I SA/Kr 1161/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2018-01-10
NSApodatkoweŚredniawsa
odpowiedzialność podatkowadoręczeniewznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowaadres do doręczeńzaległości podatkoweVATpodatek dochodowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika, uznając, że decyzja podatkowa została prawidłowo doręczona na adres widniejący w ewidencji podatkowej, mimo jego nieobecności.

Skarga dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej K. J. za zaległości spółki H. Sp. z o.o. Podatnik zarzucał, że nie brał udziału w postępowaniu z własnej winy, a decyzja nie została mu prawidłowo doręczona. Sąd uznał, że organ podatkowy prawidłowo posłużył się adresem z ewidencji podatkowej, a skarżący nie wykazał braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu ani nieprawidłowości doręczenia. Skargę oddalono.

Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą uchylenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej K. J. całym majątkiem za zaległości spółki H. Sp. z o.o. w podatku VAT i dochodowym. Skarżący podnosił, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z 14 listopada 2014 r. bez własnej winy, a decyzja ta nie została mu prawidłowo doręczona. Zarzucał naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej (wznowienie postępowania), art. 150 (doręczenie zastępcze), art. 188 (oddalenie wniosku dowodowego) i art. 116 § 1 (podstawa odpowiedzialności majątkowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo posłużyły się adresem skarżącego widniejącym w ewidencji podatkowej, zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników. Skarżący, jako osoba fizyczna składająca deklaracje podatkowe, miał status podatnika i obowiązek aktualizacji adresu. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż adres był niewłaściwy do doręczeń, a jego dłuższy pobyt poza miejscem zamieszkania (np. w ośrodku buddyjskim) nie zwalniał go z obowiązku zapewnienia odbioru korespondencji, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika. Brak podjęcia takich kroków uznano za brak należytej staranności i przyczynienie się do nieuczestniczenia w postępowaniu. Sąd podkreślił, że decyzja z 14 listopada 2014 r. została prawidłowo doręczona w trybie doręczenia zastępczego, z zachowaniem wymogów art. 150 Ordynacji podatkowej, mimo błędnej daty zwrotu przesyłki na kopercie, która została wyjaśniona przez operatora pocztowego. Wnioski dowodowe dotyczące postępowania upadłościowego uznano za nieistotne dla kwestii wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja została prawidłowo doręczona, ponieważ organ podatkowy posłużył się adresem widniejącym w ewidencji podatkowej, a strona nie wykazała braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu ani nieprawidłowości doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ podatkowy miał obowiązek korzystać z danych z ewidencji podatkowej. Strona, jako osoba fizyczna, miała obowiązek aktualizacji adresu i zapewnienia odbioru korespondencji, nawet podczas dłuższej nieobecności. Brak podjęcia takich kroków świadczy o braku należytej staranności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 240 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

Przesłanka wznowienia postępowania, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.

O.p. art. 150

Ordynacja podatkowa

Tryb doręczenia zastępczego.

O.p. art. 116 § § 1

Ordynacja podatkowa

Podstawa orzeczenia odpowiedzialności majątkowej członków organów spółki.

u.z.e.i.p.p. art. 2 § ust. 1

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Obowiązek ewidencyjny podatników.

u.z.e.i.p.p. art. 9 § ust. 1d

Ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

Aktualizacja adresu miejsca zamieszkania przez osobę fizyczną.

Pomocnicze

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 138 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek ustanowienia kuratora dla nieobecnego.

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ podatkowy prawidłowo posłużył się adresem skarżącego z ewidencji podatkowej. Skarżący nie wykazał braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu. Decyzja została prawidłowo doręczona w trybie doręczenia zastępczego. Skarżący nie podjął kroków w celu zapewnienia odbioru korespondencji podczas nieobecności.

Odrzucone argumenty

Decyzja nie została prawidłowo doręczona skarżącemu. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy. Organ podatkowy nie powinien był stosować przepisów o ewidencji podatników do osoby trzeciej. Należało ustanowić kuratora dla nieobecnego. Wniosek dowodowy z postanowienia sądu upadłościowego powinien zostać uwzględniony.

Godne uwagi sformułowania

Skarżący nie wykazał, iż był to adres niewłaściwy do doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz dalszych pism przedmiotowego postępowania w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Zaniechanie strony w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do niej korespondencji należy uznać za brak staranności w prowadzeniu swoich spraw. Osoba należycie dbająca o swoje interesy, planując dłuższy pobyt poza miejscem swojego zamieszkania powinna ustanowić pełnomocnika dla odbioru korespondencji. Poczta Polska [...] Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. [...] poinformowała, że zwrot przesyłki poleconej [...] nastąpił po upływie 14 dni licząc od dnia pierwszego zawiadomienia [...], natomiast pracownik dokonujący zwrotu nieodebranej przesyłki przez niedopatrzenie umieścił odcisk datownika z niewłaściwą datą.

Skład orzekający

Piotr Głowacki

przewodniczący sprawozdawca

Inga Gołowska

sędzia

Stanisław Grzeszek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowość doręczeń w postępowaniu podatkowym, obowiązki stron w zakresie aktualizacji adresu i zapewnienia odbioru korespondencji, przesłanki wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika będącego osobą fizyczną, który nie poinformował o zmianie adresu i nie zapewnił odbioru korespondencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego adresu do doręczeń i obowiązków stron w postępowaniu podatkowym, co jest częstym problemem praktycznym.

Czy wyjazd na dłuższy czas usprawiedliwia nieodebranie decyzji podatkowej? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 203 861,87 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1161/17 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2018-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska
Piotr Głowacki /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1907/18 - Wyrok NSA z 2018-12-12
I FSK 1907/18 - Wyrok NSA z 2022-12-21
I SA/Kr 75/18 - Wyrok WSA w Krakowie z 2018-03-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 613
art. 150
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Protokolant: sekr. sąd. Aleksandra Osipowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 31 sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania - skargę oddala -
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego K. decyzją z dnia 7 kwietnia 2017r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 14 listopada 2014r. nr [...] w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej K. J. całym majątkiem solidarnie z H. Sp. z o.o. w likwidacji za zaległości w/w. spółki:
- w podatku do towarów i usług za: sierpień, październik, listopad, grudzień 2010r., marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2011 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień 2012r. w łącznej kwocie 203.861,87 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 69.559,00 zł,
- w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranego, a niewpłaconego w obowiązującym terminie podatku od wynagrodzeń wypłaconych za: styczeń, luty, marzec 2012 r. w łącznej kwocie 2.165,00 zł, wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 679,00 zł, oraz koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości:
• z tytułu podatku od towarów i usług za: sierpień, grudzień 2010r., marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, listopad, grudzień 2011 r., styczeń, luty, marzec, kwiecień 2012r. w łącznej kwocie 3.824,99 zł,
• z tytułu pobranego, a niewpłaconego w obowiązującym terminie podatku dochodowego od wynagrodzeń wypłaconych za: styczeń, luty, marzec 2012 r. w łącznej kwocie 149,26 zł.
Od w/w decyzji złożył odwołanie K. J. zarzucając naruszenie:
- art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione w świetle okoliczności uznanie, że w sprawie nie wystąpiła określona w tym przepisie przesłanka wznowienia postępowania, podczas gdy w sposób należyty wykazał on, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 14 listopada 2014r., nr S [...];
- art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez "całkowicie dowolne i niepoparte obiektywnymi dowodami uznanie, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 14 listopada 2014 r., [...] [...] została prawidłowo doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, w tym że awizacja w/w. przesyłki była przeprowadzona w sposób właściwy, w sytuacji, gdy twierdzenie organu w tym zakresie opiera się głównie na domniemaniach organu, aniżeli na obiektywnych okolicznościach, a takiemu stwierdzeniu sprzeciwia się analiza okoliczności związanych z awizacją i doręczeniem przesyłki,
- art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego z przedłożonej kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla
K. w K., Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VIII GU - [...] a w ślad za tym oddalenie wniosku o zwrócenie się przez organ I instancji do Sądu Rejonowego dla K. w K., VIII Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych o przesłanie uwierzytelnionego odpisu postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VIII GU - [...], złożonego na okoliczność treści postanowienia, zwłaszcza na okoliczność wnioskodawcy postępowania upadłościowego, daty oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości G. sp. z o.o. w K., a w związku z tym pierwszego momentu czasowego, z jakim spełniły się przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o upadłość H. sp. z o.o. w K., a co za tym idzie, na okoliczność braku podstaw odpowiedzialności podatkowej skarżącego całym majątkiem solidarnie z H. Sp. z o. o. w likwidacji z/s w K. za zaległości podatkowe w/w. spółki, podczas gdy wniosek ten nie zmierzał w żaden sposób do przedłużenia postępowania dowodowego, jego przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, dowód był przydatny dla stwierdzenia tych okoliczności i dało się go przeprowadzić, a przede wszystkim dowód nie był zbędny skoro zmierzał do wykazania, że skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości H. Sp z o.o. we właściwym czasie, w pierwszym możliwym terminie, stad decyzja organu I instancji była w tym względzie nieuprawniona i pozbawiła skarżącego możliwości wykazania jego stanowiska w sprawie,
- art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez:
• bezpodstawne uznanie, iż istnieje podstawa do orzeczenia odpowiedzialności majątkowej skarżącego za zobowiązania podatkowe H. Sp. z oo., podczas gdy brak jest podstaw takiej odpowiedzialności;
• dowolne uznanie, że wniosek o upadłość H. Sp. z o.o. nie został złożony we właściwym czasie, a zatem jego złożenie nie stanowi przesłanki zwalniającej skarżącego z odpowiedzialności podatkowej za zaległości w/w. spółki.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., decyzją z dnia 31.08.2017r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji podano, że akta sprawy potwierdzają, że Naczelnik Urzędu Skarbowego K. wysyłając do skarżącego za pośrednictwem poczty wszelką korespondencję w toczącym się postępowaniu w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za w/w. zaległości, kierował się danymi identyfikacyjnymi i adresowymi występującymi w systemach informatycznych organu podatkowego, gdzie od dnia 31.12.2013 r. do 11.07.2016 r., jako adres rejestracyjny i adres do korespondencji, figuruje: Al. [...]. W. B. - P. [...], [...]. Dopiero w dniu 18.07.2016r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego K. wpłynęło pismo z dnia 12.07.2016r., w którym skarżący wskazał nowy adres do korespondencji tj. Al. [...], [...] K.. Z akt sprawy wynika również, iż zgodnie z art. 123 Ordynacji podatkowej Naczelnik Urzędu Skarbowego K. dopełnił wszelkiej staranności by zapewnić czynny udział skarżącego w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Informację o możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu organ I instancji zawarł w postanowieniu nr S [...] z dnia 13.08.2014 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej (doręczonym w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej).
W/g organu prawidłowo skierowano decyzję z 14 listopada 2014 r., [...] [...] na adres rejestracyjny (zamieszkania) i adres do korespondencji tj. 31-514 K. Al. [...]. W. B. -P. [...] i fakt ten rozstrzyga o braku utraty możliwości uczestniczenia w postępowaniu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji nie może stanowić przesłanki do wzruszenia na tej podstawie w/w. decyzji ostatecznej. Z akt sprawy wynika, że w okresie od 9 listopada 2014r. do dnia 14 grudnia 2014r. skarżący odbywał praktykę w Centrum B. znajdującym się w J. (kod [...]) G. , natomiast we wcześniejszych okresach przebywał w K.. Istotne jest jednak, iż decyzję z dnia 14.11.2014r. nr S [...] (jak również inną korespondencję związaną z przedmiotowym postępowaniem podatkowym) kierowano na adres, który figurował w systemach informatycznych urzędu skarbowego, jako adres do korespondencji i adres rejestracyjny. Kwestię "mieszkania" w zakresie przepisów prawa podatkowego należy definiować w powiązaniu z przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. Zgodnie z art. 2 ust.1 powołanej ustawy osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Podatnicy obowiązani są także do aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego. W myśl art. 9 ust. 1d powołanej ustawy, w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 (ZAP-3).
Jak wynika z powołanych przepisów, ewidencja podatkowa, prowadzona zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników służy dokonywaniu spisu danych dotyczących podatników na potrzeby szeroko rozumianego postępowania podatkowego. Skoro organ podatkowy dysponował adresem zamieszkania (zgłoszonym przez skarżącego do ewidencji podatkowej), a on nie wykazał, iż był to adres niewłaściwy do doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz dalszych pism przedmiotowego postępowania w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, to nie można uznać tzw. doręczenia zastępczego za niezgodne z obowiązującymi przepisami regulującymi kwestię doręczania pism stronie będącej osobą fizyczną.
Organ podkreślił, iż organ w toku głównego postępowania podatkowego nie mógł posiadać wiedzy o innym adresie, pod którym skarżący przebywał, ponieważ nie poinformował on o tym fakcie w żaden sposób. Jak potwierdzają akta sprawy dopiero w dniu 18.07.2016 r. do organu I instancji wpłynęło pismo z dnia 12.07.2016 r., w którym skarżący wskazał nowy adres do korespondencji.
Co do wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania na okoliczność podstaw do wznowienia postępowania już w protokole z przesłuchania strony z dnia 30.01.2017 r. po raz kolejny wyjaśnił on, iż nie wiedział o toczącym się postępowaniu, gdyż w tym czasie w sposób ciągły od 9 listopada do 14 grudnia 2014r., przebywał na ternie ośrodka buddyjskiego. Wiedzę na temat przedmiotowej decyzji zdobył zaś na początku lipca 2016r. (z wniosku o wznowienie postępowania podatkowego wynika, iż był to dzień 4.07.2016r.) po sprawdzeniu stanu konta w serwisie bankowości internetowej. Jednakże nie wskazał on na żadne nowe okoliczności, które dowodziłyby, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.
