I SA/Kr 1056/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2021-01-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezarzut niedopuszczalnościnieistnienie obowiązkuprawo administracyjnenależności pieniężneVATodpowiedzialność solidarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie zarzutu na postępowanie egzekucyjne, uznając je za niedopuszczalne.

Skarżący P. G. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu zarzutu na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny. Zarzut dotyczył nieistnienia obowiązku podatkowego, jednak organy uznały go za niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ kwestia ta była już przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu lub dotyczyła kwestionowania wysokości należności wynikającej z orzeczenia, od którego przysługują środki zaskarżenia. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o uznaniu zarzutu na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku VAT. Skarżący złożył zarzut nieistnienia obowiązku, argumentując, że decyzja, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, nie była ostateczna, ponieważ złożył od niej odwołanie. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały jednak zarzut za niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że zarzut jest niedopuszczalny, jeśli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo gdy zobowiązany kwestionuje wymagalność należności z uwagi na jej wysokość ustaloną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia. Sąd administracyjny w Krakowie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 34 § 1a u.p.e.a. Podkreślono, że postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do ponownego badania meritum sprawy, które zostało już rozstrzygnięte lub jest przedmiotem odrębnego postępowania. Sąd stwierdził, że skarżący mógł podnosić argumenty dotyczące kwestionowania prawidłowości decyzji wymiarowej w ramach przysługujących mu środków zaskarżenia, a nie w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut taki jest niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Przepis art. 34 § 1a u.p.e.a. ma na celu wyeliminowanie mnożenia postępowań i zapobieganie sytuacji, w której ta sama kwestia jest rozstrzygana w różnych postępowaniach. Organ egzekucyjny nie może merytorycznie badać zarzutu, jeśli został on już rozpatrzony lub będzie rozpatrywany w innym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.e.a. art. 34 § § 1a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zarzut zobowiązanego jest niedopuszczalny, jeżeli był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 2019 poz 1438 art. 34 § par. 1a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut niedopuszczalności zarzutu na postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego rozpatrzenie w innym postępowaniu lub możliwość kwestionowania należności w ramach środków zaskarżenia. Spóźnione zgłoszenie nowych podstaw zarzutu braku skutecznego doręczenia upomnienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie zasady praworządności, celowości poprzez pomięcie oceny wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów, w tym zarzutu braku skutecznego doręczenia upomnienia.

Godne uwagi sformułowania

Zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia. Postępowanie egzekucyjne nie jest miejscem do ponownego badania meritum sprawy. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia, który przysługuje zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.

Skład orzekający

Bogusław Wolas

przewodniczący

Jarosław Wiśniewski

sprawozdawca

Urszula Zięba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zasady dopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, ograniczenia kwestionowania należności w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania egzekucyjnego – kiedy zarzuty są dopuszczalne, a kiedy nie. Wyjaśnia, jak uniknąć wielokrotnego rozpatrywania tych samych kwestii i jakie są granice kwestionowania należności w egzekucji.

Kiedy zarzut w egzekucji administracyjnej jest skazany na porażkę? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Kr 1056/20 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Jarosław Wiśniewski /sprawozdawca/
Urszula Zięba
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 378/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1438
art. 34 par. 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Urszula Zięba WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2020r. nr [...] w przedmiocie zarzutu na postępowanie egzekucyjne skargę oddala
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2020r., nr [...], uznające zarzut na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. NUS [...], jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego P. G. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2019r. nr [...] i [...], wystawionych przez wierzyciela NUS [...] a obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za: XI.2014 i I-VI.2015r.
Zobowiązany pismem z dnia [...] lutego 2019r. złożył do organu egzekucyjnego zarzut nieistnienia obowiązku na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 1438 ze zm., dalej: "u.p.e.a.").
Zarzuty wniesione do organu egzekucyjnego zostały, za pismem z dnia [...] marca 2019r. przekazane do wierzyciela - NUS [...], celem zajęcia przez niego stanowiska w sprawie zarzutów. Natomiast postanowieniem z dnia [...] marca 2019r. organ egzekucyjny zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] marca 2019r., nr [...] odmówił uznania zarzutu nieistnienia obowiązku. Wskutek złożonego zażalenia, DIAS w K. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem wyeliminowania niespójności pomiędzy sentencją postanowienia, a jego uzasadnieniem i wydania postanowienia w trybie art. 34 § 1a u.p.e.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wierzyciel wydał w dniu [...] września 2019r. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu. Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2019r. DIAS w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Dysponując ostatecznym postanowieniem w sprawie stanowiska wierzyciela, organ egzekucyjny w dniu [...] lutego 2020r. wydał postanowienie nr [...] [...] uznające zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.
Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020r. DIAS w K. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem wyeliminowania niespójności pomiędzy sentencją postanowienia, a jego uzasadnieniem i wydania postanowienia w trybie art. 34 § 1a u.p.e.a. W sentencji organ egzekucyjny orzekł o uznaniu zarzutu za nieuzasadniony, co oznacza, że rozpatrzył merytorycznie zarzut nieistnienia obowiązku. Natomiast w uzasadnieniu postanowienia organ powołał się na wiążące stanowisko wierzyciela, którym stwierdzono niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu.
Organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę zalecenia organu odwoławczego oraz ostateczne stanowisko wierzyciela, które jest dla organu egzekucyjnego wiążące, wydał w dniu [...] czerwca 2020r. postanowienie uznające niedopuszczalność zarzutu zobowiązanego na postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia zwrócono uwagę, że zobowiązany w trybie zarzutu nieistnienia obowiązku kwestionował decyzję z dnia [...] września 2018r., nr [...] orzekającą o solidarnej odpowiedzialności zobowiązanego za zaległości [...] sp. z o.o. w podatku VAT za okres X-XI.2014r. W trakcie postępowania w sprawie zarzutów, organ egzekucyjny nie może ponownie przeprowadzać postępowania wymiarowego, dlatego konieczne było stwierdzenie, iż zarzut na postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalny.
Na powyższe postanowienie zobowiązany w ustawowym terminie złożył zażalenie, powtarzając argumenty przytoczone w zarzutach. W zażaleniu podniósł, że: "naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazującego na nieistnienie zobowiązania". W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany zakwestionował swoją odpowiedzialność za zaległości [...] sp. z o.o., a także fakt powstania zaległości po stronie spółki. Zobowiązany podkreślił również, że organ egzekucyjny zignorował podnoszony problem skutecznego doręczenia upomnienia.
Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego, organ II instancji wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2020r., o którym mowa na wstępie. W uzasadnieniu powołano się m.in. na treść art. 34 § 1a u.p.e.a. i wskazano, że zarzutem podnoszonym przez zobowiązanego było nieistnienie obowiązku, bowiem zobowiązany dowodził, że decyzja na podstawie, której wierzyciel wystawił ww. tytuły wykonawcze, jest nieostateczna, bowiem złożył od niej odwołanie. W tej sytuacji organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zarzutu w trybie art. 34 § 1a u.p.e.a. W niniejszej sprawie zobowiązany nie zarzucił nieistnienia obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2018r., nr [...], która była podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych. W zarzutach podnosił jednak brak ostateczności innej decyzji, tj. decyzji z dnia [...] września 2018r., nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności zobowiązanego za zaległości [...] sp. z o.o. w podatku VAT za okres X-XI.2014r., pomimo tego, że istnieje ostateczna decyzja z dnia [...] marca 2019r., nr [...] w sprawie orzeczonej powyżej odpowiedzialności. Istnienie zaległości zostało już ustalone przez wierzyciela w decyzji, na podstawie, której wystawił on tytuły wykonawcze. Skoro zobowiązany kwestionuje wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość, ustaloną lub określoną w orzeczeniu, to może to czynić w oparciu o przysługujące mu środki zaskarżenia, a nie w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu nieistnienia obowiązku, z uwagi na fakt, że zarzut ten został już rozpatrywany w innym postępowaniu, pozbawia ten organ możliwości merytorycznego badania tego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Skoro ustawodawca w dyspozycji art. 34 § 1a u.p.e.a. przyjął, że nie można rozpatrywać tego samego zarzutu w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, niezasadne byłoby zatem rozpatrywanie w toku niniejszego postępowania zarzutu, który był przedmiotem rozpatrywania w trakcie postępowania podatkowego. Stąd organ II instancji uznał, że w niniejszym postępowaniu nie było podstaw do merytorycznego odniesienia się do tak postawionych zarzutów. Zobowiązany mógł podnosić argumenty odnośnie kwestionowania prawidłowości decyzji wymiarowej, przytoczone w zażaleniu w trakcie postępowania dwuinstancyjnego przed organami wierzycielskimi. DIAS wskazał, iż w zażaleniu zobowiązany podniósł, że organ egzekucyjny zignorował podnoszony zarzut braku skutecznego doręczenia upomnienia. Odpowiadając na powyższe, wyjaśniono, że organ egzekucyjny nie mógł odnieść się do zarzutu braku doręczenia upomnienia, gdyż zarzut ten nie był podnoszony w pismach z dnia [...] lutego 2019r. (zarzuty) oraz z dnia [...] marca 2019r. (uzupełnienie zarzutów). W świetle powyższego, organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. skarżący ww. postanowieniu zarzucił:
- naruszenie obowiązku podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy zachowaniu zasady obligatoryjnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na analizie kwestii formalnych skarżonych działań egzekucyjnych.
- naruszenie zasady celowości zasady praworządności, celowości, poprzez pomięcie oceny przez organ wszystkich podnoszonych przez skrzącego zarzutów, w tym zarzutu braku skutecznego doręczenia upomnienia, podczas gdy z treści formułowanych przez skarżącego pism i wniosków w toku postępowania, wynika bezspornie zakres kwestionowania przyjętych przez orany rozstrzygnięć, także w tym zakresie.
W uzasadnieniu skargi, skarżący przedstawił uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uwzględnienie zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.
Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie, zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w granicach kompetencji, przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że nie zawierają one wad, powodujących konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga P. G. nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2020r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] czerwca 2020r., nr [...] uznające zarzut na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny.
Jak wynika z akt sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku P. G. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2019r. nr [...] i [...], wystawionych przez wierzyciela Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za: XI.2014 i I-VI.2015r. Skarżący pismem z dnia [...] lutego 2019r. złożył do organu egzekucyjnego jedynie zarzut nieistnienia obowiązku z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., gdzie dowodził, że decyzja na podstawie, której wierzyciel wystawił ww. tytuły wykonawcze, jest nieostateczna, bowiem złożył od niej odwołanie. W badanej sprawie, skarżący nie zarzucił nieistnienia obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2018r., nr [...], która była podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych. W zarzutach podnosił jednakże brak ostateczności innej decyzji, tj. decyzji z dnia [...] września 2018r., nr [...], orzekającej o solidarnej odpowiedzialności zobowiązanego za zaległości [...]" sp. z o.o. w podatku VAT za okres X-XI.2014r., pomimo tego, że istnieje ostateczna decyzja z dnia [...] marca 2019r., nr [...] w sprawie orzeczonej powyżej odpowiedzialności.
Istota problemu w badanej sprawie, sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organu obu instancji, zasadnie uznały zarzut na postępowanie egzekucyjne za niedopuszczalny.
Rozstrzygając powyższe, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 34 § 1a u.p.e.a., jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
W myśl tego przepisu istotne jest, aby zarzut podnoszony przez zobowiązanego był przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym. Postępowanie to na dzień rozpatrywania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej powinno się już toczyć lub też być zakończone.
Zatem, charakter prawny postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu z art. 34 § 1a u.p.e.a pozbawia organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była, jest lub będzie przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Co istotne, stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu. Nie ma bowiem uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących wymagalności należności, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.
Powyższe uregulowanie ma na celu wyeliminowanie mnożenia ilości postępowań w odniesieniu do tego samego zagadnienia (kwestii, problemu) – w ramach różnych postępowań. Rozstrzygnięcie danej kwestii w ramach jednego postępowania, tj. głównego, stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, pozbawia zobowiązanego możliwości ponownego jego zgłoszenia w ramach postępowania wykonawczego egzekucyjnego. Norma ta ma także na celu wykluczenie sytuacji, w której kwestia, mogąca być podstawą do sformułowania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, byłaby rozstrzygana w tym postępowaniu, pomimo, że została już lub zostanie rozstrzygnięta w ramach innego, wskazanego w powyższym przepisie postępowania (por. wyroki NSA z dnia 22 maja 2014r., sygn. akt II FSK 1473/12, z dnia 18 marca 2010r., sygn. akt II FSK 2007/09).
Również w doktrynie prezentowany jest pogląd, że: "art. 34 § 1a u.p.e.a. hołduje założeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie bada się meritum sprawy, niemniej w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym zobowiązany może kwestionować treść obowiązku. Jeżeli w takim postępowaniu służą środki zaskarżenia, celem uniknięcia dwutorowości trybu zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu. Stanowi to przejaw zasady pierwszeństwa rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy" (por. t. 3.15 w C. Kulesza, Komentarz do art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, publ. LEX/el 2015).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle których, celem (ratio legis) art. 34 § 1a u.p.e.a. nie jest ograniczenie zakresu merytorycznych kompetencji organów, występujących w podwójnej roli, ale usprawnienie postępowania egzekucyjnego. Art. 34 § 1a u.p.e.a. pozbawia wierzyciela i organ egzekucyjny możliwości merytorycznego badania zarzutu wniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia nie o nieuwzględnieniu zarzutu, lecz o stwierdzeniu jego niedopuszczalności. Uregulowanie to wprowadza zasadę niekonkurencyjności środków prawnych (zob. wyroki NSA: z 4 czerwca 2014r. II FSK 1535/12; z 8 marca 2018r. II FSK 503/16, II FSK 504/16, II FSK 748/16, II FSK 749/16 oraz II FSK 750/16; z 7 czerwca 2018r. II FSK 1473/16; z 16 stycznia 2019r. II FSK 297/17).
Jak już wyżej akcentowano, w badanej sprawie, skarżący nie zarzucił nieistnienia obowiązku, wynikającego z decyzji z dnia [...] września 2018r., nr [...], która była podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych. W zarzutach podnosił jednakże brak ostateczności innej decyzji, tj. decyzji z dnia [...] września 2018r., nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności zobowiązanego za zaległości [...] sp. z o.o. w podatku VAT za okres X-XI.2014r., pomimo tego, że istnieje ostateczna decyzja z dnia [...] marca 2019r., nr [...] w sprawie orzeczonej powyżej odpowiedzialności.
W świetle powyższego, słusznie wskazał organ, że istnienie zaległości zostało już ustalone przez wierzyciela w decyzji, na podstawie, której wystawił on tytuły wykonawcze. Skoro skarżący kwestionuje wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość, ustaloną lub określoną w orzeczeniu, to może to czynić w oparciu o przysługujące mu środki zaskarżenia, a nie w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2016r., sygn. akt III SA/Wa 3557/15).
Wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu nieistnienia obowiązku, z uwagi na fakt, że zarzut ten został już rozpatrywany w innym postępowaniu, pozbawia ten organ możliwości merytorycznego badania tego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Podkreślić należy, że skoro ustawodawca w dyspozycji art. 34 § 1a u.p.e.a. przyjął, że nie można rozpatrywać tego samego zarzutu w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, niezasadne byłoby zatem rozpatrywanie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu, który był przedmiotem rozpatrywania w trakcie postępowania podatkowego.
W świetle powyższego, zgodzić należy się z organem, że w niniejszym postępowaniu nie było podstaw do merytorycznego odniesienia się do tak postawionych zarzutów. Skarżący mógł podnosić argumenty odnośnie kwestionowania prawidłowości decyzji wymiarowej, przytoczone w zażaleniu w trakcie postępowania dwuinstancyjnego przed organami wierzycielskimi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2013r., sygn.. akt II FSK 80/12).
Sąd wskazuje również, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji nie narusza zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m.in. w art. 6, 7, 8 i 11, 77 k.p.a. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, organy administracji publicznej, działają na podstawie przepisów prawa. W świetle art. 7 powołanego ostatnio aktu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (§ 1). Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (§ 2). Zgodnie zaś z art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Natomiast z dyspozycji art. 77 § 1 wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie organu I i II instancji, stanowi wynik prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania postanowień k.p.a. oraz u.p.e.a. Organ wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie naruszono również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu I i II instancji, wyjaśniono również zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy.
Dopełniając powyższe, Sąd wskazuje, że wydane w sprawie postanowienie organu I i II instancji zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie i zawiera pełne uzasadnienie, zarówno faktyczne, jak i prawne. Nie sposób też zarzucić organowi zażaleniowemu, że nie dokonał oceny szerokiej i wybiegającej ponad to, co skarżący zawarł w zażaleniu. W swoim postanowieniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a wydane postanowienie, spełnia wymogi stawiane przez art. 124 k.p.a.
Podkreślić także należy, że postępowanie w sprawie złożonych zarzutów było jawne, tzn. strona na każdym etapie postępowania, mogła zapoznać się z jego zaawansowaniem i zgłaszać wnioski i wyjaśnienia. Ponadto, należy zauważyć, że organ egzekucyjny, będąc ograniczony w działaniu art. 34 § 1a u.p.e.a. nie mógł w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym kolejny raz badać odpowiedzialności skarżącego za zaległości [...] sp. z o.o.
Ponadto, odnosząc się do kolejnej kwestii, że organ egzekucyjny zignorował podnoszony zarzut braku skutecznego doręczenia upomnienia, wskazać trzeba, że skarżący podniósł ten zarzut na etapie zażalenia. Nie budzi wątpliwości, że to na osobie wnoszącej zarzut, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności, wymienionych w art. 33 u.p.e.a., opiera swój zarzut. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia, który przysługuje zobowiązanemu w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a nie w jego toku. Wynika to z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., który to przepis zakreśla zobowiązanemu do zgłoszenia takich zarzutów siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego, a to - co do zasady - następuje w chwili przystąpienia do czynności egzekucyjnych. Zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów ich uzupełniać, powołując nowe podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że organy obu instancji nie naruszyły przepisów, określających sposób prowadzenia postępowania. Postępowanie było prowadzone zgodnie regułami, wynikającymi z k.p.a. i u.p.e.a. Brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Konkludując rozważania w powyższym zakresie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie organu I i II instancji, odpowiada prawu. Wydając poddane sądowej kontroli postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. , na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 p.p.s.a., oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI