I SA/Kr 1062/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zarzutów dotyczących egzekucji administracyjnej, uznając, że zarzuty zostały wniesione po terminie.
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa, które uznało zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za niezasadne. Skarżąca podnosiła, że zajęto środki niepodlegające egzekucji, w tym świadczenia z pomocy społecznej. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu były spóźnione i nie podlegały rozpatrzeniu.
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa o uznaniu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za niezasadne. Skarżąca zarzucała niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, wskazując na zajęcie środków niepodlegających egzekucji, w tym świadczeń z pomocy społecznej. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny pierwszego wyroku WSA z uwagi na naruszenie prawa do obrony przez pełnomocnika, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. Sąd administracyjny w obecnym wyroku oddalił skargę, stwierdzając, że dodatkowe podstawy zarzutów podniesione przez skarżącą na etapie postępowania międzyinstancyjnego były spóźnione i nie podlegały rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego muszą być zgłoszone w ustawowym terminie i opierać się na przesłankach wskazanych w art. 33 u.p.e.a., a ich uzupełnianie po terminie jest niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty wniesione po terminie lub uzupełnione o nowe podstawy prawne lub faktyczne są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) enumeratywnie wymienia przesłanki stanowiące podstawę zarzutu (art. 33 u.p.e.a.) i określa termin ich zgłoszenia (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - 7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego). Uzupełnianie zarzutów po terminie narusza przepisy proceduralne i uniemożliwia organom prawidłowe rozpoznanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa przesłanki niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, które mają charakter formalny (podmiotowy lub przedmiotowy).
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (7 dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego).
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że sąd i organ administracji muszą stosować się do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, które muszą być brane pod uwagę przez organy państwowe i sądy.
P.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję wyroku oraz jego uzasadnienie w zakresie stanowiącym konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia.
u.p.e.a. art. 8 § § 1 pkt 11
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje na świadczenia niepodlegające egzekucji administracyjnej, które powinny zostać uwzględnione przez bank z urzędu.
u.p.e.a. art. 10 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Reguluje procedurę rozpatrywania zgłoszonych zarzutów.
P.b. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
P.p.s.a. art. 250 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały zgłoszone po terminie, a ich uzupełnienie o nowe podstawy prawne lub faktyczne jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Zajęcie środków z rachunku bankowego, które stanowiły świadczenia z pomocy społecznej lub stypendia, było niedopuszczalne i naruszało przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Godne uwagi sformułowania
Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. – zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a.
Skład orzekający
Michał Niedźwiedź
przewodniczący-sprawozdawca
Urszula Zięba
członek
Grzegorz Klimek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminów wnoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oraz dopuszczalności ich uzupełniania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie kluczowe jest przestrzeganie terminów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesualistów zajmujących się egzekucją administracyjną, ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących terminów i dopuszczalności zarzutów.
“Spóźnione zarzuty w egzekucji administracyjnej: dlaczego sąd oddalił skargę?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Kr 1062/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-05-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-09-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Grzegorz Klimek Michał Niedźwiedź /przewodniczący sprawozdawca/ Urszula Zięba Symbol z opisem 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I GSK 344/24 - Wyrok NSA z 2024-06-05 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151, art. 170 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2017 poz 1201 art. 8 par. 1 pkt 11, art. 10 par. 4, art. 33 pkt 6 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Michał Niedźwiedź (spr.), Sędziowie: WSA Urszula Zięba, WSA Grzegorz Klimek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 6 grudnia 2019 r., nr SKO.EA/418/93/2019 w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Uzasadnienie 1.1. Postanowieniem z 16 września 2019 r. Prezydent Miasta Krakowa uznał zarzuty na postępowanie egzekucyjne wniesione przez M.P. – nazywaną dalej "Skarżącą", za niezasadne. 1.2. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej, postanowieniem z 6 grudnia 2019 r. (nr SKO.EA/418/93/2019) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Z treści zaskarżonego postanowienia oraz dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wynika, że Prezydent Miasta Krakowa jako organ egzekucyjny uprawniony do prowadzenia egzekucji m. in. z rachunku bankowego, na podstawie tytułu wykonawczego dnia 13 sierpnia 2018 r. prowadził egzekucję wobec Skarżącej której przedmiotem była zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 54,00 zł. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał zajęcia 1 października 2018 r. zajęcia rachunku bankowego prowadzonego na rzecz Skarżącej (zawiadomienie nr EW-02.3160.42599.2018.AB). Dalej dokonał 10 października 2018 r. kolejnych zajęć wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego (nr EW-02.3160.45133.2018.AB, EW-02.3160.45137.2018.AB). W ramach realizacji zajęcia EW-02.3160.45133.2018.AB bank przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 71,28 zł., która miała pochodzić ze środków przekazanych zobowiązanej przez Uniwersytet [...] tytułem "[...]." Skarżąca, pismem z 29 października 2019 r. złożyła zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzucając niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Zobowiązana podniosła, iż zajęte zostały środki niepodlegające egzekucji, a stanowiące świadczenia z pomocy społecznej. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że nie pracuje zarobkowo, nie ma przyznanych świadczeń rentowych ani emerytalnych, a jedyne źródło jej dochodu stanowią świadczenia otrzymywane z pomocy społecznej. Tym samym, w ocenie zobowiązanej zajęcie środków z jej rachunku bankowego zostało dokonane z naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jako podstawę prawną zarzutów Skarżąca wskazała art. 33 pkt 6 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."). Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z 26 listopada 2018 r. po rozpoznaniu zarzutu w zakresie niedopuszczalności egzekucji administracyjnej uznał zarzut wniesiony przez zobowiązaną za nieuzasadniony. Na wskazane powyżej postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa Skarżąca wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Postanowieniem z 10 czerwca 2019 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uchyliło rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z 16 września 2019 r., ponownie rozpoznając sprawę, Prezydent Miasta Krakowa raz jeszcze uznał wniesiony przez Skarżącą zarzut za bezzasadny. W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła naruszenie art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. poprzez zajęcie środków znajdujących się na jej rachunku bankowym, które nie podlegały egzekucji administracyjnej. Podała, iż zajęta kwota była przeznaczona na wydatki związane z operacją kręgosłupa, płatne badania, leczenie i inne potrzeby życiowe. Wskazała przy tym, iż w ramach bezpłatnych porad prawnych konsultowała się z prawnikiem, który potwierdził, iż do egzekucji doszło wbrew przepisom prawa. Podnosząc opisane w zażaleniu uchybienia Skarżąca wniosła o zwrot "bezprawnie zagrabionej kwoty w całości". Organ drugiej instancji w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia uznał, że zarzuty podniesione przez zobowiązaną były niezasadne. Podzielając pogląd wyrażony przez Prezydenta Miasta Krakowa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wskazało, iż przyczyny niedopuszczalności egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., mają charakter formalny. Egzekucja administracyjna może być niedopuszczalna z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Organ wskazał, iż przesłanki podmiotowe odnoszą się do zobowiązanego lub do organu egzekucyjnego, a zatem egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji wobec zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, a także gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym. Wyjaśniając znaczenie przesłanek przedmiotowych niedopuszczalności egzekucji organ wskazał, iż odnoszą się one do przedmiotu egzekucji i jej podstaw. Jako przykład podał sytuację, w której przedmiotem egzekucji jest świadczenie niepodlegające egzekucji administracyjnej lub, gdy tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieuprawniony. Dalej organ argumentowała między innymi, przywołując treść art. 10 § 4 u.p.e.a., że środki wskazane w katalogu świadczeń niepodlegających egzekucji, powinny zostać uwzględnione przez bank z urzędu i zwolnione spod egzekucji tego typu wierzytelności z rachunku bankowego. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie taka sytuacja miała miejsce w związku z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego bank [...] . Wówczas bowiem bank nie przekazał na rzecz organu egzekucyjnego żadnych środków pochodzących z zajętego rachunku, na który wpływały zasiłki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Doszło zatem do uwzględnienia katalogu wyłączeń przewidzianym w u.p.e.a oraz prawie bankowym. W tym stanie rzeczy oba orzekające w sprawie organy uznały, iż w realiach niniejszej sprawy nie występuje żadna przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. 2.1. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca nie podniosła skonkretyzowanych zarzutów. Zobowiązana wyraziła jednak swoje niezadowolenie z treści postanowień wydanych przez organy. Kolejny raz wskazała, że świadczenia socjalne, jakie otrzymywała, są wymienione w katalogu jako niepodlegające egzekucji. Podkreśliła, że na skutek przeprowadzonej egzekucji zostały jej zabrane pieniądze przeznaczone na jedzenie. Powołała się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 października 2015 roku, sygn. akt K 21/14, zgodnie z którym obowiązek płacenia podatków nie może prowadzić do ubóstwa obywateli. Wskazała, iż jest osobą ubogą i o złym stanie zdrowia. 2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 2.3. Wyrokiem z 13 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Kr 146/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. 3.1. Na skutek skargi kasacyjnej złożonej przez Skarżącą, wyrokiem z 5 stycznia 2022 r. (sygn. akt I GSK 1060/21) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Przywołując art. 34 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że strona była reprezentowana przez pełnomocnika. Postanowieniem z 16 kwietnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustanowił dla Skarżącej adwokata. Z zarządzenia Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. wynika, że jako pełnomocnik z urzędu w sprawie wyznaczony został adwokat X.Y. Przesyłka zawierająca wskazane pismo została doręczona pełnomocnikowi 7 września 2020 r. Zaskarżony wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym 13 sierpnia 2020 r., a więc przed uzyskaniem przez adwokata X.Y. informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że w takiej sytuacji nie było możliwe zapoznanie się ze sprawą i podjęcie ewentualnych czynności procesowych przez pełnomocnika. Trzeba mieć na względzie, że prawo do sądu obejmuje nie tylko prawo dostępu do sądu, ale także prawo do właściwej procedury przed sądem. Prawo to aktualizuje się między innymi w umożliwieniu podjęcia czynności procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu dla strony w ramach prawa pomocy. 3.2. Pismem z 5 stycznia 2023 r. pełnomocnik Skarżącej uzupełnił skargę podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.) w zw. z art. 8 § 1 pkt 11 tej ustawy poprzez przyjęcie, że zajęte w toku egzekucji kwoty, znajdujące się na rachunku bankowym Skarżącej, a pochodzące z Uniwersytetu [...], wpłacone tytułem "[...]", podlegają egzekucji. Tymczasem środki te stanowią "kwoty otrzymane jako stypendia", o których jest mowa w art. 8 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a zatem składniki majątkowe niepodlegające egzekucji administracyjnej z mocy ustawy, co w realiach niniejszej sprawy powinno prowadzić do uznania podniesionego przez Skarżącą zarzutu niedopuszczalności egzekucji; - art. 33 § 1 pkt 6 w zw. z art. 8 § 1 pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2187, ze zm.; dalej jako "P.b.") oraz art. 8-10 i art. 12-13 u.p.e.a. w zw. z art. 30 Konstytucji RP zasady poszanowania godności zobowiązanego, polegające na przeprowadzeniu zajęcie – egzekucji ze środków zgromadzonych na rachunku bankowym Skarżącej. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności historia transakcji na rachunku bankowym Skarżącej oraz jej pisemne oświadczenie, dostatecznie uprawdopodabnia twierdzenie, że przekazane w ramach realizacji zajęcia kwoty objęły również środki ustawowo wolne od zajęcia, o których mowa w art. 54 P.b., a ich zajęcie – biorąc pod uwagę trudną sytuację ekonomiczną Skarżącej – godziło w minimum jej egzystencji, co w realiach niniejszej sprawy powinno prowadzić do uznania podniesionego przez Skarżącą zarzutu niedopuszczalności egzekucji. W piśmie tym pełnomocnik strony zawarł wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej przez niego z urzędu. Oświadczył przy tym, że nie zostały one opłacone w całości ani w części. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: 4.1. Skarga okazała się niezasadna, dlatego została oddalona. 4.2. Mając na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2022 r. (sygn. akt I GSK 1060/21) należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem, art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Ocena prawna może przy tym dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. W tym kontekście należy zaznaczyć, że zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania. Niemniej jednak obowiązek ten może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9 lutego 2022 r., III FSK 5011/21; 2 marca 2021 r., III FSK 2414/21; 16 grudnia 2021 r., II FSK 856/19; 23 listopada 2021 .r, II FSK 567/19; 5 marca 2019 r., II FSK 3044/18; 21 lutego 2018 r., II FSK 353/16). Natomiast art. 170 P.p.s.a. wyraża istotę mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, która sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Innymi słowy, moc wiążąca orzeczenia oznacza, że wskazane podmioty muszą przyjąć, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu – a co za tym idzie nie może być już ponownie badana w następnych postępowaniach. Związanie wyrokiem nie dotyczy jednak wyłącznie prawa, ale rozciąga się również na ocenę stanu faktycznego sprawy (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891). Wartości, które stanowią podstawę tej instytucji opierają się na założeniach pewności i stabilności decyzji sądowych, a tym samym bezpieczeństwa prawnego jednostki. Ponadto ratio legis tego przepisu polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 27 stycznia 2022 r., I FSK 141/20; 3 grudnia 2021 r., III FSK 4400/21; 12 maja 2021 r., III FSK 3060/21; 19 stycznia 2021 r., II FSK 2588/18; 1 października 2017 r., II FSK 2428/15; 23 czerwca 2017 r., I FSK 1474/15). Dostrzec przy tym również należy, że wynikająca z art. 171 P.p.s.a. powaga rzeczy osądzonej obejmuje nie tylko sentencję wyroku, ale również jego uzasadnienie w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia. W świetle powyższego Sąd dostrzega, że zasadniczą przyczyną ze względu na którą Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Krakowie z 13 sierpnia 2020 r. (sygn. akt I SA/Kr 146/20) była kwestia pozbawienia Skarżącej możliwości obrony swoich praw z uwagi na pominięcie jej pełnomocnika (adwokata ustanowionego z urzędu). Tym samym zakres rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma wpływu na dalszą merytoryczną ocenę zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia, wymaga jednak od Sądu, aby ten rozważył argumentację przedstawioną przez pełnomocnika Skarżącej, stanowiącą uzupełnienie skargi. 4.3. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że postępowanie zakończone postanowieniem SKO w Krakowie z 6 grudnia 2019 r. zostało zainicjowane pismem Skarżącej z 28 października 2018 r. (data wpływu 29 października 2018 r.; k. 106 akt). W piśmie tym Skarżąca sformułowała zarzut na czynności egzekucyjne, wskazując przy tym na zajęcie EW-02.3160.42599.2018.AB, a sam zarzut opierając o art. 33 pkt 6 u.p.e.a. Z uzasadnienia tego pisma wynika równocześnie, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej została powiązana z art. 10 § 4 u.p.e.a. Według Skarżącej egzekucją miałby bowiem zostać objęte świadczenia wypłacone jej w ramach pomocy społecznej. Rozpoznając tak sformułowane zarzuty należy przyznać rację Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Krakowie, które w kontrolowanym postanowieniu zwróciło uwagę, że w ramach powyższego zajęcia nie wyegzekwowano od Skarżącej żadnych środków – a co za tym idzie organ egzekucyjny nie mógł naruszyć wskazanych przez stronę przepisów. 4.4. Równocześnie wykładając art. 33 pkt 6 u.p.e.a. SKO w Krakowie prawidłowo przyjęło, że przesłanka niedopuszczalności egzekucji obejmuje te świadczenia, które nie podlegają egzekucji administracyjnej (s. 6 postanowienia). Na tej właśnie kwestii skoncentrowała się Skarżącą w odwołaniu od postanowienia Prezydenta Miasta Krakowa z 16 września 2019 r. oraz jej pełnomocnik w piśmie z 10 stycznia 2023 r. Należy zatem stwierdzić, że po wniesieniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej – już na etapie postępowania międzyinstancyjnego – strona zmodyfikowała swoje pierwotne zarzuty, wskazując, że w ramach zajęcia z 10 października 2018 r. (nr EW-02.3160.45133.2018.AB) wyegzekwowano od niej kwotę 71,22 zł, która została wypłacona jej jako stypendium. W ten sposób niedopuszczalność egzekucji powiązana została z inną czynnością, aniżeli wskazana w piśmie inicjującym postępowania. Ponadto owa niedopuszczalność swoje źródło miała w wyegzekwowaniu należności ze środków wprawdzie również wyłączonych spod egzekucji, ale nie na mocy art. 10 § 4 u.p.e.a. ale art. 8 § 1 pkt 11 tej ustawy. Tego rodzaju zmianę należy ocenić negatywnie. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. – zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a. Przedstawione w art. 33 § 1 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakakolwiek inna przyczyna niezadowolenia zobowiązanego z przymusowego wykonania jego obowiązku. Tylko zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc wniesione w terminie i znajdujące oparcie w jednej z wymienionych w art. 33 § 1 u.p.e.a. przyczyn, podlegają rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 u.p.e.a. (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2594/13). Ponadto w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może w dowolnym czasie (tj. po upływie ustawowego terminu 7 dni do wniesienia zarzutów) składać nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1897/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 603/11). Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2485/04, a także P. Pietrasz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX wersja elektroniczna, stan prawny na dzień 1 lipca 2015 r.). Dodatkowe podstawy zarzutów podniesione w zażaleniu nie mogą odnieść skutku i nie mogą zostać rozpatrzone w trybie przewidzianym w art. 33 u.p.e.a. (tak np. WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt I SA/Po 387/17). Podkreślenia wymaga, że uznanie za dopuszczalne zmiany podstawy prawnej zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego po terminie do jego złożenia nie tylko powodowałoby obejście przepisów dotyczących terminu na dokonanie czynności procesowej, ale także przerzucałoby konieczność rozpoznawania tego zarzutu po raz pierwszy albo przez organ odwoławczy, albo przez sąd administracyjny (wyrok NSA z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2267/10). W świetle powyższego uzupełnienie zarzutów przez Skarżącą na etapie odwołania od postanowienia organu pierwszej instancji należało uznać za spóźnione. Powyższe oznacza, że – wbrew temu co wywodzi pełnomocnik strony – powołanie się na zarzut niedopuszczalności nie zobowiązywało organu do nieograniczonego poszukiwania podstaw niedopuszczalności. Tym samym, nawet jeżeli organ w toku postępowania dostrzegłby na skutek pism strony, że w sprawie objęto egzekucją środki wymienione w art. 8 § 1 pkt 11 u.p.e.a. – biorąc pod uwagę zakres podniesionego przez Skarżącą zarzutu, nie miałby podstaw, aby zarzut ten uznać za zasadny. W konsekwencji dalsze rozważania pełnomocnika strony dotyczące zakresu znaczeniowego pojęcia stypendiów, którym posłużono się we wspomnianym przepisie, jak również koniczności podjęcia czynności zmierzających do ustalenia charakteru wpłaty dokonanej przez Uniwersytet [...] – nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. 4.5. Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z (Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI