I SA/Kr 104/21

I SA/Kr 104/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-02-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Piotr Głowacki /przewodniczący/
Stanisław Grzeszek
Urszula Zięba /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
III FSK 858/22 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 61 par. 3 i  par. 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2021 r. sprawy ze skarg A. G., A. G., T. G., P. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], [...], [...], [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w podatku od środków transportowych za rok 2011, 2012, 2013, 2014 po wznowieniu postępowania - skargi oddala -
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] listopada 2020r.:
- nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2020r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 13 września 2011r., nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2011r.;
- nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2020r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 9 lipca 2012r., nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2012r.;
- nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2020r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 23 lipca 2013r., nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2013r.;
- nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 24 czerwca 2020r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 10 czerwca 2014r., nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od środków transportowych za 2014r.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym. Ww. decyzjami Prezydenta Miasta K. z dnia 13 września 2011r., 9 lipca 2012r., 23 lipca 2013r., 10 czerwca 2014r. określone zostało dla A. G., A. G., P. G. oraz T. G. zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za lata 2011-2014 od pojazdów tj.: ciągnika siodłowego marki Scania o nr rej. [...], ciągnika siodłowego marki Iveco o nr rej. [...], naczepy marki Kaessbohrer o nr rej. [...], ciągnika siodłowego marki Liaz o nr rej. [...] oraz samochodu ciężarowego marki Jelcz o nr rej. [...]
Pismami z dnia 29 stycznia 2020r. ww. zobowiązani złożyli wnioski o wznowienie postępowania podatkowego i uchylenie ww. decyzji określających zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych. W uzasadnieniu wskazali, że nie byli i nie są współwłaścicielami wyżej wymienionych pojazdów. Właścicielem wymienionych pojazdów był zmarły A. G., jednak w dniu otwarcia spadku, 28 września 2006r., jak twierdzą zobowiązani, pojazdy fizycznie nie istniały, a zatem nie wchodziły w skład spadku. Według wnioskodawców, okoliczności te wyszły na jaw w dniu 16 stycznia 2020r., kiedy sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A. G. przez komornika Sądowego K. P. przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie, Kancelaria Komornicza [...]. Według ustaleń komornika w skład masy spadkowej nie wchodziły ruchomości i zobowiązani uważają, że zaistniały nowe, nieznane organowi podatkowemu okoliczności, uzasadniające wznowienie postępowania.
Organ I instancji postanowieniami z dnia 8 czerwca 2020r. wznowił postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za ww. lata.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, organ I instancji wydał decyzje z dnia 24 czerwca 2020r., o których mowa na wstępie. Przeprowadzone postępowanie potwierdziło dotychczasowe ustalenia, że pojazdy o nr rej. [...], [...], [...], [...], [...] były własnością zmarłego dnia 28 września 2006r. A. G.. Pojazdy cały czas figurują w Ewidencji Pojazdów i Kierowców na nazwisko A. G., ostatnio zamieszkałego w K. przy ul. [...]. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 7 kwietnia 2008r., sygn. Akt [...], uzupełnionym postanowieniem Sądu z dnia 30 czerwca 2009r., spadek po zmarłym A. G., nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona - A. G. oraz dzieci: A. G., P. G., T. G. wszyscy po 1/4 części. Tym samym, spadkobiercy stali się współwłaścicielami ww. pojazdów. Organ I instancji powołał się na treść art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010r., nr 95 poz. 620 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") i podał, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ciążący na właścicielach pojazdu jest związany z prawem własności, niezależnie od posiadania, użytkowania, czy przerejestrowania pojazdu. Obowiązek podatkowy w przypadku pojazdu zarejestrowanego, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został nabyty zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak, więc przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy, obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. Podkreślono, że sądy administracyjne w licznym orzecznictwie ugruntowały stanowisko, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.). Zwrócono uwagę, że Prezydenta Miasta K. w decyzjach z dnia 13 września 2011r., 9 lipca 2012r., 23 lipca 2013r., 10 czerwca 2014r., określając zobowiązanie podatkowe za ww. lata, posiadał wiedzę, iż zobowiązani przyjęli spadek po A. G. z dobrodziejstwem inwentarza i tym samym, nabyli prawo własności przedmiotowych pojazdów. Skoro zobowiązani, jak twierdzą, nie mieli wiedzy na temat tych pojazdów, to należało dołożyć wszelkich starań, by wyjaśnić stan własności, przypisanych im pojazdów lub złożyć wniosek o ich wyrejestrowanie. Tym bardziej, że od 28 września 2006r. tj. od nabycia spadku, organ podatkowy określał, co roku zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od środków transportowych, a zobowiązani decyzji tych nie zaskarżali. Postępowanie w przedmiocie spisu inwentarza, prowadzone było z wniosku spadkobierców przy uczestnictwie wierzycieli: L. P. Sp. z o.o., M. F. S.A., P. L. Sp. z o.o. i B. P. S.A. Komornik Sądowy z nieznanych organowi podatkowemu przyczyn, nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów, podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, co nie zmienia faktu, że prawo własności do pojazdów zarejestrowanych i będących wcześniej własnością zmarłego A. G., nabyli wymienieni spadkobiercy, postanowieniem Sądu z dnia 7 kwietnia 2008r. Jak wynika z przedłożonego protokołu, spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje, przekazane przez uczestników postępowania, tj. wnioskodawców i konkretnych wierzycieli. Komornik sądowy nie występował do organu podatkowego z żadnym wnioskiem w tym temacie i jak wynika z protokołu, nie ustalił też prawa własności pojazdów w organie rejestrującym. Prawo własności pojazdów przynależne jest spadkobiercom, aktualnym właścicielom do czasu ich wyrejestrowania z ruchu na wniosek złożony przez współwłaścicieli. Zatem, dopóki nie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję o rejestracji nie można stwierdzić, że ustał obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych nawet, jeżeli środek ten nie był już w posiadaniu właściciela, nie był przez niego użytkowany, a nawet, jeżeli został fizycznie zlikwidowany. Wyrejestrowanie pojazdu, jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego. Organ I instancji podniósł też, że w pismach z dnia 19 czerwca 2020r. skarżący nie kwestionowali wygaśnięcia obowiązku podatkowego w wyniku wyrejestrowania pojazdu, pomimo wcześniejszego fizycznego unicestwienia. Podnosili natomiast, że powyższe nie odnosi się do właścicieli, którzy nabyli pojazdy w wyniku spadkobrania. Pogląd taki nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Podatnicy nie dostarczyli żadnych dowodów, będących podstawą wygaśnięcia obowiązku podatkowego. W świetle przepisów prawa, nadal są współwłaścicielami przedmiotowych pojazdów i ciąży na nich obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Ponadto organ I instancji wskazał na treść art. 70 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 1325, dalej: "o.p.") i podał, że po przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W przedmiotowych sprawach, bieg terminu przedawniania został przerwany: w dniu 20 czerwca 2012r. i 11 lipca 2016r. i od 12 lipca 2016r. biegnie na nowo, co umożliwiło wznowienie postępowania za 2011r.; w dniu 12 sierpnia 2014r., 22 czerwca 2015r., 4 lipca 2019r. i 28 kwietnia 2020r. i od dnia 29 kwietnia 2020r. biegnie na nowo, co umożliwiło wznowienie postępowania za 2012r.; w dniu 12 listopada 2013r., 22 marca 2016r., 4 lipca 2019r., 28 kwietnia 2020r. i od dnia 29 kwietnia 2020r. biegnie na nowo, co umożliwiło wznowienie postępowania za 2013r.; w dniu 26 sierpnia 2014r., 18 czerwca 2015r., 13 lipca 2019r. i 28 kwietnia 2020r., i od dnia 29 kwietnia 2020r. biegnie na nowo, co umożliwiło wznowienie postępowania za 2014r. W świetle powyższego, organ stwierdził, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał ww. decyzje. Nie zaistniały, zatem przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p., umożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowych w całości lub w części.
Odwołanie od powyższych decyzji w ustawowym terminie złożyli A. G., A. G., P. G. oraz T. G. zarzucając naruszenie:
- art. 240 § 3 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5) o.p., poprzez wydane decyzji o odmowie wznowienia postępowania, pomimo że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje;
- art. 123 § 1 o.p., poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- art. 922 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że spadkobierca nabywa prawa majątkowe, które nie istniały w chwili otwarcia spadku;
- art. 9 ust. 4 u.p.o.l., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy odwołujących nigdy nie powstał z uwagi na fakt, że prawo majątkowe (własność), z którym związany jest obowiązek podatkowy określony w art. 9 ust. 4 nie istniało w chwili otwarcia spadku, wobec czego odwołujący nigdy tego prawa nie nabyli.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, SKO w K. wydało decyzje z dnia [...] listopada 2020r., o których mowa na wstępie. W uzasadnieniu decyzji powołano się m.in. na treść art. 240 § 1 pkt 5, art. 243 § 1, § 2 o.p. i poczyniono wywody na temat instytucji wznowienia postępowania. Organ odwoławczy w uzasadnieniu omawianych decyzji powielił treści zawarte w decyzjach I instancji, szeroko wskazując na ich fragmenty. Podkreślono, że dla powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Zdaniem SKO, nie można w niniejszych sprawach podzielić stanowiska odwołujących się, iż wyszły na jaw istotne dla spraw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje. Podnoszona przez podatników okoliczność, iż w dniu 16 stycznia 2020r. sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A. G. przez komornika sądowego, który nie ujawnił prawa własności do przedmiotowych pojazdów, nie ma istotnego znaczenie dla rozstrzygnięcia spraw. Uwzględnienie przez organ podatkowy tej okoliczności nie spowodowałoby wydania odmiennych decyzji, niż zapadły poprzednio. Organ II instancji powielił także ustalenia organu I instancji w zakresie przedawnienia przedmiotowych zobowiązań i w konsekwencji utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący ww. decyzjom zarzucili naruszenie:
- art. 200a § 1 pkt 2 w zw. z § 4 o.p. przez nieprzeprowadzenie rozprawy, pomimo wniosku stron oraz przez niewydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia rozprawy;
art. 194 § 1 o.p. w zw. z art. 191 o.p. przez błędną ocenę zebranego w sprawach materiału dowodowego i przyjęcie, że skarżący są współwłaścicielami środków transportowych, podczas gdy z dokumentu urzędowego w postaci spisu inwentarza, sporządzonego przez komornika wynika, że skarżący nie nabyli prawa własności pojazdów i brak jest jakiegokolwiek dowodu na przysługiwanie im prawa własności tych pojazdów;
- art. 233 § 1 pkt 1 o.p. przez utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organu I instancji, pomimo naruszenia przez ten organ przepisów postępowania i prawa materialnego;
- art. 922 § 1 i 2 k.c. przez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że spadkobierca nabywa prawa majątkowe, które nie przysługiwały spadkodawcy lub nie istniały w chwili otwarcia spadku;
- art. 9 ust. 4 u.p.o.l., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy odwołujących nigdy nie powstał z uwagi na fakt, że prawo majątkowe (własność), z którym związany jest obowiązek podatkowy określony w art. 9 ust. 4 u.p.o.l. nie przysługiwało spadkodawcy lub nie istniało w chwili otwarcia spadku, wobec czego skarżący nigdy tego prawa nie nabyli.
W skargach, skarżący przedstawili uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów. Zdaniem skarżących z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie odziedziczyli oni prawa własności środków transportowych po zmarłym A. G., a brak jest jakichkolwiek innych dowodów na przysługiwanie im prawa własności spornych pojazdów. Konsekwencją tego ustalenia, powinno być zatem uchylenie nie tylko zaskarżonych decyzji oraz decyzji organu I instancji w przedmiocie wznowienia, lecz także uchylenie decyzji podatkowych i umorzenie postępowania podatkowego, jako bezprzedmiotowego.
W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz decyzji organu I instancji; na podstawie art. art. 135 p.p.s.a. wniesiono także o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta K. i umorzenie postępowania podatkowego, ewentualnie o zobowiązanie organu I instancji do uchylenia tych decyzji i umorzenia postępowania podatkowego oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedziach na skargi organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawach. W zakresie zarzutów skarg, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonych decyzji. W konsekwencji wniesiono o oddalenie skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając w dniu 26 lutego 2021r. sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 104/21 do I SA/Kr 107/21 połączył je do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I SA/Kr 104/21. Ze względu bowiem na występujących w nich tych samych skarżących, jak i tożsamy stan faktyczny, pozostawały one ze sobą w związku, który uzasadniał zastosowanie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kryteria sądowej kontroli zaskarżonych aktów organów administracji publicznej zostały wyznaczone przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Równocześnie w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Kontrolując zaskarżone decyzje według wskazanych kryteriów Sąd stwierdza, że nie naruszają one prawa w stopniu dającym podstawę do uwzględnienia skarg.
W rozpoznawanych sprawach Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. prawidłowo zastosował przepisy procedury podatkowej a przeprowadzone postępowanie i sposób rozstrzygnięcia sprawy nie naruszył – w ocenie Sądu – zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej a także zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 123 tej ustawy. Prawa strony postępowania były respektowane, a prawidłowe stosowanie instytucji prawa podatkowego doprowadziło do wydania merytorycznie poprawnych decyzji, opartych na prawidłowej wykładni zastosowanych przepisów.
Organ przede wszystkim prawidłowo skoncentrował się na ustaleniu, czy i w jakim zakresie wskazane przez skarżących we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności i dowody mogły stanowić przesłankę zmiany decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania.
Istotą sporu przed sądem administracyjnym stała się kwestia, czy organy podatkowe prawidłowo rozpatrzyły wnioski skarżących o wznowienie postępowania oparte na przesłance z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (dalej O.p.), odmawiając – na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. – uchylenia decyzji dotychczasowych w całości, z uwagi na niestwierdzenie istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 ustawy.
Rozpatrując zaistniały w sprawie spór w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych, której celem jest stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi enumeratywnie w art. 240 Ordynacji podatkowej.
Na gruncie tego przepisu w orzecznictwie podkreśla się, że procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 O.p. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Postępowanie wznowieniowe nie jest bowiem kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Zakres postępowania wznowieniowego jest bowiem węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę, czy przez organ w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu.
Jedną z przesłanek wznowienia postępowania, określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którą powołują się skarżący, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.
Zanim jednak organy podatkowe przystąpią do rozpatrywania ustawowych przesłanek wznowienia zbadać muszą czy zaistniały w sprawie przesłanki formalnoprawne dopuszczalności wznowienia postępowania podatkowego.
Organ podatkowy, zgodnie z art. 243 § 1 i § 2 cyt. ustawy, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które z kolei stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przesłanek wznowienia, oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Gdy natomiast organ uzna wznowienie postępowania za niedopuszczalne, stosownie do treści art. 243 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, odmawia wznowienia postępowania, wydając stosowną decyzję.
W rozpoznawanych sprawach organ I instancji słusznie stwierdził, że wskazana została ustawowa podstawa wznowienia a wnioski złożone zostały przez osoby uprawnione, posiadające interes prawny w ich rozpoznaniu.
Następnie organ przystąpił do analizy zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W tym zakresie ustalenia były czynione w celu przesądzenia czy w związku ze złożonymi wnioskami wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzje w sprawie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych za lata 2011-2014.
Organ ustalił, że pojazdy o nr rej. [...], [...], [...], [...], [...] były własnością zmarłego dnia 28 września 2006r. A. G. i do tej pory cały czas figurują w Ewidencji Pojazdów i Kierowców na nazwisko A. G.. Spadek po zmarłym A. G., nabyli na podstawie ustawy z dobrodziejstwem inwentarza: żona - A. G. oraz dzieci: A. G., P. G., T. G. wszyscy po 1/4 części. Tym samym, spadkobiercy stali się współwłaścicielami ww. pojazdów.
Bazując na tym stanie faktycznym, organ następnie ocenił zgłoszoną w tym zakresie nową okoliczność, która wyszła na jaw w dniu 16 stycznia 2020r., kiedy sporządzony został spis inwentarza po spadkodawcy A. G.. W spisie tym nie zostały ujęte przedmiotowe pojazdy co – w ocenie skarżących – oznaczać miało, że nie wchodziły one w skład masy spadkowej bowiem w dniu otwarcia spadku nie istniały.
Organ I instancji – po analizie sporządzonego przez komornika w dniu 16 stycznia 2020r. spisu inwentarza – powołał się na treść art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010r., nr 95 poz. 620 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") i podał, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ciążący na właścicielach pojazdu jest związany z prawem własności, niezależnie od posiadania, użytkowania, czy przerejestrowania pojazdu. Obowiązek podatkowy w przypadku pojazdu zarejestrowanego, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został nabyty zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak, więc przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy, obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. Podkreślono, że sądy administracyjne w licznym orzecznictwie ugruntowały stanowisko, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).
Powołując się na tą argumentację prawną organ wywodził, że postępowanie w przedmiocie spisu inwentarza, prowadzone było z wniosku spadkobierców przy uczestnictwie wierzycieli: L. P. Sp. z o.o., M. F. S.A., P. L. Sp. z o.o. i B. P. S.A. Jak wynika z przedłożonego protokołu, spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje, przekazane przez uczestników postępowania, tj. wnioskodawców i konkretnych wierzycieli. Komornik sądowy nie występował do organu podatkowego z żadnym wnioskiem w tym temacie i jak wynika z protokołu, nie ustalił też prawa własności pojazdów w organie rejestrującym. Prawo własności pojazdów przynależne jest spadkobiercom, aktualnym właścicielom do czasu ich wyrejestrowania z ruchu na wniosek złożony przez współwłaścicieli. Fakt, że Komornik Sądowy z nieznanych organowi podatkowemu przyczyn, nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów, podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, nie zmienia faktu, że prawo własności do pojazdów zarejestrowanych i będących wcześniej własnością zmarłego A. G., nabyli jego spadkobiercy, którzy pojazdów z ewidencji nie wyrejestrowali.
W ocenie organu I instancji nie została zatem wskazana nowa, istotna okoliczność która miałaby wpływ na sposób rozstrzygnięcia spraw w przedmiocie podatku od środków transportowych za lata 2011-2014. Nie można za taką uznać przedłożonego spisu inwentarza z dnia 16 stycznia 2020r. z niewykazanymi tam spornymi pojazdami ciężarowymi. Stanowisko to w pełni zaakceptował organ II instancji.
Sąd rozpoznający niniejsze połączone sprawy, konstatacje te w pełni podziela. Dokonując oceny stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, albowiem stan faktyczny został ustalony przez te organy z zachowaniem reguł procedury administracyjnej a sprawa została prawidłowo, zgodnie z dyspozycją art. 127 O.p., zbadana przez organ odwoławczy, który ponownie rozważył wszelkie aspekty sprawy.
Organy obydwu instancji przeprowadziły stosowne i wyczerpujące postępowanie wyjaśniające a ocena materiału dowodowego została przedstawiona w uzasadnieniach decyzji organów obydwu instancji i odpowiada wymogom oceny swobodnej. Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonych decyzjach niczego, co usprawiedliwiałoby podnoszone zarzuty niewystarczającej i błędnej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu wyciągnięte przez organy podatkowe wnioski są logiczne i spójne. Również zarzut oceny materiału z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów okazał się bezzasadny. Ocena dokonana przez organy była swobodna, a nie dowolna i mieściła się w regułach, określonych w art. 191 O.p. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, zostały też zastosowane przepisy prawa materialnego.
W ocenie Sądu, okoliczności sprawy dawały podstawę do przyjęcia, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. czyli nie wskazano we wnioskach o wznowienie postępowania istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał objęte wnioskiem decyzje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że z przyjętej w art. 98 § 1 O.p. zasady, iż do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe wynika, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym w tym zakresie należy stosować unormowania zawarte w przepisach od art. 1012 k.c. do art. 1024 k.c. oraz od art. 1030 k.c. do art. 1034 k.c.
W zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszych połączonych spraw, stanowią one, iż w razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku. Powyższe ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi (art. 1031 § 2 k.c.).
Zgodnie z art. 1031 k.c., spadkobierca, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza (zapisobierca windykacyjny lub wykonawca testamentu) mogą złożyć w sądzie (albo przed notariuszem) wykaz inwentarza (§ 1). Wykaz inwentarza może zostać złożony wspólnie przez więcej niż jednego spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu (§ 2). W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku, a także długi spadkowe i ich wysokość według stanu z chwili otwarcia spadku (§ 3). W razie ujawnienia po złożeniu wykazu inwentarza przedmiotów należących do spadku, przedmiotów zapisów windykacyjnych lub długów spadkowych pominiętych w wykazie inwentarza składający wykaz uzupełnia go. Do uzupełnienia wykazu stosuje się przepisy dotyczące składania wykazu inwentarza (§ 4). Wykaz inwentarza składany w sądzie sporządza się według ustalonego wzoru (art. 10312 § 1 k.c.). Spadkobierca, który złożył wykaz inwentarza spłaca długi spadkowe zgodnie ze złożonym wykazem, co nie oznacza jednak jego dowolności i uznaniowości w zakresie tego jaki majątek czy jakie zobowiązania wskaże do uwzględnienia w wykazie.
W rozpoznawanej sprawie strony skarżące powoływały się na brak wskazania w sporządzonym przez komornika spisie inwentarza spadku po A. G. spornych samochodów ciężarowych i stąd wywodziły "nową, nieznana i istotną dla sprawy okoliczność" nie istnienia w majątku spadkowym tych samochodów.
Tymczasem, okoliczność ta nie była wynikiem jakichkolwiek ustaleń czy analizy dowodów czy dokumentów lecz wynikała zapewne z informacji, jakiej strony skarżące udzieliły komornikowi, sporządzającemu spis inwentarza. Komornik ten nie prowadził przecież żadnego postępowania w sprawie przynależności do masy spadkowej spornych pojazdów, nie odkrył więc okoliczności nowych, nieznanych wcześniej stronie czy organowi prowadzącemu postępowanie w zakresie podatku od środków transportowych.
Postępowanie w przedmiocie spisu inwentarza, prowadzone było z wniosku spadkobierców przy uczestnictwie wierzycieli: L. P. Sp. z o.o., M. F. S.A., P. L. Sp. z o.o. i B. P. S.A. Komornik Sądowy z niewskazanych tam przyczyn, nie ujawnił prawa własności do wymienionych pojazdów, podlegających opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych, o czym strony niniejszego postępowania oraz postępowania w sprawie sporządzenia spisu inwentarza dobrze wiedziały skoro objęte wznowieniem decyzje wydawane były w latach 2011-2014 a spis inwentarza dokonywany był w 2020 roku. Jak w istocie wynika z przedłożonego protokołu, spis inwentarza został sporządzony w oparciu o informacje, przekazane przez uczestników postępowania, tj. wnioskodawców i konkretnych wierzycieli. Komornik sądowy nie występował do organu podatkowego z żadnym wnioskiem w tym temacie i jak wynika z protokołu, nie ustalił też prawa własności pojazdów w organie rejestrującym.
Fakt niezamieszczenia zatem w sporządzonym spisie inwentarza spadku po A. G. prawa własności spornych pojazdów nie może zatem stanowić przesądzającego dowodu, że przedmioty te nie istniały i nie weszły do masy spadkowej w chwili otwarcia spadku.
Co jednak najbardziej istotne to fakt, że przepis art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010r., nr 95 poz. 620 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") łączy obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, ciążący na właścicielach pojazdu z rejestracją pojazdu. Obowiązek podatkowy w przypadku pojazdu zarejestrowanego, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pojazd został nabyty (art. 9 ust. 4 u.p.o.l.). Dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od środków transportowych, podstawowe znaczenie ma sam fakt zarejestrowania, a nie przerejestrowania środków transportowych na nowego właściciela. Tak, więc przy nabyciu pojazdu zarejestrowanego, w tym konkretnym przypadku w drodze spadkobrania, obowiązek podatkowy, obciąża spadkobierców - nowych współwłaścicieli bez względu na to, czy dokonali oni przerejestrowania pojazdów. Sądy administracyjne w licznym orzecznictwie ugruntowały stanowisko, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, wygasa dopiero z chwilą wyrejestrowania pojazdu lub wydania decyzji organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 5 u.p.o.l.).
W postępowaniu wznowieniowym, skarżący nie wykazali – jak wyżej stwierdzono – by sporne pojazdy nie stanowiły własności spadkodawcy na chwilę otwarcia spadku. Nadal są zarejestrowane na jego osobę a stosowne rejestry nie ujawniły żadnych zdarzeń związanych z ich ewentualnym zbyciem czy fizyczną likwidacją, na okoliczności takie nie wskazali także skarżący. Również sami skarżący nie wskazali by po otwarciu i nabyciu przez nich spadku doszło do tego rodzaju zdarzeń. Oznacza to, że prawo własności pojazdów przynależne jest spadkobiercom, aktualnym właścicielom do czasu ich wyrejestrowania z ruchu na ich wniosek. Zatem, dopóki nie dojdzie do wydania decyzji uchylającej decyzję o rejestracji nie można stwierdzić, że ustał obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Wyrejestrowanie pojazdu, jako odwrotność czynności zarejestrowania, wywołuje jednoznacznie określony przez ustawodawcę skutek w postaci wygaśnięcia obowiązku podatkowego.
W świetle powyższego, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził w zaskarżonych decyzjach, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał ww. decyzje. Nie zaistniały, zatem przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p., umożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowych w całości lub w części.
Oceny tej nie zmieniłoby przeprowadzenie przez organ rozprawy administracyjnej, bowiem wszelkie dowody w sprawie z uwagi na jej przedmiot i powołane wyżej przepisy opierać się musiały na istniejących dokumentach a wyjaśnienia stron miałyby charakter tylko subiektywnej oceny okoliczności sprawy, bez wpływu na jej rozstrzygnięcie.
Nieuprawnione były też zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu cywilnego albowiem organy rozpoznając sprawę nie przyjęły by "spadkobiercy nabywali prawa, które nie przysługiwały spadkodawcy lub nie istniały w chwili otwarcia spadku". W żadnym ze swych rozstrzygnięć organy nie prezentowały tego typu tez.
Skoro – jak wyżej wskazano – zaskarżone decyzje oraz decyzje wydane w I instancji opierały się na prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa oraz należytej, zgodnej z utrwalonym i jednolitym poglądem sądów administracyjnych ich wykładni, nie uprawnione było twierdzenie, że zaskarżone rozstrzygnięcia powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
Oczywiście, skarżący niniejszym orzeczeniem nie zostają pozbawieni prawa do złożenia nowych wniosków o wznowienie postępowania o ile uzasadniać to będzie przesłanka "istotna" dla rozstrzygnięcia sprawy np. polegająca na uzyskaniu decyzji o wyrejestrowaniu spornych pojazdów czy któregokolwiek z nich. Tych okoliczności Sąd nie mógł badać w niniejszej sprawie albowiem był zobowiązany do zbadania zasadności i legalności zaskarżonych decyzji, wydanych w następstwie konkretnych wniosków o wznowienie postępowania z dnia 29 stycznia 2020r. i w oparciu o przedstawiony w postępowaniu materiał dowodowy. Postępowanie "wznowieniowe" toczy się w bardzo zawężonych ramach i jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej a sprecyzowane we wniosku strony o wznowienie postępowania.
Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargi oddalił.