I SA/KR 1086/22

I SA/Kr 1086/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Waldemar Michaldo
Wiesław Kuśnierz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Sygn. powiązane
I GSK 695/23 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 5 sierpnia 2022 r., nr 1201-IEE.711.2.128.2022.2.AG w przedmiocie przybicia na rzecz licytanta skargę oddala.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej DIAS, organ II instancji), po rozpatrzeniu zażalenia W.C. (dalej: Zobowiązany, Skarżący), na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Limanowej (dalej: NUS, organ egzekucyjny) z dnia 21 czerwca 2022 r. nr 1214-SEE.711.3.2021-6 o przybiciu na rzecz licytanta, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku żart. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735, ze zm.; dalej: K.p.a.) w związku żart. 17, art. 18, art. 23 § 1 i art. 111m § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), utrzymał w mocy ww. postanowienie NUS.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji przytoczył dotychczasowy przebieg egzekucji z nieruchomości gruntowej, dla której Sąd Rejonowy w Limanowej VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Mszanie Dolnej prowadzi księgę wieczystą nr [...] i wskazał, że postanowienie NUS z dnia 21 czerwca 2021 r. zostało "wydane zgodnie z treścią art. 111m ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po prawidłowo przeprowadzonej licytacji. Zarzuty zobowiązanego dotyczące zaniżenia rzeczywistej wartości sprzedawanej nieruchomości, nie znajdują uzasadnienia w postępowaniu w sprawie przybicia na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę. Zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zobowiązany mógł wnosić w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. O każdej czynności związanej z opisem i oszacowaniem nieruchomości zobowiązany był informowany. Ponadto organ egzekucyjny w zawiadomieniu o terminie opisu i oszacowania wartości przedmiotowych nieruchomości informował Zobowiązanego o przysługującym prawie złożenia zarzutów. Z przysługującego środka zaskarżenia zobowiązany nie skorzystał.
Z akt sprawy wynika, że żaden z uczestników licytacji nie zgłosił w trakcie jej trwania skargi na czynności poborcy skarbowego w toku licytacji. Organ egzekucyjny nie miał zatem powodu, aby wstrzymać wydanie postanowienia o przybiciu.
Zgodnie z art. 110 u § 2 upea jeżeli w stanie nieruchomości, w okresie pomiędzy sporządzeniem opisu i oszacowaniem jej wartości a wyznaczonym terminem licytacji zajdą istotne zmiany, organ egzekucyjny może przeprowadzić dodatkowy opis i oszacowanie wartości nieruchomości. Zobowiązany nie wskazał, że w stanie nieruchomości zaszły istotne zmiany, stąd też nie było podstaw do przeprowadzania dodatkowego opisu i oszacowania nieruchomości.
Zgodnie art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami (tj Dz. U. z 2021 r poz. 1899), operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego {art. 156 ust. 4). W niniejszej sprawie nie zachodziła zatem konieczność aktualizowania operatu szacunkowego.
O prawidłowości dokonanej wyceny świadczy również to, że pierwsza licytacja, w której cena wywoławcza wynosiła 15.700 zł. (75% wartości nieruchomości) nie doszła do skutku, z powodu braku licytantów. Dopiero w drugiej licytacji zgłosił się 1 licytant, który zaoferował cenę wywołania tj. 14.700 (70% wartości nieruchomości).
Zobowiązany w zażaleniu podniósł, że cena nieruchomości nie uwzględnia drzew, które na niej rosną (30 letnie jawory). Odnosząc się do powyższego zarzutu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie zauważa, że rzeczoznawca w operacie szacunkowym wskazał, że działka jest częściowo zadrzewiona, więc zarzut nieuwzględnienia w wycenie drzew znajdujących się na działce jest nieuzasadniony. Na wartość wyceny działki z pewnością miał wpływ również brak dostępu do drogi publicznej.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie stwierdza, że protokół z licytacji został sporządzony w sposób prawidłowy, a organ egzekucyjny prawidłowo wydał w dniu 21.06.2022r. postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta pani B.M., która podczas licytacji zaoferowała najwyższą cenę. W takiej sytuacji brak jest podstaw do uaktualnienia wyceny nieruchomości i wyznaczenia ponownej licytacji."
Na powyższe postanowienie Zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu skarg wskazał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem DIAS i podniósł, że "Naczelnik Urzędu Skarbowego w Limanowej jako organ egzekucyjny prowadzi egzekucję z mojego majątku na podstawie tytułów wykonawczych z ZUS obejmujących zaległe należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.
Postępowanie to jest już na ukończeniu, tymczasem co do spłaty tych samych należności zawarłem z ZUS umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek - umowa nr [...] z dnia 1 września 2022 r. w związku z zawarciem tej umowy złożyłem tez w ZUS wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wniosek ten nie został jeszcze rozpatrzony, ale kontynuowanie egzekucji na podstawie zaskarżonych postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w Limanowej oraz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zniweczy cel w postaci ratalnej spłaty należności na rzecz ZUS i trwale pozbawi mnie własności rodzinnej nieruchomości. Ze względu na zmianę stanu faktycznego sprawy zaskarżone postanowienia winny zostać uchylone.".
Do skargi Skarżący dołączył kilka dokumentów, w tym między innymi zawartą w dniu 1 września 2022 r. umowę o rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS z dnia 5 września 2022 r. w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie kilkunastu tytułów wykonawczych.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a ). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone wart. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie DIAS z dnia 5 sierpnia 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie NUS z dnia 21 czerwca 2021 r. w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta.
Podstawą materialnoprawną wydanego postanowienia w przedmiocie przybicia nieruchomości były przepisy u.p.e.a., a w szczególności art. 111m § 1 i 2 u.p.e.a. Zatem kluczowe znaczenie dla rozpoznania spornej materii ma przepis art. 111m u.p.e.a., który zakreślał organowi egzekucyjnemu zakres i kierunek rozstrzygania meritum sprawy, którym bezwzględnie musi kierować się organ egzekucyjny, a tym samym wyznacza Sądowi granice kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Prowadzenie bowiem postępowania egzekucyjnego to proces, składający się z różnych i odrębnych etapów. Na każdym z poszczególnych etapów egzekucji, jej uczestnikom, w tym stronie zobowiązanej, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej, z których w niniejszej sprawie Skarżący skorzystał przez wniesienie zażalenia na postanowienie o przybiciu, a następnie wniósł skargę do tutejszego Sądu. Tym samym, podnoszone przez Skarżącego inne okoliczności (kwestie) niż dotyczące przybicia nieruchomości, a obejmujące podawane okoliczności związane z zawarciem umowy ratalnej z dnia 1 września 2022 r., wykraczają poza przedmiot niniejszego postępowania, którego zakres określa przepis art. 111m, a także art. 111 n u.p.e.a. Te inne okoliczności (kwestie) nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy zaskarżone postanowienie w sprawie przybicia na rzecz jedynego licytanta B.M. jest zgodne z prawem.
I tak, zgodnie z treścią art. 111m u.p.e.a., po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę (§ 1). Postanowienie o przybiciu ogłasza się niezwłocznie po zamknięciu licytacji, z zastrzeżeniem § 3 (§ 2). Jeżeli skargi lub zażalenia wniesione w toku postępowania egzekucyjnego nie są jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, organ egzekucyjny wstrzymuje wydanie postanowienia o przybiciu do czasu ich rozstrzygnięcia (§ 3). Gdy przejęcie nieruchomości na własność ma nastąpić po niedojściu do skutku licytacji, organ egzekucyjny udziela przybicia na rzecz przejmującego po wysłuchaniu wnioskodawcy (§ 4). Postanowienie o przybiciu zawiera firmę lub imię i nazwisko nabywcy, oznaczenie nieruchomości, datę licytacji i cenę nabycia (§ 5).
Zgodnie z art. 111r § 1 u.p.e.a postanowienie o przybiciu doręcza się wierzycielowi, dłużnikowi, nabywcy i osobom, które w toku licytacji zaskarżyły czynności związane z udzieleniem przybicia, jak też zarządcy, który nie jest dłużnikiem, a postanowienie o odmowie przybicia - wierzycielowi, dłużnikowi i licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę. Zgodnie z § 2 ww. art. na postanowienie organu egzekucyjnego co do przybicia przysługuje zażalenie.
Jak stanowi art. 111 n § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzą naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Natomiast zgodnie z art. 111 n § 2 u.p.e.a organ egzekucyjny odmawia przybicia również wtedy, gdy postępowanie egzekucyjne podlegało umorzeniu lub zawieszeniu.
Ponadto zgodnie z art. 111 o § 1 u.p.e.a., jeżeli przybicie nie następuje niezwłocznie po zamknięciu licytacji, organ egzekucyjny na wniosek licytanta, który zaoferował najwyższą cenę, może, w przypadku gdy zarządcą jest zobowiązany, odebrać mu zarząd i ustanowić innego zarządcę.
W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 18 marca 2021 r. zajął nieruchomość gruntową, dla której
Sąd Rejonowy w Limanowej VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Mszanie Dolnej prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu dnia 23 marca 2021 r. W dniu 13 października 2021 r. doręczono zobowiązanemu protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązany został poinformowany o możliwości złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, w terminie 14 dni od ukończenia opisu. Zobowiązany nie złożył zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Kolejno organ egzekucyjny ogłosił pierwszą, publiczna licytację nieruchomości. Sporządzone obwieszczenie o licytacji zawiera wszystkie wymagane elementy określone w art. 100w § 3 u.p.e.a. i wywieszono je w siedzibie Urzędu Zawiadomieniami z 28 marca 2022 r. poinformowano uczestników postępowania o wyznaczonym na 5 maja 2022 r. terminie pierwszej licytacji nieruchomości. Licytacja nie doszła do skutku z powodu nie przybycia żadnego licytanta. Na powyższą okoliczność organ egzekucyjny sporządził stosowny protokół.
Na dzień 21 czerwca 2022 r., organ egzekucyjny wyznaczył drugą licytację przedmiotowej nieruchomości. Organ egzekucyjny sporządził obwieszczenia o licytacji zawierające wymogi określone w art. 100w § 3 u.p.e.a. Obwieszczenie o licytacji wywieszono w siedzibach Urzędu Gminy w oraz w siedzibie organu egzekucyjnego na okres ponad 30 dni. Poinformowano o ogłoszeniu drugiej licytacji Zobowiązanego i wierzyciela.
W dniu 21 czerwca 2022 r. organ egzekucyjny w swojej siedzibie przystąpił do drugiej publicznej licytacji w/w nieruchomości. Do licytacji przystąpił jeden licytant – B.M., która zaoferowała cenę wywoławczą 14.700 zł. Była to najwyższa zaoferowana cena. Kwota ta, wobec braku dalszych postąpień, po trzykrotnym jej obwieszczeniu, została przez prowadzącego licytację uznana za najwyższą. Licytacja została zamknięta o godz. 11:25. Nie zgłoszono skarg na czynność poborcy skarbowego.
Po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydał postanowienie o przybiciu na rzecz B.M.
Zatem procedura przewidziana w u.p.e.a. w zakresie egzekucji z nieruchomości została prawidłowo przeprowadzona przez organ egzekucyjny. Poszczególne jej etapy w sposób wzorowy udokumentowane są w aktach sprawy.
W związku z tym DIAS działając jako organ II instancji prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie NUS w przedmiocie udzielenia przybicia licytantowi, który zaoferował najwyższą cenę w II licytacji nieruchomości. Zarówno postanowienie organu egzekucyjnego jak i organu II instancji spełnia wszystkie wymogi przewidziane przez art. 124 K.p.a. stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a.
Podsumowując Sąd wskazuje, że uznał, iż organy obu instancji nie naruszyły przepisów określających sposób prowadzenia postępowania egzekucji z nieruchomości. Zatem brak było podstaw do uchylenia zaskarżonych postanowień. Podkreślić jeszcze raz należy, że sformułowana w skardze argumentacja dotycząca zawartej z ZUS umowy o rozłożeniu na raty spłaty zaległych składek, nie mogła być skuteczna wobec postanowienia o udzieleniu przybicia, gdyż dotyczyła kwestii nie związanych z tym postanowieniem. Słusznie DIAS w odpowiedzi na skargę wskazał, że "Rozłożenie należności z tytułu składek na raty, a co za tym idzie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie dotyczy wylicytowanej już wcześniej nieruchomości. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego może dotyczyć tych tytułów wykonawczych, których należności nie zostaną zaspokojone w wyniku egzekucji z nieruchomości".
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
«
Sygn. akt I SA/Kr 1086/22
2
Sygn. akt I SA/Kr 1086/22
1
Sygn. akt I SA/Kr 1086/22
7