W pozostałym zakresie organ podał, iż skarżący nie obalił domniemania doręczenia spornej przesyłki, nadto organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił do operatora pocztowego o wyjaśnienie sposobu doręczenia i jej poprawności, i w tym zakresie Poczta [...] Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. pismem z dnia 23.08.2016r. poinformowała, że zwrot przesyłki poleconej nr [...] (jest to numer ujawniony na kopercie zawierającej decyzję z dnia 14.11.2014 r. nr S [...]) nastąpił po upływie 14 dni licząc od dnia pierwszego zawiadomienia (tj.19.11.2014r.).Natomiast pracownik dokonujący zwrotu nieodebranej przesyłki przez niedopatrzenie umieścił odcisk datownika z niewłaściwą datą. Zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się z twierdzeniem jakoby bez weryfikacji przyjęto, iż prawidłowo doszło do zawiadomienia adresata o ponownej awizacji spornej przesyłki.
Z kolei w kwestii oddalenia wniosku dowodowego z przedłożonej kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VIII GU - [...], podano, iż tryb nadzwyczajny postępowania wznowieniowego oznacza, że dowód ten dotyczy rozstrzygnięcia sprawy głównej - orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej K. J., nie zaś przesłanki wznowieniowej.
Z powyższą decyzją nie zgodził się K. J. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, i zarzucając naruszenie:
- art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, podczas gdy w sposób należyty wykazane zostało, że skarżący nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 14 listopada 2014 r., nr S [...];
- art. 2 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że w/w przepisy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy przepisy te znajdują zastosowanie odnośnie podatników, a więc osób o statusie, którego nie posiadał skarżący w postępowaniu o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej;
- art. 138 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że adres skarżącego był znany organowi podatkowemu, w związku z czym nie było konieczności ustanawiania dla skarżącego kuratora dla nieobecnego;
- art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z 14 listopada 2014 r., została prawidłowo doręczona w trybie wskazanym w tym artykule.
W ocenie skarżącego miał on prawo wyjechać na dłuższy czas i nie przebywać pod adresem, pod który kierowana była sporna korespondencja, bez negatywnych dla niego konsekwencji. Jako osoba prywatna nie musiał również organizować szczególnego sposobu odbioru przesyłek. Nadto skarżący był w postępowaniu osobą trzecią, a nie podatnikiem.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. podtrzymał w całości dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala.
Zarzuty skargi nie są uzasadnione.
Zaakcentować na wstępie należy, iż stosownie do art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, aby doszło do uchylenia ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, musi zostać wykazane, iż strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Konieczne jest przy tym wystąpienie jednocześnie dwóch warunków: brak udziału strony w postępowaniu oraz brak zawinienia strony (przyczynienia się) w niewzięciu udziału w tymże postępowaniu.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż udział strony w każdym stadium postępowania dotyczy zarówno postępowania podatkowego w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Należy to rozumieć, jako udział strony w czynnościach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i udział strony w czynnościach, które przewiduje Ordynacja podatkowa. Brak udziału ma miejsce zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu podatkowym, jak również gdy uczestniczyła jedynie w niektórych czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast brak winy sformułowany przez określenie "nie z własnej winy" ma miejsce między innymi wówczas, gdy organ podatkowy nie zawiadamia strony o przeprowadzonych dowodach (art. 190 Ordynacji podatkowej), o możliwości wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów by okoliczność faktyczną można było uznać za udowodnioną (art. 192 Ordynacji podatkowej), czy też z całokształtem zebranego materiału dowodowego (art. 200 Ordynacji podatkowej). Brak udziału strony w postępowaniu ma więc charakter obiektywny po stronie organu i subiektywny, gdy chodzi o stronę. Nie mają znaczenia przyczyny, które powodują, że organ podatkowy nie zapewnił udziału strony w postępowaniu. Zatem brak udziału strony w postępowaniu oznacza nieuczestniczenie w jakimkolwiek stadium tego postępowania lub w jakiejkolwiek czynności postępowania. Przepis nie uzależnia wznowienia postępowania od charakteru fazy, czy czynności postępowania.
Wobec sposobu sformułowania zarzutów istota rzeczy w kontrolowanej sprawie dotyczyła kwestii przyjęcia winy skarżącego w nie braniu udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 14 listopada 2014 r., zasadności posłużenia się przez organy podatkowe adresem z ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, posiadania przez skarżącego w postępowaniu o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej takiego statusu, nadto uznania adresu ze wskazanej ewidencji za prawidłowy i zasadności ustanawiania dla skarżącego kuratora dla nieobecnego. Dodatkową kwestią sporną było zagadnienie uznanie w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej, że przesyłka zawierająca decyzję z 14 listopada 2014 r., została prawidłowo doręczona w trybie wskazanym w tym artykule.
W ocenie sądu organy zasadnie przyjęły, iż z treści przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016r. poz. 476 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2014 r., w szczególności z art. 2 ust. 1 i art. 9ust. 1d wynika, że ewidencja podatkowa, prowadzona zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników służy dokonywaniu spisu danych dotyczących podatników na potrzeby szeroko rozumianego postępowania podatkowego. Z art. 9 ust. 1d wynika wprost, iż w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 (ZAP-3). Wbrew twierdzeniom przedstawionym w skardze skarżący posiadał oczywiście status podatnika składając do organu podatkowego stosowne deklaracje podatkowe dotyczące chociażby podatku dochodowego od osób fizycznych. Skoro zatem organ podatkowy dysponował adresem zamieszkania (zgłoszonym przez skarżącego do ewidencji podatkowej), a skarżący nie wykazał, iż był to adres niewłaściwy do doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego oraz dalszych pism przedmiotowego postępowania w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, to nie można uznać tzw. doręczenia zastępczego za niezgodne z obowiązującymi przepisami regulującymi kwestię doręczania pism stronie będącej osobą fizyczną. Sąd podziela tym samym pogląd wyrażony przez WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23.04.2015 r. sygn. akt I SA/Kr 495/15, iż jeżeli dotychczasowy adres, pod którym odbierana jest korespondencja stał się nieaktualny, to niezależnie od obowiązków wynikających z ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników skarżący powinien powiadomić właściwy urząd pocztowy o nowym adresie odbioru korespondencji. Skoro tego nie uczynił, to nie można uznać, aby dopełnił on należytej staranności w celu zapewnienia prawidłowego odbioru adresowanych do niego przesyłek. Zaniechanie strony w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do niej korespondencji należy uznać za brak staranności w prowadzeniu swoich spraw.
Z uwagi na powyższe decyzja z dnia 14.11.2014 r. (oraz pozostała korespondencja związana z przedmiotowym postępowaniem) została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, bowiem organ podatkowy działał w oparciu o art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej, wedle którego pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Przepis ten nie traktuje o miejscu przebywania, zatem zaświadczenie informujące o tym. że w okresie doręczania w/w. decyzji skarżący przebywał w Grabniku, a nie w miejscu zamieszkania nie stanowi wystarczającego usprawiedliwienia w kontekście prawidłowości doręczenia decyzji, jak również realizacji warunku z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Istotne jest, że organy podatkowe były zobligowany do wykorzystania informacji, jakie zostały zgromadzone w ewidencji podatników i nie mogły w toku postępowania podatkowego posiadać wiedzy o innym adresie, pod którym skarżący przebywał, albowiem nie poinformował on o tym fakcie w żaden sposób. Jak potwierdzają akta sprawy dopiero w dniu 18.07.2016 r. skarżący złożył pismo z dnia 12.07.2016 r., w którym wskazał nowy adres do korespondencji. O ile zatem słusznie w skardze podano, iż miał on prawo wyjechać na dłuższy czas i nie przebywać pod adresem, pod który kierowana była sporna korespondencja, to jednak
dłuższe przebywanie poza swoim miejscem zamieszkania, nie sanuje skutków nie odbierania korespondencji. Skarżący osobiście korespondencji takiej nie mógł odebrać, niemniej jednak mógł podjąć kroki zmierzające do zapoznania się z jej treścią. Osoba należycie dbająca o swoje interesy, planując dłuższy pobyt poza miejscem swojego zamieszkania powinna ustanowić pełnomocnika dla odbioru korespondencji, aby w ten sposób zapobiec niekorzystnym skutkom związanym z brakiem odbioru korespondencji. W niniejszej sprawie skarżący nie zadbał o zapewnienie odbioru korespondencji podczas długiej nieobecności w miejscu zamieszkania. Ponadto okoliczności powołane przezeń nie stanowią wyjątkowych i nagłych okoliczności, które uniemożliwiły dochowanie uchybionego terminu i nie świadczą o dochowaniu należytej staranności. Tym samym skarżący nie uprawdopodobnił braku zawinienia (przyczynienia się) w niewzięciu udziału w postępowaniu. Skarżący przebywając poza miejscem zamieszkania przez okres ponad jednego miesiąca, nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu skuteczny odbiór korespondencji. Nie wykazał przy tym żadnych okoliczności, które uniemożliwiłyby mu ustanowienie pełnomocnika dla doręczeń. O ile, jak wyżej wskazano, nie jest niczym nadzwyczajnym wyjazd na dłuższy urlop, czy też wyjazd związany z innymi, osobistymi okolicznościami, to niemniej jednak w takim przypadku należy zapewnić sobie możliwość odbioru korespondencji. W każdym razie skarżący nie wykazał, aby podejmował jakiekolwiek próby zapewnienia sobie jej odbioru. Podkreślić przy tym należy, że w trakcie toczącego się postępowania, skarżący nie odbierał całej kierowanej do niego korespondencji, a nie tylko tej w okresie wskazywanego przebywania w ośrodku buddyjskim, co dotyczy np. postanowienia o wszczęciu postępowania. Gdyby skarżący dochował należytej staranności i odebrał wcześniejsze przesyłki, mógłby powziąć już wtedy wiedzę o toczącym się postępowaniu. Każda osoba postępująca rozsądnie i racjonalnie z należytą dbałością o własne interesy, w przypadku braku możliwości odbioru korespondencji np. z uwagi na dłuższy wyjazd, zabezpiecza sobie otrzymanie nadchodzącej w tym czasie poczty. Nie jest to niczym nadzwyczajnym, czy odbiegającym od przyjętej w relacjach społecznych normy. To zachowanie skarżącego jest nietypowe, gdyż w sytuacji dłuższej nieobecności zupełnie zaniedbał zapewnienia sobie możliwości zapoznania się z ewentualnie nadchodzącą korespondencją. Niezasadne w świetle powyższych okoliczności było wskazywanie na konieczność ustanowienia kuratora dla nieobecnego skoro częste wyjazdy służbowe, czy miesięczny (kilkutygodniowy) pobyt w ośrodku nie oznaczają realizacji przesłanki osoby nieobecnej, lecz nieobecności incydentalnej.
Brak jest również podstaw do uznania zarzutu nieprawidłowości doręczenia decyzji z 14 listopada 2014r. w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Decyzja ta została prawidłowo doręczona w trybie "doręczenia zastępczego"; miała miejsca podwójna awizacja przedmiotowej przesyłki, a w przeprowadzonym postepowaniu wyjaśnione zostały wątpliwości, co do prawidłowości zwrotu przesyłki z zachowaniem 14-dniowego terminu. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w/w. korespondencji widnieją adnotacje urzędu pocztowego, a zawiadomienia o pozostawieniu pism umieszczono każdorazowo w oddawczej skrzynce odbiorczej – zachowane więc zostały wymogi art. 150 Ordynacji podatkowej. Wprawdzie na kopercie, w której doręczano decyzję z dnia 14.11.2014 r. znajduje się data 4.11.2014r. z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie", ale logika i chronologia zdarzeń wskazuje, iż w/w. data jest błędna, gdyż nie możliwy jest zwrot przesyłki w dacie 4.11.2014r. przez operatora pocztowego, którą Urząd Skarbowy K. nadal w dniu 17.11.2014r. Zatem prawidłowa data zwrotu przesyłki przez operatora pocztowego to 4.12.2014r. Powyższą argumentację potwierdza fakt umieszczenia na potwierdzeniu odbioru adnotacji o awizowaniu przesyłki. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym pocztowy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia pisma zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Taki charakter zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki uzasadnia przyjęcie, że dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może zostać obalone. Nie można jednak przyjąć, by do obalenia tego domniemania wystarczyło twierdzenie strony, że doręczenie przesyłki (czy jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, konkretnej decyzji zawartej w przesyłce) było nieskuteczne. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości pocztowego dowodu doręczenia pisma spoczywa na zainteresowanym ( wyrok WSA w Opolu z dnia 10.09.2014 r. sygn. akt I SA/Op 353/14.) Skarżący oprócz zakwestionowana w/w. omyłkowo odbitej daty nie przedłożył żadnych dowodów podważających prawidłowość zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki. Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji wystąpił do operatora pocztowego o wyjaśnienie tej kwestii, zaś Poczta [...] Biuro Kontroli i Zarządzania Bezpieczeństwem Dział Operacyjny w K. pismem z dnia 23.08.2016r. poinformowała, że zwrot przesyłki poleconej nr [...] (jest to numer ujawniony na kopercie zawierającej decyzję z dnia 14.11.2014 r. nr S [...]) nastąpił po upływie 14 dni licząc od dnia pierwszego zawiadomienia (tj. 19.11.2014r.). Natomiast pracownik dokonujący zwrotu nieodebranej przesyłki przez niedopatrzenie umieścił odcisk datownika z niewłaściwą datą. Zatem wbrew zarzutom, nie ma podstaw do skutecznego kwestionowania prawidłowości doręczenia korespondencji jak i braku weryfikacji prawidłowości doręczenia, w tym zawiadomienia adresata o ponownej awizacji spornej przesyłki.
Mając powyższe na uwadze, sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI