I SA/Kr 1185/18

I SA/Kr 1185/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Stanisław Grzeszek /sprawozdawca/
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1655/19 - Wyrok NSA z 2020-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 460
art. 13 ust 1 pkt 1, art. 13 b ust. 1, 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
Dz.U. 2018 poz 1314
art. 33 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie WSA Stanisław Grzeszek (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant specjalista Krystyna Mech po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie [...]zł (sto złotych).
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 września 2017r. J. D. zgłosił zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] wystawiony przez Prezydenta Miasta K. w dniu 12 lipca 2017r.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 9 października 2017r. nr [...], uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony.
Po rozpoznaniu zażalenia J. D., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta K. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2017r., sygn. akt II GPS 2/17, skonstatowało, iż obowiązek dokonania opłaty za postój, a wobec jej nieuiszczenia - opłaty dodatkowej powstaje w przypadku postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania w miejscu wyznaczonym do postoju za pomocą znaku pionowego D-18. Aby ocenić zasadność zarzutu J. D., organ egzekucyjny powinien jednoznacznie ustalić, w jaki sposób zostało oznakowane miejsce postojowe, na którym w dniu 2 października 2015r. został zaparkowany pojazd o nr rej. [...]
Na powyższe rozstrzygnięcie J. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który to wyrokiem z dnia 22 marca 2018r., sygn. akt I SA/Kr 60/18, skargę oddalił.
Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018r. nr [...], ponownie uznał zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
Organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z informacją przekazaną przez Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. - Dział Utrzymania Oznakowania i Urządzeń Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w miejscu zdarzenia - na ul. [...] na wysokości kościoła pod wezwaniem św. S. K. znajduje się zatoka postojowa, w której miejsca postojowe zostały wyznaczone za pomocą znaku pionowego D-18 i tabliczki o treści "dotyczy zatoki". Przedmiotowe oznakowanie znajduje się na słupku tuż przed zatoką. Ponadto ZIKiT - Dział Utrzymania Oznakowania i Urządzeń Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego poinformował, iż oprócz znaków pionowych D-18 wraz ze stosownymi tabliczkami T-30 określającymi sposób parkowania na ulicach: [...], czyli na wszystkich ulicach doprowadzających ruch do strefy P7, ustawione jest oznakowanie D-44.
Według Prezydenta po stronie zobowiązanego powstał obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej. W dacie wpisanej w tytule wykonawczym nr [...] pojazd o nr rej. [...] zajmował bowiem prawidłowo wyznaczone miejsce w obszarze strefy płatnego parkowania w K. bez uiszczenia przez korzystającego z drogi publicznej wymaganej opłaty.
W zażaleniu J. D. wskazał, że organ egzekucyjny nie ma racji, twierdząc, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje w przypadku nieopłaconego postoju w miejscu oznakowanym wyłącznie znakiem pionowym D-18. Na poparcie swojego stanowiska zacytował on fragment uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2017r., sygn. akt I SA/G1 342/17 oraz pisma z Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 czerwca 2016r., znak: [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2018r. nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawowy akt regulujący zasady postoju pojazdów na drogach publicznych stanowi ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Przepis art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych statuuje, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Z kolei w myśl art. 13f ustawy o drogach publicznych za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1). Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).
Opłaty, o których mowa w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach publicznych, podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 40d ust. 2 ustawy o drogach publicznych).
Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowym stanie faktycznym prawem miejscowym regulującym zasady postoju w strefie płatnego parkowania była uchwała nr XXI/229/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2011r. Nr 363, poz. 3099 ze zm.). Według § 4 ust. 1 ww. uchwały za nieuiszczenie opłaty za postój pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50,00 zł.
Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że zarówno obowiązek uiszczania opłaty za postój pojazdu samochodowego na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój powstają z mocy prawa.
