I SA/Kr 1157/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-11-29
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od nieruchomościużytkowanie wieczysteposiadanie samoistnedziałalność gospodarczaodpowiedzialność podatkowaksięgi wieczysteprawo administracyjnepostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2017 r., uznając L.B. za samoistnego posiadacza części nieruchomości wykorzystywanej do działalności gospodarczej.

Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2017 r. Skarżący L.B. kwestionował swoją odpowiedzialność podatkową, podnosząc m.in. kwestie związane z datą wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej. Organy administracji uznały go za podatnika, opierając się na statusie samoistnego posiadacza części nieruchomości wykorzystywanej do działalności gospodarczej. WSA w Krakowie, po ponownym rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe i zgodne z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę L.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. ustalającą podatek od nieruchomości za 2017 r. dla I.B. i L.B. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. błędnego zastosowania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami, a także naruszenia przepisów postępowania. Kluczowym elementem sporu była kwestia ustalenia, kto ponosi odpowiedzialność podatkową za rok 2017, w kontekście współużytkowania wieczystego nieruchomości i samoistnego posiadania ich części przez L.B. do celów działalności gospodarczej. Sąd, odwołując się do wcześniejszego wyroku WSA w Krakowie (sygn. I SA/Kr 841/19), który wiązał organ odwoławczy i sąd w ponownym rozpoznaniu sprawy, uznał, że Kolegium Odwoławcze prawidłowo usunęło stwierdzone wcześniej uchybienia. WSA potwierdził, że L.B. i I.B. byli współużytkownikami wieczystymi nieruchomości w 2017 r., ale jednocześnie uznał, że część nieruchomości znajdowała się w samoistnym posiadaniu L.B., co uzasadniało nałożenie na niego obowiązku podatkowego jako posiadacza samoistnego. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy, i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, L.B. ponosi odpowiedzialność podatkową, ponieważ nawet jeśli prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane w trakcie roku, to w przypadku samoistnego posiadania części nieruchomości do celów działalności gospodarczej, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej w trakcie roku podatkowego nie wyklucza odpowiedzialności podatkowej, zwłaszcza gdy część nieruchomości jest w samoistnym posiadaniu podatnika i wykorzystywana do działalności gospodarczej. Podkreślono deklaratoryjny charakter wyroku ustalającego prawo użytkowania wieczystego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikiem podatku od nieruchomości jest użytkownik wieczysty gruntu.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

Dz.U. 2019 poz 1170 art. 3 § ust. 1 pkt 3, ust. 3 i ust. 4

Pomocnicze

u.p.o.l. art. 3 § ust. 4

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych

W przypadku współwłasności lub współposiadania, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

u.g.n. art. 27 § ust. 1 zdanie drugie

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej (wpis konstytutywny).

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

O.p. art. 210 § § 1 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne.

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.

u.k.w.h. art. 8

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych.

u.k.w.h. art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

Orzeczenie sądu w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 153

Dz.U. 2019 poz 2325 art. 153

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędne zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. i przyjęcie, że L.B. jest zobowiązany do uiszczenia podatku. Naruszenie art. 27 u.g.n. poprzez przyjęcie, że L.B. był współużytkownikiem wieczystym przez cały rok 2017. Naruszenie art. 21 § 3 O.p. poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że L.B. jest zobowiązany do uiszczenia podatku. Naruszenie art. 122 i 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym ma charakter deklaratoryjny i uwzględniając powództwo sąd czyni jedynie ustalenia w zakresie treści obiektywnie istniejącego prawa.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący sprawozdawca

Inga Gołowska

sędzia

Piotr Głowacki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności podatkowej w podatku od nieruchomości w przypadku współużytkowania wieczystego i samoistnego posiadania części nieruchomości do celów gospodarczych, a także interpretacja charakteru wyroku o uzgodnienie treści księgi wieczystej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z datą wpisu do księgi wieczystej oraz samoistnym posiadaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku od nieruchomości, jakim jest ustalenie podatnika w sytuacji złożonych stosunków prawnych dotyczących nieruchomości. Interpretacja charakteru wyroku o uzgodnienie treści księgi wieczystej jest istotna dla praktyki.

Kto płaci podatek od nieruchomości, gdy prawo użytkowania wieczystego wpisano w trakcie roku, a część gruntu jest w samoistnym posiadaniu?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1157/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący sprawozdawca/
Inga Gołowska
Piotr Głowacki
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 769/23 - Wyrok NSA z 2024-03-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 3 ust. 1 pkt 3, ust. 3 i ust. 4
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. B. przy uczestnictwie I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 czerwca 2021 r., nr: [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzją z 8 czerwca 2021r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z 2 stycznia 2019r., znak: [...], ustalającą I.B. i L.B. ("skarżący", "strona", "podatnika") podatek od nieruchomości za 2017 r. w kwocie [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. I Wydziału Cywilnego z dnia 25 listopada 2016 r sygn. Akt [...] Pani I.B. i Pan L.B. są współużytkownikami wieczystymi nieruchomości o nr: [...] o powierzchni 0,10 ha, sklasyfikowanej w ew. gruntów i budynków, jako tereny przemysłowe "Ba", [...] o powierzchni 0,2965 ha, sklasyfikowanej w ew. gruntów i budynków, jako drogi "dr", nr [...] o powierzchni 0,1736 ha, sklasyfikowanej w ew. gruntów i budynków, jako tereny przemysłowe "Ba" i nr [...] o powierzchni 1,69 ha, sklasyfikowanej w ew. gruntów i budynków, jako tereny przemysłowe "Ba".
I.B. nie jest przedsiębiorcą, a L.B. sprawuje funkcję prezesa zarządu spółek: T. sp. z o.o., B. sp. z o.o. sp.k. i B. sp. z o.o.
Według I.B. żadna z opisanych działek nie była w 2017 r. w jej posiadaniu, ponieważ rzeczone grunty samoistnie (bez jej zgody) użytkują nieprzerwanie od kilku lat ww. spółki.
Z kolei L.B. w 2015r. poinformował, iż część działki nr [...] o powierzchni 0,25 ha wykorzystywała bezumownie do celów prowadzenia działalności gospodarczej T. sp. z o.o. (na tej części działki są usytuowane "blaszaki" należące do spółki). Inny fragment działki o nr [...] o powierzchni 0,25 ha zajmował L.B.. Podatnik udostępnił wymienioną powierzchnię B. sp. z o.o. sp.k. pod działalność gospodarczą (na tej części działki znajdują się biuro i parking). L.B. stanął na stanowisku, że pozostałej powierzchni działki nr [...] nikt nie wykorzystuje. Z dodatkowych wyjaśnień podatnika wynika, że od 2017 r. spółki, w których pełni on funkcję prezesa zarządu, mają status posiadaczy zależnych nieruchomości (na mocy umów zawartych z L.B.), a nie posiadaczy samoistnych.
W dniu 12 lipca 2017+r. Burmistrz Gminy K. przeprowadził oględziny spornych nieruchomości, w trakcie których stwierdził, że działka nr [...] w znacznej części jest utwardzona i są na niej widoczne ślady prowadzenia działalności gospodarczej. Na działce stoją "blaszaki" oraz kontener, w którym mieści się biuro T.sp. z o.o., a na części utwardzonego placu, parkują samochody ciężarowe, służące T.sp. z o.o. i B. sp. z o.o. sp.k. do wykonywania działalności gospodarczej. Na placu parkują również pojazdy należące do pracowników Spółek. Podczas oględzin organ ujawnił, iż T.sp. z o.o. w zakresie działki nr [...] użytkuje nie tylko powierzchnię 0,25 ha, ale wraz z B. sp. z o.o. sp.k. korzysta również z innego fragmentu nieruchomości (utwardzonego placu) o powierzchni 0,87 ha. Na wspomnianej części działki pozostawały bowiem ślady po poruszających się samochodach ciężarowych, dostrzeżono uszczelki (podkładki) samochodowe, ślady ropy, wysypaną mączkę wapienną. Kontrolujący zauważyli, że tylko cześć działki nr [...] o powierzchni 0,42 ha jest porośnięta trawą i krzakami.
Organ podatkowy nie potwierdził wykonywania działalności gospodarczej na działkach nr [...] i [...]. Jedynie na powierzchni 20 m2 składowany jest złom, który stanowi prywatną własność L.B.
Działka nr [...] jest wykorzystywana, jako droga dojazdowa przez B.2 sp. j.
W dniu 14 lipca 2017r. organ uzyskał informację, że przez działkę nr [...] została rozciągnięta taśma, dzieląc nieruchomość na dwie części, w celu oddzielenia powierzchni zajętej na działalność gospodarczą od powierzchni, na której żadna ze Spółek, działalności nie prowadzi.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że w trakcie postępowania podatkowego dotyczącego innego roku podatkowego przesłuchał świadków, którzy potwierdzili podział działki nr [...] na dwie części. Dodatkowo G.B. zeznał, iż przed podziałem działki zdarzało się, że samochody ciężarowe parkowały w różnych jej częściach, poza obszarem porośniętym trawą. Zdaniem zaś A.B. na części działki, do której obecnie odnosi się tabliczka "zakaz wjazdu", był składowany złom, tj. odpady metalowe po naprawie pojazdów. Z kolei I.B. podtrzymała swoje stanowisko o realizowaniu działalności gospodarczej na działce nr [...] przez Spółki, w których funkcję prezesa zarządu pełni L.B..
W dniu 23 lipca 2018r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny, podczas których stwierdził faktyczne wydzielenie z działki nr [...] części związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.
L.B. zlecił geodecie dokonanie pomiarów powierzchni wyodrębnionej na prowadzenie działalności gospodarczej. Powierzchnia podana przez geodetę wynosi 9 824 m2. Po odliczeniu od niej powierzchni terenu znajdującego się pod ruinami budynków, tj. powierzchni 302 m2, organ I instancji przyjął, iż powierzchnia zajęta pod działalność gospodarczą od sierpnia 2017r. stanowi 9 522 m2. Organ podatkowy wyraził pogląd, że L.B., będąc współużytkownikiem opisanych nieruchomości gruntowych, samodzielnie władał wybranymi ich fragmentami, bez żadnego uzgodnienia z I.B. zawierając m.in. umowy najmu. W ocenie organu I instancji bezsprzecznie L.B. użytkował opisane części nieruchomości w sposób widoczny dla otoczenia i niezależny od woli innych osób, a w konsekwencji był ich posiadaczem samoistnym.
Kierując się powyższymi założeniami, Burmistrz Gminy K. decyzją z 2 stycznia 2019 r., znak: [...], o której mowa na wstępie ustalił L.B. wysokość podatku od nieruchomości za 2017r. Organ I instancji opodatkował:
1. w okresie od stycznia do lipca:
a) grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 6 916 m2 (powierzchnia działki nr [...] o powierzchni 4 200 m2 porośniętej trawą
b) 980 m2 działka pomniejszona o 20m2 (część działki nr [...], na której znajduje się złom),
c) 1 736 m2 działka nr [...]
d) grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 2 965 m2 - działka nr [...] (wykorzystywana jako droga dojazdowa do B.2 sp.j.)
2. w okresie od sierpnia do grudnia
a) grunt pozostały o powierzchni 10 114 m2 [suma powierzchni działek nr: [...],[...],[...] pomniejszona o powierzchnię gruntu będącego w samoistnym posiadaniu Pana L.B. (19 636m2 -9 522m2= 10 114m2)],
b) grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 2 965 m2 - działka nr [...].
L.B. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił, że organ I instancji bezpodstawnie stwierdził, że odwołujący w całym 2017r. był współużytkownikiem wieczystym opodatkowanych nieruchomości. Zwrócono uwagę, że zarówno w przypadku oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste, jak i w wypadku przeniesienia prawa użytkowania wieczystego na inną osobę, wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny, co oznacza, iż prawo użytkowania wieczystego nie powstaje, ani nie zostaje przeniesione bez wpisu do księgi wieczystej. Tymczasem, wpis I.B. i L.B., jako współużytkowników wieczystych nastąpił dopiero w dniu 13 maja 2017r., co pominął Burmistrz Gminy K. Ponadto organ I instancji błędnie wskazał, że L.B. wykorzystuje znaczną część działki nr [...] (12 700 m2) na potrzeby wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto podkreślono, iż działka nr [...], stanowi drogę dojazdową do B.2 sp. j. Z powyższego względu, status podatnika podatku od rzeczonej nieruchomości ma B.2 sp. j.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 26 kwietnia 2019 r., nr: [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z 2 stycznia 2019 r., znak: [...].
WSA w Krakowie, po rozpoznaniu skargi podatnika wyrokiem z 9 października 2019r., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do kwestii naruszenia art. 27 u.g.n., która to była podstawowym zarzutem wywiedzionym w odwołaniu L.B. Odwołujący się w sposób jednoznaczny wskazywał, iż z uwagi na datę wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej nieruchomości (13 maja 2017r.) bezpodstawne jest uznawanie go za użytkownika wieczystego nieruchomości przez cały 2017r. Niewyjaśnione i nieocenione zatem pozostały okoliczności istotne dla określenia osoby (osób) będących użytkownikami wieczystymi spornych nieruchomości w 2017r. a w konsekwencji także podatnikami podatku od przedmiotowej nieruchomości. Ta wadliwość ma także znaczenia dla rozstrzygnięcia nakładającego podatek na L.B. jako samoistnego posiadacza części spornych nieruchomości na których prowadzona była działalność gospodarcza. Aby bowiem skutecznie przyjąć, że nieruchomość nie pozostawała we władaniu właściciela czy użytkownika wieczystego lecz była wykorzystywana na podstawie innego stosunku prawnego (samoistne posiadanie} przez inny podmiot, najpierw w sposób nie ulegający wątpliwości przesądzić należy kto w danym roku podatkowym był tym właścicielem czy użytkownikiem wieczystym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją jak na wstępie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z 2 stycznia 2019 r., znak: [...]. W jej uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że Pani I.B. i Pan L.B. w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla K. w K. (I Wydział Cywilny) z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt [...], o uzgodnieniu treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w dniu 13 maja 2017 r. zostali wpisani w księgach wieczystych nr [...] i nr [...] jako współużytkownicy wieczyści (po 1/2) następujących nieruchomości położonych w jednostce ewidencyjnej K., w obrębie ewidencyjnym Tenczynek:
• działki nr [...] o powierzchni 0,10 ha, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe "Ba",
• działki nr [...] o powierzchni 0,2965 ha, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako drogi "dr",
• działki nr [...] o powierzchni 0,1736 ha, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe "Ba",
• działki nr [...] o powierzchni 1,69 ha, sklasyfikowanej w ewidencji gruntów i budynków jako tereny przemysłowe "Ba".
Podatnicy figurują również w ewidencji gruntów i budynków jako współużytkownicy wieczyści wymienionych nieruchomości (vide: zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 15 września 2017 r., znak: [...] i [...]).
Kwestia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości była przedmiotem sporu. Wyrokiem z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w K. (Wydział I Cywilny) ustalił, iż umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr: [...] zawarta w dniu 29 października 2010 r. pomiędzy Panią I.B. a T.sp. z o.o. z siedzibą w T. jest nieważna. W dniu 13 sierpnia 2014 r. w księgach wieczystych nr [...] i nr [...] zostało wpisane ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w ich treści z rzeczywistym stanem prawnym, wobec wyroku Sądu Okręgowego w K. (Wydział I Cywilny), sygn. akt [...], przeciwko prawu T.sp. z o.o. w T. na rzecz Pani I.B. Zaznaczenia wymaga, iż stosownie do art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ponadto należy zauważyć, że Sąd Rejonowy dla K. w K. (I Wydział Cywilny) postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt [...], wydanym w sprawie z wniosku Pani I.B. przy uczestnictwie Pana L.B. o podział majątku wspólnego, zabezpieczył roszczenie uczestnika Pana L.B. poprzez wpisanie w dziale III księgi wieczystej nr [...] ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu, w którym zgłoszono żądanie uzgodnienia treści ww. księgi wieczystej w ten sposób, aby w miejsce wpisu w dziale II rzeczonej księgi wieczystej dotyczącego Pani I.B. (jedynego użytkownika wieczystego nieruchomości) wpisać uczestnika Pana L.B. jako współużytkownika wieczystego obok wnioskodawczyni Pani I.B.. Sąd orzekł w analogiczny sposób o wpisie ostrzeżenia w dziale III księgi wieczystej nr [...].
Z treści księgi wieczystej [...] i [...] wynika, iż na podstawie wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. [...] w dniu 13 maja 2017 r. wpisano jako użytkowników wieczystych Panią I.B. i Pana L.B. (chwila wpływu wniosku 05 kwietnia 2017r.).
Co prawda zgodnie z art. 27 ust. 1 zdanie drugie u.g.n., oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy - wymaga wpisu w księdze wieczystej (wpis konstytutywny). Jednakże w postępowaniu dotyczącym żądania z art. 10 ust. 1 u.k.w.h orzeczenie sądu ma charakter deklaratoryjny i uwzględniając powództwo sąd czyni jedynie ustalenia w zakresie treści obiektywnie istniejącego prawa. Tym samym poprzez uwzględnienie powództwa wyrokiem z dnia 25 listopada 2016 r. sąd nie ukształtował na nowo prawa użytkowania wieczystego, lecz odnosił się do prawa, które istniało i przysługiwało skonkretyzowanym podmiotom tj. Pani I. B. i Panu L.B. Nie sposób zatem twierdzić, że przedmiotowe prawo powstało dopiero w chwili złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej jako współużytkowników wieczystych Pani I. B. i Pana L.B. na podstawie wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Jak wskazał Sąd Apelacyjny w K. w wyroku z dnia 5 listopada 2020 r. [...] ,, Wyrok ten (o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym) potwierdzał jedynie istniejące prawo powódki jako użytkownika wieczystego, a nie właściciela nieruchomości, które nie było prawidłowo ujawnione w księdze wieczystej tylko ze względu na błędy ze strony organów sądu wieczystoksięgowego. Ustalenie niezgodności w drodze procesu sądowego, a następnie jej usunięcia w drodze postępowania wieczystoksięgowego było działaniem naprawczym, ale nie kreowało nowych stosunków własnościowych. Przepisy stanowią o konieczności w pierwszej kolejności prowadzenia procesu sądowego o ustalenie niezgodności i dopiero kolejno możliwość usunięcia jej na drodze postępowania wieczystoksięgowego w oparciu o złożony wniosek. Prezydent Miasta K., aby naprawić wcześniejszy błąd Sądu Rejonowego i prawidłowo ujawnić prawa do własności nieruchomości musiał złożyć nowy wniosek o dokonanie w oparciu o wyrok uzgadniający treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wpisu w księdze wieczystej. Nowy wniosek o wpis z dnia 2 września 2016 r., którego podstawę stanowił wyrok Sądu Rejonowego dla K. w K. z dnia 18 grudnia 2015 r., nie stanowił zatem podstawy prawidłowego wpisu w rozumieniu takim, że nie kreował on od daty jego złożenia powstania prawa użytkowania wieczystego. Daty złożenia tego nowego wniosku nie można utożsamiać z datą powstania użytkowania wieczystego, skoro istniało ono wcześniej, co potwierdzał wyrok z dnia 18 grudnia 2015 r. i pierwotny wniosek o wpis był prawidłowy. "
Dlatego też Pani I.B. i Pan L.B. byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości w 2017 r., co implikowało przyznanie im statusu podatników podatku od nieruchomości.
Burmistrz Gminy K. objął podatkiem od nieruchomości grunty opisane w części historycznej niniejszego uzasadnienia.
L.B. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż L.B., jest zobowiązany do uiszczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2017 w kwocie [...] złotych;
b. art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147) poprzez przyjęcie, iż w całym roku 2017 skarżący L.B. był współużytkownikiem wieczystym części nieruchomości objętych księgami wieczystymi o numerach: [...] i [...] stanowiących działki [...] i [...];
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż L.B., jest zobowiązany do uiszczenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2017 w kwocie [...] złotych.
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie I instancji oraz organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej - p.p.s.a.). Ponadto, Sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie, oceniając pod tym kątem zaskarżoną przez L.B., decyzję organu odwoławczego, Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu krajowemu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
Oceniając stan faktyczny ustalony przez organy obydwu instancji, należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W rozpoznawanej sprawie, nie ma podstaw by przyjąć, że pozostały poza zakresem zainteresowania organów niewyjaśnione okoliczności, a pojawiające się wątpliwości rozstrzygnięto na niekorzyść strony. Organy podatkowe, w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, zebrały materiał dowodowy, a następnie, bez przekroczenia ustawowych granic, poddały go szczególnie drobiazgowej oraz wnikliwej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Ustalenia te znalazły odzwierciedlenie w całościowym i kompletnym uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji, podobnie jak wcześniej decyzji organu I instancji. Strona miała zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu, nieskrępowaną możliwość składania wniosków i wyjaśnień, z którego to prawa szeroko korzystała.
Sąd uznał zatem ustalony w sprawie stan faktyczny za prawidłowy gdyż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania traktujących o postępowaniu podatkowym, które to naruszenia jeśli wystąpią a strona ich nie wskaże, sąd bierze pod uwagę z mocy wskazanego wcześniej art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając w granicach danej sprawy.
Co istotne, sprawa określenia L.B. podatku od przedmiotowych nieruchomości za 2017r. była już przedmiotem rozpoznania tut. Sądu. Rozpoznając sprawę po raz pierwszy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 października 2019r. sygn. akt I SA/Kr 841/19 - wobec stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania mogących mieć wpływ na końcowy wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - orzekł o uchyleniu zaskarżonej wówczas decyzji organu odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2019r.
Sąd zlecił wówczas by przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględnił rozważania Sądu a w szczególności, przeprowadził wyczerpujące rozważenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, których w zaskarżonym rozstrzygnięciu zabrakło oraz odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu L.B.. Rezultaty tych rozważań zawarte natomiast być muszą w uzasadnieniu wydanej decyzji, jak tego wymaga art. 210 § 4 O.p. w zw. z art. 124 O.p.
Niewyjaśnione i nieocenione bowiem pozostały okoliczności istotne dla określenia osoby (osób) będących użytkownikami wieczystymi spornych nieruchomości w 2017r. a w konsekwencji także podatnikami podatku od przedmiotowej nieruchomości. Ta wadliwość ma także znaczenia dla rozstrzygnięcia nakładającego podatek na L.B. jako samoistnego posiadacza części spornych nieruchomości na których prowadzona była działalność gospodarcza. Aby bowiem skutecznie przyjąć, że nieruchomość nie pozostawała we władaniu właściciela czy użytkownika wieczystego lecz była wykorzystywana na podstawie innego stosunku prawnego (samoistne posiadanie} przez inny podmiot, najpierw w sposób nie ulegający wątpliwości przesądzić należy kto w danym roku podatkowym był tym właścicielem czy użytkownikiem wieczystym.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.".
Tym samym, wyrokiem wydanym w sprawie I SA/Kr 841/19, związany był zarówno organ odwoławczy ponownie rozpoznający sprawę jak również Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę.
W ocenie Sądu, rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławcze usunął występujące poprzednio uchybienia i niedostatki uzasadnienia rozstrzygnięcia, sporządzając równocześnie jego prawidłowe i wyczerpujące istotę sprawy uzasadnienie.
Kolegium szczegółowo uzasadniło swoje stanowisko, wskazując prawidłowo, iż status podatnika podatku od nieruchomości ma użytkownik wieczysty gruntów (art. 3 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.), przy czym jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.). Jak stanowi jednak ust. 3 tego artykułu, jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Powołując się na wyniki przeprowadzonego postępowania a w szczególności zgromadzone w aktach dokumenty, dowód z oględzin nieruchomości oraz zeznania świadków i uczestniczki I. B., organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że Burmistrz Gminy K. zasadnie objął podatkiem od nieruchomości grunty opisane w decyzji, uznając za podatnika ich posiadacza samoistnego L.B..
Organ prawidłowo argumentował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż kwestia prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości była przedmiotem sporu. Wyrokiem z dnia 23 września 2013r., sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w K. ustalił, iż umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr; [...], [...] (obecnie [...] i [...] i [...] zawarta w dniu 29 października 2010r. pomiędzy I.B. a T.sp. z o.o. z siedzibą w T. jest nieważna. W konsekwencji, w dniu 13 sierpnia 2014r. w księgach wieczystych powołanych nieruchomości zostało wpisane ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w ich treści z rzeczywistym stanem prawnym. Stosownie do art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ponadto, Sąd Rejonowy dla K. w K. postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2015r., sygn. akt [...], zabezpieczył roszczenie uczestnika L.B. poprzez wpisanie w dziale III księgi wieczystej nr [...] ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o podział majątku wspólnego z I.B., w którym zgłoszono żądanie uzgodnienia treści ww. księgi wieczystej w ten sposób, aby w miejsce wpisu dotyczącego I. B. (jedynego użytkownika wieczystego nieruchomości) wpisać uczestnika L.B. jako współużytkownika wieczystego obok I. B.. Z treści księgi wieczystej [...] i [...] wynika, iż na podstawie wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym z dnia 25 listopada 2016r. sygn. [...] w dniu 13 maja 2017r. wpisano jako użytkowników wieczystych I.B. i L.B. (chwila wpływu wniosku 05 kwietnia 2017r.). Co prawda zgodnie z art. 27 ust. 1 zdanie drugie u.g.n., oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy - wymaga wpisu w księdze wieczystej (wpis konstytutywny). Jednakże w postępowaniu dotyczącym żądania z art. 10 ust. 1 u.k.w.h orzeczenie sądu ma charakter deklaratoryjny i uwzględniając powództwo sąd czyni jedynie ustalenia w zakresie treści obiektywnie istniejącego prawa. Tym samym poprzez uwzględnienie powództwa wyrokiem z dnia 25 listopada 2016r. sąd nie ukształtował na nowo prawa użytkowania wieczystego, lecz odnosił się do prawa, które istniało i przysługiwało skonkretyzowanym podmiotom tj. I. B. i L.B.. Nie sposób zatem twierdzić, że przedmiotowe prawo powstało dopiero w chwili złożenia wniosku o wpis do księgi wieczystej jako współużytkowników wieczystych I. B. i L.B. na podstawie wyroku w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd te rozważania w pełni podziela, jak również poczynioną na ich podstawie konstatację wedle której, I.B. i L.B. byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości w 2017r. niemniej jednak część nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją znajdowało się w posiadaniu samoistnym L.B..
W stosunku natomiast do pozostałej powierzchni działek nr: [...], pozostałej powierzchni działek nr [...],[...] i [...], nieobjętych decyzją o znaku [...] została wydana odrębna decyzja.
Decyzja poddana kontroli Sądu spełnia w ocenie Sądu wszystkie wymogi określone w art. 210 § 1 i § 4 O.p., a w szczególności zawierają przekonujące uzasadnienia faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne zawiera wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz dowodów, którym dały wiarę, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej orzeczenia z przytoczeniem przepisów prawa. Poczynione ustalenia odzwierciedlają akta sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, a podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe.
Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby podnoszone zarzuty niewystarczającego zebrania czy błędnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu wyciągnięte przez organy podatkowe wnioski są logiczne i spójne. Pomiędzy ustaleniami a podjętymi ocenami organów nie wystąpiły sprzeczności tak jak sugeruje w skardze skarżący.
Sąd uznał zatem skargę za bezzasadną, nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji również innych niż zarzucane w skardze uchybień, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI