I SA/KR 1142/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-04
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITumorzone zobowiązanieprzychóddziałalność gospodarczaugodaodsetki za zwłokęzaliczka na podatekOrdynacja Podatkowaustawa o PIT

WSA w Krakowie oddalił skargę podatniczki, uznając, że umorzone zobowiązanie z lat poprzednich stanowi przychód w roku umorzenia, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w 1998 r., która została zlikwidowana. W 2001 r. zawarła ugodę, na mocy której część jej długu została umorzona. Organy podatkowe uznały, że umorzona kwota stanowi przychód z działalności gospodarczej w 2001 r. i na tej podstawie określiły zobowiązanie podatkowe oraz odsetki za zwłokę. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że nie prowadziła działalności w 2001 r. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że przepis o przychodzie z umorzonych zobowiązań ma zastosowanie do momentu uzyskania przychodu, a nie do okresu prowadzenia działalności.

Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie opodatkowania umorzonych zobowiązań. Skarżąca, K.M.J., prowadziła działalność gospodarczą w 1998 r., która została zlikwidowana. W 2001 r. zawarła ugodę z wierzycielem, na mocy której umorzono jej część długu w kwocie 128.392,25 zł. Organy podatkowe, w tym Urząd Kontroli Skarbowej i Izba Skarbowa, uznały, że ta umorzona kwota stanowi przychód z działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, mimo że skarżąca nie prowadziła już działalności w 2001 r. W konsekwencji wydano decyzje określające zobowiązanie podatkowe za 2001 r. oraz odsetki za zwłokę od niezapłaconej zaliczki na podatek. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Kwestionowała przyjęcie, że umorzone zobowiązania z lat poprzednich stanowią przychód w roku umorzenia, a także zastosowanie art. 53a Ordynacji Podatkowej do naliczania odsetek, wskazując, że przepis ten wszedł w życie później. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, a umorzone zobowiązanie stanowi przychód w momencie jego umorzenia, niezależnie od tego, czy działalność gospodarcza była w tym czasie prowadzona. Sąd podkreślił, że przepis art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT ma zastosowanie w sytuacji uzyskania przychodów, a nie w czasie prowadzenia działalności. W związku z tym skarżąca była zobowiązana do złożenia deklaracji i wpłacenia zaliczki na podatek. Sąd uznał również, że art. 53a Ordynacji Podatkowej, mający charakter proceduralny, mógł być zastosowany w sprawie, mimo wejścia w życie po dacie zdarzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umorzone zobowiązanie stanowi przychód w roku jego umorzenia, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, ponieważ przepis ten dotyczy uzyskania przychodu, a nie okresu prowadzenia działalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT ma zastosowanie do sytuacji uzyskania przychodu z umorzonych zobowiązań, niezależnie od tego, czy działalność gospodarcza była prowadzona w roku umorzenia. Umorzenie zobowiązania stanowi korzyść majątkową dla podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 2 pkt. 6

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań stanowi przychód z działalności gospodarczej. Przepis ma zastosowanie w sytuacji uzyskania przychodów, a nie w czasie prowadzonej działalności.

Ordynacja Podatkowa art. 53 a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

Określenie wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek, gdy podatnik mimo obowiązku nie zapłacił zaliczek lub złożył deklarację z inną wysokością zaliczek. Przepis ma charakter proceduralny.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 44 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Obowiązek złożenia deklaracji podatkowej i wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w miesiącu, w którym wystąpił przychód.

Ordynacja Podatkowa art. 51 § par. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

Zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności.

Ordynacja Podatkowa art. 51 § par. 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa

Zaległością podatkową jest również nie zapłacona w terminie zaliczka na podatek.

p.p.s.a. art. 3 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przypadku nieuwzględnienia skargi.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Umorzone zobowiązanie z lat poprzednich nie stanowi przychodu w roku umorzenia, jeśli podatnik nie prowadził działalności gospodarczej w tym roku. Art. 53a Ordynacji Podatkowej nie powinien mieć zastosowania do zaliczek płaconych przed wejściem w życie tego przepisu.

Godne uwagi sformułowania

dla stwierdzenia po stronie skarżącej zaistnienia przychodu nie ma znaczenia podnoszony fakt, iż w dacie dokonania umorzenia nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu powoływanej w skardze ustawy prawo o działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu powyższy przepis ma zastosowanie w sytuacji uzyskania przychodów w ramach działalności a nie w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Przepis ten wszedł wprawdzie w życie wprawdzie z dniem 1 stycznia 2003 roku jednakże jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej , ma on charakter proceduralny , stąd mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Ewa Długosz-Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Grzeszek

sędzia

Jarosław Wiśniewski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania umorzonych zobowiązań jako przychodu z działalności gospodarczej, nawet po zakończeniu jej faktycznego prowadzenia."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia zobowiązania z lat poprzednich i opodatkowania go w roku umorzenia. Interpretacja art. 53a Ordynacji Podatkowej jako przepisu proceduralnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z umorzeniem zobowiązań i jego konsekwencjami podatkowymi, co jest istotne dla przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą.

Czy umorzone długi z przeszłości mogą stać się Twoim podatkowym przychodem dzisiaj?

Dane finansowe

WPS: 128 392,25 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1142/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Długosz-Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Wiśniewski
Stanisław Grzeszek
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Sygn. akt I SA/Kr 1142/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk (spr), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, Asesor WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2007r., sprawy ze skarg K.M. J., na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 10 czerwca 2005r Nr [...], , w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r oraz określenia, wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu niezapłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc, wrzesień 2001r, - s k a r g i o d d a l a -
Uzasadnienie
Sygn. I S.A./Kr 1142/05
UZASADNIENIE
Skarżąca K.M.J. prowadziła w 1998 r. działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo- Handlowo - Produkcyjne K. , które z końcem tego roku zostało zlikwidowane.
Postępowanie kontrolne przeprowadzone przez Urząd Kontroli Skarbowej wykazało , iż prowadząc powyższą działalność ,skarżąca była dłużnikiem firmy handlowej H.na kwotę 256.784 , 50 zł.
Ustalono , że kwotę tą zasądził od skarżącej Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia [...] października 2000 roku.
W dniu[...] czerwca 2001 r. doszło do zawarcia ugody między skarżącą a wierzycielem na mocy której K. J. zobowiązała się do zapłaty na jego rzecz połowy zasądzonej kwoty łącznie z kosztami postępowania sądowego w sumie 148.834,55 zł/
Pozostała część długu w kwocie 128.392,25 zł została umorzona.
Postępowanie wykazało , iż ostatnia część należności została zapłacona przez skarżącą w dniu 3 września 2001 roku.
Kontrolujący stwierdzili , że pomimo obowiązku wynikającego z art. 14 ust 2 pkt.6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. z 2000 r. Nr. 14 , poz. 176 ze zm./ skarżąca nie wykazała w złożonym zeznaniu rocznym za 2001 r. umorzonych zobowiązań w wysokości 128.392,25 zł.jak również nie wpłaciła zaliczki na podatek dochodowy od kwoty umorzonego długu , nie dopełniła tym samym obowiązku wynikającego z art. 44 ust. 1 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyżej cytowanej.
Powyższe okoliczności doprowadziły do wydania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu[...] grudnia 2004 r. decyzji określającej K.J.wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za 2001 rok w kwocie 38.415,50 zł oraz określającej wysokość odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu nie wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiąc wrzesień 2001 r. w kwocie 4.812,50 zł.
Od powyższych decyzji skarżąca wniosła odwołania , w których zarzucała naruszenie przepisów art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy p.d.of. poprzez przyjęcie , że nie prowadząc działalności gospodarczej w 2001 r. osiągnęła dochód z działalności
gospodarczej z tytułu umorzenia zobowiązań dotyczących 1998 roku.
Odnośnie drugiej decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę zarzucono naruszenie przepisów art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa poprzez przyjęcie , iż istniała podstawa prawna do ich naliczania za wskazany okres z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Rozpoznając odwołania od przedmiotowych decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w dniu [...]czerwca 2005 roku utrzymał je w mocy wydając w tym przedmiocie decyzje o numerach [...] oraz [...]
Podobnie jak organ I instancji powołał i przytoczył treść art. 14 ust 2 pkt 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ.U. z 2000 roku , Nr 14, poz. 176 ze zm./ w świetle którego skarżąca winna wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym wysokość umorzonych zobowiązań , o których mowa wyżej. Odnośnie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu nie wpłacenia zaliczki na podatek dochodowy , jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołano art. 51 par.1 Ordynacji Podatkowej , zgodnie z którym zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie płatności. Zaległością podatkową natomiast jest również nie zapłacona w terminie zaliczka na podatek / art. 51 par. 2 ustawy/.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej przytoczył treść art. 53 a Ordynacji zgodnie z którym , jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego organ podatkowy stwierdzi , że podatnik mimo ciążącego nań obowiązku nie zapłacił zaliczek na podatek w całości lub części , nie złożył deklaracji albo wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji , organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek, jeżeli ich wysokość jest inna niż wykazana w deklaracji , a także w braku deklaracji.
W oparciu o powyższe zasadne było określenia wysokości odsetek za zwłokę przy przyjęciu prawidłowej kwoty zaliczki za wrzesień 2001 zł wynoszącej 31.209, 20 zł.
Organ odwoławczy podał też , że skarżąca miała prawo czynnego udziału w postępowaniu a także zagwarantowano jej prawo do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego zgodnie z art. 200 Ordynacji.
Obie decyzje zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z żądaniem ich uchylenia jak również decyzji je poprzedzających przy zasądzeniu kosztów procesu.
Przeciwko decyzjom sformułowano zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / DZ. U. 1993 r. Nr. 90 , poz. 416 ze zm./ poprzez przyjęcie , że podatniczka nie prowadząc działalności gospodarczej
W 2001 roku osiągnęła dochód z działalności gospodarczej uzyskany z tytułu umorzenia zobowiązań dotyczących roku 1998.
Umorzone postępowania dotyczące roku 1998 z tym rokiem poprzez korektę przychodu winny być rozliczone tym bardziej , że organy przez cztery lata prowadziły czynności kontrolne za ten okres wydając decyzje w 2004 roku.
Naruszono też art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa /DZ.U. Nr. 137 , poz. 926 ze zm./ poprzez przyjęcie że była podstawa prawna do naliczenia stronie skarżącej odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za wskazane miesiące , mimo że w 2001 r. działalności nie prowadziła.
Przepis ten wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2003 r. i powinien mieć zastosowanie do zaliczek płaconych po tym okresie.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargi domagał się ich oddalenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Stosownie do art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DZ.U. z 2002 r. Nr. 153, poz. 1270 ze zm./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności t.j. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Zgodnie z dyspozycją art. 145 par. 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części jeżeli stwierdzi : naruszenie prawa materialnego ,które miało wpływ na wynik sprawy , gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skargach doprowadziły Sąd do przekonania , że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procedury uzasadniającego uchylenie zaskarżonych decyzji , zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącą , podnieść należy że są nietrafne i nie zasługują na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy jest bezsporny , mamy w niej do czynienia z umorzeniem zobowiązania , na mocy ugody zawartej między K. J. jako dłużnikiem a firmą "H." S.A. Factoring , w wyniku której umorzono jej zobowiązanie w kwocie 128.392,25 zł , stanowiącej część wierzytelności przysługującej tej firmie.
Na zawarcie ugody zarząd firmy " H." S.A. Factoring wyraził zgodę w dniu[...] czerwca 2001 roku.
Nie ulega wątpliwości , że przedmiotowa wierzytelność powstała w okresie kiedy skarżąca prowadziła działalność gospodarczą , a więc w 1998 roku i że wierzytelność ta powstałą w związku z prowadzoną przez nią działalnością.
Powyższe fakty wynikają z zebranego materiału dowodowego, nie były też przez stronę kwestionowane.
Z uwagi na powyższe , zdaniem Sądu dla stwierdzenia po stronie skarżącej zaistnienia przychodu nie ma znaczenia podnoszony fakt, iż w dacie dokonania umorzenia nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu powoływanej w skardze ustawy prawo o działalności gospodarczej.
Bezspornym jest zatem , że dla skarżącej z chwilą umorzenia przez wierzyciela zobowiązania , wystąpił przychód w kwocie 128.392,25 zł.
Gdyby nie umorzenie zobowiązana była by do zapłaty powyższej kwoty a to zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...]. X. 2000 roku [...]
Skoro zgodnie z artykułem 14 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wyżej cyt. przychodem z działalności gospodarczej jest również wartość umorzonych lub przedawnionych zobowiązań z zastrzeżeniem ust.3 pkt.6 w tym z tytułu zaciągniętych kredytów , pożyczek z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy i Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - organy wbrew zarzutom skarżącej władny był do wydania zaskarżonej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 rok skoro z tytułu umorzenia w tym roku odniosła konkretną korzyść majątkową.
Zdaniem Sądu powyższy przepis ma zastosowanie w sytuacji uzyskania przychodów w ramach działalności a nie w czasie prowadzonej działalności gospodarczej.
W takim przypadku też K. J. stosownie do treści art. 44 ustawy p.d.o.f. zobowiązana była złożyć deklarację podatkową za miesiąc , w którym przychód wystąpił i wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Ponieważ tego nie uczyniła organ kontroli skarbowej opierając się na przepisie art. 51 par 1 Ordynacji Podatkowej uznał , że doszło do postania z tego tytułu zaległości podatkowej.
Jednocześnie stosownie do art. 53 a Ordynacji przyjął prawidłową wysokość zaliczki za miesiąc wrzesień 2001 rok i od tej kwoty określił wysokość odsetek za zwłokę.
Przepis ten wszedł wprawdzie w życie wprawdzie z dniem 1 stycznia 2003 roku jednakże jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej , ma on charakter proceduralny , stąd mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał obie skargi za bezzasadne i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / DZ.U. 2002 r. Nr. 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI