I SA/Kr 1077/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę podatnika, uznając nierzetelność prowadzonych ksiąg rachunkowych i prawidłowość określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania.
Sprawa dotyczyła skargi podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność ksiąg rachunkowych firmy Skarżącego, wskazując na niewspółmiernie wysokie koszty w stosunku do przychodów, brak dokumentacji kosztorysów i protokołów odbioru, a także powiązania gospodarcze ze spółką S. W konsekwencji, zobowiązanie podatkowe zostało określone w drodze oszacowania. Sąd administracyjny uznał te ustalenia za prawidłowe, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprawę ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. Organy podatkowe, po przeprowadzeniu kontroli w firmie Skarżącego (Przedsiębiorstwo Prywatne "P."), ustaliły, że przychody z usług budowlanych były niewspółmiernie niskie w stosunku do poniesionych kosztów. Stwierdzono brak szczegółowej dokumentacji, takiej jak kosztorysy i protokoły odbioru, a także powiązania kapitałowe i gospodarcze między firmą Skarżącego a Spółką S., na rzecz której firma "P." często działała jako podwykonawca. W wyniku tych ustaleń, organy podatkowe uznały księgi rachunkowe za nierzetelne i określiły zobowiązanie podatkowe w drodze oszacowania, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Skarżący kwestionował te ustalenia, argumentując m.in. prawidłowość prowadzonych ksiąg i brak podstaw do wystawiania not obciążeniowych zamiast faktur. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po analizie zebranego materiału dowodowego i przepisów prawa, uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe wyczerpująco zebrały i oceniły materiał dowodowy, a stan faktyczny i prawny został ustalony zgodnie z wymogami prawa. Sąd podkreślił, że podatnik ma obowiązek należytego prowadzenia dokumentacji, a w przypadku stwierdzenia nierzetelności ksiąg, organ ma prawo określić zobowiązanie w drodze oszacowania. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące opinii biegłego oraz sposobu przeprowadzenia analizy porównawczej, uznając, że zastosowana metoda szacunkowa była logiczna i oparta na materiale dowodowym. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzona nierzetelność ksiąg rachunkowych, w tym brak rzetelnych zapisów odzwierciedlających stan faktyczny, brak szczegółowej dokumentacji oraz wykorzystywanie powiązań gospodarczych powodujących zaniżanie dochodów, uzasadnia odrzucenie ksiąg jako dowodu i określenie zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo stwierdziły nierzetelność ksiąg rachunkowych firmy Skarżącego z uwagi na brak szczegółowej dokumentacji, niewspółmiernie wysokie koszty w stosunku do przychodów oraz powiązania gospodarcze. W takiej sytuacji, zgodnie z Ordynacją podatkową, organ ma prawo określić zobowiązanie w drodze oszacowania, co zostało uczynione w sposób zgodny z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (24)
Główne
O.p. art. 193 § 4
Ordynacja podatkowa
Wobec stwierdzonej nierzetelności ksiąg rachunkowych, organ podatkowy nie uznał ich za dowód tego, co wynika z zapisów i określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania.
O.p. art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania.
O.p. art. 23 § 4
Ordynacja podatkowa
Organ podatkowy określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania.
u.p.d.o.f. art. 25 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zastosowano przepisy dotyczące określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
u.p.d.o.f. art. 25 § 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zastosowano przepisy dotyczące określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 22 § 5
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przywołano przepis dotyczący potrącania kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, którego dotyczą, uwzględniając zasadę współmierności kosztów.
u.o.r. art. 6 § 1
Ustawa o rachunkowości
Przywołano przepis dotyczący obowiązku ujmowania wszystkich przychodów i kosztów dotyczących danego roku obrotowego.
u.o.r. art. 17
Ustawa o rachunkowości
Przywołano przepis dotyczący obowiązku prowadzenia ewidencji szczegółowej.
u.o.r. art. 20
Ustawa o rachunkowości
Przywołano przepis dotyczący obowiązku prowadzenia ewidencji szczegółowej.
u.o.r. art. 21
Ustawa o rachunkowości
Przywołano przepis dotyczący obowiązku prowadzenia ewidencji szczegółowej.
u.o.r. art. 22
Ustawa o rachunkowości
Przywołano przepis dotyczący obowiązku prowadzenia ewidencji szczegółowej.
u.p.d.o.f. art. 24 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przywołano przepis dotyczący ustalania dochodu z działalności gospodarczej na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna kontroli sądowej.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna kontroli sądowej.
P.p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 180
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność wszelkich dowodów przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy.
O.p. art. 187
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
P.p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
O.p. art. 210 § 1
Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi formalne uzasadnienia decyzji.
O.p. art. 193 § 1
Ordynacja podatkowa
Warunki uznania ksiąg za dowód w postępowaniu podatkowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nierzetelność ksiąg rachunkowych firmy Skarżącego z uwagi na brak szczegółowej dokumentacji, niewspółmiernie wysokie koszty w stosunku do przychodów oraz powiązania gospodarcze. Prawidłowość określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania po odrzuceniu ksiąg jako dowodu. Zgodność z prawem działań organów podatkowych w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego oraz zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty Skarżącego dotyczące uznaniowości decyzji, nierzetelności ksiąg i oszacowania. Argumenty Skarżącego o prawidłowości prowadzonych ksiąg i braku podstaw do wystawiania not obciążeniowych. Zarzut Skarżącego o braku naruszenia przepisów prawa przez organy podatkowe.
Godne uwagi sformułowania
brak rzetelnych zapisów odzwierciedlających stan faktyczny niewspółmiernie wysokie koszty związane z budowami w stosunku do wykazanego przychodu nie można ustalić i sprawdzić dokonanych rozliczeń budów z uwagi na brak opisów w wystawionych fakturach wykorzystywanie związków gospodarczych powodujących zaniżanie dochodów nie uznał prowadzonych ksiąg rachunkowych za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania podatnik jest zobligowany do należytego prowadzenia dokumentacji firmy księgi rachunkowe prowadzone były nierzetelnie, nie mogły być uznane za dowód tego, co wynikało z zawartych w nich zapisów
Skład orzekający
Maja Chodacka
sprawozdawca
Stanisław Grzeszek
przewodniczący
Urszula Zięba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania oszacowania podatku w przypadku nierzetelności ksiąg rachunkowych, znaczenie dokumentacji kosztów i przychodów w branży budowlanej, wpływ powiązań gospodarczych na rozliczenia podatkowe."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów obowiązujących w 2001 roku, choć zasady dotyczące nierzetelności ksiąg i oszacowania pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest rzetelne prowadzenie dokumentacji księgowej i jakie mogą być konsekwencje jej zaniedbania, zwłaszcza w branży budowlanej z jej specyfiką kosztów i przychodów.
“Nierzetelne księgi rachunkowe – jak sąd ocenia oszacowanie podatku?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1077/05 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-03-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Maja Chodacka /sprawozdawca/ Stanisław Grzeszek /przewodniczący/ Urszula Zięba Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania Skarżony organ Izba Skarbowa Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Sygn. akt I SA/Kr 1077/05 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 marca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędziowie: WSA Urszula Zięba, Asesor WSA Maja Chodacka (spr), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007r., sprawy ze skargi K. P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 30 maja 2005r Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001r, - s k a r g ę o d d a l a - Uzasadnienie Decyzjami z dnia [...] września 2004r. nr [...] i nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego określił Skarżącemu wraz z Małżonką wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001 oraz wysokość odsetek za zwłokę. Powyższe było skutkiem ustaleń dokonanych w toku kontroli w firmie Skarżącego, tj. Przedsiębiorstwie Prywatnym "P.". Przedmiotem działalności firmy "P." w roku 2001 były usługi budowlano - montażowe, konstrukcje stalowe budynków, usługi remontowe. W wyniku kontroli ustalono, iż w roku 2001 przychód wykazany z tytułu realizacji usług budowlanych wyniósł 1.250.407,28 zł, a koszty uzyskania związane z wykonaniem tych prac wyniosły 2.514.503,44 zł. Firma "P." realizowała budowy jako podwykonawca Spółki z o.o. S. (w której Skarżący posiadał udziały) oraz zawierała umowy bezpośrednio z inwestorem. Na 11 budów wykonanych przez firmę Skarżącego, jako podwykonawcy Spółki S.firma "P." w 8 poniosła straty, a na 6 budów wykonanych jako własne umowy z inwestorem w 5 firma "P." poniosła straty. Na podstawie zapisów kont analitycznych dotyczących poszczególnych budów kontrolujący dokonali zestawienia przychodów z tytułu realizacji robót budowlanych oraz ustalonych przez firmę "P." kosztów przypadających na te budowy, z którego wynikało, że firma Skarżącego poniosła niewspółmiernie wysokie koszty związane z budowami w stosunku do wykazanego przychodu z tytułu sprzedaży usług budowlanych. W bilansie zamknięcia wykazano stan robót w toku na koniec 2001 roku w kwocie 60.337,06 zł, wartość ta dotyczyła budowy C.. W trakcie prowadzonego postępowania Skarżący nie okazał kosztorysów wykonywanych robót oraz protokołów odbioru robót, dołączone do wystawionych faktur protokoły odbioru nie zawierały innych danych, prócz daty odbioru i łącznej wartości robót, która powtórzona była na fakturze. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono także, że koszty roku 2001 zawierały również koszty związane z budowami, z których przychód wykazano w latach 1999-2000, natomiast nie wykazano przychodu z tytułu realizacji umowy zawartej z Przedsiębiorstwem "A." na wartość 67.600,00zł. Według umowy prace powinny być zakończone z dniem[...] sierpnia 2001r., a nie okazano dokumentów zmieniających powyższe zapisy umowy. Ponadto ustalono, iż w dniu [...] lutego 2001r. Spółka S. obciążyła firmę "P." fakturą VAT [...] na kwotę 398.291,62zł za wykonanie robót budowlanych jako podwykonawca firmy "P.". Wymienione w treści decyzji organu pierwszej instancji budowy, które na zlecenie firmy "P." realizowała Spółka S. dotyczyły budów, z których nie wykazano przychodu w roku 2001, gdyż został on zaewidencjonowany w roku 2000. Analiza wartości robót w toku na dzień 1 stycznia 2001r. (bilans otwarcia) wskazuje, że budowy te zostały zakończone przed 31 grudnia 2000r. Ustalono przy tym, że koszty roku 2001 zawierały również koszty związane z budowami, z których przychód wykazano w latach 1999-2000. W dokumentacji firmy "P. " stwierdzono nadto istnienie umów przelewu wierzytelności wobec dłużników firmy S. na rzecz firmy "P." na łączną kwotę 1.358.550,34 zł. Według wyjaśnień Skarżącego firma "P." przejęła powyższe wierzytelności na poczet kar nałożonych na firmę S. przez firmę "P." za nie wywiązywanie się z warunków umów. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, tj. kontroli krzyżowych u inwestorów, czy umów zawartych z firmą S. ustalono, że nie istniały podstawy do wystawiania not obciążeniowych. Organ pierwszej instancji stwierdził, iż noty te nie stanowiły obciążenia za np. zerwanie umów, zaprzestanie kontynuowania prac czy przesunięcia terminów realizacji inwestycji, a stanowiły faktyczne koszty poniesione w związku z realizacją budów, które powinny obciążać Spółkę S. poprzez wystawienie faktur sprzedaży. W związku z powyższymi ustaleniami organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził w decyzji, że w dokumentacji księgowej firmy "P." za rok 2001 brak jest rzetelnych zapisów odzwierciedlających stan faktyczny prowadzonych inwestycji. Na podstawie przedłożonych dokumentów nie można było ustalić i sprawdzić dokonanych rozliczeń budów z uwagi na brak opisów w wystawionych fakturach, tj. powołania właściwej umowy oraz zakresu wykonanych prac. Z ewidencji analitycznych wynikało, że poniesione wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodu z części budów fakturowanych w 2001 roku są niewspółmiernie wysokie do przychodu. Skarżący, jako właściciel firmy "P." poprzez fakt posiadania udziałów w Spółce S. był powiązany kapitałowo oraz pozostawał w związku gospodarczym pomiędzy tymi podmiotami. Firma "P." na większości robót budowlanych, których zleceniodawcą była Spółka S.wykazywała straty ponosząc koszty budów przewyższające wykazane przychody. W związku z istnieniem powiązań firma "P." wykonywała świadczenia na rzecz Spółki S. na warunkach korzystniejszych, odbiegających od warunków ogólnie przyjętych, w wyniku czego nie wykazywała dochodów, jakich należałoby się spodziewać, gdyby związki te nie zachodziły, a ponoszone straty rekompensowała notami obciążeniowymi. W związku z powyższym organ podatkowy pierwszej instancji na podstawia art. 193 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa wobec wykazanej nierzetelności prowadzonych ksiąg rachunkowych od strony przedstawionego w nich przychodu i kosztów uzyskania przychodu nie uznał prowadzonych ksiąg rachunkowych za dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Organ podatkowy określił podstawę opodatkowania w drodze oszacowania na podstawie art. 23 § 1 pkt 2 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 25 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ uwzględnił przy tym rozliczenie wynikające z rozstrzygnięć organów podatkowych dotyczących roku 2000. W odwołaniu od decyzji dotyczącej wymiaru podatku dochodowego za rok 2001 Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, uznanie ksiąg rachunkowych jako prowadzonych prawidłowo i na ich podstawie ponowne określenie wysokości zobowiązania. Skarżący nie zgodził się z zarzutem kontrolujących, iż nie było podstaw do wystawiania not obciążeniowych, lecz były one tylko obciążeniem za poniesione koszty. Skarżący przypomniał, iż podstawą wystawienia faktur są protokoły wykonania robót lub ich części, a w tym przypadku nie było zatwierdzonych protokołów, więc nie było podstawy do wystawienia ewentualnych faktur. Skarżący nie zgodził się również z zarzutem kontrolujących, że wykonywał na zlecenie Spółki S. prace na warunkach korzystniejszych, odbiegających od warunków ogólnie przyjętych. Gdyby rzeczywiści tak było wyniki finansowe firmy Skarżącego przedstawiałyby się zupełnie inaczej. To Spółka S. przy źle zawartych kontraktach starała się przerzucić konsekwencje na podwykonawcę, co Skarżący odczuł wieloma konsekwencjami, między innymi utratą płynności finansowej i koniecznością zgłoszenia wniosku do sądu o otwarcie postępowania układowego z wierzycielami. Istotnym jest również fakt, iż kontrolujący nie zakwestionowali pod względem prawdziwości żadnego przedstawionego w kosztach rachunku, tylko stwierdzili ogólnie, że przedstawione koszty znacznie przewyższają przychody ze sprzedaży poszczególnych umów. Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie decyzją z dnia 30 maja 2005r. nr -[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji. Przywołano treść art. 22 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na podstawie którego u podatników prowadzących księgi rachunkowe (handlowe) koszty uzyskania przychodów objętych tymi księgami są potrącane tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego, chyba że zarachowanie ich nie było możliwe; w tym wypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Przepis ten uwzględnia zasadę współmierności kosztów zawartą w ustawie o rachunkowości. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości w księgach rachunkowych i wyniku finansowym jednostki należy ująć wszystkie osiągnięte, przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego, niezależnie od terminu ich zapłaty. W celu spełnienia warunków cytowanego artykułu księgi winny być prowadzone zgodnie z przepisem art. 17 oraz art. 20-22 ustawy o rachunkowości, w których określono obowiązek prowadzenia ewidencji szczegółowej przy pomocy ksiąg pomocniczych dla danej operacji przychodów, zakupów i kosztów ze szczegółowością niezbędną dla celów podatkowych, a także przestrzeganie zasad księgowości i wymogów prawidłowego rzetelnego dowodu księgowego, jako niezbędnych do powiązania przychodów i odpowiadających im kosztów. Art. 24 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określa, że u podatników, którzy zgodnie z obowiązującymi ich zasadami rachunkowości sporządzają sprawozdanie finansowe, za dochód z działalności gospodarczej uważa się dochód wykazany na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów. Dla potrzeb ustalenia dochodów do opodatkowania działalności budowlanej decydujące znaczenie ma moment sprzedaży, za który uważa się datę odbioru robót sporządzoną w formie protokołu, co dotyczy także częściowego odbioru robót, jeżeli przewiduje to umowa zawarta między zamawiającym a wykonawcą. Tymczasem w dokumentacji księgowej firmy Skarżącego stwierdzono istotne nieprawidłowości opisane szczegółowo w decyzji organu pierwszej instancji, a dotyczące rozliczenia inwestycji. W skardze wniesionej na decyzję organu odwoławczego Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, zarzucając uznaniowość decyzji, poprzez stwierdzenie nierzetelności ksiąg i oszacowanie. Tymczasem faktycznie poniesione koszty przewyższały przychody, na co złożyła się skomplikowana sytuacja w branży budowlanej. W związku z otwartym postępowaniem układowym przeprowadzone były dwukrotnie badania ksiąg rachunkowych przez biegłego sądowego, które nie wskazały na nieprawidłowości. Skarżący nie zgodził się także ze sposobem przeprowadzenia analizy porównawczej i wyboru dwóch firm o podobno porównywalnej działalności, bowiem działalność prowadzona przez Skarżącego była nowatorska, wykonywana na terenie całego kraju, a nadrzędnym celem kontrolujących było wyszukanie "wirtualnych dochodów". Skarżący stwierdził nadto, że kontrola UKS za lata 1999-2000 nie wykazała nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W świetle powyższego nie są trafne zarzuty skargi, że w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy prawa w treści skarg wskazane. W ocenie Sądu organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny, a przy tym organy podatkowe właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego, a stan faktyczny i prawny sprawy ustalono zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, a w szczególności w art. 122, 180, 187, 188 oraz 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Wbrew temu co sugerują zarzuty skargi, organy stwierdzając nierzetelność ksiąg rachunkowych firmy Skarżącego i przystępując do oszacowania w podatku dochodowym od osób fizycznych oparły się nie tylko na stwierdzonych drobnych nieprawidłowościach w prowadzeniu księgi podatkowej, ale zanalizowały również zapisy dotyczące przychodów i kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, umowy handlowe, noty obciążeniowe stwierdzając, iż na podstawie okazanych przez Skarżącego dokumentów nie można ustalić i sprawdzić dokonanych rozliczeń budów, wobec braku przywołania w wystawionych fakturach właściwej umowy, czy zakresu wykonanych prac. Wobec okoliczności, że w roku podatkowym 2001 poniesione wydatki zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z części budów fakturowanych w 2001r. były niewspółmiernie wysokie do wykazanego przychodu za ten rok oraz nie przedłożeniem przez Skarżącego kosztorysów, czy szczegółowych protokołów odbioru poszczególnych robót budowlanych lub innych dokumentów istniały podstawy do uznania przez organy podatkowe, że prowadzone przez Skarżącego zapisy w księgach podatkowych są nierzetelne w zakresie kosztów uzyskania przychodów oraz przychodów, gdyż dokonane w nich zapisy nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu zdarzeń, stwierdzono także wykorzystywanie związków gospodarczych powodujących zaniżanie dochodów. Niewątpliwie to podatnik jest zobligowany do należytego prowadzenia dokumentacji firmy, szczególnie, jeżeli zapisy i dokumenty znajdujące się w tej dokumentacji mają wpływ na rozliczenie podatku. Wobec braku dowodów przedłożonych przez Skarżącego, które podważałyby ustalenia organów podatkowych opartych na dokumentacji firmy, notach obciążeniowych, a także ustaleniach uzyskanych w toku tzw. kontroli krzyżowych u inwestorów zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przeprowadzona analiza, sposób rozumowania, odwołanie się do zebranych w sprawie dowodów były zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, mieściły się, więc w granicach swobodnej oceny dowodów dokonanej w trybie art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zarzut skargi, iż opinie biegłego wydane wskutek dwukrotnego badania ksiąg rachunkowych nie wykazały nieprawidłowości nie świadczy o naruszeniu przepisów prawa przez organy podatkowe, które skutkowałoby uchyleniem decyzji. Opinie biegłego sporządzone były - jak wskazuje Skarżący - w związku z prowadzonym postępowaniem układowym, a zatem nie mogły dotyczyć badania prawidłowości dokonanych rozliczeń podatkowych, bowiem uprawnienia do kontrolowania tych rozliczeń mają na podstawie właściwych przepisów przede wszystkim organy podatkowe i organy kontroli skarbowej. Kontrola ta odbywa się w trybach i na zasadach wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej, czy ustawy o kontroli skarbowej z zachowaniem określonych procedur. Skarżący w treści skargi podniósł także ogólny zarzut, iż Jego firma nie działała na korzystniejszych warunkach niż inne podmioty gospodarcze, mimo bezsprzecznego istnienia powiązań gospodarczych ze Spółką S., o czym świadczy fakt wszczęcia postępowania układowego wobec firmy Skarżącego. Skarżący nie zakwestionował przy tym ustaleń organów, iż w związku z realizacją budów jako podwykonawca firmy S. wykazywał straty ponosząc koszty budów, przewyższając wykazane przychody ponad dwukrotnie. Należy stwierdzić, iż z zasady istotnym elementem działalności gospodarczej jest jej zarobkowy charakter, wobec tego ustalenia organów, że firma Skarżącego wykonywała świadczenia na warunkach korzystniejszych, odbiegających od warunków ogólnie przyjętych, w wyniku czego nie uzyskiwała przez kilka lat podatkowych dochodów jakich należałoby się spodziewać, gdyby związki te nie zachodziły, wobec nieistnienia dowodów przeczących skutkom podatkowym związanym z istnieniem tych związków gospodarczych nie naruszają zasady swobodnej oceny dowodów. Przepisy art. 180 ustawy Ordynacja podatkowa pozwalają dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Analiza i wyliczenia dokonane przez organy, a dotyczące terminów i okoliczności związanych z realizacją poszczególnych robót budowlanych, czy dotyczących okoliczności związanych z wystawianiem not obciążeniowych zamiast faktur sprzedaży, czy wreszcie istnienia powiązań gospodarczych mogą być uznane za dowód potwierdzający nierzetelność prowadzonych ksiąg w świetle art. 193 ustawy Ordynacja podatkowa. Stwierdzona nierzetelność ksiąg, a w konsekwencji ich odrzucenie jako dowodu w sprawie, może być przyczyną samodzielnego określenia przez organ podatkowy kosztów i przychodu w drodze szacowania przy zachowaniu formalnych wymogów, takich jak sporządzenie protokołu w trybie art. 193 ustawy Ordynacja podatkowa, czy dokonania wyliczeń szacunkowych. Nie jest zatem trafny zarzut, iż brak było podstaw do odrzucenia ksiąg rachunkowych. Organy dokonując ustaleń, przeprowadzając analizę zebranych dowodów w sprawie, porównując dotychczas zebrane dowody z nowymi dowodami w toku postępowania, oceniając zebrany materiał dowodowy pod kątem wypełniania obowiązków przewidzianych przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz określając prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego za 2001 rok nie dopuściły się naruszeń i nieprawidłowości, które skutkowałyby uchyleniem decyzji. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dokonana przez ograny podatkowe ocena zebranych dowodów w sprawie nie wykroczyła poza granice swobodnej oceny dowodów. Podkreślić należy, że sporządzony protokół w trybie art. 193 ustawy Ordynacja podatkowa oparty był w części również na treści zapisów ksiąg podatkowych. Nadto wobec zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 25 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prawidłowo w niniejszej sprawie zastosowano dyspozycję i wymogi zawarte w treści tego przepisu. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 24.07.2000r. sygn. akt I SA/Ka 319/99, iż pojęcia "rzetelność" i "niewadliwość" są związane bezpośrednio ze składanymi zeznaniami, prowadzonymi księgami i ewidencjami. Aby na podstawie danych wynikających z księgi można było ustalić podstawę opodatkowania, księga powinna spełniać określone przez prawo warunki. Księga stanowi dowód w postępowaniu podatkowym, jeżeli jest prowadzona rzetelnie i zgodnie z ustalonymi wymaganiami (art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej). Przepis art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej przyznaje szczególną moc dowodową jedynie tym księgom, które są prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy. Natomiast mocy takiej nie posiadają księgi, które nie charakteryzują się tymi cechami. Nierzetelność jest kategorią obiektywną. Oznacza to, że dla oceny nierzetelności księgi nie mają znaczenia czynniki subiektywne, towarzyszące dokonywaniu w niej zapisów. Za nierzetelną więc zostaje uznana księga, w której nie dokonano zapisu w celu ukrycia osiągniętego przychodu czy też dokonanej czynności, jak też księga, w której przez pomyłkę dokonano błędnego zapisu ( wyrok NSA z dnia 21.03.2000r. sygn. akt III SA 1627/99). Nadto organy uzasadniły swoje stanowisko zgodnie z wymogami zawartymi w art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Zastosowana metoda szacunkowa, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jest logiczna i oparta na zebranym materiale dowodowym. Jak słusznie stwierdziły organy, wobec stwierdzenia nierzetelności ksiąg podatkowych w części dotyczącej przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów za zasadne uznano określenie należnego podatku dochodowego od osób fizycznych w drodze oszacowania. Skoro, bowiem księgi podatkowe prowadzone były nierzetelnie, nie mogły być, zgodnie z art. 193 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uznane za dowód tego, co wynikało z zawartych w nich zapisów. W tej sytuacji organ podatkowy określił wysokość dochodu w drodze oszacowania - art. 23 Ordynacji podatkowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego powszechnie przyjęte zostało, że wybór metody oszacowania mieści się w zakresie działania organu podatkowego. Skoro organ podatkowy wybiera określoną metodę, to kontroli sądowej podlega nie wybór metody jako takiej, lecz to, czy zastosowane w tej metodzie dane znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym i czy prawidłowy jest wniosek końcowy w postaci ustalenia dochodu, czy podatku należnego (takie stanowisko zawarte zostało m.in. w tezach wyroków NSA: z dnia 3 października 1997 r. [...] nie publ., z dnia 27 czerwca 1996 r. [...] nie publ.). Jeśli organ dysponuje, uznanymi za wiarygodne, dowodami podważającymi treść zapisów księgi, to dane zawarte w tych dowodach mogą, wraz z zakwestionowanymi danymi z księgi, służyć ustaleniu podstawy opodatkowania - wyrok NSA z dnia 23 maja 2000 roku sygn. akt SA/Bk 592/99. Trzeba zwrócić nadto uwagę, że każda metoda szacunkowa wynikająca z art. 23 ustawy Ordynacja podatkowa nie ma nigdy cech metody doskonałej, ale jest to konieczność i konsekwencja wynikająca z nierzetelnego prowadzenia księgi rachunkowej przez podatnika. Ustalenie podstawy obliczenia podatku w drodze szacunku polega na dokonywaniu ustaleń przybliżonych do stanu rzeczywistego, ale nie tożsamego (takie stanowisko zajął NSA w wyroku z 27 czerwca 1996 r. [...] - nie publikowane). Przyjęcie przez organy metody szacowania polegającej na analizie porównawczej dwóch firm budowlanych prowadzących działalność w podobnym zakresie i przy porównywalnym zatrudnieniu wobec uzasadnienia wyboru i szczegółowego wyliczenia nie uchybia przepisom prawa, stąd zarzuty Skarżącego w tym zakresie nie są uzasadnione. W ocenie Sądu organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).