I SA/Kr 1179/22

I SA/Kr 1179/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-22
Data wpływu
2022-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Inga Gołowska
Michał Niedźwiedź
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Urząd Skarbowy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 120, art. 121, art. 180, art. 187 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
|Sygn. akt I SA/Kr 1179/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Michał Niedźwiedź, Protokolant: starszy referent Kinga Bryk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. Sp. z o.o. Spółka komandytowa w R. na decyzję Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2022 r, nr 358000-COP2.4103.1.2022.32 w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2016 r. i miesiące od stycznia do czerwca 2017 r. skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2022 r. znak: 358000-COP.2.4103.1.2022.32, po rozpatrzeniu odwołania G. sp. z o.o. sp.k. w R. (spółka, strona skarżąca), utrzymano w mocy decyzję z dnia 3 lutego 2022 r. znak: 358000-CKK1- 5.4103.18.2021.62 określającą spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy za IV kwartał 2016 r. oraz miesiące od stycznia do czerwca 2017 r.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W wyniku przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej, organ ustalił, że transakcje dostawy odzieży zawarte pomiędzy R. sp. z o.o. a skarżącą spółką, a następnie eksportu tych towarów na rzecz kazachskiego podmiotu T. w rzeczywistości nie miały miejsca. Organ przy tym nie zakwestionował istnienia towaru, ani jego wywozu poza granice kraju, jednakże stwierdził, że skarżąca spółka nigdy nie nabyła prawa do rozporządzania tym towarem, w związku z czym nie mogła również dokonać jego dalszej odsprzedaży.
W konsekwencji organ podatkowy w oparciu o art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054, zwanej dalej "ustawą o VAT") pozbawił skarżącą spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez R. sp. z
o.o. Organ podatkowy ponadto stwierdził, że spółka nieprawidłowo zadeklarowała jako eksport kwotę wynikającą z faktur wystawionych dla podmiotu T..
Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania - ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 - dalej O.p.) poprzez błędną, subiektywną i jednostronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, błędne przyjęcie, że zakwestionowane transakcje nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, pominięcie dowodów celnych potwierdzających wywiezienie towarów poza granice Polski, włączenie do akt sprawy materiału dowodowego zgromadzonego w ramach innych postępowań, odmowę dostępu do pełnych akt tych postępowań. W konsekwencji zarzucono też naruszenie przepisów materialnych poprzez bezzasadną
odmowę odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakwestionowanych faktur oraz zastosowania stawki 0% do zadeklarowanych transakcji eksportu towarów, co zdaniem podatnika naruszało zarówno przepisy krajowe, jak i europejskie, w tym zasadę neutralności. Zarzucono też częściowe przedawnienie zobowiązania podatkowego z uwagi na brak skutku zawieszenia biegu tego terminu.
Powyższe odwołanie okazało się nieskuteczne, ponieważ organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie organ oddalił zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego wskazując, że termin przedawnienia tego zobowiązania upływał z dniem 31 grudnia 2022 r.
Następnie organ wskazał, że skarżąca spółka prowadziła od 2012 r. działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego towarów. Rzekomym handlem odzieżą zajęła się w 2016 r.
W celu weryfikacji spornych transakcji organ zgromadził obszerny materiał dowodowy, na który złożyły się w szczególności zakwestionowane faktury, zeznania J.P. (prezesa skarżącej spółki), R.A. (prezesa R. sp. z o.o.), M.K. i D.S. (właścicieli samochodów, którymi rzekomo wykonywano transportu towaru poza granice kraju), decyzja Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2021 r. nr 358000-CKK1-5.4103.7.2021.34 wydana względem spółki R. w zakresie podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r oraz informacje uzyskane od zagranicznych organów podatkowych.
Z powyższych dowodów organ wyprowadził w szczególności następujące wnioski:
1. Transakcje zawierane przez skarżącą spółkę znacząco odbiegały od dotychczasowej działalności spółki, która dotąd zajmowała się transportem, nie działała w branży odzieżowej, a rozszerzenia zakresu działalności nie ujawniła w KRS.
2. Spółka nie zawarła umów pisemnych z firmą R. ani z T.
3. Spółka nie brała rzeczywistego udziału w obrocie towarem, a wszelkie czynności w tym zakresie wykonywała firma R., która przechowywała towar, wydawała go do transportu, zajmowała się załadunkiem, a w wyniku zawartej umowy przelewu wierzytelności z 31 maja 2017 r. była także uprawniona do otrzymania zapłaty od firmy T.. Powyższe oznacza, że udział skarżącej spółki był zupełnie zbędny i sprowadzał się wyłącznie do wystawiania faktur.
4. Wskazani przez skarżącą spółkę kierowcy mający odbierać towar, jak i środki transportu mające służyć do przewozu nie mogły być wykorzystane do transportu. Wprawdzie M.K. i D.S. potwierdzili wypożyczenie samochodów transportowych, jednak z zestawienia dat odbioru towarów wynika, że pojazdy te musiałyby być pożyczane znacznie częściej niż wynikało to z zeznań tych świadków. Ponadto osoby, którym te samochody zostały wg zeznań świadków pożyczone nie były uprawnione do prowadzenia pojazdów (A.B.) bądź nie miały prawa do przebywania na terenie Polski (R.B.).
5. Pomimo braku pisemnej umowy pomiędzy spółką a R. na wystawionych fakturach zastrzeżono wydłużone terminy płatności (90-cio dniowe lub 3-miesięczne). Skarżąca spółka nie regulowała przy tym swoich zobowiązań, co nie przeszkadzało jej w dalszych zakupach. Jednocześnie spółka nie otrzymywała również zapłaty od kazachskiego partnera, a pomimo tego nadal zbywała mu towar. Z zapisów na fakturach wynika, że płatności miały odbywać się gotówką. Tymczasem jedynie należność wynikająca z faktury z dnia 21 października 2016 r. została wg przekazanych dokumentów uregulowana w dniu wystawienia faktury. Pozostałe 3 faktury wystawione w okresie od 20 października do 19 listopada 2016 r. miały został uregulowane z opóźnieniem. Spośród pozostałych 33 dokumentów wystawionych dla kazachskiej firmy, skarżąca spółka otrzymać miała z opóźnieniem zapłatę jedynie za 2 faktury. Istotny jest również fakt zawarcia porozumienia, które przesunęło zarówno skarżącej spółce, jak i firmie T. termin płatności o ponad rok. Powyższe świadczy, że zarówno skarżąca spółka jak i jej rzekomy dostawca nie przywiązywali wagi do płatności, pomimo, że płatności opiewały na kwotę brutto przekraczającą 20 min zł. Również kwestia pieniędzy otrzymywanych w gotówce od obywateli Ukrainy budzi uzasadnione wątpliwości. Po wpłacie do kasy spółki, pieniądze były natychmiast wypłacane przez J.P., a następnie po wpłacie na jego osobiste konto, powracały na rachunek spółki.
6. Organ zwrócił też uwagę na umowę przelewu wierzytelności z dnia 31 maja 2017 r., której skutkiem był obowiązek zapłaty przez T. kwoty 14.649.664,88 zł na rzecz R. sp. z o.o. i wzajemna kompensata należności R. z tytułu faktur za towar z zobowiązaniem tej spółki z tytułu nabycia przedmiotowej wierzytelności. Nabycie wierzytelności nastąpiło za jej cenę nominalną, co jest pozbawione logiki i gospodarczego uzasadnienia biorąc pod uwagę niewypłacalność kazachskiej firmy. Zastrzeżenia budzi także fakt powiadomienia dłużnika o przelewie wierzytelności, z potwierdzenia odbioru nie wynika bowiem, że zostało odebrane przez spółkę. Finalnie spółka R. nie podjęła żadnych działań zmierzających do wyegzekwowania ww. kwoty, nie przedstawiono wezwań do zapłaty, ponagleń, itp.
7. J.P. nie dokonał rzeczywistej i wiarygodnej weryfikacji odbiorcy towarów, ograniczając się do sprawdzenia firmy w internecie. Nie potrafił wskazać jej siedziby, formy prawnej, przedstawicieli.
8. Przeprowadzona przez kazachską administrację podatkową kontrola nie stwierdziła wzajemnych transakcji i rozliczeń pomiędzy skarżącą spółką a firmą T.
9. Dokumenty przekazane przez administrację celną Litwy potwierdzają fakt objęcia procedurą wywozu zafakturowanych przez skarżącą spółkę towarów, jednak zachodzą rozbieżności co do podmiotu, który został obciążony kosztami celnymi oraz samochodów transportowych, które dokonały wywozu towarów.
Z powyższych dowodów organ wyprowadził wniosek, że skarżąca spółka nigdy
nie nabyła prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, a J.P. miał pełną świadomość, że transakcje nie dokumentują rzeczywistych transakcji. Towar pozostawał we władaniu spółki R. i zgodnie z procederem opisanym przez R.A. był przedmiotem nieudokumentowanego wywozu poza teren kraju, realizowanego przez Ukraińców, których dane są nieznane. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza fakt wystawiania przez R.A. w ramach jego jednoosobowej działalności gospodarczej faktur na rzecz firmy T. kilka miesięcy przed podjęciem współpracy z tym podmiotem przez skarżącą spółkę.