W rozpoznawanym przypadku opłatą dodatkową został objęty nieopłacony postój pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w dniu 2 października 2015r. na ul. [...] w K. (w strefie płatnego parkowania). Akta sprawy zawierają kopię zawiadomienia o obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej w kwocie 50,00 zł w związku z nieuiszczeniem opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego z dnia 2 października 2015r. nr [...] (godz. 19:47), którego oryginał został umieszczony za wycieraczką ww. pojazdu. Przedmiotowe zawiadomienie ma charakter dokumentu urzędowego. Świadczy o nieuiszczeniu opłaty za postój, a ponadto jest dla korzystającego z drogi wystarczającą informacją o powstałym z mocy prawa obowiązku poniesienia opłaty dodatkowej; dowodem tego, że w konkretnym dniu odnotowano obecność samochodu w strefie płatnego parkowania bez wymaganej opłaty. Dokumentacja fotograficzna stanowi jedynie pomocniczy dowód w kwestii ustalenia obowiązku wniesienia opłaty. Kontroler wprawdzie sfotografował pojazd zobowiązanego zaparkowany w dniu 2 października 2015r. w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, ale sporządzenia dokumentacji zdjęciowej nie nakazuje przepis prawa.
SKO w K. wskazało, że J. D. w zgłoszonym zarzucie zaznaczył, że miejsce postojowe, na którym został zaparkowany pojazd o nr rej. [...] było oznaczone wyłącznie znakami pionowymi.
Dokonując interpretacji pojęcia "wyznaczone miejsce" zawartego w art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, organ II instancji podkreślił, że miejsca postojowe wyznacza się za pomocą odpowiednich znaków drogowych, określonych w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym tj. w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych i rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
Punkt 5.2.50. "Strefa płatnego parkowania" w załączniku nr 1do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. ma brzmienie: Znak D-44 "strefa płatnego parkowania" (rys. 5.2.50.1.) stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. (...) W strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18. (D-18 "parking") oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4. (P-18 "stanowisko postojowe"), pkt 5.2.5. (P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy"), pkt 5.2.6. (P-20 "koperta") i pkt 5.2.9.2. (P-24 ..miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej").
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 9 października 2017r., sygn. akt II GPS 2/17, wyjaśnił, że spójnik "oraz" w zdaniu mówiącym, iż w strefie płatnego parkowania oznaczonej znakiem D-44 miejsca postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi oraz znakami poziomymi wydaje się mieć znaczenie koniunktywne, a nie enumeratywne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należałoby jednak uwzględnić funkcje przypisane tym dwóm rodzajom znaków informacyjnych. Według załączników do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. znaki pionowe mają na celu poinformowanie kierujących pojazdami o rodzaju drogi i sposobie korzystania z drogi oraz obiektach znajdujących się przy drodze lub w jej pobliżu przeznaczonych dla użytkowników dróg. Znaki poziome służą natomiast zwiększeniu bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnieniu ruchu pojazdów i ułatwieniu korzystania z dróg. Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że na gruncie omawianych przepisów prawnych miejsca płatnego postoju wyznaczone w strefie płatnego parkowania to - co do zasady - miejsca podwójnie oznakowane: znakami pionowymi D-18 i znakami poziomymi typu P-18. Niemniej jednak, jak podkreślił NSA, to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju.
W konsekwencji NSA stwierdził, że miejsca postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełniają wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych.
Mając na uwadze wywód prawny NSA, organ II instancji przyjął, że to oznakowanie pionowe przesądza o spełnieniu przez miejsce postojowe wymogu miejsca wyznaczonego, do którego odnosi się art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W kontrolowanej sprawie ZIKiT - Dział Utrzymania Oznakowania i Urządzeń Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego szczegółowo opisał sposób oznakowania miejsca postojowego, które w dniu 2 października 2015r. zajmował pojazd zobowiązanego. Rzeczone miejsce postojowe w podanej dacie było wyznaczone znakami pionowymi, czego zobowiązany nie kwestionuje. Zarzut nieistnienia obowiązku, w opinii organu II instancji, nie zasługuje zatem na uwzględnienie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. D. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje w momencie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania w miejscu postojowym oznakowanym znakiem pionowym oraz znakiem poziomym lub też miejscu postojowym na wytyczonym parkingu oznakowanym znakiem pionowym w obrębie którego wyznaczono konstrukcyjnie stanowiska postojowe.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyły postanowienia. Stosownie do art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a. - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu były postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienia Prezydenta Miasta K. w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Po przeprowadzeniu kontroli legalności zaskarżonego postanowienia sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, gdyż rozstrzygnięcie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, uzasadniającym jego uchylenie.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości stanowiska organów co istnienia podstaw do uznania postoju pojazdu o nr rej [...], którego skarżący jest właścicielem w dniu 2 października 2015r. na ul. [...] w K. (w strefie płatnego parkowania) za nieopłacony.
Skarżący odnośnie do postoju w dniu 2 października 2015r. konsekwentnie kwestionował istnienie egzekwowanego obowiązku, podnosząc, że parkowanie nie odbywało się w miejscu do tego wyznaczonym zatem brak jest podstaw do obciążania go opłatą dodatkową.
Poza sporem natomiast pozostaje okoliczność postoju pojazdu na ul. [...] w K..
Zakreślając ramy prawne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015r., poz. 460 ze zm., powoływanej dalej jako "u.d.p."), korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy, za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 u.d.p. wskazał też cel ustalania strefy płatnego parkowania, stanowiąc, że strefę ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w SPP jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - na podstawie art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Ze względu na jej funkcjonalne związanie z opłatą za parkowanie w strefie płatnego parkowania, również w przypadku powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej, wydanie takiego indywidualnego aktu administracyjnego nie jest konieczne. Co więcej, ustawodawca nie upoważnił organów administracji do wydawania takich aktów. Także przepisy ustawy stwierdzające, że opłaty te są pobierane, a nie np. wymierzane, ustalane, określane przez organ administracji, dodatkowo potwierdza zasadność tego wniosku. W sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej.
Konsekwencją powyższego jest uznanie, że na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązany może wnieść zarzut nieistnienia obowiązku, w którym jako podstawę wskazuje, że parkował w strefie płatnego parkowaniu, lecz nie na miejscu wyznaczonym (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1852/11).
Odmawiając racji skarżącemu w odniesieniu do zdarzenia z dnia 2 października 2015r., organ II instancji w zaskarżonym rozstrzygnięciu przede wszystkich odwoływał się do treści uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 października 2017r., sygn. akt II GPS 2/17, z którego ma jednoznacznie wynikać, że "to znaki pionowe informują o sposobie korzystania z drogi i dlatego tym znakom należałoby przypisać rolę decydującą w wyznaczeniu miejsca płatnego postoju". Jak wskazały organy z bezspornych ustaleń faktycznych, postój miały miejsce na ul. [...], gdzie znajduje się zatoka postojowa, w której miejsca postojowe zostały wyznaczone za pomocą znaku pionowego D-18 i tabliczki o treści "dotyczy zatoki".
Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić. Z treści cytowanego powyżej przepisu art. 13b ust. 1 w zw. art. 13 ust. 1 u.d.p., wynika, że opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu. Tym samym aby można było pobrać opłatę za postój spełnione muszą zostać następujące przesłanki jakim ma odpowiadać postój pojazdu:
- na drodze publicznej,
- w strefie płatnego parkowania,
- w wyznaczonym miejscu.
Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, a rozumieć je należy w ten sposób, że na drodze publicznej możliwe jest wyznaczenie strefy płatnego parkowania, a w tej strefie niezbędne jest wyznaczenie miejsca postoju.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni zgadza się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w sprawie o sygn. akt II GSK 3447/15 co tego, że obowiązek poniesienia opłaty tytułem zaparkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pojawia się w momencie pozostawienia pojazdu w wyznaczonym do tego miejscu na terenie tej strefy, co wyklucza jednocześnie pobór tej opłaty za postój pojazdu w każdym innym miejscu strefy poza miejscem do tego przeznaczonym. Nie ma zatem możliwości poboru opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego poza miejscem do tego wyznaczonym znajdującym się w obszarze strefy. Odróżnić należy sytuację, w której pojazd został zaparkowany w strefie płatnego parkowania, ale w miejscu niewyznaczonym do parkowania, od sytuacji, w której zaparkowano pojazd w strefie płatnego parkowania w miejscu w tym celu wyznaczonym.
NSA w cytowanym wyroku wskazał, że z treści art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. wynika, że utworzenie strefy płatnego parkowania wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia w tej strefie miejsc dla parkowania pojazdów, a opłaty pobiera się wyłącznie za postój w wyznaczonym w strefie płatnego parkowania miejscu, stosownie do treści art. 13b ust. 1 u.d.p. Natomiast nie do zaakceptowania jest stanowisko, że cała strefa płatnego parkowania może być uznana za "miejsce wyznaczone" w rozumieniu przepisu art. 13b ust. 1 u.d.p.
Analogiczne stanowisko zajął NSA w uchwale z dnia 9 października 2017r. sygn. akt II GPS 2/17, uznając, że zgodnie z art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016r. poz. 1440, z późn. zm.) opłatę za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się od korzystającego z drogi publicznej wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym miejscu. W uchwale tej NSA dokonał wykładni przepisów art. 13 ust. 1 i art. 13b ust. 1 u.d.p. wskazując, że: "nie można odmówić art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych znaczenia normatywnego i ustalać miejsca płatnego postoju jedynie na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (cała strefa płatnego parkowania). Celem regulacji dotyczącej opłat za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, określonym w art. 13b ust. 2 ustawy jest usprawnienie ruchu pojazdów w obszarach o znacznym deficycie miejsc postojowych, z uwzględnieniem ogólnych przepisów prawnych o ruchu drogowym. Pobieranie opłat za postój w każdym miejscu, w granicach wyznaczonej strefy parkowania wywoływałoby skutki przeciwstawne do zamierzonych. Oznaczałoby faktyczną aprobatę dla zachowań korzystających z dróg publicznych, które są niezgodne z przepisami prawa - naruszają ograniczenia i zakazy postoju (art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym). W ten sposób cel przedsięwzięcia - ustalenie strefy płatnego parkowania zostałby zredukowany do zapewnienia przychodów z tytułu pobierania opłat za postój w tej strefie. (...) Według art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych ustalenie strefy płatnego parkowania należy do rady gminy, która podejmuje w tej sprawie uchwałę na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zaopiniowany przez organy zarządzające drogami i ruchem na drogach. Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 ustawy o drogach publicznych). Ten organ może również wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo (art. 13b ust. 6 pkt 2 ustawy). Można dodać, że posłużenie się przez ustawodawcę w tej regulacji różnymi pojęciami – "ustalenie" strefy płatnego parkowania i "wyznaczenie" miejsc płatnego postoju, a także rozdzielenie tych kompetencji między różne podmioty, potwierdza tezę, że ustalenie strefy płatnego parkowania nie jest równoznaczne z wyznaczeniem miejsc płatnego postoju. Nie cały zatem obszar strefy płatnego parkowania jest miejscem, w którym za postój pojazdów samochodowych można pobierać opłaty. Nie powinno to budzić wątpliwości również i z tego powodu, że w strefie płatnego parkowania obowiązują ogólne zasady ruchu drogowego, przewidujące ograniczenia i zakazy dotyczące postoju. Ponadto przepisy prawne nie wykluczają możliwości wyznaczenia w strefie płatnego parkowania miejsc bezpłatnego postoju."
Sposób wyznaczenia miejsc postojowych (za pomocą odpowiednich znaków drogowych został określony w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017r., poz. 1260 ze zm.) tj. w rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych i rozporządzeniu (Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm.), Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181 ze zm.).
Punkt 5.2.50. "Strefa płatnego parkowania" w załączniku nr 1do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. ma brzmienie: Znak D-44 "strefa płatnego parkowania" (rys. 5.2.50.1.) stosuje się w celu wskazania strefy, w której w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo pobierana jest opłata za postój pojazdu samochodowego. (...) W strefie oznakowanej znakiem D-44 miejsca dla postoju pojazdu samochodowego wyznacza się znakami pionowymi określonymi w pkt 5.2.18. (D-18 "parking") oraz znakami poziomymi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia w: pkt 5.2.4. (P-18 "stanowisko postojowe"), pkt 5.2.5. (P-19 "linia wyznaczająca pas postojowy"), pkt 5.2.6. (P-20 "koperta") i pkt 5.2.9.2. (P-24 miejsce dla pojazdu osoby niepełnosprawnej").
Wobec powyższego uznać należy, że nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania to taki postój, który odbywa się nie tylko na terenie strefy płatnego parkowania, lecz także w miejscu wyznaczonym (znakami pionowymi i poziomymi) oraz bez uiszczonej opłaty. W sytuacji, gdy zobowiązany kwestionuje fakt postoju w miejscu wyznaczonym, organ powinien okoliczność tę wykazać. Przede wszystkim organ powinien dokonać odniesienia miejsca faktycznego postoju pojazdu do miejsca wyznaczonego. Jeżeli pojazd był zaparkowany w miejscu wyznaczonym bez dokonania opłaty, wówczas będziemy mieli do czynienia z postojem nieopłaconym, natomiast jeżeli postój obywał się poza miejscem do tego wyznaczonym, to pomimo braku opłaty postój taki nie będzie podlegał opłacie dodatkowej.
Niewątpliwie w stanie faktycznym sprawy nie wykazano, że miejsce postojowe, w którym znajdował się pojazd skarżącego został wyznaczony także znakami poziomymi, koncentrując się wyłącznie na wskazaniu, że w miejsce parkowania pojazdu przez skarżącego oznaczone było znakiem pionowym D-18.
Dalej zauważyć należy, że wskazywane przez organ II instancji, umieszczenie zawiadomienia za wycieraczką pojazdu o nieopłaconym postoju samo w sobie nie jest jeszcze wystarczającym dowodem na uznanie, że istnieje podstawa do obciążenia korzystającego z drogi opłatą dodatkową. W sytuacji, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie strona kwestionuje fakt postoju w miejscu wyznaczonym niezbędnym jest także wykazanie, że postój pojazdu odbywał się nie tylko w strefie płatnego parkowania, lecz także w miejscu wyznaczonym stosownie do obwiązujących w chwili zdarzenia przepisów. Z samego bowiem zawiadomienia nie wynika okoliczność postoju w miejscu wyznaczonym, a wynika z niego: jaki pojazd - nr rejestracyjny i marka, jakiego dnia, o jakiej godzinie i na jakiej ulicy się znajdował bez opłaconego postoju.
W rozpoznawanej sprawie wydając zaskarżone postanowienie organ II instancji stanął na stanowisku, że dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy potwierdza fakt parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania bez wniesionej opłaty za postój w miejscu wyznaczonym". Rzeczone miejsce postoje w podanej dacie było wyznaczone znakami pionowymi, co według organów było wystarczające i czego skarżący nie kwestionował. Jednakże z przedstawionych dowodów w żaden sposób nie wynika, że parkowanie odbywało się w miejscu wyznaczonym znakami poziomymi określonymi w załączniku nr (...) do rozporządzenia w pkt 5.2.4., pkt 5.25, pkt 5.2.6 i pkt 5.2.9.2 tj. znakiem P-19 - linią wyznaczającą pas postojowy. Wręcz przeciwnie analiza fotografii dotyczącej parkowania w dniu 2 października 2015r. prowadzi do wniosku, że pojazd znajdował się w miejscu, gdzie nie było oznaczenia poziomego.
W konsekwencji w świetle dołączonych do sprawy akt administracyjnych należy uznać, że w rozpoznawanej sprawie zostały naruszone przepisy z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, ze względu na to, że nie wykazano w sposób przekonujący istnienia obowiązku podlegającego egzekucji.
Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie SKO w K. dokonało błędnej wykładni prawa materialnego, a to art. 13b ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. przyjmując, że dla oceny postoju za nieopłacony nie było konieczne wykazanie, czy odbywał się on w miejscu do tego wyznaczonym, także znakami poziomymi. Ponadto organ naruszył wskazane powyżej przepisy dotyczące postępowania dowodowego i oceny dowodów, gdyż wbrew ich stanowisku z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach nie wynika aby zakwestionowany w dniu 2 października 2015r. postój odbywał się w miejscu wyznaczonym.
Wbrew twierdzeniom organu II instancji świetle wiążącego Sąd stanowiska wyrażonego w uchwale siedmiu sędziów z dnia 9 października 2017r., sygn. akt II GPS 2/17, nie budzi wątpliwości, że opłatę za postój w strefie płatnego parkowania, pobiera się wyłącznie za postój w odpowiednio wyznaczonym do tego miejscu, oznaczonym odpowiednio znakami pionowymi i poziomymi oraz ewentualnie na ustalonym konstrukcyjnie stanowisku oznaczonym znakami pionowymi. Należy podkreślić, że wywód prawny Naczelnego Sądu Administracyjnego, na który powoływały się organy orzekające w sprawie doprowadził do konkluzji, że "miejsce postoju oznakowane w strefie płatnego parkowania wyłącznie znakiem poziomym nie spełnia wymagania miejsca wyznaczonego w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych". Nadmienić należy, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w miejscu parkowania w ogóle nie było znaków poziomych.
W tym miejscu wskazać dodatkowo należy, że pkt 5.2.4. załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003r. (zdaniem pierwsze) stanowi, że "Znak P-18 "stanowisko postojowe" (rys. 5.2.4.1.) stosuje się w celu wyznaczenia miejsc postoju na części jezdni i chodnika oraz na wydzielonych parkingach bez ustalonych konstrukcyjnie stanowisk". Nadto prawodawca, określając warunki techniczne umieszczania znaków drogowych poziomych, stwierdza, że wspomniane oznakowanie poziome powinno charakteryzować się dobrą widocznością w ciągu całej doby, wysokim współczynnikiem odblaskowości, również w warunkach dużej wilgotności, zachowaniem minimalnych parametrów odblaskowości w całym okresie użytkowania (pkt 1.3. załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003r.). W pkt 1.2 tegoż załącznika zawarte jest także ogólne wskazanie, że znakowanie poziome dróg ma na celu: zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu i innych osób znajdujących się na drodze, usprawnienie ruchu pojazdów i ułatwienie korzystania z drogi.
Z powyższego wynika, że prawodawca dopuszcza zaniechanie wykorzystania znaków poziomych jedynie wówczas, gdy ich funkcję zastępuje konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonych parkingach. Zasadność obciążenia użytkownika drogi opłatą za parkowanie w lokalizacjach bez znaków poziomych wymaga zatem wykazania, że pojazd pozostawiono w strefie płatnego parkowania na wydzielonym parkingu, w obrębie którego ustalono konstrukcyjnie stanowiska.
W niniejszej sprawie organ II instancji w żaden sposób nie wykazał, że w tym konkretnym miejscu postojowym nie było obowiązku wyznaczenia parkingu znakami poziomymi, gdyż ich funkcje zastąpiło konstrukcyjne ustalenie stanowisk na wydzielonym parkingu. Przy czym dopuszczając rezygnację z zastosowania znaków poziomych, nakazano konstrukcyjne ustalenie stanowisk, a nie jedynie wytyczenie rejonu płatnej strefy parkowania przeznaczonego na pozostawianie pojazdów. Organy orzekające w sprawie nie wykazały zatem, poprzez odwołanie się do faktografii zgromadzonej w sprawie, że w tym dniu (2 października 2015r.) samochód skarżącego został zaparkowany na stanowisku (a nie w obszarze) ustalonym konstrukcyjnie i oznakowanym znakami pionowymi.
Rozstrzygając ponownie zażalenie organ II instancji weźmie pod uwagę przedstawioną powyżej wykładnię art. 13b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.p.d. oraz dokona analizy i oceny zebranego w aktach materiału dowodowego, które znajdą odzwierciedlenie w wydanym rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu.
Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje swoją podstawę w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.