I SA/Kr 1057/08

I SA/Kr 1057/08 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2008-08-29
Data wpływu
2008-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Michał Śmiałowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowiono radcę prawnego
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 i nałożenia sankcji postanawia: 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. R. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] , nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007 i nałożenia sankcji.
Jak wynika z "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku
i dochodach" oraz akt sprawy Z. R. prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 2 ha. Na dochód rodziny składają się ponadto renta rolnicza ojca S. R.
w wysokości 546,94 zł. i matki J. R. w kwocie 655,35 zł.
Strona skarżąca jest właścicielem domu murowanego, nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 300euro.
Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje tylko w części na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.
Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)
Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem
w sprawie (...)
Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym . Uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł. - stanowiącego główną część kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania sądowego - świadczy
o tym , iż strona skarżąca jest w stanie ponieść pewne nieznaczne koszty związane
z niniejszym postępowaniem.
Warto bowiem przypomnieć, iż w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. [por. Hanna Knysiak - Molczyk,( w : ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis , Warszawa 2005 , s.628)
Biorąc pod uwagę powyższe, oraz fakt , że nie zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, orzecznik uznał wniosek,
w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych, za niezasadny.
Mając jednak na względzie, iż skorzystanie z pomocy fachowego pełnomocnika, we własnym zakresie pociągnęłoby zbyt duże koszty dla strony skarżącej orzecznik przychylił się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego.
Trudności finansowe nie mogą być bowiem przyczyną niemożności skorzystania
z fachowej pomocy prawnej.
W związku z tym , na podstawie art. 244§1 , art.245 ,art. 246§1 pkt 1) i 2)
w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.