Finalnie organ odparł zarzuty proceduralne zawarte w odwołaniu stwierdzając, że materiał dowodowy został zebrany w sposób prawidłowy, organy nie są zobowiązane zapewnić podatnikowi wglądu w kompletne akta postępowań podatkowych i karnych prowadzonych wobec innych podmiotów, a wnioski dowodowe spółki dotyczące wglądu do całości akt sprawy w postępowaniu podatkowym oraz przygotowawczym prowadzonych względem spółki R. były sformułowane w sposób zbyt ogólnikowy. Strona nie wskazała o włączenie jakich dokumentów chodzi oraz nie wskazała okoliczności, które miały być dzięki nim udowodnione.
W skardze na powyższą decyzję złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, spółka powtórzyła zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu, dotyczące naruszenia:
art. 210 § 4 w zw. z art. 235 w zw. z art. 124 w zw. z art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez sporządzenie przez Organ II instancji wadliwego uzasadnienia, składającego się w znacznej części z powielonej argumentacji Organu I instancji i nie odnoszącego się w pełni do zarzutów i argumentów Skarżącego, które to uzasadnienie nie stanowi logicznej i spójnej całości, umożliwiającej dokonanie jednoznacznej rekonstrukcji podstawy zaskarżanego rozstrzygnięcia, a także poddającego w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, czy Organ przeprowadził postępowanie merytoryczne, samodzielnie ustalił stan faktyczny sprawy i czy rozważył zarzuty zawarte przez Stronę w odwołaniu;
art. 194 § 1 w zw. z § 3 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy przez Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie okoliczności stwierdzonych dokumentami urzędowymi, w postaci:
protokołu sporządzonego przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie z dnia 13.07.2016 r. z czynności sprawdzających;
protokołu sporządzonego przez pracowników Urzędu Skarbowego w Bochni w sprawie Nr 1202/SKP.500-13/17/; z jednoczesnym zaniechaniem przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów, jest wystarczający do ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie Spółka brała udział w tzw. karuzeli podatkowej, co w efekcie doprowadziło także do naruszenia zasady budowania zaufania do organów podatkowych w sytuacji sformułowania odmiennych wniosków od innych organów podatkowych, mimo że przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie materiału dowodowego pochodzącego głównie z akt innych postępowań podatkowych włączonych do niniejszej sprawy;
art. 194 § 1 w zw. z § 3 w zw. z art. 121 §1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie, dla ważności dokonanego eksportu towarów, znaczenia dokumentów wystawionych przez urząd celny, tj. komunikat IE-599 oraz uznanie komunikatu IE599 potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium wspólnoty, będący dokumentem urzędowym, że nie stanowi dowodu wywozu towaru oraz nie jest wystarczającym dowodem na potwierdzenie wywozu, w sytuacji gdy Skarżąca Spółka działała zgodnie z prawem i w dobrej wierze, zachowała wszelkie procedury oraz posiadała wiedzę, że towar fizycznie opuścił terytorium wspólnoty,
art. 187 §1 wzw.z art. 188 w zw. z art. 190 § 2 wzw. z art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 123 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie rozstrzygnięcia oraz uznanie określonych w decyzji okoliczności za udowodnione w oparciu jedynie o część zebranego materiału dowodowego, pozyskanego z akt innych postępowań, przy jednoczesnym pominięciu istotnych dla sprawy dowodów oraz istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego, odmowę przyznania wiarygodności przemawiającym na korzyść podatnika elementom materiału dowodowego, która to ocena pozostaje w sprzeczności z kontekstem wynikającym z całości materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło Organ do wadliwego ustalenia stanu faktycznego;
art. 191 w zw. z art. 121 w zw. art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób sprzeczny z regułami logiki i doświadczenia życiowego, co doprowadziło Organ do naruszenia zasady prawdy materialnej, a to poprzez:
bezzasadne przyjęcie wiarygodności jedynie części zebranego w sprawie materiału dowodowego z jednoczesnym pominięciem okoliczności wynikających z całokształtu materiału dowodowego, które wskazują na wiarygodność innych elementów materiału dowodowego, jak również odmówienie wiarygodności elementom materiału dowodowego przemawiającym na korzyść Podatnika z zaniechaniem wskazania logicznej argumentacji uzasadniającej tego typu działanie;
pomijanie istotnych dla sprawy ustaleń przy rozstrzyganiu sprawy, jak również subiektywną, jednostronną ocenę okoliczności sprawy,
dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, stojący w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, przy jednoczesnym pominięciu istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego,
dokonywanie oceny zrealizowanych przez podatnika w badanych okresach czynności w całkowitym oderwaniu od faktycznego ich przebiegu, wyłącznie w celu maksymalizacji wysokości określonego przez Organ zobowiązania podatkowego,
stwierdzenie zaistnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, które to okoliczności nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym;
oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na części zebranego w sprawie materiału dowodowego, przy jednoczesnym pominięciu innych dowodów oraz istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych wynikających z całokształtu zebranego materiału dowodowego,
przeprowadzenie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób mający potwierdzić z góry przyjętą przez Organ tezę o wadliwości rozliczeń podatkowych Skarżącego,
- a tym samym oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie wadliwie określonego stanu faktycznego;
art. 180 § 1 w zw. z art. 120 Ordynacji podatkowej, poprzez włączenie do akt postępowania podatkowego materiału dowodowego zgromadzonego w ramach innych postępowań oraz oparcie zaskarżanej decyzji w znacznej części na tym materiale dowodowym, z jednoczesnym zaniechaniem zweryfikowania, czy materiał ten został pozyskany w sposób legalny, a więc poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie materiału bez zweryfikowania jego zgodności z prawem;
art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 180 § 1 i art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nienależyte prowadzenie postępowania dowodowego, brak wymaganej od Organu podatkowego inicjatywy w zakresie przeprowadzania dowodów sposób umożliwiający Stronie czynny udział w postępowaniu, dowolną ocenę materiału dowodowego, szczególnie przejawiającą się próbą wykazania przez Organ rzekomej świadomości nierzetelności kontrahentów, lekceważenie i deprecjonowanie dowodów przedkładanych przez Stronę, manipulacją dowodami, przeinaczaniem faktów, co ostatecznie doprowadziło do wydania decyzji na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego, w wyniku czego błędnie uznano, że Strona nie dochowała należytej staranności, tudzież mogła mieć świadomość uczestniczenia w transakcjach wykorzystywanych dla popełnienia oszustwa, co jest niezgodne ze stanem faktycznym sprawy;
art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że zapisy zawarte w rejestrze VAT Podatnika za wskazane okresy prowadzone były nierzetelnie i nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego;
art. 121 § 1, 122 i 123 § 1 w zw. z art. 178 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w zw. art. 41, 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. U. UE. C. z 2007 r. Nr 303, str. 1 z późn. zm.), poprzez odmowę Podatnikowi prawa dostępu do pełnych akt i dokumentów, z których wywodzone są negatywne dla Podatnika ustalenia, a więc poprzez naruszenie prawa podatnika do czynnego udziału w postępowaniu, prawa do uczciwego procesu, prawa do obrony, jak również prawa Podatnika do dobrej administracji;
art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wykazania przez Organ w decyzji wszystkich przesłanek, jakimi kierował się on przy załatwieniu sprawy, oraz wszystkich faktów, na których oparł on wydaną decyzję, niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności w tym w szczególności przyczyn dla których organ podatkowy odmówił wiarygodności zeznaniom następujących świadków Strony: K.S., M.M., S.G., G.C., B.K., J.P. w zakresie okoliczności, iż funkcjonariusze celni weryfikowali ilość towaru, będącego przedmiotem zakwestionowanych transakcji;
art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. oraz art. 41 ust. 4 ustawy o VAT w zw. z art. 1 ust.2 w zw. z art. 168 lit. a) w zw. z art. 178 lit. a) w zw. z art. 273 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.), poprzez nieuzasadnioną odmowę Spółce prawa do odliczenia VAT z tytułu kwestionowanych przez Organ faktur oraz niezasadne zakwestionowanie jej transakcji eksportowych pomimo faktu, że Podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że realizowane transakcje mogą wiązać się z nadużyciem w VAT po stronie jego kontrahentów, a więc poprzez odmowę Spółce prawa do odliczenia VAT oraz niezasadne zakwestionowanie Spółce 0 % stawki podatku w eksporcie towarów, pomimo okoliczności działania przez nią w ramach transakcji w dobrej wierze, z zachowaniem należytej staranności kupieckiej, a w konsekwencji, naruszenie zasady neutralności oraz proporcjonalności VAT;
art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. oraz art. 41 ust. 4 ustawy o VAT) w zw. z art. 1 ust.2 w zw. z art. 168 lit. a) w zw. z art. 178 lit. a) w zw. z art. 273 Dyrektywy
Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.) poprzez nieuzasadnioną odmowę Spółce prawa do odliczenia VAT z tytułu kwestionowanych przez Organ faktur oraz niezasadne zakwestionowanie jej transakcji eksportowych pomimo faktu, że Podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że realizowane transakcje mogą wiązać się z nadużyciem w VAT po stronie jego kontrahentów, a więc poprzez odmowę Spółce prawa do odliczenia VAT oraz niezasadne zakwestionowanie Spółce 0 % stawki podatku w eksporcie towarów, pomimo okoliczności działania przez nią w ramach transakcji w dobrej wierze, z zachowaniem należytej staranności kupieckiej, a w konsekwencji, naruszenie zasady neutralności oraz proporcjonalności VAT;
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w zw. z art. 86 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że faktury VAT wystawione przez Skarżącego nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wobec czego Skarżący powinien zostać pozbawiony prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur oraz niezasadnie zastosował stawkę podatku od towarów i usług w wysokości 0%,
art. 138 ust. 1 w zw. z art. 131 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.), poprzez odmowę prawa do zastosowania stawki 0% dla wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów dokonanych w kontrolowanym okresie z zaniechaniem wskazania jednoznacznych podstaw prawnych tej odmowy, co doprowadziło organ do naruszenia właściwych dla systemu opodatkowania wartości dodanej zasady neutralności i proporcjonalności,
art. 13 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 i 3 oraz art. 42 ust. 1 i 3 ustawy o VAT w zw. z art. 217 Konstytucji polegające na błędnym zastosowaniu, a tym samym niezasadnym przyjęciu na podstawie dowolnie (a nie swobodnie) ocenionego materiału dowodowego oraz przy braku sformułowania, że Skarżący nie miał prawa skorzystania ze stawki podatku od towarów i usług w wysokość 0%, w sytuacji dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;
Naruszenie art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji w sprawie pomimo częściowego przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego niniejszym postępowaniem, a to z powodu braku skutku zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten okres.
W konsekwencji powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie w całości decyzji organu odwoławczego i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.
Organ wniósł w odpowiedzi o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, dlatego skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu częściowego przedawnienia objętego decyzją zobowiązania podatkowego, z uwagi na nieskuteczne zawieszenie biegu tego terminu. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Art. 103 ust. 2 ustawy o VAT stanowi z kolei, że podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 2 i 3, są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego. Wobec tego, że skarżąca spółka dokonała wyboru kwartalnego sposobu rozliczenia podatku, termin płatności podatku za IV kwartał 2016 r. upływał dnia 25 stycznia 2017 r. Oznacza to, że termin przedawnienia tego zobowiązania, podobnie jak zobowiązań za miesiące od stycznia do czerwca 2017 r. upływał z dniem 31 grudnia 2022 r. W związku z tym, że obydwie decyzje podatkowe zostały wydane przed tym dniem, zarzut przedawnienia był bezzasadny, a kwestia wskazywanej przez stronę skarżącą bezskuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia, była bez znaczenia.
Przechodząc do dalszej analizy należy na wstępie wskazać, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest rzeczywistość zakwestionowanych przez organ transakcji zakupu towarów odzieżowych, a następnie ich eksportu przez skarżącą spółkę. Przy czym organ nie zakwestionował istnienia towaru, ani jego wywozu poza granice kraju, uznał natomiast, że skarżąca spółka była zbędnym ogniwem w obrocie tym towarem, w istocie nigdy nie weszła w jego posiadanie, a jej funkcja ograniczała się tylko i wyłącznie do przyjęcia i wystawienia faktur.
Spółka, nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami, w skardze sformułowała wiele zarzutów, koncentrujących się przede wszystkim na próbie wykazania, że organy zebrały niewystarczający materiał dowodowy i dokonały jego dowolnej oceny, kwestionując rzeczywisty charakter obrotu gospodarczego zafakturowaną odzieżą. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnoprawnych są jedynie konsekwencją ww. domniemanej wadliwej oceny, co do zaistnienia przesłanek ich zastosowania.
Dokonując oceny stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organ podatkowy, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury podatkowej, a sprawa została prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 127 Ordynacji podatkowej powtórnie zbadana przez organ odwoławczy, który ponownie rozważył wszelkie aspekty sprawy i odniósł się do zarzutów odwołania.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu podatkowym nie sposób dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury. Zgodnie z art. 120 O.p. organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a stosownie do art. 122 O.p. w toku postępowania podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organy podatkowe powinny również wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez stosowania środków przymusu, co wynika z art. 124 O.p.
Przepis art. 180 § 1 O.p. nakazuje dopuszczenie w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 187 § 1 O.p. nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a zatem dokonania swobodnej oceny materiału dowodowego, z uwzględnieniem wskazań logicznego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego. Następnie, zgodnie z art. 191 O.p., organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy obydwu instancji uczyniły zadość regułom wyrażonym w powołanych wyżej przepisach.
Sąd nie ma żadnych zastrzeżeń co do zupełności zgromadzonego materiału dowodowego. Jak wskazano powyżej, w sprawie oparto się na zeznaniach świadków, licznych dokumentach, materiałach pochodzących z innych postępowań zarówno podatkowych, jak i przygotowawczych, informacjach dostarczonych przez zagraniczne organy podatkowe i celne.
Z treści skargi wynika, że zastrzeżenia skarżącego budziło oparcie się na materiałach zgromadzonych w innych postępowaniach. Po pierwsze należy wskazać, że możliwość wykorzystania takich dowodów wynika z art. 180 § 1 O.p., który to przepis definiuje katalog dowodów w sposób otwarty, przewidując możliwość dopuszczenia w charakterze dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Z kolei zgodnie z art. 181 tej ustawy, dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284 § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Po drugie, żaden przepis nie wprowadza zasady bezpośredniości dowodów. Stąd, praktyka wykorzystywania dowodów zgromadzonych w ramach odrębnych postępowań jest powszechna i nie budzi żadnych wątpliwości w orzecznictwie. Wbrew zarzutom skargi, organ nie był przed włączeniem tych dowodów zobowiązany do zbadania, czy zostały pozyskane w sposób legalny. Wykorzystanie ich w przedmiotowej sprawie, nie ograniczało też prawa skarżącej spółki do udziału w postępowaniu. Poprzez ich formalne włączenie w materiał dowodowy sprawy, spółka miała bowiem możliwość się z nimi zapoznać oraz odnieść do ich treści. Z drugiej strony, bezzasadne było oczekiwanie spółki, aby została ona zapoznana z całością akt postępowań toczących się względem jej kontrahenta. Z oczywistych względów nie wszystkie dowody oraz okoliczności, będące przedmiotem ustaleń w tych postępowaniach dotyczą skarżącej spółki, dlatego może ona mieć prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym tylko w ograniczonym zakresie, który krzyżował się z przedmiotem jej postępowania i został włączony do akt sprawy.
Kwestionując wielokrotnie zupełność zgromadzonego materiału dowodowego, strona skarżąca w istocie nie wskazała, jakie konkretnie dowody - mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - nie zostały przeprowadzone.
Wnioskowała wprawdzie o włączenie do akt niniejszej sprawy "dokumentów stanowiących akta wszystkich toczących się oraz już zakończonych postępowań podatkowych", wniosek ten słusznie został jednak przez organ oddalony. Po pierwsze, jak wskazano powyżej, w danym postępowaniu można wykorzystać dowody zgromadzone w innych postępowaniach, jednak wyłącznie w zakresie mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie jest zatem możliwe włączenie całych akt sprawy zgromadzonych w innych postępowaniach. Po drugie, wniosek spółki nie nadawał się do uwzględnienia, bowiem nie sprecyzowano w nim, jakie konkretnie dowody mają dla strony znaczenie, ani na jaką okoliczność są one powołane. Zarzuty kwestionujące zupełność materiału dowodowego są zatem bezpodstawne i gołosłowne.
Niezasadne były również zarzuty błędnej oceny dowodów. Autor skargi kasacyjnej wielokrotnie podnosił, że organ dokonał oceny jednostronnej, stronniczej, pozbawionej logicznego uzasadnienia i sprzecznej z doświadczeniem życiowym. Z powyższymi zarzutami nie można było się zgodzić.
Zdaniem Sądu, dokonana przez organ ocena materiału dowodowego odpowiada wymogom oceny swobodnej, a wyciągnięte przez organ podatkowy wnioski są logiczne i spójne.
Wynika z nich jednoznacznie, że choć obrót towarem miał miejsce i został on ostatecznie wywieziony poza granice kraju, to skarżąca spółka, pomimo tego, że dysponowała fakturami zakupu tego towaru, w istocie nigdy nie objęła nad nim kontroli i nie weszła w jego posiadanie. W konsekwencji nie da się przyjąć, że dokonała ona eksportu tego towaru na rzecz kazachskiej spółki. Choć towar ten został wywieziony za granicę, to nie skarżąca spółka była faktycznym jego eksporterem. Na powyższy obraz składają się wymienione powyżej okoliczności faktyczne, które Sąd całkowicie podziela.
W szczególności należy wskazać, że spółka wcześniej nie zajmowała się handlem odzieżą, lecz świadczyła usługi transportowe, a poszerzenie zakresu działalności nie zostało nigdzie zgłoszone, czy zarejestrowane. Pomimo tego, że była doświadczonym przedsiębiorcą, nie zawarła żadnych umów pisemnych ani z dostawcą, ani ze swoim odbiorcą. Kazachskiej firmy w ogóle nie zweryfikowała, chociaż był to podmiot nie tylko mający siedzibę poza granicami Polski, lecz poza granicami całej Unii Europejskiej.
Spółka nie była w ogóle zaangażowana w obrót towarem i nigdy nie wchodziła w jego posiadanie. Wszystkie czynności wykonywał w tym zakresie jej dostawca, spółka R., która cały czas władała towarem, przechowywała go, wydawała do transportu i zajmowała się załadunkiem.
Przedstawione we wstępnej części uzasadnienia okoliczności świadczą też ewidentnie o tym, że ani skarżąca spółka, ani jej rzekomy dostawca, nie byli w ogóle zainteresowani egzekwowaniem przysługujących im należności. Pomimo dużych opóźnień w płatnościach na wielomilionowe kwoty, dostawy były wciąż w sposób niezakłócony realizowane, co jest wprost sprzeczne z celem prowadzenia działalności gospodarczej. W końcu, po zawarciu umowy przelewu wierzytelności z dnia 31 maja 2017 r., której skutkiem był obowiązek zapłaty przez T. kwoty 14.649.664,88 zł na rzecz R. sp. z o.o., spółka R. nie podjęła żadnych działań egzekucyjnych zmierzających do odzyskania przysługującej jej należności:
Logiczną konsekwencją powyższych ustaleń, z których wynika, że skarżąca spółka nigdy nie nabyła własności spornego towaru, jest stwierdzenie, iż nie mogła go dalej eksportować. Potwierdzają to informacje dostarczone przez kazachską administrację podatkową, które wykluczyły istnienie wzajemnych transakcji i rozliczeń pomiędzy skarżącą spółką a firmą T. Nie ma w tym nic dziwnego, biorąc pod uwagę, że w poprzedzającym okresie bezpośrednim dostawcą towarów na rzecz podmiotu kazachskiego, była firma prezesa spółki R. Oznacza to, że wprowadzenie do łańcucha obrotu skarżącej spółki było całkowicie zbędne oraz pozbawione ekonomicznych podstaw i jakiegokolwiek uzasadnienia, poza sztucznym wydłużeniem łańcucha dostaw.
Podobny proceder miał miejsce już we wcześniejszych okresach rozliczeniowych. Z decyzji z dnia 28 czerwca 2021 r., dotyczącej pierwszego kwartału 2016 r. wynika, że już wtedy istniał nielegalny łańcuch dostaw utworzony przez firmę R. oraz skarżącą spółkę, z tym, że wtedy eksportu dokonywano na rzecz firmy M.
Powyższe ustalenia bezskutecznie próbował zakwestionować autor skargi kasacyjnej. Wbrew jego narracji, wynikają one zarówno z poszczególnych dowodów rozpatrywanych pojedynczo, jak i wspólnie. Zdaniem Sądu obraz sytuacji jest jednoznaczny i wynika nawet z zeznań prezesa skarżącej spółki. Z jego zeznań ewidentnie wynikało, że kierowana przez niego spółka nigdy nie objęła w posiadanie nabytego rzekomo towaru, nie zajmowała się jego obrotem, który całkowicie leżał w gestii dostawcy. J.P. nie wiedział nic o swoim odbiorcy, w żaden wiarygodny sposób go nie weryfikował, nie interesowało go, kto jest jego przedstawicielem, kto odbiera towar. Dostarczył wewnętrznie sprzecznych i niepełnych informacji na temat płatności, a na pytanie o sens ekonomiczny utrzymywania operacji gospodarczych pomimo braku płatności, odpowiadał działaniem "pod wpływem impulsu biznesowego". Analiza samych zeznań prezesa spółka świadczy ewidentnie o tym, że rola spółki ograniczała się do przyjmowania i wystawiania faktur i była pozbawiona jakichkolwiek cech rynkowej działalności gospodarczej.
Wbrew twierdzeniom skargi, powyższych ustaleń nie podważają ani wymienione w skardze protokoły kontroli, ani dokumenty celne. Kontrola podatkowa, którą miał na myśli autor skargi, dotyczyła innego okresu rozliczeniowego, w którym skarżąca spółka nie wystawiała faktur na rzecz kazachskiego podmiotu. Ponadto protokół kontroli jest dokumentem bez charakteru rozstrzygającego, a ustalenia faktyczne z niego wynikające, mogą podlegać dalszej weryfikacji i podważeniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Jeżeli zaś chodzi o dokumenty celne, to wbrew twierdzeniom skargi, nie dowodzą one dobrej wiary spółki, a są wyłącznie dowodem na to, że towar opuścił granice kraju, czego organ nigdy nie kwestionował. Fakt, że towar opuścił granice wspólnoty nie oznacza jednak automatycznie, że eksportu dokonała skarżąca spółka.
Podsumowując, wszelkie zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, zmierzające do podważenia dokonanych przez organ ustaleń faktycznych okazały się bezskuteczne. Organ zebrał kompletny materiał dowodowy, który został oceniony prawidłowo, a fakt, że wynik tej oceny jest niekorzystny dla skarżącej spółki, nie świadczy o naruszeniu zasad postępowania podatkowego wynikających z Ordynacji podatkowej i nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 191 tej ustawy.
Oddaleniu podlegały również wszystkie zarzuty naruszenia przepisów materialnych, które sformułowane zostały wynikowo. Zdaniem Sądu organy podatkowe dokonały prawidłowej subsumcji stanu faktycznego pod właściwe przepisy prawa.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
W myśl zaś art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Podkreślić należy, że w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia podatku od towarów i usług, gwarantujące realizację zasady neutralności podatku VAT, realizowane jest w oparciu o faktury dokumentujące transakcje, które muszą być wiarygodne tak od strony formalnej jak i materialnej. Oznacza to, że muszą odzwierciedlać transakcje zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Od tej zasady ustawy o VAT przewiduje szereg wyjątków, a jeden z nich uregulowany został w art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności.
W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Poczynione ustalenia nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że zakwestionowana transakcje nie miały charakteru rzeczywistego obrotu gospodarczego. Wyjaśnić należy, że z tzw. "pustą fakturą" mamy do czynienia zarówno, gdy wystawieniu jej w rzeczywistości nie towarzyszy w ogóle transakcja w niej wskazana, jak też gdy w tle towarzyszy realna transakcja, ale z udziałem innego podmiotu niż wystawca tej faktury - jeden podmiot faktycznie realizuje transakcje, a zupełnie inny podmiot wystawia fakturę mającą rzekomo dokumentować tę transakcję {por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 201/14).
Za ugruntowany zarówno w orzecznictwie, jak i judykaturze należy uznać pogląd, że faktury VAT nie są tylko zwykłym dokumentem służącym dokumentacji transakcji oraz będącym podstawą do jej zaksięgowania w księgach stron tej transakcji. Faktury stanowią bowiem podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego. Prawo do odliczenia wiąże się tylko z otrzymaniem faktury dokumentującej rzeczywisty obrót gospodarczy, a prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Nie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach, między innymi podmiotami lub dotyczyło innego przedmiotu. Transakcje, które naruszają obowiązujący porządek prawny nie mogą stanowić podstawy do korzystania z jakichkolwiek praw wynikających z przepisów podatkowych. W przypadku, gdy podatek wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy - faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1329/14, z dnia 29 stycznia 2016 r. sygn. akt I FSK 1499/14).
W orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie wskazuje się, że wprawdzie prawo do odliczenia podatku jest integralną częścią mechanizmu funkcjonowania podatku od wartości dodanej i fundamentalnym prawem podatnika, które zasadniczo nie może być ograniczane, to jednak zasada ta nie ma nieograniczonego zasięgu i może doznać wyjątku w tych wszystkich przypadkach, gdy miało miejsce działanie w nieuczciwych celach lub nadużycie prawa (pkt 54 wyroku z 6 lipca 2006 r. w sprawach połączonych C-439/04 i C- 440/04 Kittel i Recolta Recykling; pkt 68 wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in. i pkt 32 wyroku z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-32/03 Fini H). Trybunał wielokrotnie również przypominał, zarówno na gruncie VI Dyrektywy jak i obecnie obowiązującej Dyrektywy 112, że zwalczanie oszustw podatkowych, unikania opodatkowania oraz ewentualnych nadużyć jest celem uznanym i wspieranym przez dyrektywy i że podmioty prawa nie mogą powoływać się na przepisy prawa Unii w celu dopuszczania się oszustwa lub nadużycia swoich uprawnień. Zatem, organy administracyjne i sądowe powinny odmówić prawa do odliczenia, jeżeli zostanie udowodnione na podstawie obiektywnych przesłanek, że prawo to podnoszone jest w celach wiążących się z przestępstwem lub nadużyciem.
Z orzecznictwa TSUE wynika również, że jeżeli prawo do odliczenia podatku naliczonego było wykonywane w sposób oszukańczy, organ podatkowy jest uprawniony do wystąpienia, z mocą wsteczną, z wnioskiem o dokonanie zwrotu odliczonych kwot (por. wyroki w sprawie: 263/83 Ropelman, C-110/94 INZO).
Podatnik nie może powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (wyrok TSUE w sprawie: C-367/96 Kefalas i in., C-373/97 Diamantis). Podatnik, który wiedział lub powinien był wiedzieć o tym, że nabywając towar lub usługę, uczestniczył w transakcji wykorzystywanej do popełnienia oszustwa w podatku od wartości dodanej, dla celów szóstej dyrektywy powinien zostać uznany za osobę biorącą udział w tym oszustwie, bez względu na to, czy czerpie on korzyści z odsprzedaży dóbr. Z kolei w wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach C-80/11 Mahageben i C-142/11 David, Trybunat stwierdził, że jeżeli istnieją przesłanki, by podejrzewać nieprawidłowości lub naruszenie prawa, przezorny przedsiębiorca powinien, zależnie od okoliczności konkretnego przypadku, zasięgnąć informacji na temat podmiotu, u którego zamierza nabywać towary lub usługi, w celu upewnienia się co do jego wiarygodności.
W konsekwencji Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT i nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa krajowego, jak i europejskiego.
W tym stanie sprawy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
-----------------------
Sygn. akt I SA/Kr 1179/22
Sygn. akt I SA/Kr 1179/22
11
Sygn. akt I SA/Kr 1179/22
Sygn. akt I SA/Kr 1179/22
Sygn. akt I SA/Kr 1179/22
Sygn. akt I SA/Kr 1179/22