I SA/Kr 1003/22

I SA/Kr 1003/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jarosław Wiśniewski /przewodniczący/
Waldemar Michaldo /sprawozdawca/
Wiesław Kuśnierz
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 133 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 122, art. 144 par. 1a, par. 1b, par. 1c, art. 148, art. 149, art. 150, art. 187, art. 211, art. 212, art. 228 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski, Sędziowie WSA Waldemar Michaldo (spr.), WSA Wiesław Kuśnierz, , po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2022 r. nr SKO.Pod/4140/670/2022 w przedmiocie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
W dniu 3 stycznia 2022 r. Prezydent Miasta Krakowa wydał nakaz płatniczy nr [...], którym ustalił W.Ł. łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2022 w kwocie 6.566,00 zł.
W dniu 21 marca 2022 r. (data stempla pocztowego) W.Ł. wniósł odwołanie od powyższej decyzji – nakazu płatniczego Prezydenta Miasta Krakowa.
Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2022 r. nr SKO.Pod/4140/670/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło, że odwołanie W.Ł. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona odwołującemu w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 Ordynacji podatkowej) w dniu 15 lutego 2022 r. (dowód: potwierdzenie doręczenia znajdujące się w aktach sprawy). Natomiast odwołanie od ww. decyzji datowane dniem 21 marca 2022 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 21 marca 2022 r. (dowód: data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przesyłkę). Mając zatem na uwadze daty doręczenia ww. decyzji (15 lutego 2022 r.) i złożenia odwołania (21 marca 2022 r.) Kolegium przyjęło, iż odwołanie zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który to termin wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Kolegium stwierdziło więc, że podatnik mógł złożyć odwołanie od ww. decyzji najpóźniej w dniu 1 marca 2022 r.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie W.Ł. pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. wniósł na nie skargę. W uzasadnieniu skargi skarżący oświadczył, że nakaz płatniczy odebrał osobiście w Urzędzie Miasta Krakowa w dniu 8 marca 2022 r. albowiem doręczenie ze strony listonosza nie miało miejsca, gdyż awizo nie zostało wrzucone do jego skrzynki pocztowej w miejscu zamieszkania. O fakcie zwrotu korespondencji (nakazu płatniczego za rok 2022) skarżący dowiedział się przypadkowo w Urzędzie Pocztowym, w którym na jego prośbę przeglądano w systemie Poczty aktualne awiza korespondencji oczekującej na jego odbiór.
Wobec informacji, że korespondencja kierowana do niego ze strony Prezydenta Miasta Krakowa została zwrócona do nadawcy, skarżący niezwłocznie skontaktował się z referatem Wydziału Podatków i Opłat z zapytaniem czego korespondencja dotyczyła. Po uzyskaniu informacji skarżący niezwłocznie udał się do Urzędu Miasta Krakowa, w którym złożył wniosek o wydanie kopii nakazu płatniczego na rok 2022, który odebrał w dniu 8 marca 2022 r.
Zdaniem skarżącego, nie można uznać, że zwłoka w odbiorze korespondencji zaistniała w wyniku jego opieszałości lub celowego nieodebrania nakazu płatniczego, która wobec niepodjęcia w urzędzie pocztowym została zwrócona do adresata. Autor skargi uważa, że jego aktywne uczestnictwo w procedurze odwoławczej od nakazu płatniczego na rok 2022 potwierdza, iż nie akceptuje on podwyżki tej opłaty rocznej, jak i skali wzrostu tej podwyżki, uznając jej wartość za bezzasadną i uciążliwą, tym bardziej w połączeniu ze zwiększoną w roku 2022 opłatą z tytułu użytkowania wieczystego o czym pisał w odwołaniu.
Ponadto skarżący zauważył, że tzw. skutek doręczenia ze strony listonoszy jest obarczony ryzykiem niewykonania lub nieprawidłowego wykonania usługi doręczenia awizo w skrzynce pocztowej. Brak możliwości rozliczenia lub kontroli czy usługa doręczenia awizo faktycznie miała miejsce poprzez jego wrzucenie do jego skrzynki pocztowej, stawia skarżącego w sytuacji niekorzystnej, rodząc konsekwencję, tj. utratę terminu do złożenia odwołania od nakazu płatniczego za rok 2022. W ocenie autora skargi, przypadkowe i niezawinione uchybienie terminu, może skutkować unicestwieniem podjętej przez niego drogi odwoławczej, jaką podjął przy piśmie z dnia 21 marca 2022 r. od nakazu płatniczego za rok 2022. Skarżący podkreślił, że z uwagi na jego mierną sytuację materialną w jakiej się znajduje, uczestnictwo w procedurze odwoławczej tym bardziej ma dla niego charakter priorytetowy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 2 listopada 2022 r. W.Ł. podniósł, że Kolegium nie zauważyło przyczyny, w wyniku której nakaz płatniczy na rok 2022 otrzymał z niezawinionym przez siebie opóźnieniem. Skarżący wyjaśnił, że Urząd Pocztowy, który obsługuje jego adres zamieszkania od dawna boryka się z brakami kadrowymi w tym i z brakiem ciągłości zatrudnienia kolejnych listonoszy. Osoby te pracują dorywczo, jak i wielokrotnie niesumiennie dostarczają awiza do listów poleconych. Wtykanie awiza pomiędzy drzwi a framugę, a zatem nie wrzucanie łych awiz do skrzynki to fakt. Zdaniem skarżącego, istotne, że nie dostarczane są tzw. II awiza, które w przytoczonych powyżej okolicznościach zabezpieczałyby adresata przed nieodebraniem w terminie przesyłki poleconej, a zatem przed cofnięciem przesyłki do adresata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W następnej kolejności stwierdzić należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 p.p.s.a., stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Co więcej, pozostaje zobowiązany do wzięcia z urzędu pod rozwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodniesionych w skardze, pozostających jednak w związku z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Oznacza to zatem, że w przypadku zaistnienia takiej konieczności, uchylone może zostać nie tylko orzeczenie organu wydane w postępowaniu odwoławczym, które zostało zaskarżonego do wojewódzkiego sądu administracyjnego, ale i orzeczenie wydane na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w sposób powodujący konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., zwanej dalej O.p.), a w szczególności jej art. 228 § 1 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem jeżeli organ odwoławczy uzna, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu obowiązany jest to stwierdzić w formie postanowienia. Wydanie orzeczenia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., o ile uchybiony termin nie zostanie stronie przywrócony, zamyka podatnikowi możliwość skontrolowania prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji w trybie kontroli instancyjnej. Stąd, stwierdzenie przez organ podatkowy, że odwołanie zostało wniesione przez podatnika po terminie wymaga pewności tego organu (popartej materiałem dowodowym) nie tylko co do tego, że odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganych ustawą 14 dni liczonych od daty doręczenia decyzji organu I instancji, ale także, że doręczenie decyzji było prawidłowe.
Skuteczność doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta Krakowa Krakowie z dnia 3 stycznia 2022 r. jest zresztą kwestią sporną w niniejszej sprawie. W treści zaskarżonego postanowienia Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 Ordynacji podatkowej) w dniu 15 lutego 2022 r., a jako dowód wskazało potwierdzenie doręczenia znajdujące się w aktach sprawy. Natomiast skarżący podniósł w skardze, że do doręczenia nie doszło, gdyż żadne awizo nie zostało wrzucone do jego skrzynki pocztowej w miejscu zamieszkania.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 211 O.p. decyzję doręcza się stronie na piśmie, zaś w myśl art. 212 zd. 1 tej ustawy organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Doręczenie decyzji odbywa się według reguł i zasad opisanych w Ordynacji podatkowej. Brak prawidłowego doręczenia decyzji oznacza, że decyzja taka nie weszła do obrotu prawnego i nie może być przedmiotem odwołania.
Regulacja prawna techniczno-procesowej czynności doręczenia w postępowaniu podatkowym charakteryzuje się wysokim stopniem formalizmu.
W przepisach rozdziału 5 działu IV Ordynacji podatkowej unormowano szczegółowo, co podlega doręczeniu, kto doręcza pisma i komu, w jakim miejscu i w jaki sposób. Stosownie do ujętych tam przepisów, organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje w siedzibie organu podatkowego (art. 144 § 1a O.p.). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1b O.p.). W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 § 1c O.p.).
Pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju (art. 148 § 1 O.p.). Pisma mogą być również doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art. 148 § 2 pkt 1 i 2 O.p.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 § 3 O.p.).
W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń (art. 149 O.p.).
Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w oparciu o przedstawione przepisy Sąd stwierdził, że w aktach sprawy brak jest nie tylko decyzji organu I instancji (w aktach administracyjnych znajdują się jedynie kserokopie tej decyzji nadesłane przez skarżącego wraz z odwołaniem), ale również brak jest koperty, w której umieszczono tą decyzję oraz dołączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru.
W orzecznictwie przyjmuje się, że dla uznania, że decyzja/postanowienie zostały skutecznie doręczone w trybie art. 150 O.p. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa/pracownik organu podatkowego lub inna upoważniona osoba zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać. Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W sytuacji gdy adnotacje te nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1 i 2 O.p. dopuszczalne jest prowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości, np. przez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki (tak wyroki NSA: z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; z 2 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 27 marca 2019 r., sygn. akt I FSK 479/17 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Brak koperty zawierającej decyzję organu I instancji oraz dołączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru uniemożliwia Sądowi odniesienie się do twierdzeń organu II instancji, że doszło do doręczenia skarżącemu tej decyzji w trybie doręczenia zastępczego (art. 150 O.p.) zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący zaprzecza, że w ogóle otrzymał jakiekolwiek awizo informujące go o możliwości odbioru przesyłki zawierającej tą decyzję. W aktach sprawy znajduje się co prawda wydruk ze strony umożliwiającej śledzenie przesyłek pocztowych, jednak ma on jedynie charakter dowodu pomocniczego i uzupełniającego i nie może zastępować dokumentu urzędowego jakim są adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami.
Z całą stanowczością należy podkreślić, że skuteczność doręczenia pisma w trybie art. 150 O.p. jest uzależniona od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w tym artykule. Dlatego też zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle, a uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Rygorystyczne podejście przez ustawodawcę do prawidłowości wypełnienia dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru jest konieczne, gdyż na skutek tzw. doręczenia zastępczego dochodzi do przyjęcia fikcji doręczenia - przesyłkę uznaje się za doręczoną, pomimo że faktycznie takie doręczenie nie nastąpiło. W takiej sytuacji prawidłowe spełnienie wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych dla skuteczności doręczenia w tej formie nie może budzić najmniejszych wątpliwości.
W przeciwnym wypadku bowiem mogłoby dojść do niedopuszczalnego naruszenia praw strony.
Stwierdzony brak koperty zawierającej decyzję organu I instancji oraz dołączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru uniemożliwia Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie tego, czy doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji w trybie art. 150 O.p., a w konsekwencji, czy wniesienie przez niego odwołania miało miejsce z uchybieniem terminu.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06, dostępny w CBOSA). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12).
Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji.
Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi. Tylko kompletne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy jeszcze raz należy podnieść, że nadesłane przez organ akta sprawy, z uwagi na swoje braki, uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń. W konsekwencji brak pełnego materiału dowodowego uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonego postanowienia, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych, rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Zdaniem Sądu analiza przekazanych przez organ akt administracyjnych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przedmiotowe akta nie zawierają dokumentów źródłowych stanowiących podstawę dokonanych przez organy ustaleń odnośnie uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania.
W konsekwencji należy stwierdzić, że doszło do naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania zawartych w ustawie Ordynacja podatkowa.
W przepisach tej ustawy ustawodawca nałożył na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 O.p.). Z treści tych przepisów wynika, że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność. Wniosek dotyczący okoliczności faktycznych (w tym przypadku pozwalających na stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione po terminie) powinien być zatem oparty na dowodach zebranych przez organ i sprawdzonych przezeń. W konsekwencji wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżonym postanowieniem, obligowały Sąd do jego wyeliminowania z porządku prawnego.
Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji, mając na uwadze regulacje prawne wskazane przez Sąd w uzasadnieniu, powinien w pierwszej kolejności uzupełnić akta administracyjne o kompletne akta organu I instancji zawierające brakujące dokumenty, w tym w szczególności o kopertę zawierającą decyzję organu I instancji i dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru. Następnie organ II instancji winien dokonać oceny, czy ww. koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru zawierają wszystkie wymagane adnotacje pozwalające ustalić, czy doszło do prawidłowego doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, a w konsekwencji, czy wniesienie przez skarżącego odwołania miało miejsce już po przewidzianym do tego przez ustawodawcę terminie.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., orzekł – jak w sentencji wyroku.