I SA/KR 1110/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-04-13
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościposiadanie samoistneposiadanie zależneustawa o podatkach i opłatach lokalnychdomniemanie posiadaniadziałalność gospodarczanieruchomośćskarżącyorgan odwoławczysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatniczki H. G. w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2018 r., uznając ją za samoistnego posiadacza nieruchomości pomimo braku tytułu prawnego.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2018 r. Skarżąca H. G. kwestionowała ustalenie jej jako samoistnego posiadacza nieruchomości, twierdząc, że posiada ją zależnie i że nie cała działka jest wykorzystywana na działalność gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej J. G. (męża skarżącej), ale utrzymało ją w mocy w stosunku do H. G., uznając ją za samoistnego posiadacza bez tytułu prawnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając prawidłowość ustaleń organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za 2018 r. Organ pierwszej instancji ustalił podatek od nieruchomości, opodatkowując budowle i grunty związane z działalnością gospodarczą. Skarżąca odwołała się, zarzucając naruszenie Konstytucji RP oraz błędną wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, twierdząc, że nie jest samoistnym posiadaczem nieruchomości i że decyzja oparta jest na domniemaniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w stosunku do męża skarżącej, J. G., umarzając postępowanie, ale utrzymało w mocy decyzję w stosunku do H. G. Kolegium uznało, że H. G. jest samoistnym posiadaczem nieruchomości bez tytułu prawnego, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 336, 339 k.c.) i materiały dowodowe, w tym protokół oględzin nieruchomości oraz wyrok sądu powszechnego stwierdzający bezumowne użytkowanie. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał skargę za bezzasadną. Sąd potwierdził, że H. G. jest samoistnym posiadaczem nieruchomości, ponieważ faktycznie włada rzeczą (corpus possessionis) i ma zamiar nią władać jak właściciel (animus rem sibi habendi). Sąd podkreślił, że skarżąca nie obaliła domniemania z art. 339 k.c., nie wskazując tytułu prawnego świadczącego o posiadaniu zależnym. Wyrok sądu rejonowego, na który powoływała się skarżąca, potwierdzał bezumowne użytkowanie, a nie posiadanie zależne. Sąd odrzucił również zarzut częściowego władania nieruchomością, wskazując na zapisy CEIDG oraz brak złożenia przez skarżącą konkretnej informacji podatkowej. W konsekwencji sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik, który faktycznie włada nieruchomością bez tytułu prawnego, jest jej samoistnym posiadaczem, a domniemanie z art. 339 k.c. nie zostało obalone.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca H. G. posiadała nieruchomości samoistnie, ponieważ faktycznie nimi władała (corpus possessionis) i miała zamiar nimi władać jak właściciel (animus rem sibi habendi). Materiał dowodowy, w tym protokół oględzin i wyrok sądu powszechnego, potwierdził bezumowne użytkowanie. Skarżąca nie obaliła domniemania samoistnego posiadania z art. 339 k.c., nie wskazując tytułu prawnego do posiadania zależnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, jednak obowiązek podatkowy może ciążyć na samoistnym posiadaczu, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w jego posiadaniu.

u.p.o.l. art. 3 § ust. 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

W sytuacji gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na takim posiadaczu.

k.c. art. 339

Kodeks cywilny

Domniemanie, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym.

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego i zależnego.

Ord.pr. art. 120

Ordynacja podatkowa

Ord.pr. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada zaufania podatnika do organów podatkowych.

Ord.pr. art. 122

Ordynacja podatkowa

Konst. RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

H. G. jest samoistnym posiadaczem nieruchomości bez tytułu prawnego, co uzasadnia jej opodatkowanie podatkiem od nieruchomości. Domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 k.c. nie zostało obalone przez skarżącą. Nieużytkowanie całości nieruchomości na działalność gospodarczą nie wyłącza obowiązku podatkowego. J. G. nie jest podatnikiem, ponieważ nie posiadał nieruchomości.

Odrzucone argumenty

H. G. jest posiadaczem zależnym nieruchomości. Nie cała działka jest użytkowana na działalność gospodarczą. Decyzja oparta na domniemaniach i bez ustalenia zasad stosunków małżeńskich. Naruszenie art. 7 Konstytucji RP. Naruszenie art. 120 i 121 Ordynacji podatkowej.

Godne uwagi sformułowania

posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny) ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym nie sposób zatem z rzeczonego wyroku wywieść, iż istnieje jakiś tytuł prawny, który czyniłby H. G. posiadaczem zależnym opodatkowanej nieruchomości po stronie H. G. występuje zarówno fizyczny element władztwa nad rzeczą (corpus possessionis), jak i psychiczny (animus rem sibi habendi) nie obalono domniemania prawnego dotyczącego samoistnego posiadania

Skład orzekający

Inga Gołowska

przewodniczący

Piotr Głowacki

sprawozdawca

Waldemar Michaldo

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie statusu samoistnego posiadacza nieruchomości bez tytułu prawnego na gruncie podatku od nieruchomości oraz interpretacja domniemania z art. 339 k.c. w kontekście podatkowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Interpretacja domniemania posiadania może być stosowana w innych sprawach, gdzie kluczowe jest ustalenie charakteru władztwa nad rzeczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, nawet jeśli faktycznie się nią włada. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy dotyczące posiadania w kontekście podatkowym.

Posiadasz nieruchomość, ale nie masz tytułu? Zapłacisz podatek jak właściciel!

