I SA/Kr 1127/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie. Organy KAS żądały od spółki udostępnienia informacji i dokumentów dotyczących zdarzeń stanowiących podstawę do wykazania w deklaracji PIT-8AR za 2019 r. danych o wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych oraz nagrodach związanych ze sprzedażą premiową. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów ustawy o KAS, w tym przekroczenie zakresu kompetencji, nałożenie obowiązku w nieproporcjonalnie krótkim terminie oraz brak prawidłowego wskazania okoliczności uzasadniających żądanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy KAS naruszyły art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, ponieważ żądanie udostępnienia informacji i dokumentów w trybie tego przepisu stanowiło przekroczenie ich kompetencji. Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter kompetencyjny i wymaga ścisłej wykładni, a organ nie może go wykorzystywać do zastępowania sformalizowanych postępowań dowodowych czy kontrolnych. Sąd zwrócił uwagę na nowelizację art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, która ograniczyła kompetencje organów do przetwarzania informacji i występowania o udostępnienie dokumentów, wykreślając uprawnienie do "zbierania i wykorzystywania" informacji. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, ograniczenia kompetencji organów KAS w zakresie żądania informacji i dokumentów, zasada legalizmu w działaniu administracji.
Dotyczy specyficznego trybu żądania informacji na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS. Interpretacja może ewoluować wraz z dalszym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ KAS, działając na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, może żądać od spółki udostępnienia informacji i dokumentów dotyczących zdarzeń stanowiących podstawę do wykazania w deklaracji PIT-8AR danych o wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych oraz nagrodach związanych ze sprzedażą premiową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ KAS nie może w tym trybie żądać od spółki udostępnienia informacji i dokumentów, gdyż stanowi to przekroczenie jego kompetencji.
Uzasadnienie
Przepis art. 45 ust. 1 ustawy o KAS ma charakter kompetencyjny i wymaga ścisłej wykładni. Organ nie może wykorzystywać tego przepisu do zastępowania sformalizowanych postępowań dowodowych czy kontrolnych. Nowelizacja przepisu ograniczyła kompetencje organów do przetwarzania informacji i występowania o udostępnienie dokumentów, wykreślając uprawnienie do zbierania i wykorzystywania informacji.
Czy żądanie przez organ KAS od spółki przygotowania i przedstawienia już przetworzonych danych, w tym regulaminów i umów, w ramach czynności analitycznych, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie żądanie jest pozbawione podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Organ nie może zbierać konkretnych dowodów przed wszczęciem jakiegokolwiek postępowania, nawet w ramach czynności analitycznych. Wezwanie do przygotowania i przedstawienia już przetworzonych danych jest działaniem pozbawionym podstawy prawnej, a wskazanie na działania analityczne i prognostyczne nie powinno obejmować dokładnych danych osobowych czy opisu zdarzeń gospodarczych.
Czy organ KAS może żądać od spółki udostępnienia informacji i dokumentów pod rygorem kary pieniężnej, zanim wszczęte zostanie jakiekolwiek postępowanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalna sytuacja, kiedy organ zbiera konkretne dokumenty czy dane jeszcze przed wszczęciem jakiegokolwiek postępowania i to pod rygorem kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Skoro nie jest prowadzone żadne postępowanie, to organ nie może zbierać żadnych konkretnych dowodów. Taki sposób działania "poza postępowaniem" mógłby prowadzić do pozbawienia strony jej praw procesowych.
Przepisy (15)
Główne
u.KAS art. 45 § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ma charakter kompetencyjny i wymaga ścisłej wykładni. Po nowelizacji z 2019 r. organy KAS mogą jedynie przetwarzać informacje i występować o udostępnienie dokumentów, a nie zbierać i wykorzystywać informacje. Żądanie informacji i dokumentów w tym trybie nie może zastępować sformalizowanych postępowań.
Dz.U. 2020 poz 505 art. 45 § 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Organy KAS, w celu realizacji ustawowych zadań w zakresie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, 2, 6, 8, 10 i 13-15, mogą przetwarzać informacje, w tym dane osobowe, od osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej oraz osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, o zdarzeniach mających bezpośredni wpływ na powstanie lub wysokość niepodatkowych należności budżetowych, zobowiązania podatkowego lub należności celnych, o zdarzeniach wynikających ze stosunków cywilnoprawnych lub faktycznych czynności mogących mieć wpływ na powstanie obowiązku podatkowego lub wysokość zobowiązania podatkowego, a także występować do tych podmiotów o udostępnienie dokumentów zawierających informacje, w tym dane osobowe.
Pomocnicze
u.KAS art. 45 § 3
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
u.KAS art. 2 § 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Wskazane zadania ustawowe organów KAS, które mogą stanowić podstawę do żądania informacji, jednakże sposób ich realizacji musi być zgodny z prawem.
Ord.pod. art. 120
Ordynacja podatkowa
Zasada legalizmu, zgodnie z którą organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach prawa.
Ord.pod. art. 217 § 1
Ordynacja podatkowa
Ord.pod. art. 217 § 2
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.d.o.
Ustawa o ochronie danych osobowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie udostępnienia informacji i dokumentów przez organ KAS na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS stanowi przekroczenie jego kompetencji. • Organ nie może żądać od spółki przygotowania i przedstawienia już przetworzonych danych w ramach czynności analitycznych. • Organ nie może zbierać dowodów przed wszczęciem jakiegokolwiek postępowania, nawet pod rygorem kary pieniężnej. • Nowelizacja art. 45 ust. 1 ustawy o KAS ograniczyła kompetencje organów do przetwarzania informacji i występowania o udostępnienie dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Organy wystąpiły wobec skarżącej o udostępnienia informacji oraz dokumentów dotyczących zdarzeń stanowiących podstawę do wykazania w deklaracji PIT-8AR za 2019r. danych w pozycji: wygrane w konkursach, grach i zakładach wzajemnych oraz nagrody związane ze sprzedażą premiową. • Przepis kompetencyjny wymaga ścisłej wykładni. • Nie jest dopuszczalne domniemywanie kompetencji organu ani ich rozszerzenie w drodze wykładni normy kompetencyjnej. • Art. 45 ust. 1 ustawy o KAS nie uprawnia organu do prowadzenia postepowania dowodowego, w tym także w zakresie jego istotnego aspektu, tj. gromadzenia dowodów. • Wezwanie do przygotowania i przedstawienia już w istocie przetworzonych danych jest działaniem pozbawionym podstawy prawnej. • Nie jest dopuszczalna sytuacja, kiedy organ zbiera konkretne dokumenty, czy dane jeszcze przed wszczęciem jakiegokolwiek postępowania i to pod rygorem kary pieniężnej. • Kompetencja z art. 45 ust. 1 ustawy o KAS musi być zatem rozumiana wąsko.
Skład orzekający
Piotr Głowacki
przewodniczący sprawozdawca
Inga Gołowska
sędzia
Stanisław Grzeszek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 45 ust. 1 ustawy o KAS, ograniczenia kompetencji organów KAS w zakresie żądania informacji i dokumentów, zasada legalizmu w działaniu administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu żądania informacji na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o KAS. Interpretacja może ewoluować wraz z dalszym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kompetencji organów KAS i granic ich uprawnień w zakresie żądania informacji od podatników. Wykładnia przepisów ustawy o KAS i Ordynacji podatkowej jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Czy KAS może żądać od firmy dokumentów "na zapas"? Sąd administracyjny odpowiada: nie zawsze!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.