I SA/Kr 118/25

I SA/Kr 118/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Borys Marasek /sprawozdawca/
Grzegorz Karcz
Paweł Dąbek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek rolny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
ART. 233 PAR. 1 PKT 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1752
ART. 21 UST. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1176
ART. 1, 2 UST.1,3, 4 UST. 1 PKT 1, ART. 6 UST. 1 PKT 1
Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
ART. 1 PAR. 1 I 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 118/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz, WSA Borys Marasek (spr.), Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2025 r., sprawy ze skargi J.S. przy uczestnictwie: J.C., M.K. oraz K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2024 r. nr SKO.Pod./4140/874/2024 w przedmiocie podatku rolnego za 2023 r. skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 listopada 2024 r. znak SKO.Pod./4140/874/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie na podstawie art. 1, art. 2 ust.1, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1) i ust. 2, art. 6a, art. 12 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1176 z późn. zm., dalej: u.p.r.), Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2022 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2023 (M.P. z 2022 r., poz. 995), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752, z późn. zm., dalej: p.g.k.), § 8 i 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 219 z późn. zm., dalej: e.g.b.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej: o.p.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej: skarżący) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 20 maja 2024 r. znak: P0.3121.100.2024 orzekającą o zmianie wysokości podatku rolnego za 2023 r. ustalonego decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023 r. z kwoty 20,00 zł do kwoty 17,00 zł.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną decyzją organ I instancji orzekł w sposób wyżej opisany. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu 25 kwietnia 2024 r. do organu podatkowego wpłynęła informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której zgłoszono zmianę właściciela działek nr [...] i [...] położonych w C. Zmiana nastąpiła w dniu 17 października 2023 r.
W związku z zaistniałymi zmianami organ dokonał zmiany dotychczasowej decyzji ustalającej wymiar podatku za 2023 r., wskazując przedmiot opodatkowania i sposób wyliczenia należnego podatku.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji w terminie prawem przewidzianym złożył skarżący, wskazując, że kwestionuje podatek za drogę w lesie o pow. 340 m2, której nie ma, kwestionuje drogę tzw. Zbożową przez parcelę nr [...] i naliczony od niej podatek, kwestionuje drogę tzw. Kopanina przez parcele nr [...], której nie wywłaszczono pod drogę, kwestionuje ciągle poszerzanie drogi [...] i budowę przystanku autobusowego kosztem parceli nr [...], kwestionuje poszerzenie ulicy [...], bez wywłaszczenia właścicieli, kosztem parceli nr [...] oraz rozliczenie podatków gruntowych za parcelę nr [...] oraz nr [...].
Skarżący wniósł o dokładne i szczegółowe rozpatrzenie wniesionego odwołania.
Po zapoznaniu się z aktami sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, że decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r., Burmistrz Miasta Chrzanowa ustalił wysokość podatku rolnego na 2023 r. na kwotę 20,00 zł.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w tym w szczególności danych z ewidencji gruntów i budynków wynika, że w okresie od stycznia do dnia 17 października 2023 r. współwłaścicielami dziatki nr [...] (oznaczonej jako łąki trwałe ŁIV o pow. 0.1453 ha) i nr [...] (oznaczonej jako grunty orne RV o pow. 0,0260 ha) pozostawali: M. C., J. C., M. K., K. K. i J. S. W dniu 17 października 2023 r. J. S. darował swój udział w nieruchomości A. S.
W dniu 25 kwietnia 2024 r. do organu podatkowego wpłynęła informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której zgłoszono zmianę współwłaścicieli działek nr [...] i [...] położonych w C.. Zmiana nastąpiła w dniu 17 października 2023 r.
Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 254 § 1 o.p. decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.
Decyzją z dnia 20 maja 2024 r., Burmistrz Miasta Chrzanowa, działając na podstawie art. 254 § 1 o.p. orzekł o zmianie wysokości podatku rolnego za 2023 r. ustalonego decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023 r., z kwoty 20,00 zł do kwoty 17,00 zł.
Jak wynika z art. 6a ust. 4 ustawy o podatku rolnym leżeli w ciągu roku podatkowego grunty, gospodarstwa rolnego zostały zajęte na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza lub po zaprzestaniu prowadzenia tej działalności przywrócono na tych gruntach działalność rolniczą albo z innych powodów ich powierzchnia uległa zmniejszeniu lub zwiększeniu, kwota należnego podatku rolnego ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana.
Bezspornym w sprawie pozostaje, że po doręczeniu decyzji ustalającej wysokość podatku rolnego na 2023 r. nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego (w dniu 17 października 2023 r. skarżący przeniósł własność udziału w nieruchomości na A. S.). Powyższe spowodowało, że od dnia 1 listopada 2023 r. skarżący utracił status podatnika podatku rolnego względem gruntów oznaczonych jako dziatki nr [...] i nr [...].
Powyższe skutkowało koniecznością dokonania zmiany ostatecznej decyzji z dnia 16 stycznia 2023 r., jak w ocenie Kolegium, prawidłowo stwierdził organ I instancji.
Skarżący w swym odwołaniu, wskazał, że "kwestionuje drogę tzw. Zbożową przez parcelę nr [...] i naliczony od niej podatek".
Z akt sprawy (danych z ewidencji gruntów i budynków) nie wynika, żeby działki nr [...] i nr [...] stanowiły jakąkolwiek drogę. Działka nr [...], oznaczona została w ewidencji gruntów i budynków jako łąki trwałe ŁIV o pow. 0.1453 ha, a działka nr [...], jako grunty orne RV o pow. 0,0260 ha. Te dane stanowiły dla organu I instancji podstawę do ustalenia wysokości podatku rolnego za 2023 r.
Kolegium wskazało dalej, że w dotychczasowym orzecznictwie odwołującym się do art. 21 ust. 1 p.g.k., Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Innymi słowy, dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić co do zasady w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tego rodzaju działań w treści przepisów p.g.k. oraz wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzeń w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Kolegium podniosło, że chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego.
Zatem ewidencja gruntów i budynków ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 o.p., a więc stanowi dowód tego, co zostało w niej stwierdzone. Przeprowadzenie przeciwdowodu (zgodnie z art. 194 § 3 o.p.) dotyczyć może tylko takich sytuacji, gdy (1) wpis w ewidencji gruntów i budynków jest niezgodny z treścią dokumentów, na podstawie których wpisu się dokonuje, (2) zachodzi sprzeczność z zapisami w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, (3) gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Przeprowadzenie przeciwdowodu na podstawie art. 194 § 3 o.p nie może natomiast dotyczyć zmiany (ustalenia przez organ podatkowy) zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, przy wymiarze podatku organ podatkowy związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o powierzchni, czy też klasyfikacji gruntu. Danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego na podstawie art. 194 § 3 o.p., bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy (Kolegium) przyjęło, że dane kwalifikacji gruntu są wiążące dla organu podatkowego i organ ten nie jest władny do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich nieprawidłowości danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni od daty ich powstania, stosownie do art. 22 ust. 2 p.g.k. obciąża właściciela, lub inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części (art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k.). Uregulowanie to przede wszystkim zapewnia aktualność danych ewidencji, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty.
Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 u.p.r.). Za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej (art. 2 ust. 1 u.p.r.). Podatek rolny za rok podatkowy wynosi od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 - równowartość pieniężną 2,5 q żyta - obliczone według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.p.r.). Dodatkowo, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1) u.p.r. zwalnia się od podatku rolnego: użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych.
W ocenie Kolegium dokonując wymiaru podatku rolnego w zaskarżonej decyzji, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania jak i prawidłowo wyliczył wysokość podatku rolnego należnego za 10 miesięcy 2023 r.
Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło prawidłowość, ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym w zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze skarżący podniósł, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie pisze, że 24 kwietnia 2024 roku powzięło informacje o zmianie właściciela działek nr [...] i [...] położonych w C.
Nie rozumie jakie to nowe "informacje" powzięło SKO w Krakowie o działkach nr [...] i nr [...] oprócz zmiany właściciela? Zmiana właściciela dotyczy wszystkich działek (parcel) objętych decyzjami SKO wymienionymi w punktach od 1 do 8 skargi.
W części decyzji podatkowych burmistrza opłaconych za cały 2023 rok, powstały "odpisy" za dwa miesiące 2023 r. Poruszył ten temat w odwołaniu do SKO od decyzji burmistrza (indywidualny rachunek bankowy i przesuwanie "solidarnościowe" opłat podatkowych przez organ podatkowy), co się stało z "odpisami" za dwa miesiące 2023 roku.
SKO w Krakowie nie poruszyło tego problemu w żadnej z wymienionych w punktach 1-8 decyzji. Według pisma burmistrza do SKO z dnia 18 lipca 2024 r., te "odpisy", zwane w piśmie nadpłatami lub niedopłatami, stanowią "odrębne zagadnienie".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W kontrolowanej przez Sąd sprawie Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji, wydaną w trybie art. 254 o.p., zmieniającą decyzję ustalającą wysokość zobowiązania w podatku rolnym. Nie jest spornym, że Skarżący w dniu 17 października 2023 r. zbył udział w przysługującym mu prawie własności nieruchomości oraz, że w dniu 16 stycznia 2023 r. została wydana przez Burmistrza decyzja ustalająca podatek, która to decyzja przed datą zbycia praw do nieruchomości uzyskała cechę ostateczności. Wobec tego SKO uznało, że po doręczeniu decyzji wymiarowej za 2023 rok, nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Organ odwoławczy uznał, że Skarżący od dnia 1 listopada 2023 r. utracił status podatnika podatku rolnego względem wskazanych w decyzji działek ewidencyjnych. W ocenie SKO skutkowało to koniecznością dokonania zmiany ostatecznej decyzji, w trybie wynikającym z art. 254 o.p.
Skarżący zarzucił w skardze, że SKO nie odniosło się rzeczowo i merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji Organu pierwszej instancji. Następnie Skarżący wskazał, że w części decyzji podatkowych Burmistrza, opłaconych za cały 2023 r. powstały "odpisy" za dwa miesiące 2023 r. oraz, że SKO nie poruszyło tego problemu w wydanej decyzji. Z treści skargi wynika, że zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja "dotyczy nie wywłaszczenia części parceli nr [...] pod drogę tzw. Zbożową. Ponownie podnosząc brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania przez Organ odwoławczy, Skarżący zarzucił, że Organ umiał tylko "merytorycznie" stwierdzić, że "od dnia 1 listopada 2023 r. Skarżący utracił status podatnika podatku rolnego względem gruntów oznaczonych jako działki nr [...] i nr [...]". Skarżący zwrócił uwagę, że utrata tego statusu dotyczyła nie tylko wyżej wymienionych działek, ale wszystkich innych, które przekazał aktem notarialnym, co jednak nie znaczy, że nie należy zakończyć bieżących spraw zgodnie z prawem. W skardze zaznaczono, że w sprawie tej drogi został wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 773/24, w którym m.in. stwierdzono, że organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów odwołania, będąc do tego zobowiązanym. Skarżący odniósł się do wypowiedzi SKO, że "chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego", wskazując argumenty, które w ocenie Skarżącego uniemożliwiały dokonanie w przeszłości zmian w tej ewidencji.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza (art. 1 u.p.r.). W myśl art. 6a ust. 6 u.p.r. podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, ustala w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów.
Zgodnie z art. 6a ust. 1 u.p.r. obowiązek podatkowy w podatku rolnym powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Z art. 6a ust. 2 u.p.r. wynika, że obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Z kolei jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek (art. 6a ust. 3 u.p.r.).
Następnie jeżeli w ciągu roku podatkowego grunty gospodarstwa rolnego zostały zajęte na prowadzenie innej działalności gospodarczej niż działalność rolnicza lub po zaprzestaniu prowadzenia tej działalności przywrócono na tych gruntach działalność rolniczą albo z innych powodów ich powierzchnia uległa zmniejszeniu lub zwiększeniu, kwota należnego podatku rolnego ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła ta zmiana, co znajduje podstawę w art. 6a ust. 4 u.p.r.
Decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji (art. 254 § 1 o.p.). Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego (art. 254 § 2 o.p.).
Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący w dniu 17 października 2023 r. zawarł w formie aktu notarialnego umowę darowizny oraz ustanowienia służebności osobistej. W ramach tej umowy Skarżący zbył na rzecz drugiej strony czynności prawnej - obdarowanej udział wynoszący 52/108 części w nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 1.713,00 m2. Wskazany przedmiot darowizny stanowi równocześnie przedmiot opodatkowania w podatku rolnym i był objęty decyzją wymierzającą ten podatek na rzecz Skarżącego oraz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Decyzja ustalająca podatek rolny obejmowała zobowiązanie podatkowe Skarżącego za okres pełnego roku podatkowego. Wobec zawarcia umowy darowizny należy uznać, że po doręczeniu Podatnikowi decyzji ustalającej, nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania. Zbycie przez Skarżącego udziałów w prawie własności nieruchomości skutkowało tym, że wygaśnięcie obowiązku zapłaty podatku rolnego przez Skarżącego nastąpiło z dniem 31 października 2023 r., co wynika z art. 6a ust. 2 u.p.r. Tym samym Skarżący nie był zobowiązany do zapłaty podatku rolnego za miesiące listopad i grudzień 2023 r. Wygaśnięcie obowiązku podatkowego w ciągu roku skutkowało koniecznością ustalenia podatku proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał ten obowiązek (art. 6a ust. 3 u.p.r.). W realiach tej sprawy Skarżący był zobowiązany do zapłaty podatku rolnego za okres styczeń – październik 2023 r.
W sytuacji, gdy w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja podatkowa ze stycznia 2023 r., zasadnym było dokonanie zmiany tej decyzji w trybie przewidzianym w art. 254 o.p. Jest to szczególny tryb wzruszania decyzji odmienny od trybów nadzwyczajnych wznowienia postępowania (art. 240-246 o.p.) i stwierdzenia nieważności decyzji (art. 247-252 o.p.). W orzecznictwie wskazuje się, że decyzje wydawane w tym trybie (decyzje wymiarowe) w szczególny sposób aktualizują wysokość należności podatkowej, z uwzględnieniem zmian, które nastąpiły w okolicznościach faktycznych mających wpływ na wysokość zobowiązania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 2887/18). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "przesłanką zmiany decyzji ostatecznej jest zatem zmiana okoliczności faktycznych (które mają rangę prawotwórczą z mocy przepisów, obowiązujących już w dacie wydania decyzji ostatecznej), i która to zmiana nastąpiła po doręczeniu decyzji stronie. Z dyspozycji art. 254 Ordynacji podatkowej wynika zatem, że decyzja wydawana w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej nie funkcjonuje samodzielnie w obrocie prawnym. Byt prawny takiej decyzji ściśle związany jest z funkcjonowaniem już w obrocie prawnym decyzji ostatecznej, pierwotnie ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Ta nowa decyzja, wydana na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej kształtuje na nowo tylko jeden element ostatecznej decyzji wymiarowej, to jest wysokość zobowiązania podatkowego. Przepis art. 254 Ordynacji podatkowej przewiduje odstępstwo od przewidzianej w art. 128 Ordynacji podatkowej zasady trwałości ostatecznej decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym. Tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 Ordynacji podatkowej jest trybem postępowania, którego celem nie jest weryfikacja wadliwej decyzji ostatecznej, jak ma to miejsce w przypadku stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub wznowienia zakończonego nią postępowania, lecz jest trybem, w którym dochodzi do ustalenia lub określenia nowego, w miejsce dotychczasowego, zobowiązania podatkowego wskutek zmiany okoliczności faktycznych, która to zmiana nastąpiła po wcześniejszym doręczeniu decyzji ustalającej lub zmieniającej takie zobowiązanie. Skutki zaś wystąpienia zmienionych okoliczności uregulowane zostały w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 Ordynacji podatkowej jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego, że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 254 Ordynacji podatkowej nie może zatem zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną" (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 1616/15).
W pierwotnie wydanej decyzji ustalającej Organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotem opodatkowania są grunty orne oraz łąki. W kolejnej decyzji, utrzymanej w mocy przez SKO, Burmistrz zmienił pierwotną decyzję jedynie w ten sposób, że ustalił, iż Skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku za okres od stycznia do końca października wskazanego roku podatkowego. Wobec tego jakiejkolwiek zmianie nie podlegał przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Po wydaniu decyzji ostatecznej, wymierzającej podatek rolny, Skarżący sformułował zarzuty, które dotyczą przeznaczenia gruntów będących przedmiotem opodatkowania, w szczególności przedstawił stanowisko, że część działki ewidencyjnej nr [...] nie została wywłaszczona pod drogę tzw. Zbożową.
Sąd wskazuje, że odpowiednim czasem na ewentualne zgłoszenie zarzutów dotyczących przeznaczenia gruntu podlegającego opodatkowaniu, w tym danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków a odnoszących się do tego przeznaczenia, jest etap postępowania w sprawie wymiaru podatku a nie etap postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 o.p., gdzie podstawę zmiany stanowił fakt zbycia udziałów w nieruchomości.
Organy podatkowe dokonując zmiany decyzji wymiarowej były uprawnione jedynie do uwzględnienia faktu zbycia przez Skarżącego udziału w nieruchomości. W tym zakresie Skarżący nie tylko nie sformułował jakichkolwiek zarzutów, ale w pełni potwierdził fakt zawarcia umowy darowizny. Organy podatkowe wydając decyzje uwzględniły dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, odzwierciedlające fakt zbycia udziałów w prawie własności nieruchomości. Z akt administracyjnych wynika, że Organ podatkowy pierwszej instancji został zawiadomiony przez Starostę Chrzanowskiego o wprowadzonych zmianach danych ewidencyjnych, co nastąpiło w piśmie z dnia 19 stycznia 2024 r. W ewidencji gruntów ujawniono nabywcę udziałów w prawie nieruchomości - obdarowaną, w miejsce Skarżącego. Organy podatkowe uznały, że są w tej sprawie związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, z czym należy się zgodzić. Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wpis w ewidencji gruntów jest zgodny z treścią aktu notarialnego obejmującego swą treścią umowę darowizny. Nadto z zawiadomienia o wprowadzonych zmianach w danych ewidencyjnych wynika, że podstawę zmiany stanowiły dokumenty w postaci wymienionego aktu notarialnego oraz zawiadomienia z sądu wieczystoksięgowego.
Wobec tego, jedynie na marginesie, przy uwzględnieniu treści zarzutów skargi, Sąd wskazuje, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że "w art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l. ustawodawca zawarł legalną definicją użytków rolnych. W tym przypadku o charakterze gruntu decyduje zapis w ewidencji gruntów i budynków. Przedmiotem dowodzenia może być więc tylko istnienie w ewidencji gruntów i budynków wpisu o określonej treści (por. wyrok NSA z 5 lutego 2025 r., III FSK 693/24). Decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntów mają zatem dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a nie to, co faktycznie znajduje się na gruncie, albo to, czy ten grunt jest wykorzystywany rolniczo. Organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Aby podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty, powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i co do zasady nie są władne do kwestionowania czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 20 marca 2018 r., II FSK 860/16)" (wyrok NSA z dnia 14 maja 2025 r., sygn. akt III FSK 1220/23).
Podkreślenia wymaga, że kontroli tut. Sądu podlegało w głównej mierze zagadnienie dotyczące tego, czy Organy podatkowe zasadnie uwzględniły fakt zmiany danych ewidencyjnych, wynikłych w związku ze zbyciem udziałów w prawie własności nieruchomości, przy uwzględnieniu tego, że Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Z powyższych względów, z uwagi na charakter postępowania toczącego się w oparciu o art. 254 o.p., Organy podatkowe w kontrolowanej sprawie nie były zatem uprawnione do dokonywania ustaleń, które dotyczyłyby określenia przeznaczenia działek w ewidencji gruntów i budynków, w kontekście zarzutów Skarżącego, skoro te kwestie zostały już rozstrzygnięte w pierwotnej decyzji wymiarowej, która uzyskała cechę ostateczności. Były natomiast uprawnione i zobowiązane do dokonania ustaleń w zakresie zmiany danych ewidencyjnych, ujawnionych w związku z zawarciem umowy darowizny. Należy uznać, że z tego obowiązku Organy się wywiązały. Kontroli Sądu nie mogły podlegać zarzuty, które mogłyby odnosić się do decyzji wydanej w sprawie wymiaru podatku, t.j. decyzji wydanej w dniu 16 stycznia 2023 r. Nadto, co istotne Skarżący nie zakwestionował danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, które wynikały ze zmian własnościowych na skutek zawarcia przez Skarżącego umowy darowizny. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję nie stwierdził uchybień, które wymagałyby jej uchylenia.
Skutkiem wydania decyzji zmieniającej, zaakceptowanej przez SKO, było zmniejszenie obciążenia Skarżącego podatkiem rolnym w kwocie 3 zł. Pierwotny wymiar podatku został ustalony na kwotę 20 zł. Wydanie decyzji zmieniającej skutkuje ustaleniem zobowiązania podatkowego Skarżącego w podatku rolnym w kwocie 17 zł. Wydanie przez organ podatkowy decyzji w trybie art. 254 o.p. może prowadzić do powstania nadpłaty. Ustalenie, czy powstała nadpłata, w jakiej wysokości oraz według jakich zasad powinna zostać rozliczona, powinno być oceniane przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. Mogą wystąpić przypadki, w których pomimo wydania decyzji zmieniającej pierwotny wymiar, nie powstanie nadpłata, co będzie mieć miejsce wówczas, gdy podatnik nie wpłacił kwoty podatku wynikającego z pierwotnej decyzji ustalającej, odpowiadającego kwocie zmniejszenia. W tych sprawach, w których ustalone okoliczności będą skutkować stwierdzeniem nadpłaty pojawia się zagadnienie, czy nadpłata powinna zostać zwrócona podatnikowi, czy też powinna zostać rozliczona w inny sposób, przykładowo zostać zaliczona na poczet zaległości podatkowych. W myśl art. 76 § 1 o.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 74a o.p. wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. Z kolei z art. 75 § 1 o.p. wynika, że jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej lub jej zmiana, może spowodować powstanie po stronie organu podatkowego obowiązku zastosowania art. 74a o.p. i określenie nadpłaty, która powinna być zwrócona z urzędu po spełnieniu warunków określonych przez art. 76 o.p. (wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1315/15, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 208/22). Wobec tego należy uznać, że zasadnie Organy podatkowe pominęły w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 254 o.p. kwestie dotyczące ewentualnego powstania nadpłaty po stronie Skarżącego. Zważywszy na zakres postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie, gdzie zakresem zaskarżenia objęta jest jedynie decyzja SKO wydana w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej, jedynie na marginesie - biorąc pod uwagę zarzuty Skarżącego – należy wskazać, że kwestie dotyczące nadpłaty a więc dotyczące tego, czy skutkiem zmiany decyzji nie jest powstanie nadpłaty w podatku rolnym, skutkujące koniecznością zaliczenia nadpłaty lub jej zwrotu na zasadach wynikających z art. 76 o.p., stają się aktualne dopiero po zakończeniu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej. Z kolei Sąd w tej sprawie nie kontrolował aktu dotyczącego kwestii nadpłaty, co czyniło zarzuty skargi w tym zakresie bezskutecznymi.
Końcowo wskazać należy, że oceny tej sprawy nie mógł zmienić fakt wydania przez tut. Sąd, w sprawie ze skargi Skarżącego, prawomocnego wyroku z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Kr 1151/23, mocą którego uchylona została decyzja SKO w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. Pomijając m.in. kwestię, że we wskazanej sprawie przedmiotem opodatkowania były inne działki ewidencyjne, podkreślenia wymaga, że przedmiotem kontroli Sądu była decyzja wymiarowa a nie decyzja zmieniająca decyzję wymiarową. Inny był zatem zakres rozstrzygnięcia SKO, jak i tym samym zakres kontroli tut Sądu.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.