I SA/KR 117/25

I SA/Kr 117/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Grzegorz Klimek
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Wiesław Kuśnierz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie SWSA Grzegorz Klimek SWSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Protokolant Referent Jan Szklanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2024 r. nr SKO.Pod./4140/873/2024 w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 15 listopada 2024r., nr SKO.Pod./4140/873/2024 uchyliło w całości decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 20 maja 2024r., nr PO.3123.110.2024 orzekającą J. S. (dalej: "podatnik" "skarżący") o zmianie wysokości podatku za 2023r. ustalonego decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023r. z kwoty 392,00 zł do kwoty 327,00 zł i umorzyło postępowanie w sprawie.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 25 kwietnia 2024r. do organu podatkowego I instancji wpłynęła informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której zgłoszono zmianę właściciela działek nr [...] i [...] położonych w C. W związku z zaistniałymi zmianami organ I instancji decyzją z dnia 20 maja 2024 r., o której mowa na wstępie dokonał zmiany dotychczasowej decyzji ustalającej wymiar podatku za 2023r., wskazując przedmiot opodatkowania i sposób wyliczenia należnego podatku.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji w terminie prawem przewidzianym złożył ww. podatnik. Odwołujący wskazał, że kwestionuje podatek za drogę w lesie o pow. 340 m2, której nie ma, kwestionuje drogę tzw. [...] przez parcelę nr [...] i naliczony od niej podatek, kwestionuje drogę tzw. [...] przez parcele nr [...], której nie wywłaszczono pod drogę, kwestionuje ciągłe poszerzanie drogi [...] i budowę przystanku autobusowego kosztem parceli nr [...], kwestionuje poszerzenie ulicy [...] bez wywłaszczenia właścicieli, kosztem parceli nr [...] oraz rozliczenie podatków gruntowych za parcelę nr [...] oraz nr [...]. Odwołujący wniósł o dokładne i szczegółowe rozpatrzenie wniesionego odwołania.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ II instancji wydał decyzję z dnia 15 listopada 2024r., o której mowa na wstępie. W uzasadnieniu decyzji powołano się m.in. na treść art. 254 § 1 o.p. i wskazano, że decyzją z dnia 16 stycznia 2023r. Burmistrz Miasta Chrzanowa ustalił ww. podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 w kwocie 392,00 zł. Decyzją z dnia 29 września 2023r. SKO w Krakowie po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy ww. decyzję Wyrokiem z dnia 26 marca 2024r., sygn. akt I SA/Kr 1151/23 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. Powyższe sprawiło, że decyzja Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023 r. nr PO.3123.119.2023 ustalająca ww. podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 w kwocie 392 zł, nie jest decyzją ostateczną. To z kolei uniemożliwiło jej zmianę w trybie art. 254 § 1 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał, że organ II instancji napisał, iż 24 kwietnia 2024r. powziął informację o zmianie właściciela działek nr [...] i [...] położonych w C. Skarżący zadał pytanie, jakie to nowe "informacje" powzięło SKO w Krakowie o działkach nr [...] i nr [...], oprócz zmiany właściciela. Skarżący wskazał, że w części decyzji podatkowych Burmistrza opłaconych za cały 2023r. powstały "odpisy" za dwa miesiące 2023r., co się stało z "odpisami" za dwa miesiące 2023r. SKO w Krakowie nie poruszyło tego problemu. Według pisma Burmistrza do SKO z dnia 18 lipca 2024r., te "odpisy", zwane w piśmie nadpłatami lub niedopłatami, stanowią "odrębne zagadnienie". Ponadto, skarżący podał, że gdyby nie zgodził się na fałszerstwa przedstawione przez starostę i jego urzędników, nie zrealizowałby aktu notarialnego przekazania gospodarstwa rolnego i innych nieruchomości swojej córce. Następnie skarżący powołał się na wyjaśnienia SKO, które podało, że: (...) dane kwalifikacji gruntu są wiążące dla organu podatkowego i organ ten nie jest władny kwestionować czy korygować zapisów ewidencji gruntów i budynków (...)". Zdaniem skarżącego, skoro Kolegium "przyjęło", to może również znaczyć, że Kolegium może też "nie przyjąć". Według skarżącego, podstawą prawną wszelkich zapisów urzędowych są dokumenty źródłowe, prawne, na podstawie których można robić zapisy, wpisy we wszelkiego rodzaju ewidencjach urzędowych, w tym zapisy w ewidencji gruntów i budynków. W archiwum rodzinnym skarżący posiada między innymi akt kupna i sprzedaży parcel gruntowych nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] z dnia 15 listopada 1922r., który wpisano w księgę wieczystą [...] dnia 18 listopada 1922r. Powyższe parcele przepisano w 1978r. do księgi wieczystej [...]. Skarżący załączył do skargi dokumenty źródłowe: kopie mapy katastralnej gminy Chrzanów, parcele: nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] z dnia 13 listopada 1922r., skala 1: 2880; kopie mapy katastralnej gminy Chrzanów, parcele nr [...].; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] z dnia 5 stycznia 1923r., skała 1: 2880; odpis z księgi wieczystej [...] z dnia 16 sierpnia 2000r. z wymienionymi parcelami (działkami). Pod koniec XX wieku w Polsce przechodzono z map katastralnych z skali 1:2880 na skalę 1:1000 z pełną synchronizacją, to znaczy, że numeracja parcel, ich kształt, powierzchnia, powinny się nie zmienić. Zdaniem skarżącego nastąpił przekręt w wykonaniu starostów, burmistrzów, pracowników geodezji ze starostwa i gminy, bowiem zniknęło dwanaście parcel, w tym parcela nr [...] o pow. 1,0769 ha. Zrobiono jedną działkę o tym samym numerze [...], ale pow. 3,4052 ha. Na dodatek wprowadzono na tej działce "drogę przez las" o pow. 0,0340 ha, której nie ma na załączonych mapach katastralnych i odpisie z księgi wieczystej, W dodatku tej drogi w rzeczywistości nie ma, ale podatek trzeba płacić. Skarżący podał, że SKO w Krakowie nie umie dojść do tego, kto i kiedy tę drogę wprowadził na mapę katastralną w skali 1:1000, na dokument państwowy, nie znaleziono fałszerza wśród urzędników państwowych i samorządowych. W świetle powyższego skarżący wniósł o rozpatrzenie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się w całości na treść zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024r., poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawiera ona wad, powodujących konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 listopada 2024r., nr SKO. Pod./4140/873/2024 uchylająca w całości decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 20 maja 2024r., nr PO.3123.110.2024 orzekającą J. S. o zmianie wysokości podatku za 2023r., ustalonego decyzją Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023r. z kwoty 392,00 zł do kwoty 327,00 zł i umarzająca postępowanie w sprawie.
Z okoliczności faktycznych badanej sprawy wynika, że decyzją z dnia 16 stycznia 2023r., nr PO.3123.119.2023 Burmistrz Miasta Chrzanowa ustalił skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 w kwocie 392,00 zł. Decyzją z dnia 29 września 2023r., nr SKO.Pod./4140/509/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023r., nr PO.3123.119.2023. Wyrokiem z dnia 26 marca 2024r., sygn. akt I SA/Kr 1151/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 29 września 2023 r. nr SKO.Pod/4140/509/2023 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium.
W ocenie organu II instancji, powyższe okoliczności powodują, że decyzja Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 16 stycznia 2023r., nr PO.3123.119.2023 ustalająca skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 w kwocie 392 zł, nie jest decyzją ostateczną. To z kolei uniemożliwia jej zmianę w trybie art. 254 § 1 O.p.
Z powyższym stanowiskiem organu nie zgodził się skarżący, wywodząc skargę w niniejszej sprawie.
Rozważania w przedmiotowej sprawie, należy rozpocząć od wskazania, że ustawodawca w art. 254 o.p. przewidział jeden ze środków prawnych, pozwalających na odstąpienie od zasady trwałości decyzji ostatecznych, który umożliwia ich zmianę.
Z treści art. 254 §1 o.p., wynika, że decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Z kolei § 2 ww. przepisu stanowi, że zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego.
Zauważyć trzeba, że przepis art. 254 § 1 o.p. stanowi podstawę prawną zmiany decyzji w ścisłym zakresie i sprowadza kontrolę sądowoadministracyjną do badania, czy organy prawidłowo ustaliły zaistnienie zmiany okoliczności faktycznych. Chodzi o zmianę okoliczności mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, co wymaga od organu wskazania przepisów prawa materialnego, które czynią dane okoliczności faktyczne, okolicznościami istotnymi dla ich zastosowania. Przepisy prawa materialnego to przepisy zastosowane przy orzekaniu pierwotnym (decyzji zmienianej). Organ ma obowiązek wykazania zmiany następującej po doręczeniu decyzji zmienianej. Te, ścisłe warunki, wynikają z art. 254 § 1 o.p. i są podyktowane zasadą trwałości decyzji ostatecznych oraz tym, że w przypadku innych konfiguracji w zakresie stanów faktycznych, ustawodawca przewidział inne, szczególne tryby ingerencji w decyzję ostateczną. Taką, inną konfiguracją jest np. zmiana oceny zebranego materiału dowodowego. W takim wypadku chodziłoby o decyzję pierwotną, która została uznana za wadliwą, a w tym przypadku nie ma zastosowania art. 254 § 1 o.p. Po to, by móc zastosować tryb art. 254 § 1 o.p. organ ma obowiązek dysponować decyzją niewadliwą przynajmniej w takim stopniu, by dla prawidłowego orzekania w danej sprawie we wskazanym trybie, nie było potrzeby jej uchylania. Należy odróżnić możliwość zmiany decyzji od możliwości jej uchylenia, w drodze którego można eliminować decyzje wadliwe.
W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 o.p. jest stosowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego, że nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach. Przepis art. 254 o.p. pozwala organowi podatkowemu, który wydał decyzję ostateczną ustalającą lub określającą wysokość zobowiązania podatkowego, na jej zmianę (nie na uchylenie) na skutek zmiany okoliczności faktycznych, która miała miejsce po doręczeniu stronie tej decyzji. Przesłanką pozwalającą na zastosowanie art. 254 o.p. jest zatem zmiana takich okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji stronie, które mają rangę prawotwórczą z mocy przepisów obowiązujących już w dacie wydania decyzji ostatecznej (zob. wyroki NSA: z dnia 21 września 2007 r.,sygn. akt II FSK 381/07; z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1012/10).
Ponadto, jak podkreślają komentatorzy (Małgorzata Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 254 ustawy - Ordynacja podatkowa - wybór LEX), omawiany przepis wprowadza w postępowaniu podatkowym odstępstwo od obowiązującej w ogólnym postępowaniu administracyjnym reguły, że zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej nie ma wpływu na jej obowiązywanie. To odstępstwo podyktowane jest szczególnymi unormowaniami zawartymi w przepisach podatkowego prawa materialnego, które wynikają ze specyfiki związanej przede wszystkim z przedmiotem opodatkowania, którego elementy mogą być zmienne (zob. R. Dowgier, Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 254 o.p., PPLiFS 2010/10, s. 18-24). W literaturze zwraca się uwagę, że tryb zmiany decyzji ostatecznej określony w art. 254 o.p. jest podejmowany nie dlatego, że decyzja pierwotna jest wadliwa, lecz dlatego że nastąpiła zwykła zmiana okoliczności faktycznych, przewidzianych i uregulowanych w obowiązujących przepisach (zob. H. Dzwonkowski, Decyzje aktualizujące wysokość zobowiązania podatkowego, Prz. Pod. 2002/3, s. 50). Z tego też powodu w postępowaniu tym nie jest uprawnione kwestionowanie decyzji z uwagi na wady wynikające z ustaleń poczynionych w pierwotnej, zmienianej decyzji i przyjętych w decyzji zmieniającej.
W konsekwencji postępowanie prowadzone w oparciu o art. 254 o.p. nie może zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Organ podatkowy, wydając decyzję na podstawie art. 254 o.p., powinien uzasadnić zastosowanie tego trybu, w tym wystąpienie zmian w stanie faktycznym, które zaszły po dacie doręczenia decyzji ostatecznej.
Tryb wynikający z art. 254 § 1 o.p. nie służy zatem weryfikacji błędnych ustaleń faktycznych przyjętych przez organy podatkowe za podstawę orzekania. Służy on wyłącznie uwzględnieniu w decyzji okoliczności faktycznych, które zmieniły się po wydaniu i doręczeniu decyzji podatnikowi, która stała się ostateczna. To te zmiany wyznaczają w istocie zakres dopuszczalnej modyfikacji decyzji w trybie art. 254 o.p.
Oznacza to w konsekwencji, że w decyzji wydanej w tym trybie organ nie jest władny ponownie rozpatrywać całej sprawy od nowa, w tym analizować ewentualnych błędów dotyczących ustaleń stanu faktycznego, a do tego w istocie zmierzają zarzuty skarżącego dotyczące przyjętych przez organ okoliczności faktycznych, w decyzji zarówno pierwotnej, jak i obecnie kontrolowanej.
Tego rodzaju okoliczności mogłyby ewentualnie zostać uwzględnione, np. w trybie wznowienia postępowania, który w tej sprawie nie został jednak zastosowany. Organ może w decyzji wydanej na podstawie art. 254 § 1 o.p. zmienić decyzję pierwotną, ostateczną, wyłącznie w takim zakresie, w jakim zaszła zmiana okoliczności faktycznych po doręczeniu decyzji ostatecznej.
Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 254 o.p. nie może zatem zmierzać do powtórnego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną i do ingerencji w inne ustalenia faktyczne i ich skutki, których zmiana okoliczności nie dotyczyła.
Odnosząc się do treści skargi, podkreślenia wymaga, że tego rodzaju zarzuty nie mogą być rozpatrzone w postępowaniu podatkowym, bowiem organ nie ma kompetencji do ingerowania w zapisy ewidencyjne.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że zarzuty sformułowane przez skarżącego w skardze nie są zasadne. Skarżący próbuje bowiem kwestionować zapisy w ewidencji gruntów, co nie może być czynione w postępowaniu podatkowym. Skarżący w tym zakresie może podjąć działania w Starostwie, by doprowadzić do uwidocznienia w ewidencji takich danych, jakie uważa za prawidłowe.
Sąd dokonując badania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem w zakresie określonym w art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził również, aby Kolegium przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszyło inne – poza zarzucanymi – przepisy prawa materialnego, jak również nie stwierdzono naruszenia przepisów proceduralnych.
W świetle powyższych okoliczności, wywodów i rozważań, zarzuty skargi – należy uznać za nieuzasadnione, do czego Sąd odniósł się szczegółowo w treści przedmiotowego uzasadnienia. Skarżący nie miał racji w zasadniczych kwestiach spornych, ale rację ma organ we wszystkich aspektach kontrolowanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.