Dane finansowe

WPS: 70 151,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1110/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Inga Gołowska /przewodniczący/
Piotr Głowacki /sprawozdawca/
Waldemar Michaldo
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 1205/22 - Wyrok NSA z 2023-01-27
III FSK 1205/22 - Wyrok NSA z 2024-06-11
I SA/Po 245/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-07-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Dnia 13 kwietnia 2022r r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 r. spraw ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 12 maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r.; oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 października 2020 r., znak: [...] Burmistrz Miasta N. ustalił J. G. i H. G. wysokość podatku od nieruchomości na 2018 r. Organ opodatkował budowle o wartości początkowej 70.151,50 zł, grunty związane z działalnością gospodarczą w wymiarze 2.256 m2 oraz 455,41 m2 powierzchni użytkowej budynków zakwalifikowanej jako związanej z taką działalnością.
Od tej decyzji odwołanie złożyli podatnicy zarzucając naruszenie art. 7 Konstytucji R.P., a także błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto zarzucili naruszenia art. 120 i art. 121 § Ordynacji podatkowej podnosząc, iż decyzja oparta została na przesłance prowadzenia przez H. G. wraz z mężem działalności gospodarczej na opodatkowanej nieruchomości, bez ustalenia zasad na jakich oparte są stosunki małżeńskie; decyzja wydana została na podstawie domniemania o wejściu stron w posiadanie samoistne nieruchomości ujętej w księdze wieczystej [...], pomimo faktów przeciwnych. Strony nie mogły także skorzystać z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podniesiono, iż nie cała działka jest użytkowana. Powołano się na stanowisko doktryny dotyczące przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie posiadania, z których wywodzono, iż odwołujący nie są posiadaczami samoistnymi opodatkowanych nieruchomości. Nadto po raz pierwszy strona mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w związku z uprzednim wadliwym awizowaniem. Zwrócono także uwagę na rozbieżności między wymiarem zobowiązania ustalonym obecnie, a w decyzji z dnia 20 czerwca 2019 r. Odwołujący podkreślili, iż nie są posiadaczami samoistnymi żadnej z opisanych w decyzji nieruchomości. Na poparcie swoje stanowiska strony przedłożyły kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w N. , I Wydział Cywilny, z dnia 26 lipca 2019 r., sygn. akt [...], wydruk z CEIDG oraz wydruk z geoportalu z wyrysowanymi konturami działki i terenu zajętego na działalność. Wskazali, iż zalegające w aktach sprawy decyzje z dnia 10 czerwca 2019 r. ([...] i [...]) ustalały wymiar podatku dla tej samej nieruchomości w innej wysokości. Postawiono pytanie o przyczyny uchylenia rzeczonych rozstrzygnięć. W/g odwołujących materiał dowodowy nie daje podstaw od uchylenia uprzedniego rozstrzygnięcia. J. G. jest osobą współpracującą jako pełnomocnik żony, co znajduje potwierdzenie w CEIDG. Okoliczność tą dodatkowo potwierdza sentencja wyroku Sądu Apelacyjnego w K. sygn. akt [...]. Przypomniano także, że pomimo braku wykonalności przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji wysyła upomnienia. Wyjaśniono na wezwanie organu, że w ewidencji działalności widnieje wyłącznie H. G., a zatem przypisywanie jakichkolwiek zobowiązań J. G. jest bezzasadne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia 12 maja 2021 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w części w stosunku do J. G. i w tym zakresie umorzyło postępowanie w sprawie, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż postępowanie w sprawie ustalenia za rok 2018, wysokości zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości zlokalizowanej na os. [...] w N. - działki nr ewid. [...] i [...], wszczęte zostało z urzędu - postanowieniem z dnia 9 czerwca 2020 r. Przedmiotowe rozstrzygnięcie doręczone zostało zarówno J. G., jak i H. G.. Organ podatkowy w podstawie prawnej postanowienia, a także w jego uzasadnieniu powołał się na art. 3 ust. 3 u.p.o.l. W piśmie z dnia 6 lipca 2020 r. J. G. oświadczył, że wraz z małżonką nie był samoistnym posiadaczem wyżej wskazanych działek w roku objętym postępowaniem. Strona powołała się na akt notarialny [...] sporządzony przez notariusza J. S.-F., z którego wynika, że nowymi właścicielami nieruchomości zostali M. i P. Z.. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2020 r. zaliczył jako dowód w sprawie protokół wraz z załącznikami i dokumentacją fotograficzną z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 26 kwietnia 2019 r. W trakcie oględzin ustalono, iż budynek handlowo-usługowy w N. [...] zlokalizowany jest na działce nr ewid. [...] i w całości zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Sporządzono dokumentację fotograficzną i dokonano pomiarów, z których wynika, iż łączna powierzchnia użytkowa wynosi 455,41 m2. Ustalono także, iż część nieruchomości o powierzchni 935,67 m2 jest utwardzona. Posesja posiada także ogrodzenie. W trakcie oględzin pozyskano faktury dokumentujące wartość tych budowli. Oględziny przeprowadzone zostały z udziałem właściciela (współwłaściciela) M. Z. i J. G. wskazanego, jako osoba odpowiedzialna za nieruchomości, którzy nie zgłosili żadnych uwag do protokołu. Organ pierwszej instancji umożliwił stronom zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w jego przedmiocie. Strony podniosły zarzut uniemożliwienia zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym powołując się na nieprawidłowe awizowanie, nie wyjaśniły jednak, na czym konkretnie uchybienia te miałyby polegać. W zaskarżonej decyzji Burmistrz Miasta N. powołał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, w tym art. 3 ust. 3 u.p.o.l., a także wskazał i omówił dowody, na podstawie których poczynił ustalenia faktyczne.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż wskazane w odwołaniu decyzje podatkowe zostały uchylone w całości rozstrzygnięciem Kolegium z dnia 29 stycznia 2020 r., w sprawie [...], a sprawa przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Dokonując oceny prawnej organ odwoławczy podkreślił, iż art. 3 u.p.o.l. wskazuje, iż podatnikami podatku od nieruchomości w pierwszej kolejności są właściciele. Przedmiotowa jednostka redakcyjna zawiera jednak bardzo istotne zastrzeżenie. Wyłącza bowiem status podatnika właścicieli nieruchomości, gdy ziszczą się okoliczności opisane w ust. 3 art. 3 u.p.o.l. Przepis ten wskazuje, że w sytuacji gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie przedmiotowej daniny ciąży na takim posiadaczu. Kodeks cywilny w art. 336 stanowi, iż posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma art. 339 k.c., który zawiera domniemanie, iż ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż współwłaścicielami nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta [...], obejmującej działki o nr ewid. [...] i [...], oraz budynku handlowo-usługowego zlokalizowanego na tej ostatniej posesji, są P. P. Z. i M. Z.. W dziale III wpisane są dwa ostrzeżenia z wniosku H. G.. Nie świadczy to jeszcze, iż właściciele nieruchomości zawsze będą podatnikami przedmiotowej daniny. Obowiązek podatkowy może bowiem być wyłączony w sytuacji, gdy przedmioty opodatkowania, znajdują się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. Posiadanie zaś to stan faktyczny, do ustalenia którego organy podatkowe przy wymiarze daniny prawnej są zobowiązane. Z materiałów sprawy bezspornie wynika również, że posiadaczem samoistnym - bez tytułu prawnego - opodatkowanych nieruchomości jest H. G.. Potwierdza to protokół oględzin z 26 kwietnia 2019 r. J. G. nie jest osobą odpowiedzialną za przedmiot oględzin z ramienia właścicieli, ale swojej małżonki w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości. Strony fakt ten podnoszą w odwołaniach, przypominając zarazem, iż pełnomocnictwo ujawniły w CEIDG. Rzeczony protokół, ani pozostałe materiały sprawy w żadnym przypadku nie wskazują, iż J. G. jest osobą odpowiedzialną za nieruchomości na zlecenie właścicieli. Kolejny dowód, w postaci wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 26 lipca 2019 r., sygn. akt [...], potwierdza natomiast faktyczne zajęcie/użytkowanie przez H. G. opodatkowanych nieruchomościami bez tytułu prawnego. W orzeczeniu tym Sąd ustalił, iż 25 stycznia 1995 r. zawarta została umowa dzierżawy, na okres 10 lat, pomiędzy poprzednim samoistnym posiadaczem i władającym nieruchomości, a J. G.. Posiadacz ten z dniem 1 stycznia 2010 r. zasiedział nieruchomość /postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dni 27 marca 2014 r., sygn. akt [...]/, a następnie zbył posesje na rzecz M. i P. Z. /akt notarialny [...]/. Sąd ustalił także, że pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. wyżej wskazana umowa dzierżawy została skutecznie wypowiedziana. Pomimo tego faktu H. G. nadal użytkowała część przedmiotowych działek, o powierzchni 1.619,00 m2. Ustalenia te zdaniem Sądu są bezsporne. "Powodowie dochodzili zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości ..." i w ocenie Sądu roszczenie to okazała się zasadne, aczkolwiek w innej wysokości. Nie sposób zatem z rzeczonego wyroku wywieść, iż istnieje jakiś tytuł prawny, który czyniłby H. G. posiadaczem zależnym opodatkowanej nieruchomości. Powyższe potwierdza, że po stronie H. G. występuje zarówno fizyczny element władztwa nad rzeczą (corpus possessionis), jak i psychiczny (animus rem sibi habendi). Ten drugi element znajduje pośrednie potwierdzenie w przedłożonym przez pełnomocnika stron wyroku Sądu Apelacyjnego w K., I Wydział Cywilny, z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt [...]. Orzeczenie to zapadło z powództwa H. G. przeciwko właścicielom ujawnionym w księdze wieczystej o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Powództwo okazało się skuteczne, albowiem sąd drugiej instancji uznał w stosunku do powódki/podatniczki umowę sprzedaży przedmiotowych nieruchomości za bezskuteczną. Kluczowe znaczenie dla sprawy ma jednak fakt, iż w toku postępowania zarówno strony, jak i ich pełnomocnik nie obalili domniemania z art. 339 k.c. Wskazane w odwołaniu orzeczenie sądu powszechnego stwierdza bezumowne użytkowanie rzeczonych nieruchomości i wygaśniecie dotychczasowego stosunku dzierżawy. Dla uwolnienia się H. G. od obowiązku podatkowego z tytuł przedmiotowej daniny należało obalić powyższe domniemanie, czyli wskazać tytuł prawny, który świadczyłby o posiadaniu zależnym. Faktyczne władanie przez H. G. przedmiotami opodatkowania potwierdza zgromadzony materiał dowodowy. Z zapisów rejestru publicznego jakim jest Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej, nieruchomość w N. na [...] wymieniona jest, jako miejsce prowadzenia działalności przez H. G.. Przyjąć zatem należało, że podatniczka faktycznie realnie włada opodatkowaną nieruchomością. Strony nie kwestionują także oświadczeń M. Z. zawartych w pismach z dnia 17 grudnia 2018 r. oraz 30 stycznia i 10 września 2019 r. Chybiony jest również zarzut częściowego zajęcia nieruchomości. Strona nie złożyła informacji podatkowej, w której wskazałaby prawidłową - w jej ocenie - powierzchnię i nie wyjawiła jej także w treści odwołania. Zarzut odwołania nie posiada także uzasadnionych podstaw z tej przyczyny, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, nieużytkowanie całego przedmiotu opodatkowania na działalność gospodarczą nie wyłącza obowiązku podatkowego i stosowania najwyższej stawki. Przedsiębiorca może być zwolniony ze stawki właściwej dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności, tylko wówczas, gdy nie może z nich rzeczywiście korzystać. Zakres czy intensywność wykorzystania nieruchomości i obiektów budowlanych nie ma znaczenia. W trakcie oględzin pełnomocnik przedsiębiorcy także nie informował o odmiennej podstawie opodatkowania. Oględziny miały miejsce w 2019 r., gdy sąd w przywołanym przez odwołujących wyroku czynił ustalenia dotyczące 13 miesięcy licząc od 15 stycznia 2017 r. Ustalenia te poczynione zostały na potrzeby postępowania cywilnego w oparciu o odmienne podstawy prawne. Wskazana w rzeczonym orzeczeniu powierzchnia budynku to powierzchnia zabudowy, co potwierdzają dane kartoteki budynków, gdy podstawą opodatkowania jest powierzchnia użytkowa, ustalona w trakcie oględzin.
Uzasadnione jest natomiast odwołanie w zakresie braku obowiązku podatkowego, a tym samym statusu podatnika po stronie J. G.. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza bowiem faktu władania przez wyżej wymienionego opodatkowaną nieruchomością. Pełnomocnictwo w zakresie prowadzonej przez jego małżonkę działalności gospodarczej świadczy co najwyżej o dzierżeniu przedmiotów opodatkowania (art. 338 k.c.). Stan taki nie jest objęty żadną hipotezą z art. 3 u.p.o.l. W tych okolicznościach decyzję w części dotyczącej J. G. należało uchylić i w tym zakresie umorzyć postępowanie.
Podstawa opodatkowania dla gruntów przyjęta została w oparciu o dane z ewidencji gruntów dla jednostki rejestrowej [...] (działki nr ewid. [...] i [...]). Zarzut uniemożliwienia zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w jego przedmiocie nie został w żaden sposób uprawdopodobniony. Ponadto strona i jej pełnomocnik mogli wnioskować o przeprowadzenie przeciwdowodu przed tutejszym organem. Materiał dowodowy w sprawie (w tym orzeczenie sądowe i dokumenty urzędowe) dobitnie potwierdza, że podatniczka faktycznie władza opodatkowanymi nieruchomościami i obiektami budowlanymi. Nie wskazano także żadnych "faktów przeciwnych". Oddanie przez właściciela rzeczy w posiadanie zależne rzeczywiście nie pozbawia go posiadania takiej rzeczy. Wykładania systemowa (wewnętrza) przepisów u.p.o.l. (art. 3 ust. 1 pkt 1) i ust. 3 nakazuje przyjąć, iż w przypadku gdy przedmiot opodatkowania jest w posiadaniu podmiotu, który nie posiada żadnego tytułu prawnego, obowiązek podatkowy ciąży na takim podmiocie, a nie właścicielu nieruchomości lub obiektu budowlanego. W toku postępowania nie obalono domniemania prawnego dotyczącego samoistnego posiadania, a zarazem wyrok z 26 lipca 2019 r. potwierdza skuteczne wypowiedzenie umowy dzierżawy i bezumowne zajęcie/użytkowanie nieruchomości już z początkiem 2017 r. Podstawa opodatkowania budowli i budynku jest bezsporna, a zastosowane stawki prawidłowe. Zgodnie z uchwałą nr [...] z dnia 23 października 2017 r., stawka podatku od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w 2018 r. na obszarze Miasta N. to 0,91 zł od l m2, zaś dla budynku związanego z taką działalnością wynosi 20,33 zł od 1 m2.
Na powyższą decyzję H. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie;
- art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie się do zasady, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa,
- art. 3. ust. 1. pkt. 1 i pkt. 2 u.p.o.l. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
- art. 120, 122 Ordynacji podatkowej, poprzez zastosowanie rozszerzającej interpretacji prawa materialnego na niekorzyść podatnika, tym samym naruszono zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych (art. 121 § 1), gdyż wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść skarżącego.
W uzasadnieniu podkreślono, iż w wyroku Sądu Rejonowego w N. do sygn. akt [...] wskazano, że relacja pomiędzy właścicielami, a skarżącą ma charakter posiadania zależnego w złej wierze, zatem zdaniem skarżącej obalone zostało domniemanie posiadania samoistnego. Nadto właściciele nieruchomości cały czas korzystają z zabudowy znajdującej się na opisanych w postępowaniu działkach.
Wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga jest bezzasadna.
Istota rzeczy w poddanej sądowej kontroli sprawie dotyczy tego, czy organ prawidłowo ocenił przesłankę podmiotową z art. 3. ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2w zw. z ust. 3 u.p.o.l., a zatem czy skarżąca jest posiadaczem samoistnym spornych w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości działek, czy jedynie posiadaczem zależnym, co determinowałoby w świetle powołanych przepisów opodatkowanie, jako podatników inne podmioty, w szczególności właścicieli działek, którzy figurują w księdze wieczystej.
Wbrew argumentacji skarżącej organ odwoławczy prawidłowo ustalił i ocenił przez pryzmat powołanych powyżej przepisów, iż to skarżąca jest posiadaczem samoistnym przedmiotu opodatkowania, wywodząc to z przeprowadzonych dowodów implikujących charakter władztwa nad rzeczą i posiłkując się domniemaniem z art. 339 kodeksu cywilnego, które nakazuje traktować rzeczone władztwo, jako posiadanie samoistne. Co do faktycznego charakteru władztwa istotny był zwłaszcza protokół wraz z załącznikami i dokumentacją fotograficzną z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 26 kwietnia 2019 r., tj. budynku handlowo-usługowego w N. , [...] zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] i w całości zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej. Również z wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 26 lipca 2019 r., sygn. akt [...], wynika faktyczne zajęcie/użytkowanie przez H. G. opodatkowanych nieruchomościami bez tytułu prawnego. W świetle art. 339 k.c. ten kto faktycznie włada nieruchomością jest jej posiadaczem samoistnym. Domniemania tego skarżąca, mimo pozornie obszernej argumentacji przedstawionej w skardze, nie obaliła. W szczególności nie wykazała, aby charakter jej posiadania nosił znamiona posiadania zależnego. Z w/w ustaleń Sądu Rejonowego w N. poczynionych w sprawie o sygn. akt [...] wynika, iż pierwotnie obowiązywała zawarta 25 stycznia 1995 r. umowa dzierżawy, na okres 10 lat, pomiędzy poprzednim samoistnym posiadaczem i władającym nieruchomością, a J. G.. Posiadacz ten z dniem 1 stycznia 2010 r. zasiedział nieruchomość, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w N. z dni 27 marca 2014 r., sygn. akt [...], a następnie zbył posesję na rzecz M. i P. Z. /akt notarialny [...]/. Sąd ustalił także, że pismem z dnia 10 sierpnia 2015 r. wyżej wskazana umowa dzierżawy została skutecznie wypowiedziana. Pomimo tego faktu H. G. nadal użytkowała część przedmiotowych działek, o powierzchni 1.619,00 m2. Zatem H. G. nie posiadała w 2018r. tytułu prawnego wskazującego na posiadanie zależne przedmiotowej nieruchomości. Po stronie H. G. występuje zarówno fizyczny element władztwa nad rzeczą (corpus possessionis), jak i psychiczny (animus rem sibi habendi). Ten drugi element, co trafnie ocenił organ, znajduje pośrednie potwierdzenie w przedłożonym przez pełnomocnika skarżącej wyroku Sądu Apelacyjnego w K., I Wydział Cywilny z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt [...]. Orzeczenie to zapadło z powództwa H. G. przeciwko właścicielom ujawnionym w księdze wieczystej o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Powództwo okazało się skuteczne, albowiem sąd drugiej instancji uznał w stosunku do skarżącej umowę sprzedaży przedmiotowych nieruchomości za bezskuteczną. Jak wyżej wskazano umowę sprzedaży zawarto już w 2015r., a co szczególnie istotne powodem uznania skuteczności skargi pauliańskiej skarżącej w powołanym wyroku Sądu Apelacyjnego w K. było niewywiązanie się względem skarżącej z obowiązku zawarcia umowy przedwstępnej, mocą której poprzedni właściciel spornej nieruchomości zobowiązał się do przeniesienia jej własności na skarżącą, inkasując znaczną kwotę tytułem przedpłaty. Tym samym skarżąca powództwem tym wskazała na wolę bycia właścicielem spornej nieruchomości (animus rem sibi habendi), za którą wniosła znaczną przedpłatę (150 tys. zł). Dodatkowo w aktach sprawy widnieją oświadczenia podatkowe dotyczące odbierania odpadów z nieruchomości, wprawdzie za 2019r., ale w których skarżąca również wskazuje na siebie, jako na właściciela. Zatem okoliczność, iż w powołanym wyżej wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 26 lipca 2019 r., sygn. akt [...], wskazano na posiadanie zależne w złe wierze nie obala domniemania z art. 339 k.c. Wyrok ten zapadł w zakresie stwierdzenia bezumownego użytkowania rzeczonych nieruchomości i stwierdzał wygaśniecie dotychczasowego stosunku dzierżawy. Dla uwolnienia się H. G. od obowiązku podatkowego z tytułu przedmiotowej daniny należało obalić powyższe domniemanie, czyli wskazać tytuł prawny, który świadczyłby o posiadaniu zależnym. Nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby w toku postępowania skarżąca wskazała aktualną w 2018 r. podstawę posiadania zależnego, czego nie uczyniła, jedynie gołosłownie kwestionując ustalenia i oceny prawne organu odwoławczego.
Powyższe ustalenia mają także znaczenie w zakresie argumentacji odnoszącej się do tylko częściowego władania nieruchomością, ndto z zapisów CEiDG wynika, że nieruchomość w N. , na [...] wymieniona jest jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej przez H. G.. Skarżąca zatem faktycznie realnie włada opodatkowaną nieruchomością, a nadto nie złożyła konkretnej informacji podatkowej, w której wskazałaby prawidłową - w jej ocenie – powierzchnię, a jedynie kwestionowała ustalenia organu. Wobec tego okoliczność nieużytkowania całego przedmiotu opodatkowania na działalność gospodarczą nie wyłącza obowiązku podatkowego i stosowania najwyższej stawki. Przedsiębiorca może być zwolniony ze stawki właściwej dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności, tylko wówczas, gdy nie może z nich rzeczywiście korzystać.
Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI