopuszcza zatem rozpoznanie skargi wniesionej z uchybieniem terminu, bez konieczności złożenia wniosku o jego przywrócenie przez wnoszącego skargę. Brak winy Skarżącego w uchybieniu terminu, spowodowany był natomiast tym, że w doręczonym mu piśmie, nie zostało zawarte jakiekolwiek pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia. Mógł zatem błędnie stwierdzić, że właściwym do rozpoznania jego sprawy jest sąd powszechny, nie zaś sąd administracyjny. Tym bardziej, że ustawodawca bezpośrednio w ustawie o Covid, nie przewidział wyraźnie sposobu zakwestionowania stanowiska Starosty o odmowie udzielenia wsparcia.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy wskazać należy, że spór dotyczy możliwości przyznania Skarżącemu jednorazowej dotacji na pokrycie bieżących kosztów prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu art. 15 zze4 ustawy o Covid. Zdaniem Skarżącego wpisany do bazy kod prowadzonej działalności nie ma znaczenia, a organ powinien ocenić samodzielnie czy prowadzona przez niego rzeczywiście działalność - sprzedaż detaliczna obuwia, torebek, portfeli i akcesoriów obuwniczych - jest działalnością przeważającą. Natomiast w ocenie Starosty nie mógł on uwzględnić wniosku Skarżącego, bowiem przepis art. 15 zze4 ustawy o Covid nie wymienia kodu PKD 46.42.Z.
W powstałym sporze rację należy przyznać Skarżącemu.
Przyczyną odmowy uwzględnienia wniosku Skarżącego było to, że, w ocenie Starosty, w dniu 30 listopada 2020 r. Skarżący nie prowadził "przeważającej działalności gospodarczej" oznaczonej jednym z kodów wskazanym w art. 15zze4 ust. 1 ustawy o COVID, przy czym ustalenie tego kodu nastąpiło na podstawie danych wynikających z CEiDG.
Wyjaśnienia zatem wymaga, że klasyfikacja PKD, unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 r., Nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: Rozporządzenie PKD), które z kolei wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). Odnosząc się do pojęcia "przeważającej działalności", w załączniku "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji" (w pkt 7) wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana.
Zatem w braku definicji ww. pojęcia, w orzecznictwie przyjmuje się rozumienie zwrotu "przeważająca działalność" w znaczeniu wynikającym z przepisów "statystycznych" (por. art. 46 ustawy o statystyce publicznej w zw. z § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.). Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot powinien obowiązkowo podać rejestrując firmę. Przyjmuje się zatem, że podmiot uprawiony do otrzymania dotacji, to podmiot prowadzący "przeważającą działalność" według podanego w PKD, przy czym ta "przeważająca działalność" jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących (por. wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Go 210/21 i WSA w Gdańsku z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 350/21).
Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że podanie danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. W orzecznictwie wskazuje się, że oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por. wyroki Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 – publ. LEX). Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania.
Powyższe odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest, istotne dla właściwej interpretacji art. 15zze4 ust. 1 ustawy o Covid. Przyjęty przez Starostę jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, tj. wpis w rejestrze CEDIG, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ww. ustawy, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Taki sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób. Uproszczenie procedur nie może powodować, że wnioskodawcy nie będą mieli jednakowej możliwości skorzystania ze wsparcia. Wpis w rejestrze, jak już powiedziano, nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu.
Dalej należy wskazać, że ustawa o Covid wraz z ustawami ją nowelizującymi, wchodzą w skład tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej, która ma stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa. To pakiet rozwiązań przygotowanych przez rząd, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym epidemią. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego(https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień, jako przeważającą działalność, we wskazanym zakresie, według podanego PKD.
W ocenie Sądu, przy takim rozumieniu zwrotu "przeważająca działalność", dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienioną w art. 15zze4 ust. 1 ustawy Covid, zostały pozbawione dostępu do dotacji. Dokonana więc przez Starostę wykładnia art. 15zze4 ust. 1 ustawy Covid, sprowadzająca się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rejestrze REGON/KRS, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy, a tym samym, nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.
W kontekście celów klasyfikacji PKD w porównaniu do celów i istoty systemu wsparcia nazywanego "Tarczą Antykryzysową" należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna może być użytecznie wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej weryfikowania. Kody PKD, którą posługują się organy mają zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze, gdyż przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w powoływanych wyżej przepisach musi być rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej.
Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie może być zatem, jak przyjmuje Starosta, przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale jedynie środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym bardziej wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne. Odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to jest jednak wzruszalne na zasadach przewidzianych w art. 76 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej: k.p.a.). Wprawdzie sprawa wywołana złożeniem wniosku przez Skarżącego, nie jest rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym, lecz jak już wcześniej zauważono, opiera się w jej wstępnym etapie na władczym działaniu Starosty. Z tego też powodu powinien on postępować w zgodzie z zasadami przewidzianymi w k.p.a.
W badanej sprawie takie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez Skarżącego działalności nie zostało w ogóle przeprowadzone. Starosta – wbrew obowiązkowi - nie przeprowadził postępowania dowodowego i nie ustalił stanu faktycznego w zakresie koniecznym do końcowego załatwienia sprawy. Tego uczynić za niego sąd administracyjny nie może. Kwestia istnienia uprawnienia (prawa) Skarżącego do uzyskania wsparcia wymaga poczynienia przez Starostę ustaleń w zakresie rzeczywistego stanu faktycznego.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania oraz art. 15zze4 ust. 1 ustawy o COVID, Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżony akt.
W ponownym postępowaniu Starosta będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.).
Na zasądzone od organu na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego w wysokości 200 zł złożył się wpis od skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI